YANIK VE TEDAVİSİ
Dr. Oğuz ÇETİNKALE
İstanbul Üniversitesi , Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Anabilim Dalı
YANIK :
• Yakıcı bir etkenin ortaya çıkardığı doku hasarıdır
YANIK DOKU HASARI :
• YANIĞIN DERİNLİĞİ
• YANIĞIN GENİŞLİĞİ
• UZAK DOKU ve ORGAN HASARI
DERİNLİĞİNE GÖRE YANIKLAR :
I. derece yanıklar
II. derece yanıklar
III. derece yanıklar
Kısmi kalınlıkta
Tam kalınlıkta
I. Derece Yanık
• Tipik olarak güneş yanıklarında görülen yanıklardır
• Klinik olarak ağrı ve eritem ile karakterizedir
• Kendiliğinden 4-7 gün içinde iyileşen bir yanıktır
• Her hangi bir nedbe ya da iz bırakmadan iyileşir
I. Derece Yanık
II. Derece Yanık
• yüzeyel II. derece
• derin II. derece
• ağrı
• eritem
• bül
• parlak
• ıslak, kolayca kayar (cerrahi eldivenle tutulduğunda)
• yumuşak ve katlanabilir
Daha derin olanları
• daha az hassas olup gittikçe sertleşmeye başlarlar
• 2-4 hafta süre içinde iyileşir
II. Derece Yanık
Klinik olarak
II. Derece Yanık
II. Derece Yanık
II. Derece Yanık
II. Derece Yanık
II. Derece Yanık
III. Derece Yanık
II. Derece Yanık
Asfalt patlaması sonucu
Yüzde II derece yanık
Sol konjonktivada
erezyon – yanık
Yanık sonrası 24 saat
Yanık sonrası 24 saat Kapalı pansuman
Yanık sonrası 5. gün
Yanık sonrası 13. gün
Yanık sonrası 20. gün
Yanık sonrası 30. gün
Yanık sonrası 3 ay
Bu yanıklar normal olarak 10-14 gün içinde
nedbe bırakmadan ya da çok az nedbe bırakarak
kendiliğinden iyileşir (4 haftaya kadar uzayabilir)
İyileşme potansiyeli
• kıl foliküllerini iç yüzeyini astarlayan
• ter bezlerini iç yüzeyini astarlayan
• yağ bezlerini iç yüzeyini astarlayan
• yanık çevresindeki bazal hücrelerdir
II. Derece Yanık
II. Derece yanıkta iyileşme
potansiyeli
• kıl folikülü
• ter bezi
• yağ bezi
iç yüzeylerindeki bazal
hücrelerden gelişir
II. Derece Yanık
III. Derece Yanık
• Ağrılı değil
• Eritem ve bül oluşmaz
• Dokunmakla serttir ve genellikle kurudur
• Rengi, karbonize olmamışsa, beyazdır
• Tutulup çekilen kıllar kolaylıkla çıkarlar
• Altta tromboze olmuş venler görülebilir
III. Derece Yanık
Klinik olarak
• Kendiliğinden iyileşerek kapanmazlar
• Tedavisi cerrahidir
• Erken eskar eksizyonu ve deri greftlemesi
III derece yanık
III derece yanık
III derece yanık
Sıcak pres altında
Kalma sonucu oluşmuş
İş kazası
Ameliyat sonrası greftIII derece yanık
Ameliyat Öncesi
Ameliyat : Eskar eksizyonu
Ameliyat sonrası 6 ay
Ameliyat sonrası 10 ay
İnce deri grefti alınması
ERKEN TANJANSİYEL EKSİZYON
+
İNCE DERİ GREFTLEMESİ
Yanık Derinliğini Tayin Yöntem ve Metodları
• İyileşme süreci
• Klinik gözlem
ağrı, renk , bül , kapiller dolaşım
• Biyopsi
• Vital Boyalar
İndia ink, Patent Blue, Metilen Mavisi, Trypan Blue,
Toluidine Blue, Ewans Blue, Disulphane blue
• Fluorescein Fluorometry
• Laser Doppler Flowmetry
• Termografi
• Ultrasound
• Nükleer Magnetik Rezonans Görüntüleme
• Light Reflectance (infrared ışın)
Yanık yüzeyinin hesaplanması :
- Avuç içi
( % 1)
- Wallas Kanunu
( “9” lar kaidesi)
- Berkow Kartı
- Lund - Browder Kartı
• Baş % 9
• Üst ekstremite % 9
• Alt ekstremite % 18
• Gövde ön yüz % 18
• Gövde arka yüz % 18
• Perine % 1
DOKUZLAR KURALI
- Berkow Kartı
- Lund - Browder Kartı
Büyük Yanıklar
% 10(çocuk) -15(erişkin) ten büyük kısmi kalınlıkta
% 10 dan büyük tam kalınlıkta (çocuk - erişkin)
Orta (genişlikte) yanıklar
% 10 (çocuk) -15 (erişkin) kısmi kalınlıkta
% 2-10 tam kalınlıkta (çocuk - erişkin)
Küçük Yanıklar
% 10 (çocuk) -15 (erişkin) ten küçük kısmi kalınlıkta
% 2 den küçük tam kalınlıkta (çocuk - erişkin)
GENİŞLİKLERİNE GÖRE YANIKLAR :
YANIK ŞOKU • endotel hücre boşlukları
• mikrovasküler devamlılığın
bozulması (masif katekolamin salgısı)
Miyokard depresyonu
ve
Yetersiz kardiyak output
Kan volume azalmasıHemokonsantrasyon
&
Viskosite artışı
Kan akımında yavaşlama
İskemi ve hipoksi
Kapiller permeabilite artışı
ÖDEM
Yakıcı etken
YANIK ŞOKU
3- UZAK DOKU ve
ORGAN HASARLARI
Bulantı
Kusma
Paralitik ileus
Stress ülseri
Akut gastric ülser kanaması
Bakteriyel translokasyon
Akut tubuler nekroz
İnter-alveolar ödem
Gaz alışverişini bozulur
Miyokard depresyonu
ve
Yetersiz kardiyak output
Mezenter
Lenf
Ganglionu
Karaciğer
SİSTEMİK
KAN
DOLAŞIMI
B A K T E R İ Y E L T R A N S L O K A S Y O N
B A R S A K F L O R A S I
Mezenter Kan Akımının Düzenlenmesi / Desteklenmesi
Bakteriyel Translokasyonun Tedavisi
- Nitroprusside (nonspesifik vazodilatatör)
- Hipertonik solusyonlar ( replasman tedavisinde)
- Dekstran (replasman tedavisinde)
- Prostanoid blokerleri
- Vazopressin inhibitörleri
- Erken enteral beslenme
YANIK ŞOKU KLİNİK BULGULARI :
• Rengin soluk olması
• Derinin nemli ve soğuk olması
• Yüzeyel venlerde kollaps
• Kapiller geri dolumda geçikme
• Hızlı nabız sayısı
• Hızlı ve yüzeyel solunum
• Hipotansiyon
• Hava açlığı
• İdrar miktarında azalma
Yanıklı Hastada yapılacak İşlemler
1- Yanıklı hastada temel yaşam desteği (genel işlemler)
2- Yanık yarasına yapılacak erken girişimler (lokal işlemler)
3- Yanığın sistematik tedavisi
1- Yanıkta yapılacak İlk (Genel) İşlemler
• Solunum yolunun açık tutulması
• Solunum distresinin çözülmesi
• Güvenilir 1 veya 2 damar yolu açmak
• Hastayı tamamen soyarak muayene
• Ağrı kesici ve sedatif vermek
• Üriner kateterizasyon yapmak
• Nazogastrik sonda yerleştirmek
• Yanma zamanı ve etkenini öğrenmek
• Çeşitli testler için kan almak
• CVP ölçmek için kateter yerleştirmek
• A
• B
• C
• D
• E
• F
• G
Akut Solunum Zorluğu olan Yanık Hastada
1- inhalasyon yanığı
2- toksik gaz inhalasyonu
3- Baş-boyun bölgesi yanıkları
4- göğüs duvarı derin yanığı
Larinks ödemi entübasyon / trakeotomi
CO cehirlenmesi % 100 oksijen inhalasyonu
Bronko spazm İV bronkodilatatör
Karbon balgamı aspirasyon
Toraks sıkışması eskarotomi
KLİNİK TANI TEDAVİ
ESKAROTOMİ
ESKAROTOMİ
Belirtiler :Inhalasyon Yaralanmasında
- Anamnez
- Burun kıllarında yanık
- Burun delikleri ve ağız çevresi yanığı
- Yüz yanığı , Sakal bıyık yanığı
- Üst hava yolları ve retro-farenkste yanık bulguları
- Dil ve orofarenkste ödem
- Balgamda karbon taneleri
- Ses boğukluğu , hırıltı
- Dispne , taşipne
- Larenks ödemi
- Bronkoskop muayenesinde larenks, Trakea ve
bronşlarda yanık bulguları, karbon taneleri ve ödem
Hastanın LOKAL yanık yarası bakımı genel durum ve
hayati fonksiyonlar kontrol altına alınan kadar
ertelenir.
