ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ
ΣΥΣΤΗΜΑ
<< ΑΝΑΙΜΙΕΣ-ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ>>
<< ΣΤΙΓΜΑ-ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ>>
Δημιουργική εργασία των μαθητών:
ΕΛΕΝΑ ΖΗΣΗ
ΚΙΚΗ ΨΑΡΡΗ
ΕΛΕΝΗ ΧΑΤΖΗ
ΑΝΘΗ ΚΑΛΦΟΥΤΖΟΥ
Δ ύ ο γ ο ν ί δ ι α ε μ π λ έ κ ο ν τ α ι σ τ η δ η μ ι ο υ ρ γ ί α τ η ς
π ρ ω τ ε ΐ ν η ς τ ο υ α ί μ α τ ο ς , τ η ς α ι μ ο σ φ α ι ρ ί ν η ς , η
ο π ο ί α μ ε τ α φ έ ρ ε ι τ ο ο ξ υ γ ό ν ο σ τ ο ν ο ρ γ α ν ι σ μ ό .
Ό τ α ν έ ν α α π ό α υ τ ά τ α γ ο ν ί δ ι α ε ί ν α ι
« ε λ α τ τ ω μ α τ ι κ ό » τ ο ά τ ο μ ο δ ε ν έ χ ε ι κ ά π ο ι α
ν ό σ ο α λ λ ά τ ο ε π ο ν ο μ α ζ ό μ ε ν ο « σ τ ί γ μ α » .
Μ ε σ ο γ ε ι α κ ή α ν α ι μ ί α ε κ δ η λ ώ ν ε τ α ι ό τ α ν κ α ι τ α
δ ύ ο γ ο ν ί δ ι α ε ί ν α ι ε λ α τ τ ω μ α τ ι κ ά .
Τι είναι το στίγμα;
 Τα άτομα που έχουν στίγμα μεσογειακής αναιμίας έχουν μία
εντελώς φυσιολογική ζωή. Είναι υγιείς φορείς και το μόνο που τους
διαφοροποιεί από όσους δεν έχουν στίγμα είναι ο σχετικά
μικρότερος αιματοκρίτης.
 Oι μέλλουσες μητέρες που γνωρίζουν πως έχουν στίγμα να
φροντίζουν να έχουν «όλες τις αποθήκες σιδήρου τους γεμάτες, τόσο
πριν όσο και κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, προκειμένου να
βοηθιέται έτσι η παραγωγή αιμοσφαιρίνης στο μέγιστο».
 Αν ο πατέρας μόνο έχει στίγμα δεν υπάρχει κανένας απολύτως
κίνδυνος για το έμβρυο.
Όταν και οι δύο γονείς έχουν στίγμα, οι
πιθανότητες να αποκτήσουν:
 ένα εντελώς υγιές παιδί χωρίς στίγμα
είναι 1 στις 4
 ένα εντελώς υγιές παιδί με στίγμα
είναι 2 στις 4
 ένα παιδί με μεσογειακή αναιμία είναι
1 στις 4
Όταν έχουν και οι δύο γονείς στίγμα
Πώς διαπιστώνεται η ύπαρξη στίγματος;
 Είναι σημαντικό το ζευγάρι που σκοπεύει να
αποκτήσει μωρό να γνωρίζει αν έχει στίγμα και
είναι πολύ εύκολο να το διαπιστώσει εγκαίρως, με
μία απλή εξέταση αίματος που λέγεται
ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης.
Η π ι ο κ ο ι ν ή π ρ α κ τ ι κ ή ε ί ν α ι , α φ ο ύ υ π ά ρ ξ ε ι
ε γ κ υ μ ο σ ύ ν η , ν α γ ί ν ε ι έ λ ε γ χ ο ς D N A κ α τ ά τ ο
π ρ ώ τ ο τ ρ ί μ η ν ο , μ ε λ ή ψ η τ ρ ο φ ο β λ ά σ τ η α π ό τ ο
έ μ β ρ υ ο – η δ ι α δ ι κ α σ ί α , ε φ ό σ ο ν ε κ τ ε λ ε σ τ ε ί
δ ι α κ ο ι λ ι α κ ά κ α ι ό χ ι δ ι α κ ο λ π ι κ ά μ ο ι ά ζ ε ι π ο λ ύ
μ ε τ η ν α μ ν ι ο π α ρ α κ έ ν τ η σ η . Η μ έ θ ο δ ο ς α υ τ ή
ε ί ν α ι α σ φ α λ ή ς , α π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ή κ α ι δ ι α ρ κ ε ί
μ ό λ ι ς λ ί γ α λ ε π τ ά .
