Kompania “X” në fund të vitit 2009, kishte këto saldo: Pajisje 10,000 euro, Llogaritë e
arkëtueshme 1,000 euro, Llogaritë e pagueshme 2,000, Kapitali 12,000 euro, Te hyrat nga
shitja 6.000, Tërheqjet e pronarit 2,000 euro dhe Keshi 7,000 euro.

Kapitulli 7 – Vleresimi i KMSH-se dhe inventari i mallit me metodat e kostos

Metodat e kostos mund te zgjedhen ne dy sisteme: Sistemi periodik dhe kontinuel
Metodat e kostos se invetarit te mallit (stoqeve) jane: FIFO, LIFO dhe KOSME.

Shembull i detyres me metoden FIFO sistemi kontinuel:

   a) Me 01.01.2010, kompania nënshkroi kontratë me kompanine “Y”per blerjen dhe
      shitjet e mallit me shumice. Duke filluar nga data e marreveshjes kishte këto
      blerje dhe shitje:

          Data        Emërtimi              Njësi   Kosto/Njës   Kosto totale
                                                    i
          1.01.10     Inventari ne fillim   100     2             200
          1.07.10     Blerje                100     2             200
          1.08.10     Blerje                200     3             600
          1.09.10     Shitje                150     5             750
          1.10.10     Blerje                 50     4             200
          1.11.10     Shitje                 50     5             250




       Gjeni te hyrat nga shitja, vlerën e KMSH-së dhe inventarit të mallit në fund të
       këtyre muajëve me metodën FIFO.

Kapitulli 8 – Pasuria afatgjate dhe metodat e zhvleresimit

Detyra me pasurite afatgjate: Toka, permiresimet ne toke, Blerja grup e pasurive,
ndertesat, makinerite dhe pajisjet, shpenzimet kapitale dhe operative, resurset natyrore,
pasurite e paprekshme (licenca, patenta, shenja tregtare, e drejta e autorit, franzhiza),
Goodwilli.
Metodat e zhvleresimi te pasurive afatgjate jane: Lineare, funksionale, saldos zvogëluese
dhe shumes se numrave te jetegjatesise.
Detyra tjera ne kuader te kapitullit 8: Largimi i pasurise nga perdorimi, shlyerja e plote e
pasurise ne perdorim, shitja e pasurise se perdorur, zevendesimi i pasurise se perdorur me
pasuri te re.
Shembull i pasurise me makineri, zhvleresimi me metoden lineare dhe shitja e
pasurise.

   b) Kompania X, me 30.10. 2010, bleu një makineri në vlerë prej 6.000 euro, vlera e
      mbetur pas 5 viteve eshte 1,000 euro. Gjeni dhe rregjistroni shpenzimet e
      zhvlerësimit me metoden lineare per vitin 2010. Kompania në fund të vitit 2010, e
      shiti pajisjen për 5.000 euro në kesh.




Kapitulli 9 – Te arketueshmet

Kemi tri lloje te arketueshmeve: Llogarite e arketueshme, Deftesat e arektueshme, Te
arketueshmet tjera. Ne momentin kur te arketushmet nuk i kthejne parate e mallit te blere
krijojne shpenzime te pambledhshme apo shpenzime te borxhit te keq.

Metodat e shpenzimeve te borxhit keq jane: Metoda e uljeve dhe metoda e shlyerjes
direkte.

Te metoda e uljeve kemi detyra me: Vleresimin e llogarise dyshimt, Shlyerjen e llogarise
dyshimt dhe Rivendosja e llogarive dyshimta te shlyera me pare.

Kemi dy qasje te metoda e uljes per llogaritjen e borxhit keq: Perqindja ne shitjet neto
dhe perqindja ne llogarite e arketueshme.

Shembull i metodes uljeve me vleresimin e llogarise dyshimt dhe qasjen e perqindjes
e shitjeve neto.

   c) Kompania X vlerësoi se 1% e shitjeve të vitit janë borxh i keq. Gjeni dhe
      rregjistroni shpenzimet e borxhit keq.


Kapitulli 12 – Kontabiliteti i qirase (lizingut) kapitale


Kemi dy lloje te qirase apo lizingut: Operative dhe Kapitale.