Ancak, şu üç gİrişim acil olarak yapılmalıdır.
1- YIKAMA ( kimyasal radyasyon, fosfor)
2- SOĞUTMA
3- ESKAROTOMİ
2- Yanıkta yapılacak İlk (Lokal) İşlemler
SICAK YARALANMASI
Koagulasyon zonu
Nekrotik zon
Staz zonu
İskemik zon
Hiperemik zon
Sıcak Yaralanmasına bağlı Hasar
İki Aşamada Oluşur ;
Birinci Aşama : İlk anda sıcağın sebeb olduğu
koagulasyon nekrozu-hücre hasarı ile olan sıcak
yaralanması
İkinci Aşama : İlerleyici dermal iskemi sonucu
(24-48 saat içinde) gelişen hücre ölümüne bağlı
geçikmiş yaralanma
nekrotik zon
iskemik zon
hiperemik zon
subkutan
yağ dokusu
dermis
epidermis
nekrotik zon
iskemik zon
hiperemik zon
subkutan
yağ dokusu
dermis
epidermis
İlk 30 dakikada yapılan soğutmanın yararları
• Yanık bölgesine lökositlerin yapışması azalır
• Tromboxane yapımı ve buna bağlı olarak
mikrotrombüslerin oluşumu azalır
• Protein denaturasyonu azalır
• Histamin’in salgılanması baskılanarak gelişecek
ödem miktarı azalır
• Yanık nekrozu ve derinliği azalır
• Yanık yarasına perfüzyon artar
• Yara iyileşme olayları daha erken başlar
Hastanın LOKAL yanık yarası bakımı genel durum ve
hayati fonksiyonlar kontrol altına alınan kadar
ertelenir.
Ancak, şu üç gİrişim acil olarak yapılmalıdır.
1- YIKAMA ( kimyasal radyasyon, fosfor)
2- SOĞUTMA
3- ESKAROTOMİ
2- Yanıkta yapılacak İlk (Lokal) İşlemler
3- ESKAROTOMİ
Sirküler eskar + ödem = dolaşım bozukluğu
3- ESKAROTOMİ
• Ekstremitede duyarsızlık
• Ekstremitede karıncalanma
• Parmaklarda artan ağrı
• Kapiller geri dolumda yavaşlama
Endikasyonları Bulguları
Yanıklı Hastada yapılacak İşlemler
1- Yanıklı hastada temel yaşam desteği (genel işlemler)
2- Yanık yarasına yapılacak erken girişimler (lokal işlemler)
3- Yanığın sistematik tedavisi
3- Yanığın sistematik Tedavisi
• kan değerlerinin dengesi
• nitrojen dengesi
• immun sistem dengesi
• infeksiyonla savaş
• yara kapatılması
3- Yanığın sistematik Tedavisi
• kan değerlerinin dengesi
• nitrojen dengesi
• immun sistem dengesi
• infeksiyonla savaş
• yara kapatılması
Yanık Sıvı Replasmanı Tedavi Protokolları
( Formüller )
• Brooke formülü
• Evans formülü
• Muir-Barclay formülü
• Parkland formülü
• Moyer formülü
• Roehamptan formülü
• Moor formülü
Brooke Formülü
Kolloid % yanık X Kg X 0.5
Elektrolit % yanık X Kg X 1.5
%5 dekst. günlük ihtiyaç
Birinci Gün:
1. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 2
2. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 4
3. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 4
İkinci Gün
24 saat : (Kolloid + Elektrolit) / 2 + Gün. İhtiyaç
Üçüncü Gün
Evans Formülü
Kolloid % yanık X Kg X 1
Elektrolit % yanık X Kg X 1
%5 dekst. günlük ihtiyaç
Birinci Gün:
1. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 2
2. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 4
3. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 4
İkinci Gün
24 saat : (Kolloid + Elektrolit) / 2 + Gün. İhtiyaç
Üçüncü Gün
Parkland Formülü
Birinci Gün:
1. 8 saat : Toplam / 2
2. 8 saat : Toplam / 4
3. 8 saat : Toplam / 4
İkinci Gün
Gün. İhtiyaç + ihtiyacı kadar Kolloid + Elektrolit
Elektrolit (Laktatlı Ringer) : % yanık X Kg X 4
Yanık Tedavi İlkeleri
• İlk 8-12 saat içindeki aşırı sıvı kaybının
replasmanı
• Na.... 0.5 mEq / kg / % yanık
• Su.... 4.4 ml / kg / % yanık
• Plazma.... 0.35-0.50 ml / kg / % yanık (24-30
saatleri içinde.
• Özellikle erişkinlerde ilk 24 saat içinde kollod
replasmanının fazla anlamı yoktur.