Αντιμετώπιση εγκυμοσύνης σε περίπτωση
στίγματος και από τους δύο γονείς
 Αν το έμβρυο βρεθεί στο 25% των πιθανοτήτων να
έχει μεσογειακή αναιμία, ο γυναικολόγος συνιστά να
τερματιστεί η εγκυμοσύνη. Διαφορετικά, η
εγκυμοσύνη συνεχίζεται κανονικά.
 Σε κάθε περίπτωση, λοιπόν, ο ενδεδειγμένος τρόπος
για να εξασφαλίσετε ότι θα αποκτήσετε ένα υγιές
μωρό, αν έχετε και οι δύο στίγμα ή αν δεν είστε
βέβαιοι ότι έχετε ή όχι, είναι μέσω της πρόληψης,
δηλαδή μέσω γονιδιακού ελέγχου.
Όταν ένας από τους δύο γονείς έχει στίγμα τότε οι πιθανότητες έχουν ως εξής:
 Να γεννηθεί υγιές παιδί χωρίς στίγμα (50%, 1 στις 2)
 Να γεννηθεί υγιές παιδί με στίγμα (50%, 1 στις 2)
Όταν και οι δύο γονείς είναι υγιείς χωρίς στίγμα:
 Το παιδί που θα γεννηθεί θα είναι απόλυτα υγιές χωρίς στίγμα (100%)
ακόμη κι αν κάποιος παππούς ή γιαγιά είναι φορέας. Τα γονίδια των
γονέων και μόνο έχουν σημασία.
Τ α ά τ ο μ α π ο υ έ χ ο υ ν σ τ ί γ μ α μ ε σ ο γ ε ι α κ ή ς
α ν α ι μ ί α ς ζ ο υ ν μ ι α φ υ σ ι ο λ ο γ ι κ ή ζ ω ή . Ε ί ν α ι
υ γ ι ε ί ς φ ο ρ ε ί ς κ α ι ό χ ι ν ο σ ο ύ ν τ ε ς . Α π λ ά έ χ ο υ ν
σ χ ε τ ι κ ά μ ι κ ρ ό τ ε ρ ο α ι μ α τ ο κ ρ ί τ η κ α ι κ ά π ο ι ε ς
μ ο ρ φ ο λ ο γ ι κ έ ς α τ υ π ί ε ς τ ω ν ε ρ υ θ ρ ώ ν
α ι μ ο σ φ α ι ρ ί ω ν σ ε μ ι κ ρ ό π ο σ ο σ τ ό .
Ο ι π ά σ χ ο ν τ ε ς α π ό μ ε σ ο γ ε ι α κ ή α ν α ι μ ί α έ χ ο υ ν
μ ε ι ω μ έ ν η γ ο ν ι μ ό τ η τ α π ο υ ε ί ν α ι κ υ ρ ί ω ς
α π ο τ έ λ ε σ μ α τ η ς ε ν α π ό θ ε σ η ς σ ι δ ή ρ ο υ σ τ ο υ ς
α δ έ ν ε ς π ο υ ε ί ν α ι υ π ε ύ θ υ ν ο ι γ ι α τ η ν
α ν α π α ρ α γ ω γ ή π ο υ ε ί ν α ι κ α τ ά κ ύ ρ ι ο λ ό γ ο η
υ π ό φ υ σ η α λ λ ά κ α ι ο ι ω ο θ ή κ ε ς κ α ι ο ι ό ρ χ ε ι ς .
Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου;
Τα παιδιά με μεσογειακή αναιμία χρειάζονται κάποιο παραπάνω
εμβόλιο;
 Όλα τα παιδιά τέλος με μεσογειακή αναιμία πρέπει να εμβολιάζονται
για τον ιό της γρίπης από την ηλικία των έξι μηνών.
Συμπεράσματα:
 Η μεσογειακή αναιμία είναι μια κληρονομική ασθένεια
που εμφανίζεται με μεγάλη συχνότητα στην χώρα μας
 Τα άτομα που έχουν στίγμα μεσογειακής αναιμίας
έχουν σχετικά μικρότερο αιματοκρίτη και μία εντελώς
φυσιολογική ζωή
 Ο προγεννητικός έλεγχος μπορεί να δώσει λύσεις στην
αντιμετώπιση της ασθένειας

Stigma

  • 1.
    ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ3o: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ << ΑΝΑΙΜΙΕΣ-ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ>> << ΣΤΙΓΜΑ-ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ>> Δημιουργική εργασία των μαθητών: ΕΛΕΝΑ ΖΗΣΗ ΚΙΚΗ ΨΑΡΡΗ ΕΛΕΝΗ ΧΑΤΖΗ ΑΝΘΗ ΚΑΛΦΟΥΤΖΟΥ
  • 2.
    Δ ύ ογ ο ν ί δ ι α ε μ π λ έ κ ο ν τ α ι σ τ η δ η μ ι ο υ ρ γ ί α τ η ς π ρ ω τ ε ΐ ν η ς τ ο υ α ί μ α τ ο ς , τ η ς α ι μ ο σ φ α ι ρ ί ν η ς , η ο π ο ί α μ ε τ α φ έ ρ ε ι τ ο ο ξ υ γ ό ν ο σ τ ο ν ο ρ γ α ν ι σ μ ό . Ό τ α ν έ ν α α π ό α υ τ ά τ α γ ο ν ί δ ι α ε ί ν α ι « ε λ α τ τ ω μ α τ ι κ ό » τ ο ά τ ο μ ο δ ε ν έ χ ε ι κ ά π ο ι α ν ό σ ο α λ λ ά τ ο ε π ο ν ο μ α ζ ό μ ε ν ο « σ τ ί γ μ α » . Μ ε σ ο γ ε ι α κ ή α ν α ι μ ί α ε κ δ η λ ώ ν ε τ α ι ό τ α ν κ α ι τ α δ ύ ο γ ο ν ί δ ι α ε ί ν α ι ε λ α τ τ ω μ α τ ι κ ά . Τι είναι το στίγμα;
  • 3.
     Τα άτομαπου έχουν στίγμα μεσογειακής αναιμίας έχουν μία εντελώς φυσιολογική ζωή. Είναι υγιείς φορείς και το μόνο που τους διαφοροποιεί από όσους δεν έχουν στίγμα είναι ο σχετικά μικρότερος αιματοκρίτης.  Oι μέλλουσες μητέρες που γνωρίζουν πως έχουν στίγμα να φροντίζουν να έχουν «όλες τις αποθήκες σιδήρου τους γεμάτες, τόσο πριν όσο και κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, προκειμένου να βοηθιέται έτσι η παραγωγή αιμοσφαιρίνης στο μέγιστο».  Αν ο πατέρας μόνο έχει στίγμα δεν υπάρχει κανένας απολύτως κίνδυνος για το έμβρυο.
  • 4.
    Όταν και οιδύο γονείς έχουν στίγμα, οι πιθανότητες να αποκτήσουν:  ένα εντελώς υγιές παιδί χωρίς στίγμα είναι 1 στις 4  ένα εντελώς υγιές παιδί με στίγμα είναι 2 στις 4  ένα παιδί με μεσογειακή αναιμία είναι 1 στις 4 Όταν έχουν και οι δύο γονείς στίγμα
  • 6.
    Πώς διαπιστώνεται ηύπαρξη στίγματος;  Είναι σημαντικό το ζευγάρι που σκοπεύει να αποκτήσει μωρό να γνωρίζει αν έχει στίγμα και είναι πολύ εύκολο να το διαπιστώσει εγκαίρως, με μία απλή εξέταση αίματος που λέγεται ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης.
  • 7.
    Η π ιο κ ο ι ν ή π ρ α κ τ ι κ ή ε ί ν α ι , α φ ο ύ υ π ά ρ ξ ε ι ε γ κ υ μ ο σ ύ ν η , ν α γ ί ν ε ι έ λ ε γ χ ο ς D N A κ α τ ά τ ο π ρ ώ τ ο τ ρ ί μ η ν ο , μ ε λ ή ψ η τ ρ ο φ ο β λ ά σ τ η α π ό τ ο έ μ β ρ υ ο – η δ ι α δ ι κ α σ ί α , ε φ ό σ ο ν ε κ τ ε λ ε σ τ ε ί δ ι α κ ο ι λ ι α κ ά κ α ι ό χ ι δ ι α κ ο λ π ι κ ά μ ο ι ά ζ ε ι π ο λ ύ μ ε τ η ν α μ ν ι ο π α ρ α κ έ ν τ η σ η . Η μ έ θ ο δ ο ς α υ τ ή ε ί ν α ι α σ φ α λ ή ς , α π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ή κ α ι δ ι α ρ κ ε ί μ ό λ ι ς λ ί γ α λ ε π τ ά . Αντιμετώπιση εγκυμοσύνης σε περίπτωση στίγματος και από τους δύο γονείς
  • 8.
