11

1. Үйлчилгээний
салбарын
газарзүй

2. Үйлдвэрлэлийн гуравдахь
болон дөрөвдэх хэв шинжид
хамаарах үйлчилгээний
салбар нь 19-р зуунаас
эрчимтэй хөгжиж эхэлсэн.

3. Үйлчилгээний салбарт технологийн дэвшил, менежментийн шийдлүүд нь
тэргүүлэх нөлөөтэй. Энэ нь дараах хүчин зүйлст шууд нөлөөлдөг.
Хөдөлмөрийн
бүтээмжийг нэмэгдүүлэх
Ажилчдын ур
чадварыг ахиулах
Цалин хөлсний
нэмэгдэл

6. АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАЛ ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Хувь хүн өөрийн байнгын оршин суудаг
газар нутгаасаа нэгээс 183 хоног хүртэлх
хугацаагаар амралт, сувилал, танин
мэдэхүйн зорилгоор болон шашин шүтлэг,
ажил мэргэжлийн шугамаар өөр улс оронд
аялан явах, байрлан хоноглох, тэдэнд
үйлчилгээ үзүүлж буй бүх байгууллагын үйл
ажиллагааг хамтатган аялал жуулчлал гэнэ.

7. ЖУУЛЧИН ГЭЖ ХЭН БЭ?
Өөрийн байнга оршин суудаг газар
нутгаас өөр газар, орон руу зардал
гарган, тодорхой зорилгын улмаас
аялал жуулчлал хийж буй Монгол
Улсын иргэн, гадаадын иргэн,
харъяалалгүй хүнийг жуулчин,
аялагч, гийчин гэж нэрлэнэ.

8. Аялал жуулчлал
Байгалийн Түүх
соёлын
Экологийн
Адал
явдалт
Ан агнуур
Уулын
спортын
Эмчилгээ
сувилал

9. Дэлхийн аялал жуулчлалын байгууллага нь
эгнээндээ 154 орныг нэгтгэсэн НҮБ-ийн харъяа
төрөлжсөн байгуулага (UNWTO) юм. Төв нь
Испанийн Мадрид хотод байрладаг. Аялал
жуулчлалын зах зээлийн хандлага, хөгжлийн
талаар судалгаа явуулж, талуудад мэдээлдгээс
гадна, тус салбарын боловсон хүчиний
чадавхийг дээшлүүлэх, байгальд ээлтэй,
тогтвортой аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхэд
үйл ажиллагаагаа чиглүүлэн ажилладаг
байна.

11. 2019 2019

12. Олонулсынаялалжуулчлалын
нөлөөЭдийн засагт Нийгэмд Улстөрд
Бодит орлого тогтмол
өсөж байна. Агаарын
тээврийн орлого өсөж
байна.
Аялах өдрийн тоо
нэмэгдэжбайна.
Олон улс орны төр нь аялал
жуулчлалыг дэмжих хүчтэй,
тогтвортой бодлого барьж байна.
Дундаж орлоготой
хүмүүсийн аялж болох
газрын тоо нэмэгдэж
байна.
Ландшафтын
өвөрмөц тогтцыг
харах, бусдын соёл
ахуйтайтанилцах.
Олон улсын арга хэмжээг зохион
байгуулах сонирхол, хөрөнгө
оруулалт нэмэгдэж байна.
Тухайлбал:
Даяарших үйл явц тэлж
байна.
Гадаад аялал
нэмэгдэжбайна.
Олимпийн наадам, хөл бөмбөгийн
дэлхийн аварга шалгаруулах
тэмцээн.

13. Дэлхийнаялал жуулчлалынбүс
нутаг
Европ
Ази
Номхон
далай
Америк
Ойрхи
Дорнод
Африк

15. Жуулчдын тоогоор тэргүүлэгч орнууд (сая.хүн ам) 2019 он
Мексик
29,4
Хятад
59,6
Тайланд
32,6
АНУ
77,8
Их Британи
35,8
Франц
84,7
Турк
40,8
Итали
52,4
Испани
75,4
Герман
35,6

16. Аялал жуулчлалаас олсон орлогоор тэргүүлэгч орнууд
(тэрбум. ам.доллар)
Хятад
58.9
Тайланд
51.4
АНУ
205.9
Их Британи
47.3
Франц
57.4
Хонгконг
40.4
Итали
46.5
Испани
67.3
Герман
45.3
Австрали
32.4

17. Аялал жуулчлалд зарцуулсан зардлын хэмжээгээр тэргүүлэгч орнууд
(тэрбум. ам.доллар)
Өмнөд
Солонгос
26,6
Хятад
261.1
Канад
35.8
АНУ
123.8
Их Британи
63.6
Франц
40.8
Австрали
24.9
Итали
25.8
Хонгконг
24.2
Герман
80.2