Elektrolit sıvılar 1- Isolyte, İzolit vs
2- Laktatlı Ringer
3- Serum Fizyolojik
Kolloidal sıvılar 1- Plazma
2- Human Albumin
3- Reomacrodex (Dextran)
4- Macrodex
5- Sentetik Protein solusyonları
ŞOK TEDAVİSİ
Htc
CVP
İdrar Atımı
• T/A
• Nabız
• Solunum sayısı
• Vucut ısısı
• Kan gazları
• Şuur açıklığı
Günlük idrar atımı :
Erişkinde : 30 - 50 cc / saat
Çocukta : 0.5 - 1.0 cc / saat / kg
3- Yanığın sistematik Tedavisi
• kan değerlerinin dengesi
• nitrojen dengesi
• immun sistem dengesi
• infeksiyonla savaş
• yara kapatılması
• Nitrojen Dengesi
- Glikoz / Nitrojen Oranı : 100/1 veya 150/1
- Nitrojen İhtiyacı : (Soroff)
ilk ay : 20 gram / m2 vucut yüzeyi / gün
2. ay : 13-16 gr./ m2 vucut yüzeyi / gün
- Kalori İhtiyacı : (Curreri)
25 kcal / kg + 40 kcal / % yanık
3- Yanığın sistematik Tedavisi
• kan değerlerinin dengesi
• nitrojen dengesi
• immun sistem dengesi
• infeksiyonla savaş
• yara kapatılması
- Nötrofillerin bakterisid etkileri azalır
- Lenfosit fonksiyonları bozulur
- Spesifik antikorların yapımı azalır
- Opsonik komponentlerin sentezi azalır
- Geçikmiş hipersensitivite azalır
- Vasküler reaktivite düşer
- Allogreft rejeksiyonu uzar
İmmun sistemdeki değişiklikler
• İmmun sistem dengesi
- Erken eskar eksizyonu
- Yeterli ve oral beslenme
- İmmunglobulinlerin (İV) pasif olarak verilmesi
- Gammaglobulin (İM- 1., 3., 5. gün) verilmesi
- Plazmanın değiştirilmesi
- Çeşitli İmmunmodülatörlerin verilmesi
. Cimetidine, Ranitidine (Histamin-2 antogonisti)
. Ibuprofen, İndomethacin (Prostoglandin inh.)
. Cerium Nitrat
. Vit E, Vit A
. Corynebacterium Parvum aşısı
. Fibronectin (Opsonik fonksiyonların reg.)
. Endotoksin spesifik antikor
. Thymopentin ( hücresel imm.)
İmmun sistem regulasyonu ve desteği Tedavisi :
3- Yanığın sistematik Tedavisi
• kan değerlerinin dengesi
• nitrojen dengesi
• immun sistem dengesi
• infeksiyonla savaş
• yara kapatılması
sepsis
Yanıklı hastada infeksiyon odakları
• Yara infeksiyonu
• Nazo-komiyal bakteriler
• Bakteriyel translokasyon
• İnfeksiyonla Savaş
- Gelişmiş, steril ortamlı yanık bakım üniteleri
- Tetanoz immun profilaksisi
- Gelişmiş antibiyotiklerin sistemik kullanımı
- Yaranın gelişmiş antibakteriyel maddelerle pans.
- Erken eskar eksizyonu
• Bakteriyel translokasyonun azaltılması
Yanık sepsisinde en sık rastlanan mikrobik ajanlar :
Stafilokokus Aureus
Streptekokus Pyogenes
Pseudomonas Aeruginosa
Escheria Coli
3- Yanığın sistematik Tedavisi
• kan değerlerinin dengesi
• nitrojen dengesi
• immun sistem dengesi
• infeksiyonla savaş
• yara kapatılması
- geçici yara kapama yöntemleri
- kalıcı yara kapama yöntemleri
Geçici Yanık yarası Kapama ve Pansuman Materyalleri
Biyolojik Olanlar
Homogreft (Taze, Donmuş, Liyofilize)
Amnion Zarları (Taze, donmuş)
Ksenogreft (Taze, donmuş, Liyofilize)
Sentetik Olanlar
Kısa Süreli uygulanlar (Kapalı ve açık pans. yöntemleri)
Uzun Süreli uygulananlar ( Biobrane, Omiderm, Epigard, vd.)
• Yara Kapatılması
AÇIK
PANSUMAN
KAPALI
PANSUMAN
YANIK
YARASI
TEDAVİSİ
Açık pansuman
Açık pansuman
Açık pansuman
Açık pansuman
4 ay sonra
Kısmi Kalınlıkta
Yanıklarda
Tam Kalınlıkta
Yanıklarda
Yanık
Yarası
Tedavisi
Eskar eksizyonu
ve grefleme
Kapalı Pansuman
kendiliğinden iyileşme süresince
uygun zemin ve zamanı sağlamak
MODERN
1- Konvansiyonel materyaller
a- Antibakteriyel veya baktersid pomad ve kremler
b- Doyurulmuş (emdirilmiş) pansumanlar
2- Biyosentetik saydam (transparant) örtülerle
3- Biyolojik materyaller
4- Diğerleri :
Kompozit örtüler
Köpükler
Absorbanlar
Hidrojeller
Kserojeller
Hidrokolloidler
KAPALI PANSUMAN MATERYALLERİ
Dexpanthenol %5 Bephantol pom
Lidocain %5 Anestol pom
Gümüş sülfadiazine (%1) Silverdin , Silvaden krem
Mafenide Sülfat Sulfamylon krem
Nitrofurazon Furacin,Furaderm,Furagen pom
Povidon Iyot (%10) Betadine pom
Bacitracin Thiocilline pom
Polymyxin-B + Oxytetracycline Polimisin , Terramycin pom
Triticum Vulgare Sulu ekstresi Fitokrem
Gümüş nitrat solusyonu %0.5 Solusyon
1-a) Yanıkta Kullanılan Topik krem ve pomadlar
Etken madde Piyasa adı
I
II
ve
III
P
o
m
a
d
Petrolatum jel emdirilmiş tül Adaptic
Povidon Iyot emdirilmiş tül Inadine
Klorhexidin emdirilmiş tül Bactigrass
Framycetinsulfat emdirilmiş tül Sofra-Tüll
Nitrofurazon emdirilmiş gaz Furacinli gaz (klinikte)
Bizmuth tribromophenate emdirilmiş tül Xeroform
Parafin emdirilmiş tabakalar Jelonet
Paranet
Branolind
Vazelin emdirilmiş tabakalar Vazelinli gaz (klinikte)
1- b) Yanıkta Kullanılan Doyurulmuş (emdirilmiş) Örtüler
Etken madde Piyasa adı
II
ve
III
Tulle
gress
2- Yanıkta Kullanılan biyosentetik Örtüler :
• Biobrane
• Op-site
• Omiderm
• Tegaderm
• Epi-Lock
•
Y.Ç. İkinci derece yanık
Y.Ç. İkinci derece yanık
Y.Ç. İkinci derece yanık
Yanık sonrası 3. hafta
• Homogreft (Taze, Donmuş, Liyofilize)
• Amnion Zarları (Taze, donmuş)
• Ksenogreft (Taze, donmuş, Liyofilize)
3- Yanıkta Kullanılan Biyolojik Örtüler :
4- Yanıkta Kullanılan Diğer Sentetik
Örtü ve Pansumanlar :
• Kompozit örtüler
• Köpükler
• Absorbanlar
• Hidrojeller
• Kserojeller
• Hidrokolloidler
Debridmandan sonra yara açık bırakılmamalıdır
Staz zonu kurursa kolaylıkla nekroz gelişir ve
yanık yarası derinleşir
Yanık Yarası Tedavisi : ilk müdahele
• İlk 30 dakida içinde ise soğutma
• Yanık yaraları serum fizyolojikle temizlenir
• Ölü dokular ve patlamış büller debride edilir
• İntakt büller debride edilmez sadece içi aspire edilir
• Epiteli intakt olarak örtü materyali şeklinde bırakılır
A- Otojen ince deri greftleri ile kapama
B- Epitel Kültürleri ile Kapama
C- Sentetik veya Komposit greftle kapama
1- Sentetik deri