     Αν τοέμβρυο βρεθεί στο 25% των πιθανοτήτων να έχει μεσογειακή αναιμία, ο γυναικολόγος συνιστά να τερματιστεί η εγκυμοσύνη. Διαφορετικά, η εγκυμοσύνη συνεχίζεται κανονικά.  Σε κάθε περίπτωση, λοιπόν, ο ενδεδειγμένος τρόπος για να εξασφαλίσετε ότι θα αποκτήσετε ένα υγιές μωρό, αν έχετε και οι δύο στίγμα ή αν δεν είστε βέβαιοι ότι έχετε ή όχι, είναι μέσω της πρόληψης, δηλαδή μέσω γονιδιακού ελέγχου.
  • 9.
    Όταν ένας απότους δύο γονείς έχει στίγμα τότε οι πιθανότητες έχουν ως εξής:  Να γεννηθεί υγιές παιδί χωρίς στίγμα (50%, 1 στις 2)  Να γεννηθεί υγιές παιδί με στίγμα (50%, 1 στις 2) Όταν και οι δύο γονείς είναι υγιείς χωρίς στίγμα:  Το παιδί που θα γεννηθεί θα είναι απόλυτα υγιές χωρίς στίγμα (100%) ακόμη κι αν κάποιος παππούς ή γιαγιά είναι φορέας. Τα γονίδια των γονέων και μόνο έχουν σημασία.
  • 10.
    Τ α άτ ο μ α π ο υ έ χ ο υ ν σ τ ί γ μ α μ ε σ ο γ ε ι α κ ή ς α ν α ι μ ί α ς ζ ο υ ν μ ι α φ υ σ ι ο λ ο γ ι κ ή ζ ω ή . Ε ί ν α ι υ γ ι ε ί ς φ ο ρ ε ί ς κ α ι ό χ ι ν ο σ ο ύ ν τ ε ς . Α π λ ά έ χ ο υ ν σ χ ε τ ι κ ά μ ι κ ρ ό τ ε ρ ο α ι μ α τ ο κ ρ ί τ η κ α ι κ ά π ο ι ε ς μ ο ρ φ ο λ ο γ ι κ έ ς α τ υ π ί ε ς τ ω ν ε ρ υ θ ρ ώ ν α ι μ ο σ φ α ι ρ ί ω ν σ ε μ ι κ ρ ό π ο σ ο σ τ ό . Ο ι π ά σ χ ο ν τ ε ς α π ό μ ε σ ο γ ε ι α κ ή α ν α ι μ ί α έ χ ο υ ν μ ε ι ω μ έ ν η γ ο ν ι μ ό τ η τ α π ο υ ε ί ν α ι κ υ ρ ί ω ς α π ο τ έ λ ε σ μ α τ η ς ε ν α π ό θ ε σ η ς σ ι δ ή ρ ο υ σ τ ο υ ς α δ έ ν ε ς π ο υ ε ί ν α ι υ π ε ύ θ υ ν ο ι γ ι α τ η ν α ν α π α ρ α γ ω γ ή π ο υ ε ί ν α ι κ α τ ά κ ύ ρ ι ο λ ό γ ο η υ π ό φ υ σ η α λ λ ά κ α ι ο ι ω ο θ ή κ ε ς κ α ι ο ι ό ρ χ ε ι ς . Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου;
  • 11.
    Τα παιδιά μεμεσογειακή αναιμία χρειάζονται κάποιο παραπάνω εμβόλιο;  Όλα τα παιδιά τέλος με μεσογειακή αναιμία πρέπει να εμβολιάζονται για τον ιό της γρίπης από την ηλικία των έξι μηνών.
  • 12.
    Συμπεράσματα:  Η μεσογειακήαναιμία είναι μια κληρονομική ασθένεια που εμφανίζεται με μεγάλη συχνότητα στην χώρα μας  Τα άτομα που έχουν στίγμα μεσογειακής αναιμίας έχουν σχετικά μικρότερο αιματοκρίτη και μία εντελώς φυσιολογική ζωή  Ο προγεννητικός έλεγχος μπορεί να δώσει λύσεις στην αντιμετώπιση της ασθένειας