Downloaded 153 times
![กาพย์ยานี11และโคลงสี่สุภาพ [โหมดความเข้ากันได้]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/11-120627022214-phpapp02-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
![กาพย์ยานี11และโคลงสี่สุภาพ [โหมดความเข้ากันได้]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/11-120627022131-phpapp02-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
บทเรียนสำเร็จรูปกาพย์ฉบัง๑๖
- 1. บทเรี ย นสำำ เร็ จ รู ป เรื ่ อ ง กำพย์ ฉ บั ง รหั ส วิ ช ำ ท ๓๑๑๐๑ รำยวิ ช ำ ภำษำไทย ชั ้ น มั ธ ยมศึ ก ษำปี ท ี ่ ๑ โดย นำงสำวมั น ทนำ ใบชำ กลุ ่ ม สำระกำรเรี ย นรู ้ ภ ำษำ ไทย โรงเรี ย นสุ ธ ี ว ิ ท ยำ จั ง หวั ด สระบุ ร ี
- 2. สำ ำ นัก งำนเขตพื ้ น ที ่ ก ำร ศึ ก ษำสระบุ ร ี เขต ๑ คำ ำ นำ ำ บทเรียนสำำเร็จรูปเรื่องกำพย์ฉบังนี้ จัดทำำขึนเพื่อใช้ ้ ประกอบกำรเรียนรู้ รำยวิชำภำษำไทย รหัสวิชำ ท ๓๑๑๐๑ ระดับชันมัธยมศึกษำปีที่ ๑ ้ และเป็นชุดกำรเรียนรู้สำำหรับ นักเรียนศึกษำค้นคว้ำด้วยตนเอง เพื่อกำรแก้ปัญหำ หรือ พัฒนำกำรเรียนรู้คำำประพันธ์ประเภท กำพย์ฉบัง ซึ่งบทเรียนสำำเร็จรูปนี้ประกอบด้วยส่วนที่เป็นควำม รู้ด้ำนเนื้อหำ และส่วนที่เป็นคำำถำมพร้อมเฉลย ให้นักเรียนได้ ทดสอบควำมรู้ และตรวจสอบผลกำรทดสอบได้ทันทีดวยตนเอง ้ บทเรียนสำำเร็จรูปนี้ สำมำรถเรียนรู้และเข้ำใจได้ง่ำย ซึ่ง ภำยในเล่มมีคำำแนะนำำกำรศึกษำบทเรียนสำำเร็จรูปไว้อย่ำงเป็น ระบบ จึงมีประโยชน์และมีคุณค่ำอย่ำงยิ่งสำำหรับนักเรียน ครู และผู้สนใจทั่วไป นำงสำวมันทนำ ใบชำ ๑
- 3. ๑ คำ ำ แนะนำ ำ สำ ำ หรั บ ครู ใช้บทเรียนสำำเร็จรูปนี้ประกอบแผนกำรสอน.................... ในวิชำภำษำไทย ท ๓๑๑๐๑ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ ๑ ใช้บทเรียนสำำเร็จรูปนี้เสริมสำำหรับเด็กที่เรียนดีและช่วยนักเรียนที่เรียน ช้ำให้เรียนได้ทันเพื่อน ศึกษำบทเรียนสำำเร็จรูปตั้งแต่กรอบแรกจนถึงกรอบสุดท้ำย ทั้งเนื้อหำ และกิจกรรมให้เข้ำใจก่อน ศึกษำว่ำกิจกรรมในกรอบใดที่ครูต้องเป็นผูให้คำำแนะนำำช่วยเหลือ หรือ ้ ให้คำำปรึกษำบ้ำง ชี้แจงให้นักเรียนอ่ำนคำำแนะนำำในกำรใช้บทเรียนสำำเร็จรูป และปฏิบัติ ตำมทุกขันตอน ทุกกรอบทั้งเนื้อหำ กิจกรรม คำำถำม คำำตอบหรือแบบ ้ ทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน ๑