2- Dermal Allogreft + Epidermal otojen örtü
3- Matriks + otojen epidermal örtü
• Yara Kapatılması
Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
A- Otojen ince deri greftleri ile kapama
- Geniş mesher kullanımı ile kapama
- Homogreft - otogreft “sandviç tekniği” ile kapama
(creeping substitution)
- Homogreft (meshed) + ince otogreft
(ileri derecede meshed) ile üst üste kapama
• Yara Kapatılması
Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
Yanık 3. gün
İlk başvuru
Ameliyat sonrası 1. gün
Ameliyat sonrası 23. günAmeliyat sonrası 1. gün
Ameliyat sonrası 2 ay
Ameliyat sonrası 3 ay
Ameliyat sonrası 4 ay
Ameliyat sonrası 1 yıl
Ameliyat sonrası 2 yıl
Ameliyat sonrası 5 yıl
Ameliyat sonrası 5 yıl
Tam kalınlıkta yanıkta Cerrahi Tedavi
Erken eskar eksizyonu ve grefleme
El Yanıkları
Derin İkinci derece veya Tam Kalınlıkta
Derin İkinci derece Yanıklar :
• M.G. 28 yaşında
• LPG otogaz kaçağı
• Alev yanığı
• Erken eks & greft
Derin İkinci derece Yanıklar :
Erken post-op
Post - op 4 ay
• M.G. 28 yaşında
• LPG otogaz kaçağı
• Alev yanığı
• Erken eks & greft
B - Epitel Kültürleri ile Kapama
- Otojen epidermal örtü
- Allojenik epidermal örtü
- Kollejen solulsyonu içinde Fibroblast kültürü +
üzerinde Epitel kültürü (Bell)
• Yara Kapatılması
Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
- Örtüyü elde etmek için en az 3 haftaya ihtiyaç vardır
- Yaraya güvenli olarak yapışmadığı,
- Yeterince iyi vaskülerize olmadığı,
- İnfeksiyona dirençli olmadığı,
- Lokal travmalardan etkilendiği dayanıklı olmadığı,
bildirilmektedir
- Dermal komponent olmadığı için tam kat cilt kayıplarında
başarılı bir replasman alternatifi değildir.
- Papillalar şeklindeki (rete ridge) iyi bir yapısı olmadığından
kolaylıkla yırtılır veya ayrılabilir.
- Allojenik keratinosit kültürleri tekrar zamanla antijenik
özelliklerini geri kazanarak rejekte olabilir.
EPİTEL KÜLTÜRLERİ DEZAVANTAJLARI
C- Sentetik deri ve Komposit greftler ile Kapama
1- Sentetik deri
a- Neodermis (Integra)
(Kollagen + GAG + chondroitin-6-sulfate + SİLİKON)
2- Allogreft + otojen epidermal örtü
a- Cryopreserved deri allogrefti + epitel kültürü (Cuono)
(4. gün dermabrazyon)
b- Liyofilize dermis allogrefti + epitel kültürü
c- Liyofilize dermis allogrefti + epidermal mesh greft
3- Matriks + otolog epidermal örtü
a- Kollajen - GAG + otolog epidermal örtü
b- Neodermis (Hansbrough) (Poliglikolik asit + mesh greft)
• Yara Kapatılması
Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
• Yara Kapatılması
Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
C- Sentetik deri ve Komposit greftler ile Kapama
1- Sentetik deri
a- Neodermis (Integra)
Kollagen + GAG + chondroitin-6-sulfate + SİLİKON
(Yannas ve Burke) ÖRTÜ
SİLİKON ÖRTÜ
Kollagen + GlycosAminoGlycans + chondroitin-6-sulfate
Fibril çapı 7 um
Por çapı 150 um
ince deri grefi
veya
epitel kültürü
2-8 hafta sonra uzaklaştırılır
I
N
T
E
G
R
A
Fibroblast Endotel hücreleri
Gref yatağı
2- Allogreft + otojen epidermal örtü
a- Deri allogrefti + epitel kültürü
(Cryopreserved veya Taze)
(4-14. gün sonra dermabrazyon) (Cuono)
b- Liyofilize dermis allogrefti + epitel kültürü
c- Liyofilize dermis allogrefti + epidermal mesh greft
• Yara Kapatılması
Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
C- Sentetik deri ve Komposit greftler ile Kapama
3- Matriks + otolog epidermal örtü
a- Kollajen - GAG + otolog epidermal örtü
(glycosaminoglycans)
b- Neodermis (Poliglikolik asit + mesh greft)
(Hansbrough)
• Yara Kapatılması
Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
C- Sentetik deri ve Komposit greftler ile Kapama
• güneşten korunma
• nemlendirici kremler
• bası oluşturan giysiler
• fizyoterapi
• aktif - pasif mobilizasyon
• atelleme
Yanık Yarası Epitelize Olduktan sonra
yara olgunlaşması tamamlana kadar :
Fizyolojik pozisyonda atellenmemiş el
Yanık 2. gün
Fatih ÖRENSOY ,
21 aylık haşlanma yanığı
Başvuru Tarihi : 21 Aralık 1999 ( 2. gün)
Tanı : % 20 ikinci ve üçüncü derece yanık
21.12.1999
yanık sonrası 2. gün
24.12.1999
yanık sonrası 5. gün
28.12.1999
yanık sonrası 9. gün
18.01.2000 yanık sonrası 29. gün
Ameliyat sonrası 14. gün
3.01.2000
yanık sonrası 14.gün
Ameliyat sonrası 3. gün
Ameliyat sonrası 4 ay
18.01.2000 yanık sonrası 29. gün
Ameliyat sonrası 14. gün
Ameliyat sonrası 4 ay
Ameliyat sonrası 2 yıl
Ameliyat sonrası 2 yıl
4 yaşında kız çocuğu % 16
• Sıcak su ile haşlamma yanığı
• Çoğunluğu derin ikinci derece yanık
•Yanık Sonrası 3. gün
•Yanık Sonrası 7. gün
• Yanık Sonrası 15. gün
• Ameliyat sonrası 6. gün
• Yanık Sonrası 40. gün
• Ameliyat sonrası 32. gün
• Yanık Sonrası 40. gün
• Yanık Sonrası 62. gün
• Yanık Sonrası 100. gün
• Yanık Sonrası 6. ay
Kasım 2001
Yanık Sonrası 2.5 yıl
• Kaşıntı
• Pembemsi kırmızı görünüm
• Hiperpigmentasyon
• Hipopigmentasyon
• Kontraktür
• Eklem sertliği
• Hipertrofik nedbe
Yanık Yarası Erken Dönem Komplikasyonları
• Kalıcı nedbe veya skar
• Keloid
• Kontraktür
• Parmak aralarında sindaktili
• Eklem sertliği
• Hareket kısıtlılığı
• İskelet deformiteleri
• Anstabil nedbe
• Marjolin ülser (Karsinom)
Yanık Yarası Geç Dönem Komplikasyonları
keloid
Yüzde kötü nedbe ve kontraktürler
Hipertrofik nedbe
kontraktür
kontraktür
kontraktür
kontraktür
keloid
Kötü nedbe
Kontraktür ve kötü nedbe
Hülya
9/12
Yüzde
III derece
yanık
Yanık sonrası 6 yıl
Yanık sonrası 3 yıl
Yanık sonrası 2 yıl
Yanık sonrası 3 ay
kontraktür
kontraktür
kontraktür
kontraktür
kontraktür
kontraktür
Anstabil nedbe
Anstabil nedbe Marjolin ülser
Marjolin ülser
Marjolin ülser
Marjolin ülser
Marjolin ülser
Marjolin ülser
Ders bitti

Yanik ve tedavisi

  • 1.
