Download as PDF, PPTX
![[Mlp2013 1] migraine](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/mlp2013-1migraine-130720055240-phpapp01-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
Topical corticosteroids
- 1.
- 2. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 2
- 3. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 3 Pharmacology • ผลต้านการอักเสบ (Anti – Inflammatory Effects) • ผลลดภูมิคุ้มกัน (Immunosuppressive Effects) • ผลลดการเพิ่มจํานวนเซลล์ (Antiproliferative Effects) • ผลทําให้หลอดเลือดหดตัว (Vasoconstriction)
- 4. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 4 ใช้วัดประสิทธิภาพของยา Corticosteroids ใช้จัดลําดับความแรงของ Corticosteroids Vasoconstrictor assay
- 5. vasoconstrictor assay – ทดสอบโดยทายา5 mg บนผิวหนัง จนเริ่มเห็นผิวซีด สูงสุดหลังทายา 9 – 12 ชั่วโมง – วัดด้วย infrared reflection photometers / thermal conductivity / laser doppler velocimetry – วิธีนี้นอกจากวัดฤทธิ์ของยาแล้ว ยังสามารถประเมินการ ซึมผ่านผิวหนัง metabolism และการกําจัดยาได้
- 6. การจําแนกยาตามผลการทดสอบ • สหรัฐอเมริกาจําแนกเป็น 7ระดับ (ระดับ 1 ความแรงสูงสุด ระดับ 7 ความแรงน้อยที่สุด) • สหราชอาณาจักร จําแนกเป็น 4 กลุ่ม คือ mild, moderate, very potent, super potent
- 7. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 7 Potency of Topical Corticosteroids High Potency Low Potency Medium Potency
- 8. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 8 ความแรงของยา ชื่อสามัญ Class 1 superpotent • 0.05% Betamethasone dipropionate • 0.05% Clobetasol propionate Class 2 – potent, upper mild strength • 0.25% Desoximetasone • 0.1% Mometasone furoate Class 3 – potent,upper mild strength • 0.1% Betamethasone valerate
- 9. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 9 ความแรงของยา ชื่อสามัญ Class 4 mild strength •0.025% Fluocinolone acetonide •0.1% Mometasone furoate • 0.1% Prednicabate Class 5 lower mild strength •0.1% Triamcinolone acetonide
- 10. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 10 ความแรงของยา ชื่อสามัญ Class 6 mild strength • 0.02% Triamcinolone acetonide Class 7 least strength • 0.5,1,2.5% Hydrocortisone •0.5% Prednisolone
- 11. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 11 Topical Corticosteroids ที่ใช้บ่อย • 0.02% Triamcinolone acetonide cream • 0.1% Triamcinolone acetonide cream • 0.1% Betamethasone valerate cream • 0.05% Clobetasol propionate • 0.05% Betamethasone dipropionate
- 12. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 12 ตําแหน่งผิวหนังที่ยาซึมผ่านได้ดีจากมากไปน้อย 1. อัณฑะ/หนังตา 6. แขน/ขาส่วนบน 2. หน้า (ยกเว้นหน้าผาก) 7. แขน/ขาส่วนล่าง 3. หน้าผาก 8. หลังมือ/หลังเท้า 4. หนังศีรษะ 9. ฝ่ามือ 5. หน้าอก/หลัง 10. ฝ่าเท้า
- 13. ภก.นพดล จริงจิตร รพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้จังหวัดตรัง 13 http://itsan.org/topical-steroids-101/