- 4. คำ ำ แนะนำำ สำ ำ หรั บ นั ก เรี ย น บทเรียนนี้เรียกว่ำบทเรียนสำำเร็จรูป จัดทำำขึ้นเพื่อให้ นักเรียนศึกษำด้วยตนเอง โปรดอ่ำนคำำแนะนำำก่อนศึกษำบท เรียน ดังต่อไปนี้ บทเรียนนี้ไม่ใช่ข้อทดสอบ นักเรียนไม่ตองกังวลใจ พยำยำมทำำ ้ ไปช้ำ ๆ ทีละกรอบ นักเรียนจะได้รับควำมรู้ ได้ทำำแบบทดสอบ และได้ทำำกิจกรรมต่ำง ๆ ด้วยตัวของนักเรียนเอง ก่อนที่นักเรียนจะศึกษำ ควรทำำแบบทดสอบก่อนเรียน เริ่มทำำตั้งแต่กรอบแรกเรียงไปตำมลำำดับ โดยไม่ขำมกรอบใด ้ กรอบหนึ่ง อ่ำนคำำอธิบำยและคำำถำมให้เข้ำใจ คิดให้ดีแล้วจึงตอบคำำถำมลง ในกระดำษคำำตอบ อย่ำขีดเขียนใด ๆ ลงในบทเรียนสำำเร็จรูปนี้ เมือตอบคำำถำมเสร็จกรอบหนึ่ง จึงเปิดไปดูคำำตอบในกรอบต่อไป ่ เพื่อตรวจสอบคำำตอบว่ำถูกต้องหรือไม่ ถ้ำตอบถูกจึงทำำกรอบต่อ ๆ ไป เมื ่ อ นั ก เรี ย นพร้ อ มแล้ ว เปิ ด หน้ ำ ต่ อ ไปเลย ถ้ำคำำตอบผิด ให้กลับไปอ่ำนข้อควำมในกรอบที่ผ่ำนมำใหม่ ทำำควำมเข้ำใจให้ดีแล้วตอบคำำถำมใหม่ เมือศึกษำจบทุกกรอบแล้วให้นักเรียนทำำแบบทดสอบหลังเรียน ่ ๘ เสร็จแล้วตรวจคำำตอบในเฉลยหน้ำต่อไป เพื่อดูผลควำมก้ำวหน้ำ ของตนเอง นักเรียนที่ดีจะต้องซื่อสัผลกำรเรี ย นรู ้ ทคำำตอบก่อน ตย์ต่อตนเอง ไม่เปิดดู ี ่ คำดหวั ง
- 5. จุ ด ประสงค์ก ำร เรี ย นรู ้ บทเรียนสำำเร็จรูปเรือง “กำพย์ฉบัง ๑๖” นี้ มีจดประสงค์เพือ ่ ุ ่ ให้นกเรียนทรำบรำยละเอีš— °„ๆ ต่¸ไปนี้ ั  ยดต่°n ¥ ำง° อ œÁ¦ œ บอกจำำนวนคำำในแต่ละวรรคของกำพย์ฉบังได้ Á¦ Š ° É º บอกตำำแหน่งคำำที่สัมผัสกันตำมลักษณะบังคับของกำพย์ฉบัง „¡¥ ° ´ µ r Š Œ เรียงลำำดับวรรคกำพย์ฉบังที่กำำหนดให้ได้ถูกต้อง อธิบำยแผนผังของกำพย์ฉบังได้ คำ ำ ชี ้ แ จง จงเลือกคำำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. กำพย์มีลักษณะคล้ำยกับคำำประพันธ์ประเภทใด ก. กลอน ข. ฉันท์ ค. ร่ำย ง. โคลง ๒. กำพย์ฉบัง บทหนึ่งมีกี่คำำ ก. ๒๗ คำำ ข. ๒๒ คำำ ค. ๑๖ คำำ ๓ ง. ๑๑ คำำ ๓. ข้อใดกล่ำวถึงกำพย์ฉบังได้ถูกต้องที่สุด ก. กำพย์ฉบัง บทหนึ่งมี ๗ วรรค วรรคละ ๔ คำำ ข. กำพย์ฉบัง บทหนึ่งมี ๔ วรรค วรรคละ ๗ - ๙ คำำ ค. กำพย์ฉบัง บทหนึ่งมี ๔ วรรค วรรคแรก ๕ คำำ วรรค หลัง ๖ คำำ ง. กำพย์ฉบัง บทหนึ่งมี ๓ วรรค วรรคแรก และ วรรคสุดท้ำยมี ๖ คำำ วรรคที่ ๒ มี ๔ คำำ