    YANIK VE TEDAVİSİ Dr.Oğuz ÇETİNKALE İstanbul Üniversitesi , Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Anabilim Dalı
  • 2.
    YANIK : • Yakıcıbir etkenin ortaya çıkardığı doku hasarıdır
  • 3.
    YANIK DOKU HASARI: • YANIĞIN DERİNLİĞİ • YANIĞIN GENİŞLİĞİ • UZAK DOKU ve ORGAN HASARI
  • 4.
    DERİNLİĞİNE GÖRE YANIKLAR: I. derece yanıklar II. derece yanıklar III. derece yanıklar Kısmi kalınlıkta Tam kalınlıkta
  • 6.
  • 8.
    • Tipik olarakgüneş yanıklarında görülen yanıklardır • Klinik olarak ağrı ve eritem ile karakterizedir • Kendiliğinden 4-7 gün içinde iyileşen bir yanıktır • Her hangi bir nedbe ya da iz bırakmadan iyileşir I. Derece Yanık
  • 9.
    II. Derece Yanık •yüzeyel II. derece • derin II. derece
  • 10.
    • ağrı • eritem •bül • parlak • ıslak, kolayca kayar (cerrahi eldivenle tutulduğunda) • yumuşak ve katlanabilir Daha derin olanları • daha az hassas olup gittikçe sertleşmeye başlarlar • 2-4 hafta süre içinde iyileşir II. Derece Yanık Klinik olarak
  • 11.
  • 12.
  • 13.
  • 14.
  • 15.
  • 16.
  • 18.
    Asfalt patlaması sonucu YüzdeII derece yanık Sol konjonktivada erezyon – yanık Yanık sonrası 24 saat
  • 19.
    Yanık sonrası 24saat Kapalı pansuman
  • 20.
  • 21.
  • 22.
  • 23.
  • 24.
  • 25.
    Bu yanıklar normalolarak 10-14 gün içinde nedbe bırakmadan ya da çok az nedbe bırakarak kendiliğinden iyileşir (4 haftaya kadar uzayabilir) İyileşme potansiyeli • kıl foliküllerini iç yüzeyini astarlayan • ter bezlerini iç yüzeyini astarlayan • yağ bezlerini iç yüzeyini astarlayan • yanık çevresindeki bazal hücrelerdir II. Derece Yanık
  • 26.
    II. Derece yanıktaiyileşme potansiyeli • kıl folikülü • ter bezi • yağ bezi iç yüzeylerindeki bazal hücrelerden gelişir II. Derece Yanık
  • 27.
  • 28.
    • Ağrılı değil •Eritem ve bül oluşmaz • Dokunmakla serttir ve genellikle kurudur • Rengi, karbonize olmamışsa, beyazdır • Tutulup çekilen kıllar kolaylıkla çıkarlar • Altta tromboze olmuş venler görülebilir III. Derece Yanık Klinik olarak • Kendiliğinden iyileşerek kapanmazlar • Tedavisi cerrahidir • Erken eskar eksizyonu ve deri greftlemesi
  • 29.
  • 30.
  • 31.
    III derece yanık Sıcakpres altında Kalma sonucu oluşmuş İş kazası
  • 32.
    Ameliyat sonrası greftIIIderece yanık Ameliyat Öncesi Ameliyat : Eskar eksizyonu
  • 34.
  • 35.
  • 36.
  • 37.
  • 38.
    Yanık Derinliğini TayinYöntem ve Metodları • İyileşme süreci • Klinik gözlem ağrı, renk , bül , kapiller dolaşım • Biyopsi • Vital Boyalar İndia ink, Patent Blue, Metilen Mavisi, Trypan Blue, Toluidine Blue, Ewans Blue, Disulphane blue • Fluorescein Fluorometry • Laser Doppler Flowmetry • Termografi • Ultrasound • Nükleer Magnetik Rezonans Görüntüleme • Light Reflectance (infrared ışın)
  • 39.
    Yanık yüzeyinin hesaplanması: - Avuç içi ( % 1) - Wallas Kanunu ( “9” lar kaidesi) - Berkow Kartı - Lund - Browder Kartı
  • 40.
    • Baş %9 • Üst ekstremite % 9 • Alt ekstremite % 18 • Gövde ön yüz % 18 • Gövde arka yüz % 18 • Perine % 1 DOKUZLAR KURALI
  • 41.
    - Berkow Kartı -Lund - Browder Kartı
  • 42.
    Büyük Yanıklar % 10(çocuk)-15(erişkin) ten büyük kısmi kalınlıkta % 10 dan büyük tam kalınlıkta (çocuk - erişkin) Orta (genişlikte) yanıklar % 10 (çocuk) -15 (erişkin) kısmi kalınlıkta % 2-10 tam kalınlıkta (çocuk - erişkin) Küçük Yanıklar % 10 (çocuk) -15 (erişkin) ten küçük kısmi kalınlıkta % 2 den küçük tam kalınlıkta (çocuk - erişkin) GENİŞLİKLERİNE GÖRE YANIKLAR :
  • 43.
    YANIK ŞOKU •endotel hücre boşlukları • mikrovasküler devamlılığın bozulması (masif katekolamin salgısı) Miyokard depresyonu ve Yetersiz kardiyak output Kan volume azalmasıHemokonsantrasyon & Viskosite artışı Kan akımında yavaşlama İskemi ve hipoksi Kapiller permeabilite artışı ÖDEM Yakıcı etken
  • 44.
    YANIK ŞOKU 3- UZAKDOKU ve ORGAN HASARLARI Bulantı Kusma Paralitik ileus Stress ülseri Akut gastric ülser kanaması Bakteriyel translokasyon Akut tubuler nekroz İnter-alveolar ödem Gaz alışverişini bozulur Miyokard depresyonu ve Yetersiz kardiyak output
  • 45.
    Mezenter Lenf Ganglionu Karaciğer SİSTEMİK KAN DOLAŞIMI B A KT E R İ Y E L T R A N S L O K A S Y O N B A R S A K F L O R A S I
  • 46.
    Mezenter Kan AkımınınDüzenlenmesi / Desteklenmesi Bakteriyel Translokasyonun Tedavisi - Nitroprusside (nonspesifik vazodilatatör) - Hipertonik solusyonlar ( replasman tedavisinde) - Dekstran (replasman tedavisinde) - Prostanoid blokerleri - Vazopressin inhibitörleri - Erken enteral beslenme
  • 47.
    YANIK ŞOKU KLİNİKBULGULARI : • Rengin soluk olması • Derinin nemli ve soğuk olması • Yüzeyel venlerde kollaps • Kapiller geri dolumda geçikme • Hızlı nabız sayısı • Hızlı ve yüzeyel solunum • Hipotansiyon • Hava açlığı • İdrar miktarında azalma
  • 48.