- 14. แนวทางการเลือกใช้ยา Topical Corticosteroids •โรค/ลักษณะรอยโรค/ตําแหน่งรอยโรค • ตัวยา (chemical characteristics)/ความแรง (Potency) • รูปแบบยา (vehicles) • ความแรงของยา (potency)
- 15. แนวทางการเลือกใช้ยา Corticosteroids รูปแบบยา (vehicles) corticosteroid ชนิดเดียวกันเมื่ออยู่ในรูปแบบที่ ต่างกัน จะมีความแรงไม่เท่ากัน เรียงลําดับความแรงจากมากไปน้อย ขี้ผึ้ง (ointment) ครีม (cream) โลชั่น (lotion) ตามลําดับ
- 16. แนวทางการเลือกใช้ยา Corticosteroids รูปแบบยา (vehicles): ขี้ผึ้ง (ointment) ไม่มีสารกันเสีย (preservative) เป็นส่วนประกอบ : เหมาะกับผู้ป่วยที่แพ้สารกันเสีย เหมาะกับผื่นหนา แห้ง แตก (lichenification) บริเวณ ฝ่ามือ ฝ่าเท้า เคลือบผิวได้ดี เพิ่มความชุ่มชื้น ซึมผ่านผิวหนังได้ดี และนาน
- 17. แนวทางการเลือกใช้ยา Corticosteroids รูปแบบยา (vehicles): ครีม (cream) ใช้ทาบริเวณผิวหนังที่ชื้น ผื่นแพ้สัมผัสระยะเฉียบพลัน และค่อนข้างเฉียบพลัน รวมถึงบริเวณซอกพับ (intertriginous area)
- 18. แนวทางการเลือกใช้ยา Corticosteroids รูปแบบยา (vehicles): โลชั่น (lotion) เจล (gel) สารละลาย (solution) เหมาะสําหรับบริเวณที่มีผม และขน ส่วนใหญ่มีส่วนผสมของ alcohol และ propylene glycol ดังนั้นควรหลีกเลี่ยงการทาบริเวณแผล/รอยแตก ผิวหนัง : ทําให้เกิดการระคายเคืองได้
- 19. แนวทางการเลือกใช้ยา Corticosteroids ความแรงของยา (potency) class 6-7 or low potency ทาบริเวณหน้า ซอกพับ และผื่นผิวหนังระยะเฉียบพลัน class 2-5 ทาบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า ผื่นผิวหนังชนิด เรื้อรังที่มีขุย และหนา
- 20. แนวทางการเลือกใช้ยา Corticosteroids รอยโรค เมื่อทาcorticosteroids บนผิวหนังปกติ พบว่า ร้อย ละ 99 ของยาจะหลุดออกจากการถู เกา เช็ด ล้าง จะ เหลือยาเพียงร้อยละ 1 ที่สามารถซึมผ่านผิวหนัง และให้ ผลการรักษา
- 21. แนวทางการเลือกใช้ยา Corticosteroids รอยโรค โรคatopic dermatitis มีความผิดปกติของสาร เคลือบผิวตามธรรมชาติ ทําให้ยาซึมผ่านได้ดีกว่าผิวหนังปกติ 2 – 10 เท่า
- 22. แนวทางการเลือกใช้ยา Corticosteroids รอยโรค รอยโรคที่หนามากเช่น dyshidrosis สะเก็ดเงินชนิด ผื่นหนาบริเวณขาด้านล่าง หรือ lichen simplex chronicus ใช้วิธีการปิดผื่นหลังทายา : เพื่อเพิ่มระยะเวลาดูดซึมยา ผ่านผิวหนัง
- 23. แนวทางการเลือกใช้ยา Corticosteroids ตําแหน่งรอยโรค หนังตา/ อัณฑะ ดูดซึมยามากกว่าฝ่าเท้า 300 เท่า ควรใช้ potency ต่ํา ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ควรใช้ potency สูง อาจผสม salicylic acid หรือใช้วิธีปิดผื่นหลังทายา (occlusion)
- 24. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 24 หลักการใช้ยาสเตียรอยด์ชนิดทาภายนอก • Low potency • Short term • ทาบาง ๆ ไม่ควรทาบริเวณกว้างเกินไป • Rotational therapy
- 25. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 25 Side Effect • ผิวหนังบางลง • เกิดรอยแตกของผิวหนัง • ถ้ายาดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด กดการทํางานของ ต่อมหมวกไต
- 26. Side Effect • ผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นกับผิวหนัง (localadverse effects) • ผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นจากยาดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด (systemic reactions)
