Biologija

1. Struktura DNAStruktura DNA
 DeoksiribonukleinskaDeoksiribonukleinska
kiselina (DNA) jekiselina (DNA) je
molekula koja nosimolekula koja nosi
nasljednu tvar.nasljednu tvar.
 Molekula DNA se sastojiMolekula DNA se sastoji
iz dva komplementarnaiz dva komplementarna
lanca nukleotida, koji selanca nukleotida, koji se
spiralno uvijaju i povezanispiralno uvijaju i povezani
su vodikovim vezama.su vodikovim vezama.

2. GRAĐA NUKLEOTIDAGRAĐA NUKLEOTIDA
NUKLEOTID-
osnovna gradivna
jedinica
nukleinskih
kiselina.
Građen je od šećera
pentoze, dušične
baze (vezane na C-
1 atom pentoze) i
fosfatne skupine
(vezane na C-5
atom pentoze).
PURIN
I
PIRIMIDINI
ADENIN GVANIN TIMIN CITOZIN
DUŠI NEČ
BAZE
NUKLEOTID
DEOKSIRIBOZA
PIRIMIDINI PURINI
RIBOZA

4. VODIKOVE VEZEVODIKOVE VEZE

5. Vrste RNA su:Vrste RNA su:
- transportnatransportna
- glasničkaglasnička
- ribosomskaribosomska

6. REPLIKACIJA DNAREPLIKACIJA DNA

7. MOLEKULARNAMOLEKULARNA
BIOLOGIJABIOLOGIJA

8. Predmet i značaj izučavanjaPredmet i značaj izučavanja
molekularne biologijemolekularne biologije
 Objašnjava osnovne procese života, njihovuObjašnjava osnovne procese života, njihovu
prirodu i povezanost.prirodu i povezanost.
 Utvrđuje iz čega su geni sastavljeni, kako seUtvrđuje iz čega su geni sastavljeni, kako se
reproduciraju i koji su primarni produktireproduciraju i koji su primarni produkti
funkcije gena.funkcije gena.

9. Danas znamo da su nositelji i realizatori razvitkaDanas znamo da su nositelji i realizatori razvitka
osobina nukleinske kiseline i proteini.osobina nukleinske kiseline i proteini.
Nasljednu tvar čini deoksiribonukleinska kiselinaNasljednu tvar čini deoksiribonukleinska kiselina
(DNA). Ova molekula se može nazvati(DNA). Ova molekula se može nazvati
naslijednom supstancom zato što ima:naslijednom supstancom zato što ima:
 sposobnost samoreprodukcijesposobnost samoreprodukcije
 sposobnost da nosi genetičku informacijusposobnost da nosi genetičku informaciju
 sposobnost promjenjivosti strukture i funkcijesposobnost promjenjivosti strukture i funkcije

10. Da bi nastao novi organizam, DNA se mora replicirati.Da bi nastao novi organizam, DNA se mora replicirati.
Replikacija počinje na točno određenom mjestu koje se nazivaReplikacija počinje na točno određenom mjestu koje se naziva
ORI ili izvorište replikacijeORI ili izvorište replikacije.
U sklopu ori-a djeluje DNA helikaza koja razdvajaU sklopu ori-a djeluje DNA helikaza koja razdvaja
polinukleotidne lance.polinukleotidne lance.
Mjesto istodobnog razmatanja DNA, i sinteze novih lanacaMjesto istodobnog razmatanja DNA, i sinteze novih lanaca
naziva se replikacijska viljuška.naziva se replikacijska viljuška.

11. Replikacijska viljuškaReplikacijska viljuška
3’

12. 1. DNA- helikaza kida
vodikove i razdvaja lance.
2. Nakon razdvajanja na
dijelove razvojenih lanaca
vežu se SSB proteini koji
spriječavaju ponovno
stvaranje H-veza.
3. Enzim DNA primaza
stvara “PRIMER” (KLICU,
početnicu) koja je
neophodna za sintezu
komplementarnih lanaca.
4. Sintezu komplementarnih
lanaca vrši enzim DNA-
polimeraza.
REPLIKACIJSKAREPLIKACIJSKA
VILJUŠKAVILJUŠKA

13. Procesi biosinteze novih polinukleotidnih lanaca događaju se
istovremeno.
Jedan lanac se sintetizira kontinuirano (tzv. vodeći lanac), a
drugi lanac se sintetizira diskontinuirano (tzv. tromi lanac)
Fragmenti ili dijelovi tromog lanca nazivaju se okazakijevi
fragmenti
Nakon sinteze okazakijevih fragmenata, njihovo spajanje vrši
DNA ligaza.

14.  Dakle, za replikaciju DNA je potrebno:Dakle, za replikaciju DNA je potrebno:
a) Kalup- stari lanac po kome se odvija replikacijaa) Kalup- stari lanac po kome se odvija replikacija
b) Klica- slobodan kraj odakle započinje sintezab) Klica- slobodan kraj odakle započinje sinteza
c) Mnoštvo enzima - DNA-helikazac) Mnoštvo enzima - DNA-helikaza
- DNA- polimeraza- DNA- polimeraza
- DNA- ligaza- DNA- ligaza
- Primaza- Primaza

16. Replikacija DNAReplikacija DNA
Replikaciju proučava molekularna biologijaReplikaciju proučava molekularna biologija
Replikacija započinje na oriju ili izvorištu replikacijeReplikacija započinje na oriju ili izvorištu replikacije
 DNA- helikaza kida vodikove veze i razdvaja lance.
 Nakon razdvajanja na dijelove razdvojenih lanaca vežu se SSB proteini koji
sprječavaju ponovno stvaranje H-veza.
 Enzim DNA primaza stvara “PRIMER” (KLICU, početnicu) koja je
neophodna za sintezu komplementarnih lanaca.
 Sintezu komplementarnih lanaca vrši enzim DNA- polimeraza.
 Procesi biosinteze novih lanaca događaju se istodobno
 Jedan lanac se sintetizira kontinuirano (tzv. vodeći lanac)
 Drugi lanac se sintetizira diskontinuirano (tzv. tromi lanac)
 Fragmenti tromog lanca nazivaju se okazakijevi fragmenti, a njihovo
spajanje vrši DNA-ligaza