vezivno tkivo

1. Vezivno tkivoVezivno tkivo

2. Vezivno tkivoVezivno tkivo
 Relativno mali broj stanicaRelativno mali broj stanica
 U velikom volumenu ekstracelularnog matriksaU velikom volumenu ekstracelularnog matriksa
 Tri oblika vezivnih vlakanaTri oblika vezivnih vlakana
 Kolagena, retikularna i elastična vlaknaKolagena, retikularna i elastična vlakna
 Sintetiziraju ih i izlučuju fibroblastiSintetiziraju ih i izlučuju fibroblasti
 Makromolekule temeljne tvariMakromolekule temeljne tvari
 Glikozaminoglikani, proteoglikani, hialuronska kiselina,Glikozaminoglikani, proteoglikani, hialuronska kiselina,
glikoproteiniglikoproteini
 Tkivna tekućinaTkivna tekućina
 difuzijom izmjena metabolita između krvi, limfe i tkivnihdifuzijom izmjena metabolita između krvi, limfe i tkivnih
stanicastanica
 Stanice vezivnog tkivaStanice vezivnog tkiva
 Stalno prisutne st.Stalno prisutne st.
 Povremeno prisutne st.Povremeno prisutne st.

3. Stalno prisutne staniceStalno prisutne stanice
vezivnog tkivavezivnog tkiva
 fibroblasti,fibroblasti,
 makrofagi,makrofagi,
 mastociti,mastociti,
 masne st.masne st.
 nediferenciranenediferencirane
mezenhimske st.mezenhimske st.

4. Povremeno prisutne stanicePovremeno prisutne stanice
vezivnog tkivavezivnog tkiva
 limfociti,limfociti,
 plazma st.,plazma st.,
 neutrofilni,neutrofilni,
 eozinofilni,eozinofilni,
 bazofilnibazofilni
 monocitimonociti

5. Klasifikacija vezivnog tkivaKlasifikacija vezivnog tkiva
1.1. Pravo vezivno tkivoPravo vezivno tkivo
1.1. Rahlo vezivno tkivoRahlo vezivno tkivo
2.2. Gusto vezivno tkivoGusto vezivno tkivo
1.1. NepravilnoNepravilno
2.2. PravilnoPravilno
2.2. Specijalizirano vezivno tkivoSpecijalizirano vezivno tkivo
n Hrskavično tkivoHrskavično tkivo
n Masno tkivoMasno tkivo
n Koštano tkivoKoštano tkivo
n KrvKrv
n Hematopoetsko tkivoHematopoetsko tkivo
n Limfatičko tkivoLimfatičko tkivo
3.3. Embrionalno vezivno tkivoEmbrionalno vezivno tkivo
1.1. MezenhimMezenhim
2.2. Mukozno vezivno tkivoMukozno vezivno tkivo

6. Rahlo vezivno tkivoRahlo vezivno tkivo
 Najčešći oblik vezivnog tkivaNajčešći oblik vezivnog tkiva
 npr. stroma većine organa, obavijanpr. stroma većine organa, obavija
većinu krvnih žila, živaca i mišićavećinu krvnih žila, živaca i mišića
 Rahlo uređena vlakna, vrlo mnogoRahlo uređena vlakna, vrlo mnogo
osnovne tvari, mnogo različitihosnovne tvari, mnogo različitih
stalno i povremeno prisutnihstalno i povremeno prisutnih
stanicastanica
 Masne staniceMasne stanice
 prisutne u različitom stupnjuprisutne u različitom stupnju
 kada dominiraju govorimo o masnomkada dominiraju govorimo o masnom
tkivutkivu
 FunkcijaFunkcija
 difuzija Odifuzija O22, metabolita, regulatornih, metabolita, regulatornih
tvari između stanica drugih tkiva itvari između stanica drugih tkiva i
krvnih žilakrvnih žila
 Primarno mjesto dodira antigena iPrimarno mjesto dodira antigena i
stranih čestica, npr bakterija koje sustranih čestica, npr bakterija koje su
prošle epitelni slojprošle epitelni sloj