- 27. Side Effect localadverse effects ผิวบาง (atrophic changes) • มีรายงานครั้งแรก พ.ศ.2506 จาก Triamcinolone acetonide • ลักษณะทางคลินิก ผิวหนังมันเงา และใส หนังกําพร้าเหี่ยวย่น (epidermal atrophy) เมื่อดึงขึ้นผิวหนังกลับคืนสภาพเดิมช้า (alteration in skin elasticity)
- 28. Side Effect localadverse effects ผิวบาง (atrophic changes) • ปัจจัยเสี่ยงขึ้นกับ อายุ พบในเด็ก/ผู้สูงอายุ potency ตําแหน่งที่ทา : ข้อพับ รักแร้ อัณฑะ ขาหนีบ
- 29. Side Effect localadverse effects ผิวบาง (atrophic changes) : ความผิดปกติในชั้นหนังแท้ dermal atrophy • เกิดจากการแบ่งตัวของ fibroblasts ลดลง • ลดการสร้าง collagen : เกิดหลังจากทายา 3 วัน และหลัง หยุดยานาน 2 สัปดาห์
- 30. Side Effect localadverse effects ผิวบาง (atrophic changes) : ความผิดปกติในชั้นหนังแท้ dermal atrophy • หลังทายา 0.1% Betamethasone valerate ต่อเนื่อง 3 สัปดาห์ ความหนาของชั้นหนังแท้บางลงร้อยละ 15 ห า ก ใ ช้ ต่ อ เ นื่ อ ง เ กิ ด ห ล อ ด เ ลื อ ด ฝ อ ย ข ย า ย ตั ว (telangiectasia) เกิดรอยช้ําได้ง่าย (easy bruising) จ้ําเขียว (purpura)
- 31. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 31 Side Effect : Telangiectasia
- 32. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 32 Side Effect Purpura Easy Bruising
- 33. Side Effect localadverse effects ผิวซีดขาว (hypopigmentation) • ยับยั้งการทํางานของ melanocyte : melanin ลดลง
- 34. Side Effect localadverse effects การติดเชื้อที่ผิวหนัง • พบอุบัติการณ์ร้อยละ 16 – 43 • การติดเชื้อที่พบบ่อย เช่น เกลื้อน (tinea versicolor) กลาก (tinea incognito) เชื้อราที่เล็บ (onychomycosis) เริม (herpes simplex infection) หูดข้าวสุก (molluscum contagiosum) หิด (scabiasis)
- 35. Side Effect localadverse effects ผื่นคล้ายสิว (acneiform reactions) • ลักษณะคล้ายสิว ส่วนใหญ่พบได้ 3 โรค คือ steroid acne รูขุมขนอักเสบรอบปาก (perioral dermatitis) steroid rosacea
- 36.
- 37.
- 38.
- 39. Side Effect localadverse effects ผื่นคล้ายสิว (acneiform reactions) • perioral dermatitis & steroid rosacea เกิดจากการทายาบริเวณใบหน้า ช่วงแรกที่ทายาผื่นยุบ แต่หลังจากหยุดยาผื่นเห่อขึ้น (rebound phenomenon) ทําให้ต้องใช้ยาต่อเนื่อง จนเกิดการทนยา (tachyphylaxis) ต้องเพิ่มความแรงของยาไปเรื่อยๆ
- 40. Side Effect localadverse effects ผื่นคล้ายสิว (acneiform reactions) • steroid acne แยกจากสิวทั่วไป (acne vulgaris) ดังนี้ ตุ่มนูนแดง มีตุ่มหนองด้านบนที่ตําแหน่งทายา ส่วนใหญ่เกิดที่ ใบหน้า หน้าอก หลัง หัวไหล่ ต้นแขน เมื่อผื่นหายเกิดรอยดํา ไม่มีสิวอุดตัน และรอยแผลเป็น
- 41. Side Effect localadverse effects ผลข้างเคียงต่อตา • การทา corticosteroid รอบดวงตา มีรายงานการเกิดต้อหิน (glaucoma) • การใช้ยาต่อเนื่องทําให้การมองเห็นลดลง (vision loss) • corticosteroid ซึมผ่านผิวหนังบริเวณรอบตาได้มากกว่าฝ่า เท้า 300 เท่า
