TIP DIŞI KİŞİLERİÇİN İLK YARDIM Dr.TARIK ALTINOK SELENA F-10 GEZGİN KORSAN
2.
İLK YARDIM TANIM: HAYAT KURTARMAK DURUMUNU KORUMAK SAKATLIKLARI KORUMAK
3.
GENEL BİLGİLER 1Kazanın üstüne gelebilecek bir ikincisinden KENDİNİZİ ve kazazedeyi koruyun. Soğukkanlı ve mantıklı yaklaşım önemlidir. Ortamın rahatsız edici olmasından, kazazedenin alışılmadık görüntüsünden rahatsız olmamaya çalışın.
4.
GENEL BİLGİLER 2Kazazededen size hastalık geçmemesi için elinizde kesik sıyrık yara bandıyla kapatılmalı, varsa lastik eldiven kullanın. İdeali steril eldiven.
5.
GENEL BİLGİLER 3Kazazedeye neyi niçin yaptığınızı açıklayın. Size sorduğunun cevabını bilmiyorsanız dürüstçe söyleyin. Hastanın bir yakınına iletmek istediği bir şey olup olmadığını sorun. İlk sorulacak: “iyi misin?” Gözle görülür bir deformasyon, yaralanma var mı? Hava yolunun kontrolü nefes alıyor mu? Dolaşım kontrolü; nabız almaya çalış, dolaşım yoksa kalp masajı...
TEKNELERDE SIK GÖRÜLENKAZALAR Kanama Kırık Burkulma,çıkık Kramp Yanık Güneş yanığı Arı sokması Deniz anası Gıda zehirlenmesi Yumuşak doku ezilmeleri Soğuk Diğer (şok vs.)
8.
KANAMA 1 Kan kaybını azaltmak için doğrudan yaranın üstüne bas. Yara bölgesini kalp seviyesinden yukarda tut. Steril bez yara sıvısıyla kirlenince, bezi kaldırmadan üzerine ikincisini koy. Derideki yaralanmada: Turnike son çaredir! Derin ve 1cm den geniş kanama varsa, küçük bir yarada kanama durmuyorsa, hastada şok belirtileri gelişirse hastaneye götür.
9.
KANAMA 2- turnikeBasıyla durdurulamayan kanamada kullanılır. Amaç yaralı bölgeye kan akımını azaltmak. 20 dk da 2-3 dk turnikeyi gevşetin. Turnikenin etkili olması için nereye uygulanmalı? Omuz dirsek arasına Kalça diz arasına El parmaklarına (eklem üzerine gelmeyecek şekilde)
10.
KANAMA 3 Kopmalarve Kanama Turnikeyle kanamayı azaltın. 20 dk da 2-3 dk turnikeyi gevşetin. Kopmuş organı temiz ve kuru bir torbaya koyun. Torbayı içi buz dolu bir kaba koyun. Organı direk suya, alkole, tentürdiyot gibi maddelere asla temas ettirmeyin!!!
11.
Kırık Kırık enaz iki taraftan desteklenmeli ve destekler bezle sarılmalı, bağlanmalı. Sabitle, ne gevşek ne çok sıkı ama mutlaka kemik uçlarının çevre dokuya zarar vermesi önlenmeli. Deri bütünlüğünün bozulduğu (açık) kırık, kapalı kırıktan daha acildir.
12.
Çıkık & BurkulmaBurkulma : kasın, tendonun, eklemin zorlanması, aşırı gerilmesi. Çıkık : kemiğin başka bir kemiğe eklemleştiği yerden çıkması.
13.
Burkulma Dinlendir, hareketsizleştirin.Soğuk uygulayın. (ilk 24 saat içerisinde) Basınç uygulayın ve burkulan yeri yukarı kaldırıp, kan akımını düşürerek ödemi (şişmeyi) azaltın. (ilk 24 saat içerisinde) Pamuk veya yünle sarıp, üzerini bandajlayın.
14.
Çıkık ACİLDİR!! Çıkığıyerine takmaya çalışmayın!! Dinlendir, hareketsizleştirin. Soğuk uygulayın. Omuz çıkığında kolun çıktığı şekli bozmadan hastaneye götürün. Kol omuzdan dirseğe kadar vücuda yapışık ama kemik omuzdan yukarı kaymışsa, oynamaması için üçgen sargıyla vücuda sabitleyin.