7. Gusto vezivno tkivoGusto vezivno tkivo
 Vlakna su duža i više ih jeVlakna su duža i više ih je
 Manji broj stanicaManji broj stanica
 Nepravilno GVTNepravilno GVT
 vlakna su isprepletenavlakna su isprepletena
 npr. derma, periostij,npr. derma, periostij,
perihondrij, submukozaperihondrij, submukoza
 kapsule limfnih čvorova,kapsule limfnih čvorova,
slezene, testisa, jetre i dr.slezene, testisa, jetre i dr.
 Pravilno GVTPravilno GVT
 vlakna su paralelna, tijesnovlakna su paralelna, tijesno
pakirna, s ujednačenimpakirna, s ujednačenim
razmakomrazmakom
 npr. tetive, ligamenti, stromanpr. tetive, ligamenti, stroma
rožnicerožnice
 Kolageno, elastično iKolageno, elastično i
retikularno tkivoretikularno tkivo

8. Hrskavično tkivoHrskavično tkivo
 Specijalizirani oblikSpecijalizirani oblik
vezivnog tkivavezivnog tkiva
 Celularni prostorCelularni prostor
 hondroblastihondroblasti
 hondrocitihondrociti
 Ekstracelularni prostorEkstracelularni prostor
matriksamatriksa
 vlaknavlakna
 temeljna tvartemeljna tvar
 Tri različita oblikaTri različita oblika
hrskavicehrskavice
 hijalinahijalina
 elastičnaelastična
 fibroznafibrozna

9. Stanice hrskavičnog tkivaStanice hrskavičnog tkiva
 Perihondrijalne stanicePerihondrijalne stanice
 Stanični dio perihondrija,Stanični dio perihondrija,
fibroznog vezivnog tkiva kojefibroznog vezivnog tkiva koje
obavija većinu hrskavicaobavija većinu hrskavica
 Germinativne stanice od kojihGerminativne stanice od kojih
nastaju prvo hondroblasti, anastaju prvo hondroblasti, a
zatim i hondrocitizatim i hondrociti
 HondroblastiHondroblasti
 nezrele stanice hrskavicenezrele stanice hrskavice
 HondrocitiHondrociti
 zrele stanice hrskavice koje suzrele stanice hrskavice koje su
zadržale sposobnost diobezadržale sposobnost diobe
 HondroklastiHondroklasti
 uklanjaju kalcificiranuuklanjaju kalcificiranu
hrskavicu, koja je tadahrskavicu, koja je tada
zamijenjena s koštanim tkivomzamijenjena s koštanim tkivom

10. Hijalina hrskavicaHijalina hrskavica
 Najčešći tip hrskaviceNajčešći tip hrskavice
 npr. trahealni prstenovinpr. trahealni prstenovi
 Kolagen tip IIKolagen tip II
 Obavijena jeObavijena je
perihondirijemperihondirijem

11. Elastična hrskavicaElastična hrskavica
 Npr. uškaNpr. uška
 Elastičan i savitljiviElastičan i savitljivi
oblik hrskavičnog tkivaoblik hrskavičnog tkiva
 Elastična vlakna iElastična vlakna i
kolagen tipa IIkolagen tipa II
 Obično je obavijenaObično je obavijena
perihondrijemperihondrijem

12. Fibrozna hrskavicaFibrozna hrskavica
 Na mjestu spajanja tetiva zaNa mjestu spajanja tetiva za
kostikosti
 Velika količina kolagena tip IVelika količina kolagena tip I
 Mala količina osnovne tvari,Mala količina osnovne tvari,
ograničena na prostor kojiograničena na prostor koji
okružuje hondrociteokružuje hondrocite
 Hondrociti su raspoređeni uHondrociti su raspoređeni u
redovima između vlakanaredovima između vlakana
 Nema vidljiv perihondrijNema vidljiv perihondrij