- 42. Side Effect Systemiceffects กดการทํางานของต่อมหมวกไต • เกิดจากการทา corticosteroid : High potency เช่น ทา clobetasol propionate 0.05% เพียง 2 g/day ติดต่อ 2 – 3 วัน Medium potency ทา 7 g/day ติดต่อกัน 2 weeks
- 43. Side Effect Systemiceffects กดการทํางานของต่อมหมวกไต • ปัจจัยที่มีผลต่อการดูดซึมยาจนทําให้เกิดผลข้างเคียง เด็ก/ผู้สูงอายุ พื้นที่ทายา : ทาบริเวณกว้าง การปิดแผลบริเวณที่ทายา potency of corticosteroids
- 44. Side Effect Systemiceffects ระดับน้ําตาลในเลือดสูง และเบาหวาน • เกิดจากการดูดซึมยาผ่านผิวหนังในปริมาณมาก ผลเพิ่มการสร้างน้ําตาลในตับ ภาวะดื้ออินซูลิน
- 45. Topical Corticosteroid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 45 Tachyphylaxis การใช้ยาติดต่อกันเป็นเวลานาน ประสิทธิภาพของยาลดลง
- 46. Tachyphylaxis • คือ ประสิทธิภาพของยาทาcorticosteroids ลดลงหลังทายา อย่างต่อเนื่อง ทําให้ผลการรักษาไม่ได้ผล หรือได้ผลน้อยกว่า ปกติ
- 47. Steroid addition • คือการติดยาทา corticosteroids • ส่วนใหญ่เกิดจากการทายา high potenty บริเวณใบหน้า • หลังหยุดทายา จะเกิดผื่น เช่น rosacea telangiectasis เห่อ ขึ้น ทําให้ผู้ป่วยไม่กล้าหยุดยา
- 48. ผื่นแพ้สัมผัสจาก corticosteroids • สังเกตจากหลังทายาแล้วผื่นเหมือนเดิมหรืออาการแย่ลง • จากรายงานพบความชุกของการเกิดผื่นระหว่างทายา ร้อยละ 0.2 – 6 • ส า เ ห ตุ อ า จ เ กิ ด จ า ก ก า ร แ พ้ corticosteroid ห รื อ ส่วนประกอบในเนื้อยา
- 49. สารในยาทา corticosteroids ที่ทําให้เกิดผื่นแพ้สัมผัส สารสาร Propylene glycol Polysorbate 60 Benzyl alcohol Stearyl alcohol Chlorocresol Corticosteroid Ethylenediamine HCl Antibiotics Paraben Isopropyl palmitate
- 50. วิธีการทายา ปริมาณยาที่เหมาะสม บีบยาตามความยาว 1ข้อนิ้วชี้ส่วนปลาย (fingertip units) 1 fingertip units : male = 0.49 g female = 0.43 g
- 51.
- 52. วิธีการทายา ปริมาณยาที่เหมาะสม การประเมินปริมาณยาตามพื้นที่ผิวใช้วิธี Ruleof hand คือ 1 ฝ่ามือผู้ใหญ่ใช้ยาประมาณ 1 g ตัวอย่าง ต้องการทายาพื้นที่ผิวเท่ากับ 1 ฝ่ามือ ดังนั้นต้อง บีบยาประมาณ 2 ข้อนิ้ว จึงจะทายาได้ทั่วถึง
- 53. วิธีการทายา ความถี่ในการทายา corticosteroids class1 – 3 ทาวันละ 1 หรือ 2 ครั้ง ให้ ผลการรักษาไม่แตกต่างกัน : แนะนําให้ทาวันละ 1 ครั้ง เพื่อลด การเกิด tachyphylaxis corticosteroids class 4 – 7 ขึ้นกับชนิดของยา ส่วนใหญ่ แนะนําให้ทาวันละ 2 ครั้ง
- 54. วิธีการทายา ระยะเวลาในการทายา corticosteroids Highpotency : ไม่ควรทาต่อเนื่องนาน เกิน 2 weeks corticosteroids Medium/Low potency : ไม่ควรทา ต่อเนื่องนานเกิน 3 months
- 55. การใช้ยาในผู้ป่วย เด็ก ใช้ corticosteroidsLow potency : ไม่ควรทาต่อเนื่องนาน เกิน 2 weeks เด็กอายุต่ํากว่า 1 ปี มีโอกาสเกิด side effects จากการดูด ซึมยาเข้าสู่กระแสเลือด เนื่องจากเด็กมีพื้นที่ผิวกายต่อน้ําหนัก ตัวมากกว่าผู้ใหญ่ 2.5 – 3 เท่า & drug metabolism เกิด น้อยกว่าผู้ใหญ่
- 56. การใช้ยาในผู้ป่วย เด็ก Systemic sideeffects ที่เกิดขึ้น ได้แก่ กดการทํางานของต่อมหมวกไต มีรายงานการเสียชีวิต เนื่องจากเกิด Adrenal crisis กดการเจริญเติบโต
- 57. การใช้ยาในผู้ป่วย เด็ก จากรายงานการศึกษาของ FDAUSA พ.ศ. 2530 – 2540 พบว่าเกิดจาก กลุ่ม Betamethasone ร้อยละ 79.4 (ร้อยละ 25.7 เป็นยา Betamethasone dipropionate + Clotrimazole)