- 6. ๔. สิ่งใดทำำให้กำพย์ฉบังมีควำมไพเรำะ ก. สัมผัสสระและสัมผัสอักษร ข. วรรณยุกต์เอก และโท ค. คำำเป็นและคำำตำย ง. คำำครุและคำำลหุ ๕. ข้อใดเป็นแผนผังของกำพย์ฉบัง ก. OOOOO OOOOOO OOOOO OOOOOO ข. OOOOOO ๔ OOOO OOOOOO ค. O O O O O O O OO O O O O O O O O O O O O O OO OOOOOOOO 4. OOOO OOOO OOOO OOOO OOOO OOOO OOOO ๖. ข้อใดคือสัมผัสบังคับของกำพย์ฉบัง ก. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำำที่ ๓ ของวรรคที่ ๒ ข. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำำที่ ๑ หรือ ๒ หรือ๓ ของวรรคที่ ๒ ค. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของวรรค ที่ ๒ และ ๓ ง. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของวรรค ที่ ๒
- 7. ๗. กำรสัมผัสระหว่ำงบทของกำพย์ฉบังคือข้อใด ก. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๓ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของวรรค ที่ ๒ ในบทต่อไป ๕ ข. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๔ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของวรรค ที่ ๒ ในบทต่อไป ค. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๓ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของวรรค ที่ ๑ ในบทต่อไป ง. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๔ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของวรรค ที่ ๑ ในบทต่อไป ๘. กวีนิยมใช้กำพย์ฉบังในกำรแต่งเกี่ยวกับอะไร ก. แต่งเป็นบทสวดและบทพำกย์โขน ข. ชมสิ่งต่ำง ๆ หรือตอนที่โศกเศร้ำครำ่ำครวญ ค. แต่งร่วมกับโคลงสี่สุภำพหรือฉันท์ประเภทต่ำง ๆ ง. แต่งบทอำเศียรวำทที่ต้องใช้คำำศัพท์สูงในกำรเขียน ๙. ข้อใดเป็นกำพย์ฉบัง ก. ลำนอักษรซ่อนหวำนผ่ำนอักษร จิ ต อำวรณ์หลงใหลในรสหวำน ส่งอักษรซ้อนเรียงเพียงจดจำร เ กิ ด ก ล อ น กำนท์กนใจทีไพเรำะ ิ ่ ข. มัสมันแกงแก้วตำ ่ ห อ ม ยี่ ห ร่ ำ ร ส ร้อนแรง ชำยใดได้กลืนแกง แ ร ง อ ย ำ ก ใ ห้ ใฝ่ฝนหำั ค. สำยัณห์ตะวันยำม ข ณ ะ ข้ ำ ม ทิฆมพร ั เข้ำภำคนภำตอน ทิศะตกก็รำำไร ง. วำนรสำำแดงเดชำ หั ก ถ อ น พฤกษำ ถือต่ำงอำวุธยุทธยง
- 8. ๖ ๑๐. บทประพันธ์ขอใดเป็นกำพย์ฉบัง ้ ก. ไม้เรียวเจียวนะหนู เมือคุณครูสอนไม่ ่ จำำ ไม้เรียวเชียวคอยยำ้ำ เข็มทิศนำำให้หนูดี ข. เบืองหน้ำคือหญิงสำว ้ พลิวอำภรณ์สี ้ ขำวไร้เดียงสำ มีดวงดำววำวใสในแววตำ โปรยปรำย ปรำรถนำเป็นดอกไม้ ค. ไม้ดอกออกช่อล้อใบ กลินหอมเร้ำใจ ่ ชวนให้อมเอิบวิญญำ ิ่ ง. ปำงก่อนเคยร่วมนำ้ำ ใจจิต ไถ่ทำสเปลียนชีวต ่ ิ ปลิดให้ เคยเป็นมิงเมียสนิท ่ หลำยชำติ มำนำ ในชำตินจงได้ ี้ ึ เสพสร้องครองกัน