13. Hrskavično tkivo nije prokrvljenoHrskavično tkivo nije prokrvljeno
 Arteriole i venule moguArteriole i venule mogu
prolaziti kroz hrskavicu,prolaziti kroz hrskavicu,
 Ali ne formiraju kapilarnuAli ne formiraju kapilarnu
mrežumrežu
 Perihondrij je vaskulariziranPerihondrij je vaskulariziran
 Difuzija se odvija krozDifuzija se odvija kroz
matriks, visokomatriks, visoko
hidriran gelhidriran gel
 Kalcificiranjem matriksaKalcificiranjem matriksa
sprečava se difuzija,sprečava se difuzija,
hondrociti odumiruhondrociti odumiru

14. Masno tkivoMasno tkivo
 Specijalizirani oblik vezivnogSpecijalizirani oblik vezivnog
tkivatkiva
 Adipociti – masne staniceAdipociti – masne stanice
 Mast – dvostruko većaMast – dvostruko veća
kalorijska vrijednost odkalorijska vrijednost od
ugljikohidrata i proteinaugljikohidrata i proteina
 U ekstremnim uvjetima jeU ekstremnim uvjetima je
osnovni izvor vodeosnovni izvor vode
 KlasifikacijaKlasifikacija
 Bijelo (unilokularno) m. t.Bijelo (unilokularno) m. t.
 Smeđe (multilokularno) m. t.Smeđe (multilokularno) m. t.

15. Bijelo (unilokularno) masno tkivoBijelo (unilokularno) masno tkivo
 Svaki adipocit ima jednuSvaki adipocit ima jednu
veliku masnu kapljicuveliku masnu kapljicu
 masna kapljica nije obavijenamasna kapljica nije obavijena
membranommembranom
 Adipociti nastaju odAdipociti nastaju od
nediferenciranihnediferenciranih
mezenhimskih stanicamezenhimskih stanica
 Zaliha energije, izolacija,Zaliha energije, izolacija,
elastični jastučić vitalnihelastični jastučić vitalnih
organaorgana
 Stopalima, dlanovima, izmeđuStopalima, dlanovima, između
drugih tkiva, mišića, ispod kožedrugih tkiva, mišića, ispod kože
abdomena …abdomena …

16. Smeđe (multilokularno) masno tkivoSmeđe (multilokularno) masno tkivo
 U citoplazmi je višeU citoplazmi je više
masnih kapljicamasnih kapljica
 Izuzetno je bogatoIzuzetno je bogato
krvnim kapilarama, kojekrvnim kapilarama, koje
doprinose njegovoj bojidoprinose njegovoj boji
 Velike količine SMTVelike količine SMT
kod životinja kojekod životinja koje
hiberniraju ihiberniraju i
novorođenčetanovorođenčeta

17. Koštano tkivoKoštano tkivo
 Kalcificirani oblikKalcificirani oblik
specijaliziranog vezivnogspecijaliziranog vezivnog
tkivatkiva
 Funkcije suFunkcije su
 Potporna,Potporna,
 zaštitna,zaštitna,
 zaliha Cazaliha Ca2+2+
i (POi (PO44))3-3-
 Građen od stanica i matriksaGrađen od stanica i matriksa
 Stanice:Stanice:
 Osteoblasti – germinativneOsteoblasti – germinativne
stanice kostistanice kosti
 Osteociti – zrele staniceOsteociti – zrele stanice
 Osteoklasti – velikeOsteoklasti – velike
multinuklearne fagocitnemultinuklearne fagocitne
stanicestanice