15.
Kramp Kramplı kişisizseniz paniğe kapılmayın. Kramp ilk hissedildiğinde bir alt ve bir üst eklemlerden o bölgeyi hareket ettirip ağrısız bir pozisyon bulmaya çalışın. Yüzüyorsanız kıyıya veya havuz kenarına ulaşana kadar kramp ağrısına dayanabilirsiniz! Kramplı bölgeye masaj yapın veya yapılmasını isteyin.
16.
Yanık 3 tipyanık vardır: 1. Derece : yüzeysel, ör. Güneş yanığı 2. Derece : çok ağrılı, yanan derinin üstünde içi su dolu kabarcıklar oluşmuş 3. Derece : yanan yer ağrısız, siyah renk
17.
Yanık 2 Soğukuygula. (buz değil, soğuk su kullan!!) Yanık merhemi + C vitamini Yarayı sar enfeksiyon gelişmesin. Yoğurt, diş macunu, bal gibi bir madde ASLA sürme!! Derin yanıklarda, 2. ve 3. derecede şok riskine hazırlıklı ol ve hastaneye götür
18.
Güneş yanığı Soğukiçecek desteği yap. Soğuk suyla yıka. Güneş sonrası kremi kullan.
19.
Sıcak çarpması Başdönmesi, baş ağrısı, huzursuzluk; artmış vücut ısısı; kırmızı, sıcak deri Nemli soğuk örtüyle sar Isı düşünce kuru örtü ile değiştir. Vücut ısısı tekrar artarsa soğuk-nemli örtüyü bir kez daha kullan.
20.
Soğukta Uzun SüreKalma Islak kıyafet varsa çıkar. Battaniye ile sar, bere giydir. Sıcak içecek desteği. Solunum ve dolaşım durması olursa, 50 dk geçse dahi suni solunum ve kalp masajı yapılmalı. Kazazedeyi ASLA banyo benzeri sıcak bir ortama aniden sokma.
21.
Arı Sokması İğneyiçıkar. Soğuk uygula. Ağız içinde arı sokarsa soğuk içecek veya buz parçası ağızda tutulmalı. Hasta hızla deride kızarıklık , nefes almada zorluk gibi bir dizi alerjik bulgu verirse anaflaktik şok gelişiyor demektir. Hemen hastaneye götürülmeli.
22.
Deniz anası Şişme,kaşıntı. Sirke veya tuzlu suyla yıka. Talk pudrasıyla ov.
23.
Gıda Zehirlenmesi Karınağrısı, bulantı, kusma, ishal, halsizlik, bilinç bulanıklığı, terleme başlıca bulgulardır. Hasta içebildiği sürece su içmesini sağlayın. Şok tablosuna hazırlıklı olun. Hastaneye götürün
24.
Solunum ve DolaşımaMüdahale Temel Bilgiler 1 Bilinç kontrolü için hastayı sarsın ve “ iyi misin” diye sorun. Boynu destekleyerek kazazedeyi sırtüstü yatar pozisyona alın. (en az 2 kişi) Hava yolunu açmak için sırt üstü yatan kazazedenin alnını geriye itip, çenesini kaldırın. Çene göğüsten uzaklaşsın. Boyun hasarından şüphelenirseniz kafasını geriye atma adımını geçin.
25.
Solunum ve DolaşımaMüdahale Temel Bilgiler 2 Kazazedenin ağzına yanağınızı yaklaştırıp 2 tam nefes hissetmeye çalışın. Bu sırada göğüs hareketini gözleyin. 10 saniye solunum işareti göremezseniz solunum yetersizdir. Çeneyi açıp yutağı tıkayan bir şey varsa parmaklarınızla çıkarın. Tıkayıcı cisim yoksa 2 kurtarıcı nefes verin. CPR=suni solunum + kalp masajı.
26.
Hava yolu açık.Bir el ile hastanın burnunu kapatın. Diğer eliniz ile çeneyi açık tutun. Derin nefes alın.
27.
