หน่วยการเรียนรู้ที่ 6
กลไกราคาในระบบเศรษฐกิจ
นักเรียนต้องการสินค้าชิ้นใด เพราะเหตุใด และซื้อได้ที่ไหน
ตลาด
(market)
หมายถึง การที่..................และ..................มีทาง
ติดต่อกันได้โดยสะดวก จนสามารถทาการ
แลกเปลี่ยนซื้อขายสินค้ากันได้
ผู้ซื้อ ผู้ขาย
ตลาดในระบบเศรษฐกิจ
การแบ่งตลาด
1. ตลาดขายส่ง
2. ตลาดขายปลีก
- ทาการซื้อขายสินค้าให้กับผู้บริโภคโดยตรง ซื้อ
ขายในจานวนไม่มากนัก เช่น สบู่ ยาสีฟัน เสื้อผ้า
แบ่งตามลักษณะการ
ขายสินค้า
- ทาการซื้อขายจานวนครั้งละมากๆ เพื่อขายส่ง
ให้กับพ่อค้าระดับรองลงไปเพื่อนาไปขายให้กับ
ผู้ขายปลีก เช่น เสื้อผ้า สินค้าเกษตร
ตลาดในระบบเศรษฐกิจ
การแบ่งตลาด
1. ตลาดสินค้าเกษตร
- ทาการซื้อขายสินค้าเกษตรเป็นหลัก เช่น ข้าว
ผลไม้ เนื้อสัตว์
2. ตลาดสินค้าอุตสาหกรรม
- ทาการซื้อขายสินค้าอุตสาหกรรม เช่น
เครื่องจักร รถยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า
แบ่งตามชนิดสินค้า
3. ตลาดสินค้าบริการ
- มีการซื้อขายสินค้าบริการต่างๆ เช่น บริการ
ขนส่งสินค้า ประกันภัย ธนาคาร
ตลาดในระบบเศรษฐกิจ
การแบ่งตลาด
1. ตลาดสินค้าผู้บริโภค
- เป็นตลาดที่ผู้บริโภคซื้อสินค้าไปบริโภคโดยตรง เช่น
เสื้อผ้า อาหาร ของใช้ในชีวิตประจาวัน
2. ตลาดสินค้าผู้ผลิต
- เป็นตลาดที่ผู้ซื้อนาไปใช้ในการผลิตอีกทอดหนึ่งมัก
อยู่ในรูปของวัตถุดิบ เช่น น้ามัน เครื่องจักร
แบ่งตามวัตถุประสงค์
ของการใช้สินค้า
3. ตลาดเงินและตลาดทุน
- ตลาดเงินเป็นตลาดที่มีการระดมทุนและให้กู้ยืมระยะ
สั้นๆ ไม่เกิน1ปี ส่วนตลาดทุนเป็นตลาดที่มีการระดม
ทุนและให้กู้ยืมยาวเกิน 1 ปี เช่น หุ้น เงินทุนของ
ธนาคาร
ตลาดในระบบเศรษฐกิจ
การแบ่งตลาด
1. ตลาดแข่งขันสมบูรณ์
แบ่งตามลักษณะการ
แข่งขัน
2. ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์
(1) ตลาดกึ่งแข่งขันกึ่งผูกขาด
(2) ตลาดผู้ขายน้อยราย
(3) ตลาดผูกขาด
งาน
ให้นักเรียนทาแผนผังมโนทัศน์
- สรุปองค์ความรู้เกี่ยวกับ ตลาดตามลักษณะการแข่งขัน
- ครอบคลุมในหัวข้อ
1. ลักษณะสาคัญของตลาด
2. ประเภทของตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์
3. ข้อดี ข้อเสีย
ตลาดแข่งขันสมบูรณ์ ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์
ลักษณะสาคัญของตลาดแข่งขันสมบูรณ์
1.
2.
3.
ข้อดี
1.
2.
3.
ข้อเสีย
1.
2.
3.
ประเภทของตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์
1. ตลาดกึ่งแข่งขันกึ่งผูกขาด ...............
2. ตลาดที่มีผู้ขายน้อยราย ...................
3. ตลาดผูกขาด ...................................
ข้อดี
1.
2.
3.
ข้อเสีย
1.
2.
3.
