9

1. Хүн амын нас хүйсийн бүтэц

3. Зорилго: Хүн амын нас, хүйсийн харьцаа, бүтцийг
харуулсан суварга хэрхэн байгуулах, хэдээс хэдэн
насны хүн ам хамгийн их ба бага байх үеийг
тодорхойлож дүгнэлт гаргана.
Суралцахуйн зорилт: ГЗ9.3б. Монгол улсын хүн
амын статистик тоо ашиглан нас хүйсийн суварга
байгуулан, дүгнэлт гаргах

4. Хүн амын нас хүйсийн бүтцийн талаарх мэдээлэл
цуглуулах Жишээ нь: Манай улсын хүн амын дотор
хэдээс хэдэн насны бүлэгт хичнээн хүн байна г.м
Өмнөговь аймгийн нас, хүйсийн суварга уншиж,
дүгнэлт гаргах
Хүн амын насны бүтэц ба хүйсийн ялгааг
илэрхийлсэн тоон мэдээлэл боловсруулж суварга
байгуулан тайлбарлах

5. Хүн амын тооллого 10 жил тутам явагддаг.

6. Хүн амын
бүтцэд
нөлөөлөх
хүчин зүйл
Төрөлт
Нас
баралт
Шилжих
хөдөлгөөн

7. Нас хүйсийн
бүтцийг
судлаж
мэдсэнээрХүн амын өсөлт
Хөдөлмөрийн хэтийн
нөөц
Цэцэрлэгт хамрагдах
хүүхдийн тоо
Дээр дурьдсан бүх
зүйлийг урьдчилан
мэдэх боломжтой.
Сургуульд сурах хүүхдийн
тоо

8. Эмэгтэй
Эрэгтэй
Нас
Залуу
Ахмад
 Хүн амын суварга гэдэг нь хүн амын нас, хүйсийн
бүтэц, тэдгээрийн харьцааг харуулсан зураг юм.
2018 оны байдлаар

10. Хүн амын суваргыг хэрхэн зураглах вэ?
Алхам 1
Алхам 2
Алхам 3
Алхам 4
Босоо тэнхлэгийн хоёр талд
эрэгтэй, эмэгтэй хүйсээр нь
ялган хэвтээ багануудаар
дүрслэх
Насны үечлэлийг босоо
тэнхлэгийн дагуу дээшээ ижил
зайтайгаар бичих
Хэвтээ тэнхлэгийн дагуу тоог,
ижил зайтайгаар бичих (зуу,
мянгаар мөн хувь хэмжээгээр
авч болно.)
Суваргаа байгуулсны дараа
дүгнэлт бичих

11. Өмнөговь
Өмнөговь аймгийн хүн амын суварга

12. • Хүн амын нас, хүйсийн суварга
уншиж, дүгнэлт гаргаж бичнэ үү.
1. Өмнөговь аймгийн хүн амын
суваргын зургаас хэдээс хэдэн
насны бүлэгт хамгийн их хүн
байна вэ?
2. 0-4, 30-34 насны бүлэгт эрэгтэй,
эмэгтэйчүүдийн эзлэх хувь хэд
байна вэ?
3. 16 хүртлэх, 50-аас дээш насны
бүлэгт эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийн
эзлэх хувь хэд байна вэ?

13. 1. Хамгийн их нь 0-4 насны бүлэг, эрэгтэй 4300, эмэгтэй 4000
2. 0-4 насны бүлэгт эрэгтэй 4300, эмэгэй 4000,
30-34 насны бүлэгт эрэгтэй 3400, эмэгтэй 3200
3. 0-16 хүртлэх насны бүлэгт эрэгтэй 10300, эмэгтэй 9800, 50-
аас дээш насны бүлэгт эрэгтэй 4300, эмэгтэй 5400

14. Суваргыг ажиглан хүснэгтийг гүйцээж бичнэ үү.

15. Хүйс
Нас
эмэгтэй
0-4 4000
5-9 3500
эрэгтэй
0-4 4300
5-9 3600 10-14 2300
10-14 2400 15-19 2500
15-19 2600 20-24 2550
20-24 2700 25-29 3300
25-29 3600 30-34 3100
30-34 3300 35-39 2500
35-39 2600 40-44 2000
40-44 2100 45-49 1700
45-49 1600 50-54 1600
50-54 1500 55-59 1200
55-59 1100 60-64 700
60-64 700 65-69 500
65-69 300 70+ 1400
70+ 700

16. Хүн амын насны бүтэц ба хүйсийн ялгааг илэрхийлсэн
тоон мэдээлэл боловсруулан суварга байгуулна уу.
эрэгтэй
0-4 140,006
эмэгтэй
0-4 136,315
5-9 115,518 5-9 112,675
10-14 125,645 10-14 122,579
15-19 137,353 15-19 138,475
20-24 149,261 20-24 156,630
25-29 125,481 25-29 135,159
30-34 113,540 30-34 120,895
35-39 102,520 35-39 110,471
40-44 89,458 40-44 98,938
45-49 78,030 45-49 86,581
50-54 59,482 50-54 67,258
55-59 35,968 55-59 41,432
60-64 23,473 60-64 28,932
65-69 18,662 65-69 22,489
70+ 27,684 70+ 40,058
2010 оны хүн амын тоо эрэгтэй, эмэгтэй

18. Гэрийн даалгавар
2015 оны улсын хэмжээ мөн өөрийн орон нутгийн хүн
ам нас, хүйсийн тоон мэдээлэл ашиглан суварган
диаграмм байгуулж дүгнэлт гаргаж бичнэ үү.
Дүгнэлт гаргахдаа дараах асуултын дагуу хариулж
бичнэ үү
1. Хүн амын тооллогын ач холбогдол юу вэ?
2. 0-15 насны хүүхэд, 15-30 насны залуучууд хүн амын
хэдэн хувийг эзэлж байна вэ?
3. Хэдээс хэдэн насны бүлэг хамгийн их ба бага байна
вэ?

19. 2015 оны хүн амын тоо эрэгтэй, эмэгтэй
эрэгтэй
0-4 198,115
эмэгтэй
0-4 188,751
5-9 152,485 5-9 146,323
10-14 111,675 10-14 107,657
15-19 121,780 15-19 118,130
20-24 135,073 20-24 132,771
25-29 157,118 25-29 156,591
30-34 130,591 30-34 132,947
35-39 114,492 35-39 118,142
40-44 100,801 40-44 107,638
45-49 84,610 45-49 93,801
50-54 71,155 50-54 81,446
55-59 51,524 55-59 63,601
60-64 28,448 60-64 37,048
65-69 17,781 65-69 25,308
70+ 27,964 70+ 44,012

21. Анхаарал хандуулсан та бүхэнд гялайлаа.

23. 2006 оны 4 сарын 8 2016 оны 7 сарын 15