    Yanıklı Hastada yapılacakİşlemler 1- Yanıklı hastada temel yaşam desteği (genel işlemler) 2- Yanık yarasına yapılacak erken girişimler (lokal işlemler) 3- Yanığın sistematik tedavisi
  • 49.
    1- Yanıkta yapılacakİlk (Genel) İşlemler • Solunum yolunun açık tutulması • Solunum distresinin çözülmesi • Güvenilir 1 veya 2 damar yolu açmak • Hastayı tamamen soyarak muayene • Ağrı kesici ve sedatif vermek • Üriner kateterizasyon yapmak • Nazogastrik sonda yerleştirmek • Yanma zamanı ve etkenini öğrenmek • Çeşitli testler için kan almak • CVP ölçmek için kateter yerleştirmek • A • B • C • D • E • F • G
  • 50.
    Akut Solunum Zorluğuolan Yanık Hastada 1- inhalasyon yanığı 2- toksik gaz inhalasyonu 3- Baş-boyun bölgesi yanıkları 4- göğüs duvarı derin yanığı Larinks ödemi entübasyon / trakeotomi CO cehirlenmesi % 100 oksijen inhalasyonu Bronko spazm İV bronkodilatatör Karbon balgamı aspirasyon Toraks sıkışması eskarotomi KLİNİK TANI TEDAVİ
  • 51.
  • 52.
  • 53.
    Belirtiler :Inhalasyon Yaralanmasında -Anamnez - Burun kıllarında yanık - Burun delikleri ve ağız çevresi yanığı - Yüz yanığı , Sakal bıyık yanığı - Üst hava yolları ve retro-farenkste yanık bulguları - Dil ve orofarenkste ödem - Balgamda karbon taneleri - Ses boğukluğu , hırıltı - Dispne , taşipne - Larenks ödemi - Bronkoskop muayenesinde larenks, Trakea ve bronşlarda yanık bulguları, karbon taneleri ve ödem
  • 54.
    Hastanın LOKAL yanıkyarası bakımı genel durum ve hayati fonksiyonlar kontrol altına alınan kadar ertelenir. Ancak, şu üç gİrişim acil olarak yapılmalıdır. 1- YIKAMA ( kimyasal radyasyon, fosfor) 2- SOĞUTMA 3- ESKAROTOMİ 2- Yanıkta yapılacak İlk (Lokal) İşlemler
  • 57.
    SICAK YARALANMASI Koagulasyon zonu Nekrotikzon Staz zonu İskemik zon Hiperemik zon
  • 58.
    Sıcak Yaralanmasına bağlıHasar İki Aşamada Oluşur ; Birinci Aşama : İlk anda sıcağın sebeb olduğu koagulasyon nekrozu-hücre hasarı ile olan sıcak yaralanması İkinci Aşama : İlerleyici dermal iskemi sonucu (24-48 saat içinde) gelişen hücre ölümüne bağlı geçikmiş yaralanma
  • 59.
    nekrotik zon iskemik zon hiperemikzon subkutan yağ dokusu dermis epidermis
  • 60.
    nekrotik zon iskemik zon hiperemikzon subkutan yağ dokusu dermis epidermis
  • 61.
    İlk 30 dakikadayapılan soğutmanın yararları • Yanık bölgesine lökositlerin yapışması azalır • Tromboxane yapımı ve buna bağlı olarak mikrotrombüslerin oluşumu azalır • Protein denaturasyonu azalır • Histamin’in salgılanması baskılanarak gelişecek ödem miktarı azalır • Yanık nekrozu ve derinliği azalır • Yanık yarasına perfüzyon artar • Yara iyileşme olayları daha erken başlar
  • 62.
    Hastanın LOKAL yanıkyarası bakımı genel durum ve hayati fonksiyonlar kontrol altına alınan kadar ertelenir. Ancak, şu üç gİrişim acil olarak yapılmalıdır. 1- YIKAMA ( kimyasal radyasyon, fosfor) 2- SOĞUTMA 3- ESKAROTOMİ 2- Yanıkta yapılacak İlk (Lokal) İşlemler
  • 63.
    3- ESKAROTOMİ Sirküler eskar+ ödem = dolaşım bozukluğu
  • 64.
    3- ESKAROTOMİ • Ekstremitededuyarsızlık • Ekstremitede karıncalanma • Parmaklarda artan ağrı • Kapiller geri dolumda yavaşlama Endikasyonları Bulguları
  • 65.
    Yanıklı Hastada yapılacakİşlemler 1- Yanıklı hastada temel yaşam desteği (genel işlemler) 2- Yanık yarasına yapılacak erken girişimler (lokal işlemler) 3- Yanığın sistematik tedavisi
  • 66.
    3- Yanığın sistematikTedavisi • kan değerlerinin dengesi • nitrojen dengesi • immun sistem dengesi • infeksiyonla savaş • yara kapatılması
  • 67.
    3- Yanığın sistematikTedavisi • kan değerlerinin dengesi • nitrojen dengesi • immun sistem dengesi • infeksiyonla savaş • yara kapatılması
  • 68.
    Yanık Sıvı ReplasmanıTedavi Protokolları ( Formüller ) • Brooke formülü • Evans formülü • Muir-Barclay formülü • Parkland formülü • Moyer formülü • Roehamptan formülü • Moor formülü
  • 69.
    Brooke Formülü Kolloid %yanık X Kg X 0.5 Elektrolit % yanık X Kg X 1.5 %5 dekst. günlük ihtiyaç Birinci Gün: 1. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 2 2. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 4 3. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 4 İkinci Gün 24 saat : (Kolloid + Elektrolit) / 2 + Gün. İhtiyaç Üçüncü Gün
  • 70.
    Evans Formülü Kolloid %yanık X Kg X 1 Elektrolit % yanık X Kg X 1 %5 dekst. günlük ihtiyaç Birinci Gün: 1. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 2 2. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 4 3. 8 saat : (Kolloid + Elektrolit + Gün. İht.) / 4 İkinci Gün 24 saat : (Kolloid + Elektrolit) / 2 + Gün. İhtiyaç Üçüncü Gün
  • 71.
    Parkland Formülü Birinci Gün: 1.8 saat : Toplam / 2 2. 8 saat : Toplam / 4 3. 8 saat : Toplam / 4 İkinci Gün Gün. İhtiyaç + ihtiyacı kadar Kolloid + Elektrolit Elektrolit (Laktatlı Ringer) : % yanık X Kg X 4
  • 72.
    Yanık Tedavi İlkeleri •İlk 8-12 saat içindeki aşırı sıvı kaybının replasmanı • Na.... 0.5 mEq / kg / % yanık • Su.... 4.4 ml / kg / % yanık • Plazma.... 0.35-0.50 ml / kg / % yanık (24-30 saatleri içinde. • Özellikle erişkinlerde ilk 24 saat içinde kollod replasmanının fazla anlamı yoktur.
  • 73.
    Elektrolit sıvılar 1-Isolyte, İzolit vs 2- Laktatlı Ringer 3- Serum Fizyolojik Kolloidal sıvılar 1- Plazma 2- Human Albumin 3- Reomacrodex (Dextran) 4- Macrodex 5- Sentetik Protein solusyonları
  • 75.
    ŞOK TEDAVİSİ Htc CVP İdrar Atımı •T/A • Nabız • Solunum sayısı • Vucut ısısı • Kan gazları • Şuur açıklığı
  • 76.