ตลาดตามลักษณะ
การแข่งขัน
ตลาดแข่งขันสมบูรณ์
มีผู้ซื้อ+ผู้ขายจานวนมากนับไม่ถ้วน
สินค้ามีลักษณะเหมือนกันทุกประการ ราคาเท่ากัน ทดแทนกันได้
ผู้ซื้อ+ผู้ขายรู้สภาพตลาดเป็นอย่างดี ติดต่อซื้อขายกันได้สะดวก
เข้าออกจากธุรกิจการค้าได้โดยเสรี
เป็นตลาดในอุดมคติที่ไม่พบเห็นในโลกปัจจุบัน
การแข่งขัน
สูงมาก
สินค้าที่ใกล้เคียงกับสินค้าตลาดแข่งขันสมบูรณ์
อนุโลมให้เรียกสินค้าเกษตรขั้นปฐมภูมิได้
ตลาดแข่งขันสมบูรณ์
ข้อดี
✿ ผู้ผลิตจะผลิตสินค้าอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อให้ต้นทุนต่าที่สุด
✿ ผู้บริโภคจะได้รับความพึงพอใจสูงสุดในการเลือกซื้อสินค้าและบริการ
✿ ผู้บริโภคสามารถเลือกซื้อสินค้าและบริการในราคาที่ต่าที่สุด
✿ การกระจายรายได้ค่อนข้างเสมอภาค
✿ เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตรายใหม่เข้ามาแข่งขัน
ตลาดแข่งขันสมบูรณ์
ข้อเสีย
✿ เป็นตลาดในอุดมคติ ไม่สามารถเกิดขึ้นได้ตามสภาพความเป็นจริง
✿ สิ้นเปลืองทรัพยากรการผลิต เพราะสินค้าราคาไม่สูง บริโภคฟุ่มเฟือย
✿ ไม่มีการแข่งขันระหว่างผู้ผลิตอย่างแท้จริง เพราะผู้ผลิตแต่ละรายมี
ความสามารถในการแข่งขันเพื่อลดต้นทุนไม่เท่ากัน
ธุรกิจเล็กเสียเปรียบ เลิกกิจการไปในที่สุด
✿ ผู้ผลิตมักจะไม่ลงทุนจานวนมาก เนื่องจากได้กาไรน้อย
ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์
1. ตลาดผูกขาด
มีผู้ขายรายเดียว มีอานาจตลาดสูงสุด
มีอิทธิพลเหนือราคา
มีสินค้าเพียงยี่ห้อเดียว
1 คน
ตัวอย่างสินค้าในตลาดผูกขาด
เช่น รถไฟ ไฟฟ้า น้าประปา
ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์
2. ตลาดผู้ขายน้อยราย
มีผู้ขายน้อยราย ไม่กี่ราย
สินค้าคล้ายคลึงกัน ราคาใกล้เคียงกัน
ผู้ขายรายใดเปลี่ยนแปลงราคาจะกระทบกับผู้ขายรายอื่น
แต่ไม่นิยมตัดราคากันเอง
3คน+
ตัวอย่างสินค้าในตลาดผู้ขายน้อยราย
เช่น น้าอัดลม เครือข่ายมือถือ สถานีบริการน้ามัน
ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์
2. ตลาดกึ่งแข่งขันกึ่งผูกขาด
มีผู้ขายจานวนมาก แต่มีผู้ขายรายใหญ่รายหนึ่ง
ที่มีส่วนแบ่งตลาดมากที่สุด
สินค้าหลากหลาย ราคาแตกต่างกัน มีหลายยี่ห้อ
นิยมใช้การโฆษณาเพื่อแข่งขันกัน
10คน+
ตัวอย่างสินค้าในตลาดผู้ขายน้อยราย
เช่น สบู่ ยาสีฟัน แชมพู ครีมนวด
ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์
ข้อดี
✿ สามารถควบคุมการบริโภคและการให้สวัสดิการโดยเป็นกิจการที่รัฐ
เข้าไปผูกขาดการผลิต เพื่อควบคุมการบริโภค
✿ เป็นการสร้างแรงจูงใจให้ภาคเอกชนเข้ามาลงทุน
การผลิตในประเทศเพิ่มขึ้น
✿ สามารถควบคุมสภาพแวดล้อม โดยรัฐควบคุมไม่ให้มีการผลิต
ที่มากเกินไปจนเกิดปัญหาสภาพแวดล้อมตามมา
ตลาดแข่งขันสมบูรณ์
ข้อเสีย
✿ มีการแข่งขันน้อย เพราะมีการกีดกันจากผู้ผลิต ผู้บริโภคจึงต้อง
บริโภคสินค้าที่มีราคาสูง
✿ ผู้ผลิตมีจานวนน้อย ส่งผลให้มีการจ้างงานน้อย
✿ ผู้ผลิตหรือผู้บริโภคมีอิทธิพลเหนือราคาสินค้า
✿ ผู้บริโภคขาดทางเลือกในการบริโภคสินค้า โดยซื้อสินค้า
ในราคาสูงขึ้น
ตลาดผูกขาด
ตลาดผู้ขายน้อยราย
ตลาดกึ่งแข่งขันกึ่งผูกขาด
ตลาดแข่งขันสมบูรณ์
การแข่งขัน
อานาจตลาด เรียงตามจานวนผู้ขาย
ตลาด
แข่งขัน
สมบูรณ์
ตลาด
ผูกขาด
ตลาดที่มี
ผู้ขายน้อย
ราย
ตลาดกึ่ง
แข่งขันกึ่ง
ผูกขาด
จานวน
ผู้ขาย
ลักษณะ
สินค้า
และราคา
การ
แข่งขัน
มากราย
เหมือนกัน
- คุณภาพ
- ราคา
ทดแทนกันได้
ผซ/ผข มีความรอบรู้
โฆษณาไม่จาเป็น
เป็นสินค้า
ในอุดมคติ
รายเดียว
ไม่สามารถ
ทดแทนได้
การแข่งขันน้อยมาก
ไม่จาเป็นต้องโฆษณา
ผู้ซื้อขาดอานาจใน
การต่อรอง
น้อยราย
ราคาถูกกาหนด
โดยผู้ขาย
ทดแทนกันได้
Ex. เครือข่ายมือถือ
สูงมาก
ควบกิจการได้
-สินค้าใช้ทุน
สูงมาก
มากราย
ทดแทนกันได้
- คุณภาพสินค้า
+ราคาแตกต่าง
สูง
ควบกิจการได้

ตลาดในระบบเศรษฐกิจ