18. Аялал жуулчлалын хүний гараар бүтээгдсэн
үзмэр
Цагаан хэрэм
Таж МахалПирамид
Эйфелийн цамхаг
Аврагч Христ
Колизей
Макчу-Пикчу

19. Аялал жуулчлалын байгалийн үзмэр
Ниагарын
хүрхрээ
Байгаль нуур
Чежү арал
Улуру уул
Швейцарийн
байгаль
Баоба мод
Солонгон уулс

20. Аялал жуулчлалын салбар хурдацтай өсөхийн зэрэгцээ энэ
салбарын төлөвлөлт, хяналт, менежмент сайжирч байна. Бизнес
эрхлэгчдэд дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор төр, засгаас тогтвортой
менежментийн бодлогуудыг үе шаттайгаар хэрэгжүүлдэг.
Дэлхийн дулаарлын эсрэг, экологийн ул мөр, нүүрсхүчлийн хийг
багасгах, дахин боловсруулсан бүтээгдэхүүн хэрэглэх, орон
нутгийн иргэдтэй хамтрах чиглэлээр байгальд ээлтэй эко
жуулчны баазууд үйл ажиллагаа явуулж байна.
Эко аялал
жуулчлал

21. Кейсшинжилгээ.Индонездэхэкоаялал
жуулчлалИндонез нь 1,9 сая км.квадрат нутаг дэвсгэртэй. Зүүнээс баруун
тийш 5120 км, хойноос урагшаа 1760 км урт, 17 мянга гаруй арлаас
бүрдэх, Зүүн Өмнөд Азийн арлын улс юм. 300 гаруй уугуул ястан,
угсаатантай, 740 орчим хэл, аялгаар ярилцах 237 сая гаруй хүн
амтай. Папуа арлын 60-70 хувь нь эндемик ургамал байна.
Үндэсний 51 парктайгаас ЮНЕСКО-гийн Соёлын өвд 6 нь
бүртгэлтэй. Олон улсын ус, намгархаг газрыг хамгаалах Рамсарын
конвенцод3нь бүртгэгдсэн байна.

22. Тус улсын эко аялал жуулчлалын зорилгыг дараах
байдлаар тодорхойлжээ. Үүнд:
Байгалийнунаган төрхийг хадгалах,байгаль хамгаалах
Экологийн боловсрол олгох, биологийн нөөцөд тулгуурлан
бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг олон нийтэд таниулах, уламжлалт
арга, зан заншлаахүндэтгэх,орлогыг нэмэгдүүлэх
Эдийн засаг, хүрээлэн буй орчны тогтвортой хөгжлийг хангах,
орон нутгийн иргэдийнорлогыг нэмэгдүүлэх
Балиарлыг ногоон бүс буюу
1) Ногоон эдийн засаг
2) Ногоон соёл
3) Цэвэр, ногоонБали
гэсэн 3 үндсэн хөтөлбөрийг 2010
оноос хэрэгжүүлж эхэлжээ.

23. Тогтвортой аялал жуулчлалын цөм хэсэг болох эко аялал
жуулчлал нь тус улсын бренд бөгөөд Комоду арлын луу, дугуйн
аялал, сүм хийдийн өвөрмөц байгууламж, нутгийн иргэдийн аж
ахуй амьдралыг гадаадын иргэдэд зориулсан боловсролын
тусгай хөтөлбөртэй хослуулан эрхэлж байна. Тус улсад 3 сая
гаруй хүн аялал жуучлалын салбарт ажиллаж, ДНБ-ний 10
хувийгбүрдүүлсэн байна.

24. Альньэкоаялал жуучлалын
зорилготойнийцэхгүй вэ?
А.Байгаль орчинд хамгийн бага нөлөөүзүүлэх
В. Тухайн нутгийн иргэд, соёлыг хүндэтгэх
С. Нутгийн байгалийн нөхцөл,нөөцийгхадгалан
үлдэх
D. Аялагчид 5 одтой буудалд байрлах

25. Эко аялал жуулчлал өндөрхөгжсөн дэлхийн алдартай, арлуудыг улс,
оронтой нь зөвхаргалзуулаарай.
1C 2D 3A 4B
1. Хайнань арал
2. Галапагосын
арал
3. Чежү арал
4. Бали арал
А. Өмнөд Солонгос
В. Индонез
С.Хятад
D. Эквадор

26. Гэрийн даалгавар
1.Аялал жуулчлалын салбар хурдацтай өсөхөд
нөлөөлж буй хүчин зүйлсийг нэрлэн
бичээрэй.
2.Орон нутгийн иргэдэд аялал жуулчлалын
үзүүлэх эерэг, сөрөг нөлөөг тодорхойлоорой.
3.Эко аялал жуулчлалын байгаль, эдийн
засагт үзүүлэх эерэг, сөрөг нөлөөг
илэрхийлсэн мэдээлэл цуглуулж дэвтэртээ
зурагт хуудас бүтээгээрэй.

27. Дэлхийн улс төрийн зураг