Ağzınızı kazazedenin ağzınahava sızmayacak şekilde yapıştırın. Normal bir hızla havayı boşaltın. (1,5-2 saniye)
28.
29.
Göğüs genişlemesini gözucuyla izleyin. Kendi normal solunumunuz için aldığınız her nefesi kazazedeye verin. (dakikada 14 kere) Kazazede kendiliğinden nefes alana kadar devam edin.
30.
Dolaşım Kontrolü- KalpMasajı 1 Morarma, kalp atımının kaybolması, göz bebeklerinin büyümesi bulgularının aynı anda görülmesi. Nabız almakla vakit kaybetmeyin. Hastanın sol göğsüne kulağınızı dayayın ve kalp atımını hissedin, 10 saniyeden fazla beklemeyin
31.
Dolaşım Kontrolü- KalpMasajı 2 Kalp atmıyorsa; Karın tarafında kaburgaların alt sınırını bulun. Bunların göğüs kemiğine birleştiği yeri bulun. 3 parmak ölçün ve bir elinizi yerleştirin. Diğerini onun üzerine yerleştirin. Dirseklerinizi kırmadan omuzdan destek alıp göğüs kafesini yaklaşık 5 cm içeri bastırın.
32.
Dolaşım Kontrolü- KalpMasajı 3 Dakikada 100 kompresyon gereklidir. (3 saniyede 5 kompresyon). 15 kompresyon sonunda iki defa suni solunum yapın. Her bir dakika sonunda solunum ve dolaşımı kontrol edin. Kazazede düzelme belirtisi gösterene veya siz bitkin düşene kadar kalp masajı ve suni solunuma devam edin
33.
Düzelmeyi Nasıl Anlarım?Kalbin 2-3 dk içinde yeniden atmaya başlaması Vücut ısısının normale dönmesi CPR’ı izleyen 15 dk içinde pupillaların (göz bebeklerinin) küçülmesi Arteriyel nabzın alınmaya başlanması Kazazedenin kendiliğinden solumaya başlaması ve kendiliğinden solunumun başlamasından 10 dk içerisinde şuurun yerine gelmesi
34.
İyileşme Pozisyonu* Hastanınbilinci yerinde değilse ve dolaşım-solunum kendiliğinden normal devam ediyorsa iyileşme pozisyonuna alınır. Dilin boğazı tıkamasını önler. Yatar durumdaki kişinin en rahat nefes aldığı pozisyondur. Kazazedenin yanından ayrıldığınızda güvende olmasını sağlar.
35.
Suda Boğulma 1Bilincini kaybetmiş kazazede sırt üstü yatırılmalı Kazazedenin kafası gövdesinden aşağıda olmalı Bu noktada nefes alıyorsa iyileşme pozisyonuna alın Nefes alamıyorsa 2 kurtarıcı nefes verin.
36.
Suda Boğulma 2Göğüs genişlemesini gözleyin. (genişleme yoksa hava yolunu kontrol edin) Dolaşımı kontrol edin ve kalp masajına hazırlanın. Kazazede kendiliğinden nefes aldığı anda iyileşme pozisyonu
37.
Kafa travmaları Sizialarma geçirecek bulgular: - geçici bilinç kaybını takiben ayılma ve sonra dereceli uyuklama hali - solunum düzensizlikleri - oryantasyonu bozuk konuşma - şiddetli baş dönmesi Alışılmadık her durumda hastaneye git!
38.
ŞOK 1 TANIM:Hayati organların kanlanmasının bozulması sonucu oluşan tablodur Belirtiler Soğuk, solgun, gri-mavi deri Terleme bulantı kusma huzursuzluk Susuzluk hissi kademeli bilinç kaybı
39.
ŞOK 2 Şokuoluşturan en önemli nedenler: Aşırı kan kaybı Geniş ve derin yanıklar SIVI KAYBI Aşırı kusma ve ishal Aşırı terleme .
40.
ŞOK 3 MüdahaleBariz yaralanma varsa tedavi edilmeli. Deriye yapışan sıkı giysiler çıkarılmalı. Sırtüstü yatırıp ayaklar yukarı kaldırılmalı . Varsa oksijen verilmeli. Hastanın üzeri battaniye ile örtülmeli. Hızla hastaneye gidilmeli