    Günlük idrar atımı: Erişkinde : 30 - 50 cc / saat Çocukta : 0.5 - 1.0 cc / saat / kg
  • 77.
    3- Yanığın sistematikTedavisi • kan değerlerinin dengesi • nitrojen dengesi • immun sistem dengesi • infeksiyonla savaş • yara kapatılması
  • 78.
    • Nitrojen Dengesi -Glikoz / Nitrojen Oranı : 100/1 veya 150/1 - Nitrojen İhtiyacı : (Soroff) ilk ay : 20 gram / m2 vucut yüzeyi / gün 2. ay : 13-16 gr./ m2 vucut yüzeyi / gün - Kalori İhtiyacı : (Curreri) 25 kcal / kg + 40 kcal / % yanık
  • 79.
    3- Yanığın sistematikTedavisi • kan değerlerinin dengesi • nitrojen dengesi • immun sistem dengesi • infeksiyonla savaş • yara kapatılması
  • 80.
    - Nötrofillerin bakterisidetkileri azalır - Lenfosit fonksiyonları bozulur - Spesifik antikorların yapımı azalır - Opsonik komponentlerin sentezi azalır - Geçikmiş hipersensitivite azalır - Vasküler reaktivite düşer - Allogreft rejeksiyonu uzar İmmun sistemdeki değişiklikler
  • 81.
    • İmmun sistemdengesi - Erken eskar eksizyonu - Yeterli ve oral beslenme - İmmunglobulinlerin (İV) pasif olarak verilmesi - Gammaglobulin (İM- 1., 3., 5. gün) verilmesi - Plazmanın değiştirilmesi - Çeşitli İmmunmodülatörlerin verilmesi . Cimetidine, Ranitidine (Histamin-2 antogonisti) . Ibuprofen, İndomethacin (Prostoglandin inh.) . Cerium Nitrat . Vit E, Vit A . Corynebacterium Parvum aşısı . Fibronectin (Opsonik fonksiyonların reg.) . Endotoksin spesifik antikor . Thymopentin ( hücresel imm.) İmmun sistem regulasyonu ve desteği Tedavisi :
  • 82.
    3- Yanığın sistematikTedavisi • kan değerlerinin dengesi • nitrojen dengesi • immun sistem dengesi • infeksiyonla savaş • yara kapatılması
  • 83.
    sepsis Yanıklı hastada infeksiyonodakları • Yara infeksiyonu • Nazo-komiyal bakteriler • Bakteriyel translokasyon
  • 84.
    • İnfeksiyonla Savaş -Gelişmiş, steril ortamlı yanık bakım üniteleri - Tetanoz immun profilaksisi - Gelişmiş antibiyotiklerin sistemik kullanımı - Yaranın gelişmiş antibakteriyel maddelerle pans. - Erken eskar eksizyonu • Bakteriyel translokasyonun azaltılması
  • 85.
    Yanık sepsisinde ensık rastlanan mikrobik ajanlar : Stafilokokus Aureus Streptekokus Pyogenes Pseudomonas Aeruginosa Escheria Coli
  • 86.
    3- Yanığın sistematikTedavisi • kan değerlerinin dengesi • nitrojen dengesi • immun sistem dengesi • infeksiyonla savaş • yara kapatılması - geçici yara kapama yöntemleri - kalıcı yara kapama yöntemleri
  • 88.
    Geçici Yanık yarasıKapama ve Pansuman Materyalleri Biyolojik Olanlar Homogreft (Taze, Donmuş, Liyofilize) Amnion Zarları (Taze, donmuş) Ksenogreft (Taze, donmuş, Liyofilize) Sentetik Olanlar Kısa Süreli uygulanlar (Kapalı ve açık pans. yöntemleri) Uzun Süreli uygulananlar ( Biobrane, Omiderm, Epigard, vd.) • Yara Kapatılması
  • 89.
  • 90.
  • 91.
  • 92.
  • 93.
  • 94.
    Kısmi Kalınlıkta Yanıklarda Tam Kalınlıkta Yanıklarda Yanık Yarası Tedavisi Eskareksizyonu ve grefleme Kapalı Pansuman kendiliğinden iyileşme süresince uygun zemin ve zamanı sağlamak MODERN
  • 95.
    1- Konvansiyonel materyaller a-Antibakteriyel veya baktersid pomad ve kremler b- Doyurulmuş (emdirilmiş) pansumanlar 2- Biyosentetik saydam (transparant) örtülerle 3- Biyolojik materyaller 4- Diğerleri : Kompozit örtüler Köpükler Absorbanlar Hidrojeller Kserojeller Hidrokolloidler KAPALI PANSUMAN MATERYALLERİ
  • 96.
    Dexpanthenol %5 Bephantolpom Lidocain %5 Anestol pom Gümüş sülfadiazine (%1) Silverdin , Silvaden krem Mafenide Sülfat Sulfamylon krem Nitrofurazon Furacin,Furaderm,Furagen pom Povidon Iyot (%10) Betadine pom Bacitracin Thiocilline pom Polymyxin-B + Oxytetracycline Polimisin , Terramycin pom Triticum Vulgare Sulu ekstresi Fitokrem Gümüş nitrat solusyonu %0.5 Solusyon 1-a) Yanıkta Kullanılan Topik krem ve pomadlar Etken madde Piyasa adı I II ve III P o m a d
  • 97.
    Petrolatum jel emdirilmiştül Adaptic Povidon Iyot emdirilmiş tül Inadine Klorhexidin emdirilmiş tül Bactigrass Framycetinsulfat emdirilmiş tül Sofra-Tüll Nitrofurazon emdirilmiş gaz Furacinli gaz (klinikte) Bizmuth tribromophenate emdirilmiş tül Xeroform Parafin emdirilmiş tabakalar Jelonet Paranet Branolind Vazelin emdirilmiş tabakalar Vazelinli gaz (klinikte) 1- b) Yanıkta Kullanılan Doyurulmuş (emdirilmiş) Örtüler Etken madde Piyasa adı II ve III Tulle gress
  • 99.
    2- Yanıkta Kullanılanbiyosentetik Örtüler : • Biobrane • Op-site • Omiderm • Tegaderm • Epi-Lock •
  • 101.
  • 102.
  • 103.
    Y.Ç. İkinci dereceyanık Yanık sonrası 3. hafta
  • 104.
    • Homogreft (Taze,Donmuş, Liyofilize) • Amnion Zarları (Taze, donmuş) • Ksenogreft (Taze, donmuş, Liyofilize) 3- Yanıkta Kullanılan Biyolojik Örtüler :
  • 105.
    4- Yanıkta KullanılanDiğer Sentetik Örtü ve Pansumanlar : • Kompozit örtüler • Köpükler • Absorbanlar • Hidrojeller • Kserojeller • Hidrokolloidler
  • 106.
    Debridmandan sonra yaraaçık bırakılmamalıdır Staz zonu kurursa kolaylıkla nekroz gelişir ve yanık yarası derinleşir Yanık Yarası Tedavisi : ilk müdahele • İlk 30 dakida içinde ise soğutma • Yanık yaraları serum fizyolojikle temizlenir • Ölü dokular ve patlamış büller debride edilir • İntakt büller debride edilmez sadece içi aspire edilir • Epiteli intakt olarak örtü materyali şeklinde bırakılır
  • 107.
