Kompania “X” nëfund të vitit 2009, kishte këto saldo: Pajisje 10,000 euro, Llogaritë e
arkëtueshme 1,000 euro, Llogaritë e pagueshme 2,000, Kapitali 12,000 euro, Te hyrat nga
shitja 6.000, Tërheqjet e pronarit 2,000 euro dhe Keshi 7,000 euro.
Kapitulli 7 – Vleresimi i KMSH-se dhe inventari i mallit me metodat e kostos
Metodat e kostos mund te zgjedhen ne dy sisteme: Sistemi periodik dhe kontinuel
Metodat e kostos se invetarit te mallit (stoqeve) jane: FIFO, LIFO dhe KOSME.
Shembull i detyres me metoden FIFO sistemi kontinuel:
a) Me 01.01.2010, kompania nënshkroi kontratë me kompanine “Y”per blerjen dhe
shitjet e mallit me shumice. Duke filluar nga data e marreveshjes kishte këto
blerje dhe shitje:
Data Emërtimi Njësi Kosto/Njës Kosto totale
i
1.01.10 Inventari ne fillim 100 2 200
1.07.10 Blerje 100 2 200
1.08.10 Blerje 200 3 600
1.09.10 Shitje 150 5 750
1.10.10 Blerje 50 4 200
1.11.10 Shitje 50 5 250
Gjeni te hyrat nga shitja, vlerën e KMSH-së dhe inventarit të mallit në fund të
këtyre muajëve me metodën FIFO.
Kapitulli 8 – Pasuria afatgjate dhe metodat e zhvleresimit
Detyra me pasurite afatgjate: Toka, permiresimet ne toke, Blerja grup e pasurive,
ndertesat, makinerite dhe pajisjet, shpenzimet kapitale dhe operative, resurset natyrore,
pasurite e paprekshme (licenca, patenta, shenja tregtare, e drejta e autorit, franzhiza),
Goodwilli.
Metodat e zhvleresimi te pasurive afatgjate jane: Lineare, funksionale, saldos zvogëluese
dhe shumes se numrave te jetegjatesise.
Detyra tjera ne kuader te kapitullit 8: Largimi i pasurise nga perdorimi, shlyerja e plote e
pasurise ne perdorim, shitja e pasurise se perdorur, zevendesimi i pasurise se perdorur me
pasuri te re.
2.
Shembull i pasuriseme makineri, zhvleresimi me metoden lineare dhe shitja e
pasurise.
b) Kompania X, me 30.10. 2010, bleu një makineri në vlerë prej 6.000 euro, vlera e
mbetur pas 5 viteve eshte 1,000 euro. Gjeni dhe rregjistroni shpenzimet e
zhvlerësimit me metoden lineare per vitin 2010. Kompania në fund të vitit 2010, e
shiti pajisjen për 5.000 euro në kesh.
Kapitulli 9 – Te arketueshmet
Kemi tri lloje te arketueshmeve: Llogarite e arketueshme, Deftesat e arektueshme, Te
arketueshmet tjera. Ne momentin kur te arketushmet nuk i kthejne parate e mallit te blere
krijojne shpenzime te pambledhshme apo shpenzime te borxhit te keq.
Metodat e shpenzimeve te borxhit keq jane: Metoda e uljeve dhe metoda e shlyerjes
direkte.
Te metoda e uljeve kemi detyra me: Vleresimin e llogarise dyshimt, Shlyerjen e llogarise
dyshimt dhe Rivendosja e llogarive dyshimta te shlyera me pare.
Kemi dy qasje te metoda e uljes per llogaritjen e borxhit keq: Perqindja ne shitjet neto
dhe perqindja ne llogarite e arketueshme.
Shembull i metodes uljeve me vleresimin e llogarise dyshimt dhe qasjen e perqindjes
e shitjeve neto.
c) Kompania X vlerësoi se 1% e shitjeve të vitit janë borxh i keq. Gjeni dhe
rregjistroni shpenzimet e borxhit keq.
Kapitulli 12 – Kontabiliteti i qirase (lizingut) kapitale
Kemi dy lloje te qirase apo lizingut: Operative dhe Kapitale.
Shembull i qirase kapitale
d) Korporata A me 1.1.2010 ka firmosur nje kontrate te qirase me korporaten B
per makineri te reja me afat pej 5 vitesh. Sipas kesaj kontrate korporata A eshte
e obliguar te paguaj qira vjetore prej 8 000 euro ne cdo 31 dhjetor te vitit. Ne
shumen e qirase vjetore involvohet edhe kamata e nenkuptuar prej 10 % te cilen
e pretendon ta perfitoj qiradhenesi. Afati i kontrates se qirase perfaqeson 80% te
jetes ekonomike te makinerive, ndersa vlera riziduale e makinerive te marra me
3.
qira ne fundte amturimit eshte 0. Vlera e tanishme e anuitetit 8.000 x 3,993
(5perioda,8%)=31.944. ose
d) Kompania me 01.12.2010, zyren që e posedonte e dha me qira për 500 euro në
muaj. Rregjistroni të hyrat nga qiraja për muajin e 12.
Kapitulli 13 – Detyrimet afatshkurtera
Detyrimet afatshkurtera jane: Llogarite e pagueshme, deftesat e pagueshme (qe mund te
jene me kamate te perfshire nominale dhe me kamate te ndare nominale), Detyrime
akruale (kamata e pagueshme, pagat e pagueshme dhe tatimi ne paga qe e paguan firma,
tatimi i shtyre)
Shembull i detyrimeve akruale afatshkurter me pagat e pagueshme:
e) Firma X ka punesuar nje punetor me page bruto 500 euro. Llogaritni detyrimet e
punetorit ndaj ATK-se dhe Trustit me rregulloren e shtetit tone dhe njekohesisht
tregoni detyrimin e firmes ndaj ketij punetori.
Kerkohet qe pervec shembujve t’i ushtroni edhe detyrat tjera qe jane cekur ne kllapa.
Pasi qe zgjedhen dhe barten ne konto duhet t’i:
- mbyllni kontot,
- te perpiloni bilancin vertetues,
- t’i perpiloni pasqyrat financiare ( pasqyren e te ardhurave, pasq.ndryshimit ne ekuit,
bilancin e gjendjes dhe pasyqren e rrjedhes se parase - metoda direkte)