18. Matriks kostiMatriks kosti
 Organska komponenta (25%)Organska komponenta (25%)
 Kolagen tip IKolagen tip I
 Osnovna tvarOsnovna tvar
 Ispunjava prostor između vlakana iIspunjava prostor između vlakana i
kristala hidroksilapatitakristala hidroksilapatita
 Glikoproteini, proteoglikani,Glikoproteini, proteoglikani,
glikoaminoglikaniglikoaminoglikani
 Anorganska komponenta (75%)Anorganska komponenta (75%)
 Kalcij fosfat u obliku hidroksilapatitaKalcij fosfat u obliku hidroksilapatita
 Apozicijski rast – dodatak novogApozicijski rast – dodatak novog
matriksa na površinu ranijematriksa na površinu ranije
formiranog tkivaformiranog tkiva

19. Tipovi kostiTipovi kosti
 Isprepletena kostIsprepletena kost
 Nezrelo koštano tkivoNezrelo koštano tkivo
 Rahlo uređena kolagena vlaknaRahlo uređena kolagena vlakna
 Lamelarna kostLamelarna kost
 Zrelo koštano tkivoZrelo koštano tkivo
 Kompaktno uređena kolagenaKompaktno uređena kolagena
vlaknavlakna
 Kompaktna kostKompaktna kost
 Gotovo u potpunosti lamelarnaGotovo u potpunosti lamelarna
 Vanjski sloj kostiVanjski sloj kosti
 Određuje oblik kostiOdređuje oblik kosti
 Spužvasta kostSpužvasta kost
 Sadrži i isprepleteni i lamelarni tipSadrži i isprepleteni i lamelarni tip
 Od spikulaOd spikula
 Čini veći dio unutrašnjeg odjeljkaČini veći dio unutrašnjeg odjeljka
kod kosti u razvoju dugih potpunokod kosti u razvoju dugih potpuno
formiranih kostiformiranih kosti

20. Osteoni i lamelarna kostOsteoni i lamelarna kost
 Osteon ili haversov sustavOsteon ili haversov sustav
 Osnovna gređevna jedinicaOsnovna gređevna jedinica
lamelarne kostilamelarne kosti
 Struktura poput stupcaStruktura poput stupca
formirana od nekolikoformirana od nekoliko
kružnih lamelakružnih lamela
 Osteonski (Haversov) kanalOsteonski (Haversov) kanal
 U središtu osteonaU središtu osteona
 Sadrži krvne žile, živce i rahloSadrži krvne žile, živce i rahlo
vezivno tkivovezivno tkivo
 Lakune – sadrže osteociteLakune – sadrže osteocite
 Kanalići – citoplazmatskiKanalići – citoplazmatski
nastavci osteocitanastavci osteocita

21. Volkmanovi kanaliVolkmanovi kanali
 Prisutni u lamelarnoj kostiPrisutni u lamelarnoj kosti
 Dovode krvne žile i živce sDovode krvne žile i živce s
periostealne i endostealneperiostealne i endostealne
površine do osteonapovršine do osteona
 Približno pod pravim kutomPribližno pod pravim kutom
na Haversove kanalena Haversove kanale
 Nisu obavijeni kružnimNisu obavijeni kružnim
lamelamalamelama

22. KrvKrv
 Specijalizirani tip vezivnog tkivaSpecijalizirani tip vezivnog tkiva
kod kojeg je matriks tekućikod kojeg je matriks tekući
 Ispunjava krvne žileIspunjava krvne žile
 Različiti tipovi stanicaRazličiti tipovi stanica
 Koje okružuje plazma, proteinimaKoje okružuje plazma, proteinima
bogata tekućinabogata tekućina
 KrvKrv
 krvna plazma (serum + fibrinogen)krvna plazma (serum + fibrinogen)
 krvna tjelešca (stanica)krvna tjelešca (stanica)