Shembull i qirase kapitale

        d) Korporata A me 1.1.2010 ka firmosur nje kontrate te qirase me korporaten B
         per makineri te reja me afat pej 5 vitesh. Sipas kesaj kontrate korporata A eshte
         e obliguar te paguaj qira vjetore prej 8 000 euro ne cdo 31 dhjetor te vitit. Ne
         shumen e qirase vjetore involvohet edhe kamata e nenkuptuar prej 10 % te cilen
         e pretendon ta perfitoj qiradhenesi. Afati i kontrates se qirase perfaqeson 80% te
         jetes ekonomike te makinerive, ndersa vlera riziduale e makinerive te marra me
qira ne fund te amturimit eshte 0. Vlera e tanishme e anuitetit 8.000 x 3,993
         (5perioda,8%)=31.944. ose

   d) Kompania me 01.12.2010, zyren që e posedonte e dha me qira për 500 euro në
      muaj. Rregjistroni të hyrat nga qiraja për muajin e 12.




Kapitulli 13 – Detyrimet afatshkurtera

Detyrimet afatshkurtera jane: Llogarite e pagueshme, deftesat e pagueshme (qe mund te
jene me kamate te perfshire nominale dhe me kamate te ndare nominale), Detyrime
akruale (kamata e pagueshme, pagat e pagueshme dhe tatimi ne paga qe e paguan firma,
tatimi i shtyre)

Shembull i detyrimeve akruale afatshkurter me pagat e pagueshme:

     e) Firma X ka punesuar nje punetor me page bruto 500 euro. Llogaritni detyrimet e
        punetorit ndaj ATK-se dhe Trustit me rregulloren e shtetit tone dhe njekohesisht
        tregoni detyrimin e firmes ndaj ketij punetori.


Kerkohet qe pervec shembujve t’i ushtroni edhe detyrat tjera qe jane cekur ne kllapa.

Pasi qe zgjedhen dhe barten ne konto duhet t’i:

- mbyllni kontot,
- te perpiloni bilancin vertetues,
- t’i perpiloni pasqyrat financiare ( pasqyren e te ardhurave, pasq.ndryshimit ne ekuit,
bilancin e gjendjes dhe pasyqren e rrjedhes se parase - metoda direkte)