    A- Otojen incederi greftleri ile kapama B- Epitel Kültürleri ile Kapama C- Sentetik veya Komposit greftle kapama 1- Sentetik deri 2- Dermal Allogreft + Epidermal otojen örtü 3- Matriks + otojen epidermal örtü • Yara Kapatılması Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
  • 108.
    A- Otojen incederi greftleri ile kapama - Geniş mesher kullanımı ile kapama - Homogreft - otogreft “sandviç tekniği” ile kapama (creeping substitution) - Homogreft (meshed) + ince otogreft (ileri derecede meshed) ile üst üste kapama • Yara Kapatılması Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
  • 109.
  • 110.
    Ameliyat sonrası 1.gün Ameliyat sonrası 23. günAmeliyat sonrası 1. gün
  • 111.
  • 112.
  • 113.
  • 114.
  • 115.
  • 116.
  • 117.
  • 118.
    Tam kalınlıkta yanıktaCerrahi Tedavi Erken eskar eksizyonu ve grefleme El Yanıkları Derin İkinci derece veya Tam Kalınlıkta
  • 119.
    Derin İkinci dereceYanıklar : • M.G. 28 yaşında • LPG otogaz kaçağı • Alev yanığı • Erken eks & greft
  • 120.
    Derin İkinci dereceYanıklar : Erken post-op Post - op 4 ay • M.G. 28 yaşında • LPG otogaz kaçağı • Alev yanığı • Erken eks & greft
  • 121.
    B - EpitelKültürleri ile Kapama - Otojen epidermal örtü - Allojenik epidermal örtü - Kollejen solulsyonu içinde Fibroblast kültürü + üzerinde Epitel kültürü (Bell) • Yara Kapatılması Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
  • 122.
    - Örtüyü eldeetmek için en az 3 haftaya ihtiyaç vardır - Yaraya güvenli olarak yapışmadığı, - Yeterince iyi vaskülerize olmadığı, - İnfeksiyona dirençli olmadığı, - Lokal travmalardan etkilendiği dayanıklı olmadığı, bildirilmektedir - Dermal komponent olmadığı için tam kat cilt kayıplarında başarılı bir replasman alternatifi değildir. - Papillalar şeklindeki (rete ridge) iyi bir yapısı olmadığından kolaylıkla yırtılır veya ayrılabilir. - Allojenik keratinosit kültürleri tekrar zamanla antijenik özelliklerini geri kazanarak rejekte olabilir. EPİTEL KÜLTÜRLERİ DEZAVANTAJLARI
  • 123.
    C- Sentetik derive Komposit greftler ile Kapama 1- Sentetik deri a- Neodermis (Integra) (Kollagen + GAG + chondroitin-6-sulfate + SİLİKON) 2- Allogreft + otojen epidermal örtü a- Cryopreserved deri allogrefti + epitel kültürü (Cuono) (4. gün dermabrazyon) b- Liyofilize dermis allogrefti + epitel kültürü c- Liyofilize dermis allogrefti + epidermal mesh greft 3- Matriks + otolog epidermal örtü a- Kollajen - GAG + otolog epidermal örtü b- Neodermis (Hansbrough) (Poliglikolik asit + mesh greft) • Yara Kapatılması Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri
  • 124.
    • Yara Kapatılması KalıcıYara Kapatma Yöntemleri C- Sentetik deri ve Komposit greftler ile Kapama 1- Sentetik deri a- Neodermis (Integra) Kollagen + GAG + chondroitin-6-sulfate + SİLİKON (Yannas ve Burke) ÖRTÜ
  • 125.
    SİLİKON ÖRTÜ Kollagen +GlycosAminoGlycans + chondroitin-6-sulfate Fibril çapı 7 um Por çapı 150 um ince deri grefi veya epitel kültürü 2-8 hafta sonra uzaklaştırılır I N T E G R A Fibroblast Endotel hücreleri Gref yatağı
  • 126.
    2- Allogreft +otojen epidermal örtü a- Deri allogrefti + epitel kültürü (Cryopreserved veya Taze) (4-14. gün sonra dermabrazyon) (Cuono) b- Liyofilize dermis allogrefti + epitel kültürü c- Liyofilize dermis allogrefti + epidermal mesh greft • Yara Kapatılması Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri C- Sentetik deri ve Komposit greftler ile Kapama
  • 127.
    3- Matriks +otolog epidermal örtü a- Kollajen - GAG + otolog epidermal örtü (glycosaminoglycans) b- Neodermis (Poliglikolik asit + mesh greft) (Hansbrough) • Yara Kapatılması Kalıcı Yara Kapatma Yöntemleri C- Sentetik deri ve Komposit greftler ile Kapama
  • 128.
    • güneşten korunma •nemlendirici kremler • bası oluşturan giysiler • fizyoterapi • aktif - pasif mobilizasyon • atelleme Yanık Yarası Epitelize Olduktan sonra yara olgunlaşması tamamlana kadar :
  • 129.
  • 130.
    Yanık 2. gün FatihÖRENSOY , 21 aylık haşlanma yanığı Başvuru Tarihi : 21 Aralık 1999 ( 2. gün) Tanı : % 20 ikinci ve üçüncü derece yanık
  • 131.
    21.12.1999 yanık sonrası 2.gün 24.12.1999 yanık sonrası 5. gün 28.12.1999 yanık sonrası 9. gün
  • 132.
    18.01.2000 yanık sonrası29. gün Ameliyat sonrası 14. gün 3.01.2000 yanık sonrası 14.gün Ameliyat sonrası 3. gün
  • 133.
    Ameliyat sonrası 4ay 18.01.2000 yanık sonrası 29. gün Ameliyat sonrası 14. gün
  • 134.
  • 135.
  • 136.
  • 137.
    4 yaşında kızçocuğu % 16 • Sıcak su ile haşlamma yanığı • Çoğunluğu derin ikinci derece yanık
  • 138.
    •Yanık Sonrası 3.gün •Yanık Sonrası 7. gün
  • 139.
    • Yanık Sonrası15. gün • Ameliyat sonrası 6. gün • Yanık Sonrası 40. gün • Ameliyat sonrası 32. gün
  • 140.
  • 141.
  • 142.
  • 143.
  • 144.
  • 145.
    • Kaşıntı • Pembemsikırmızı görünüm • Hiperpigmentasyon • Hipopigmentasyon • Kontraktür • Eklem sertliği • Hipertrofik nedbe Yanık Yarası Erken Dönem Komplikasyonları
  • 146.
    • Kalıcı nedbeveya skar • Keloid • Kontraktür • Parmak aralarında sindaktili • Eklem sertliği • Hareket kısıtlılığı • İskelet deformiteleri • Anstabil nedbe • Marjolin ülser (Karsinom) Yanık Yarası Geç Dönem Komplikasyonları
  • 147.
  • 148.
    Yüzde kötü nedbeve kontraktürler
  • 149.
  • 150.
  • 151.
  • 152.
  • 153.
  • 154.
  • 157.
  • 158.
  • 161.
    Yanık sonrası 6yıl Yanık sonrası 3 yıl Yanık sonrası 2 yıl Yanık sonrası 3 ay
  • 162.
  • 167.
  • 168.
  • 169.
  • 170.
  • 171.
  • 172.
  • 173.
  • 174.
  • 175.
  • 176.
  • 177.
  • 178.
  • 179.