23. Tipovi stanicaTipovi stanica
 Eritrociti – crvene krvne staniceEritrociti – crvene krvne stanice
 Bez jezgre, bikonkavni diskovi koji sadrže hemoglobinBez jezgre, bikonkavni diskovi koji sadrže hemoglobin
 Prijenos plinovaPrijenos plinova
 ♂♂ 5 milijuna, a kod ♀ 4.5 milijuna5 milijuna, a kod ♀ 4.5 milijuna
 Leukociti – bijele krvne staniceLeukociti – bijele krvne stanice
 Od 5 do 9 tisućaOd 5 do 9 tisuća
 GranuliraniGranulirani
 Neutrofilni – fagocitoza bakterijaNeutrofilni – fagocitoza bakterija
 Eozinofilni – fagocitoza stvaranjem kompleksaEozinofilni – fagocitoza stvaranjem kompleksa
antigen – antitijeloantigen – antitijelo
 Parazitske infekcije i alergijske reakcijeParazitske infekcije i alergijske reakcije
 Bazofilni – napuštaju krv i obavljaju funkciju u vezivnom tkivuBazofilni – napuštaju krv i obavljaju funkciju u vezivnom tkivu
 AgranuliraniAgranulirani
 Limfociti – humoralni i stanični imunološki odgovorLimfociti – humoralni i stanični imunološki odgovor
 Monociti – prekursorne stanice većine fagocitnih st.Monociti – prekursorne stanice većine fagocitnih st.
 Trombociti – krvne pločiceTrombociti – krvne pločice
 Od 200 do 300 tisućaOd 200 do 300 tisuća

24. Hematopoetsko tkivoHematopoetsko tkivo
 HematopoezaHematopoeza
 Proces razvoja specijaliziranihProces razvoja specijaliziranih
krvnih stanicakrvnih stanica
 Mieloidno tkivoMieloidno tkivo
 Formira koštanu sržFormira koštanu srž
 Eritrociti, granulociti i monocitiEritrociti, granulociti i monociti
 U limfnom tkivuU limfnom tkivu
 Limfatički organiLimfatički organi
 LimfocitiLimfociti
 npr. eritropoeza, granulopoeza,npr. eritropoeza, granulopoeza,
monocitopoezamonocitopoeza

25. Limfatičko tkivoLimfatičko tkivo
 Morfološka osnova imunološkogMorfološka osnova imunološkog
sustavasustava
 StaniceStanice
 Limfociti, makrofagi, plasma stanice,Limfociti, makrofagi, plasma stanice,
retikularne staniceretikularne stanice
 TkivoTkivo
 U obliku folikula ili difuzno uU obliku folikula ili difuzno u
vezivnom tkivuvezivnom tkivu
 OrganiOrgani
 Središnji (primarni)Središnji (primarni)
 Koštana srž, timusKoštana srž, timus
 Mjesto diferencijacije limfocitaMjesto diferencijacije limfocita
 Nije mjesto imunološke reakcijeNije mjesto imunološke reakcije
 Periferni (sekundarni)Periferni (sekundarni)
 Limfni čvorovi, slezena, tonzileLimfni čvorovi, slezena, tonzile
 Mjesto imunološke reakcijeMjesto imunološke reakcije

26. Embrionalno vezivno tkivoEmbrionalno vezivno tkivo
 Stanice mezenhimaStanice mezenhima
 MezenhimMezenhim
 Prvo vezivno tkivoPrvo vezivno tkivo
 Nastaje proliferacijom mezodermaNastaje proliferacijom mezoderma
 Od njega se razvija razno vezivnoOd njega se razvija razno vezivno
tkivo, ali i mišići, vaskularni itkivo, ali i mišići, vaskularni i
urogenitalni sustav, serozne membraneurogenitalni sustav, serozne membrane
 EktomezenhimEktomezenhim
 Proliferacijom ektodermaProliferacijom ektoderma
 Vezivno tkivo, mišići, koštano tkivo,Vezivno tkivo, mišići, koštano tkivo,
hrskavicahrskavica
 Mukozno vezivno tkivoMukozno vezivno tkivo
 Viskozno je, sadrži nakupine kolagenaViskozno je, sadrži nakupine kolagena
i brojne fibroblastei brojne fibroblaste
 Duboko u fetalnoj koži, jezgri pupčaneDuboko u fetalnoj koži, jezgri pupčane
vrpce, okružujući pupčane žilevrpce, okružujući pupčane žile