Ush per k2

  • 1.
    Kompania “X” nëfund të vitit 2009, kishte këto saldo: Pajisje 10,000 euro, Llogaritë e arkëtueshme 1,000 euro, Llogaritë e pagueshme 2,000, Kapitali 12,000 euro, Te hyrat nga shitja 6.000, Tërheqjet e pronarit 2,000 euro dhe Keshi 7,000 euro. Kapitulli 7 – Vleresimi i KMSH-se dhe inventari i mallit me metodat e kostos Metodat e kostos mund te zgjedhen ne dy sisteme: Sistemi periodik dhe kontinuel Metodat e kostos se invetarit te mallit (stoqeve) jane: FIFO, LIFO dhe KOSME. Shembull i detyres me metoden FIFO sistemi kontinuel: a) Me 01.01.2010, kompania nënshkroi kontratë me kompanine “Y”per blerjen dhe shitjet e mallit me shumice. Duke filluar nga data e marreveshjes kishte këto blerje dhe shitje: Data Emërtimi Njësi Kosto/Njës Kosto totale i 1.01.10 Inventari ne fillim 100 2 200 1.07.10 Blerje 100 2 200 1.08.10 Blerje 200 3 600 1.09.10 Shitje 150 5 750 1.10.10 Blerje 50 4 200 1.11.10 Shitje 50 5 250 Gjeni te hyrat nga shitja, vlerën e KMSH-së dhe inventarit të mallit në fund të këtyre muajëve me metodën FIFO. Kapitulli 8 – Pasuria afatgjate dhe metodat e zhvleresimit Detyra me pasurite afatgjate: Toka, permiresimet ne toke, Blerja grup e pasurive, ndertesat, makinerite dhe pajisjet, shpenzimet kapitale dhe operative, resurset natyrore, pasurite e paprekshme (licenca, patenta, shenja tregtare, e drejta e autorit, franzhiza), Goodwilli. Metodat e zhvleresimi te pasurive afatgjate jane: Lineare, funksionale, saldos zvogëluese dhe shumes se numrave te jetegjatesise. Detyra tjera ne kuader te kapitullit 8: Largimi i pasurise nga perdorimi, shlyerja e plote e pasurise ne perdorim, shitja e pasurise se perdorur, zevendesimi i pasurise se perdorur me pasuri te re.
  • 2.
    Shembull i pasuriseme makineri, zhvleresimi me metoden lineare dhe shitja e pasurise. b) Kompania X, me 30.10. 2010, bleu një makineri në vlerë prej 6.000 euro, vlera e mbetur pas 5 viteve eshte 1,000 euro. Gjeni dhe rregjistroni shpenzimet e zhvlerësimit me metoden lineare per vitin 2010. Kompania në fund të vitit 2010, e shiti pajisjen për 5.000 euro në kesh. Kapitulli 9 – Te arketueshmet Kemi tri lloje te arketueshmeve: Llogarite e arketueshme, Deftesat e arektueshme, Te arketueshmet tjera. Ne momentin kur te arketushmet nuk i kthejne parate e mallit te blere krijojne shpenzime te pambledhshme apo shpenzime te borxhit te keq. Metodat e shpenzimeve te borxhit keq jane: Metoda e uljeve dhe metoda e shlyerjes direkte. Te metoda e uljeve kemi detyra me: Vleresimin e llogarise dyshimt, Shlyerjen e llogarise dyshimt dhe Rivendosja e llogarive dyshimta te shlyera me pare. Kemi dy qasje te metoda e uljes per llogaritjen e borxhit keq: Perqindja ne shitjet neto dhe perqindja ne llogarite e arketueshme. Shembull i metodes uljeve me vleresimin e llogarise dyshimt dhe qasjen e perqindjes e shitjeve neto. c) Kompania X vlerësoi se 1% e shitjeve të vitit janë borxh i keq. Gjeni dhe rregjistroni shpenzimet e borxhit keq. Kapitulli 12 – Kontabiliteti i qirase (lizingut) kapitale Kemi dy lloje te qirase apo lizingut: Operative dhe Kapitale. Shembull i qirase kapitale d) Korporata A me 1.1.2010 ka firmosur nje kontrate te qirase me korporaten B per makineri te reja me afat pej 5 vitesh. Sipas kesaj kontrate korporata A eshte e obliguar te paguaj qira vjetore prej 8 000 euro ne cdo 31 dhjetor te vitit. Ne shumen e qirase vjetore involvohet edhe kamata e nenkuptuar prej 10 % te cilen e pretendon ta perfitoj qiradhenesi. Afati i kontrates se qirase perfaqeson 80% te jetes ekonomike te makinerive, ndersa vlera riziduale e makinerive te marra me
  • 3.
    qira ne fundte amturimit eshte 0. Vlera e tanishme e anuitetit 8.000 x 3,993 (5perioda,8%)=31.944. ose d) Kompania me 01.12.2010, zyren që e posedonte e dha me qira për 500 euro në muaj. Rregjistroni të hyrat nga qiraja për muajin e 12. Kapitulli 13 – Detyrimet afatshkurtera Detyrimet afatshkurtera jane: Llogarite e pagueshme, deftesat e pagueshme (qe mund te jene me kamate te perfshire nominale dhe me kamate te ndare nominale), Detyrime akruale (kamata e pagueshme, pagat e pagueshme dhe tatimi ne paga qe e paguan firma, tatimi i shtyre) Shembull i detyrimeve akruale afatshkurter me pagat e pagueshme: e) Firma X ka punesuar nje punetor me page bruto 500 euro. Llogaritni detyrimet e punetorit ndaj ATK-se dhe Trustit me rregulloren e shtetit tone dhe njekohesisht tregoni detyrimin e firmes ndaj ketij punetori. Kerkohet qe pervec shembujve t’i ushtroni edhe detyrat tjera qe jane cekur ne kllapa. Pasi qe zgjedhen dhe barten ne konto duhet t’i: - mbyllni kontot, - te perpiloni bilancin vertetues, - t’i perpiloni pasqyrat financiare ( pasqyren e te ardhurave, pasq.ndryshimit ne ekuit, bilancin e gjendjes dhe pasyqren e rrjedhes se parase - metoda direkte)