- 58. การใช้ยาในผู้ป่วย หญิงตั้งครรภ์ จาก Conchranedatabase พบว่า ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอที่ สรุปได้ว่า ปลอดภัยหรือไม่ จากข้อมูลที่มี ยังไม่พบความสัมพันธ์กับความผิดปกติแรก คลอด/คลอดก่อนกําหนด/ตายคลอด มีรายงานการใช้ยาความแรงสูงสุด class 1 สัมพันธ์กับทารก แรกคลอด ตัวเล็กกว่าเกณฑ์
- 59. การใช้ยาในผู้ป่วย หญิงตั้งครรภ์ จัดอยู่ในยากลุ่ม Cของการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ pregnancy category C ควรระมัดระวังการใช้ยาในหญิงให้นมบุตร : ห้ามทายาบริเวณ เต้านมก่อนให้นม
- 60. ภก.นพดล จริงจิตร รพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้จังหวัดตรัง 60 Scalp Corticosteroid 0.1% Mometasone lotion• 0.02% TA Lotion/milk 0.25% Desoximetasone
- 61. 61ภก.นพดล จริงจิตร รพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้จังหวัดตรัง ลองอธิบายหลักการนี้ ?
- 62.
- 63.
- 64. Antibacterial agent +Corticosteroids • Gentamycin + 0.1% Betamethasone valerate cream • Neomycin + 0.1% Betamethasone valerate cream
- 65.
- 66. Antifungal agent +Corticosteroids • Clotrimazole + 0.1% Betamethasone valerate cream
- 67.
- 68. Salicylic acid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 68 กลไกการออกฤทธิ์ • ทําให้เกิดการหลุดลอกของเซลล์ผิวหนัง • เป็น Keratolytic agent
- 69. Salicylic acid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 69 หลักการใช้ยา • Salicylic acid + Corticosteroids • ทําให้ผลการรักษาดีขึ้น เนื่องจากทําให้การซึมผ่านของยา Corticosteroid ดีขึ้น
- 70. Salicylic acid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 70 รายการยา • 5% Salicylic acid + 0.02% TA cream • 10% Salicylic acid + 0.02% TA cream
- 71. Salicylic acid ภก.นพดล จริงจิตรรพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้ จังหวัดตรัง 71 ผลข้างเคียง และข้อควรระวัง • หากทายาปริมาณมากกว่า ร้อยละ 20 ของพื้นที่ผิวร่างกาย ทําให้ยาดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย เกิดพิษในผู้ป่วยโรคตับ/ไต • หากทา Salicylic acid ก่อนฉายแสง UVB ทําให้ลด ประสิทธิภาพการฉายแสง • ไม่ควรใช้ในเด็ก
- 72.
- 73. Urea + Corticosteroids •10% Urea + 0.02% Triamcinolone acetonide cream • 10% Urea + 0.05% Betamethasone valerate cream • 10% Urea + 0.1% Betamethasone valerate cream
- 74. Emollient ภก.นพดล จริงจิตร รพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้จังหวัดตรัง 74 ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิวหนัง • Cream Base • Liquid Paraffin (Mineral oil) • Petroleum jelly
- 75. Emollient ภก.นพดล จริงจิตร รพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้จังหวัดตรัง 75 ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิวหนัง : Cream Base
- 76. Emollient ภก.นพดล จริงจิตร รพ.โรคผิวหนังเขตร้อนภาคใต้จังหวัดตรัง 76 ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิวหนัง : Liquid Paraffin (Mineral oil)