- 9. ๗ ÁŒ¨Â ä š— °„œÁ¦ œ ¥ó n ¸ °¥ กรอบที ่ Á¦ Š µ r„´ ° É Œ º „¡¥ Š ๑ สวั ส ดี ค ่ ะ นั ก เรี ย น ก่ อ นที ่ จ ะ เรี ย นเรื ่ อ งกำพย์ ฉ บั ง ๑๖ เรำ มำรู ้ จ ั ก ควำมหมำยและที ่ ม ำของ ข้ อ เฉลย ๑ ข ๒ ค ๓ ง กำพย์ เป็นคำำประพันธ์ชนิดหนึ่งที่บังคับ ๔ ก จำำนวนคำำและสัมผัส ต่ำงจำกกลอนที่กำรจัดวรรค ๕ ข ต่ำงจำกโคลงที่ไม่บังคับ เอก-โท มีลักษณะคล้ำยกับ ๖ ง ฉันท์ ๗ ค แต่ไม่นิยมครุ-ลหุ เหมือนกับฉันก แปลตำมรูปศัพท์ว่ำ ๘ ท์ ๙ ง ๑๐ ค กำพย์ มำจำกคำำว่ำ กำวย หรือ กำพย กำวย หรือ กำพย มำจำกคำำว่ำ กวี กวี มำจำกคำำว่ำ กวิ คำำเดิมในภำษำ บำลีและสันสกฤต แปลว่ำ ผู้คงแก่เรียน ผู้เฉลียวฉลำด ผู้มีปัญญำเปรื่องปรำด ๘ ลองตอบคำ ำ ถำม ต่ อ ไปนี ้ น ะคะ กำพย์ ม ี ล ั ก ษณะคล้ ำ ยกั บ คำ ำ ประพั น ธ์ ป ระเภทใด และแตกต่ ำ งกั น อย่ ำ งไร
- 10. กรอบที ่ ๒ เฉลยกรอบที ่ ๑ คล้ ำ ยกั บ ฉั น ท์ ต่ ำ งกั น ตรงที ่ กำพย์ ไ ม่ นิ ย มครุ -ลหุ เหมื อ นฉั น ท์ อยำกรู้ไหมคะ กำพย์ ใ นควำม หมำยเดิ ม เป็ น อย่ ำ งไร กำพย์ ตำมควำมหมำยเดิมมีควำมหมำยกว้ำงกว่ำ ที่เข้ำใจกันในภำษำไทยหมำยถึง บรรดำบทนิพนธ์ที่กวี ได้ร้อยกรองขึน ไม่ว่ำจะเป็น โคลง ฉันท์ กำพย์ หรือ ้ ร่ำย นับว่ำเป็นกำพย์ทั้งนั้น แต่ไทยเรำหมำยควำมแคบ หรือหมำยควำมถึงคำำประพันธ์ชนิดหนึ่งของกวีเท่ำนั้น กำพย์มลักษณะต่ำงกับกลอนธรรมดำคือ ี ๑. วำงคณะ พยำงค์ และสัมผัสคล้ำยฉันท์ ๒. ใช้แต่งปนกับฉันท์ได้และคงเรียกว่ำ “คำำฉันท์” เหมือนกั๙ น ๙ ลองตอบคำ ำ ถำมต่ อ ไปนี ้ น ะคะ - ปั จ จุ บ ั น เรำเรี ย กคำ ำ ประพั น ธ์ ท ี ่ แต่ ง ด้ ว ย โคลง กลอน ร่ ำ ย ว่ ำ กำพย์ ใช่ ห รื อ ไม่ - คำ ำ ว่ ำ “คำ ำ ฉั น ท์ ” หมำยถึ ง กำร
- 11. กรอบที ่ ๓ เฉลยกรอบที ่ ๒ - ไม่ ใ ช่ - กำรแต่ ง กำพย์ ปนกั บ ฉั น ท์ กำพย์ ม ี ห ลำยชนิ ด แล้ ว มี ช นิ ด ใด ที ่ น ิ ย มใช้ อ ยู ่ ใ นภำษำไทยคะ กำพย์ ที่นิยมใช้อยูในภำษำไทยมี ๕ ชนิด คือ ่ กำพย์ยำนี ๑๐ กำพย์ฉบัง กำพย์สุรำงคนำงค์ กำพย์หอโคลง ่ กำพย์ขบไม้ ั กำพย์ ๓ ชนิดแรกใช้เทียบเคียงแต่งปนไปกับฉันท์ได้ ลองตอบคำ ำ ถำมต่ อ เพรำะเหตุที่มลักษณะ ี ไปนี ้ น ะคะ คล้ำยกับฉันท์ และแต่งปนไปกับฉันท์ได้ จึงเรียกว่ำคำำฉันท์ดวย ้ กำพย์ ช นิ ด ใดบ้ ำ งที ่ น ิ ย มแต่ ง ปนไปกั บ ฉั น ท์
- 12. กรอบที ่ ๔ เฉลยกรอบที ่ ๓ กำพย์ ย ำนี กำพย์ ฉ บั ง กำพย์ ส ุ ร ำงคนำงค์ นั ก เรี ย นมี ค วำมรู ้ พ ื ้ น ฐำน เรื ่ อ งกำพย์ ม ำแล้ ว ต่ อ ไปนี ้ เรำมำเรี ย นรู ้ เรื ่ อ งกำพย์ ฉ บั ง ๑๑ ตั ว อย่ ำ ง ฉบังสิบหกคำำควร ถ้อยคำำสำำนวน พึงเลือกให้เพรำะเหมำะกั น วรรคหน้ำวรรคหลังรำำพั น วรรคหนึ่งพึงสรร ใส่วรรคละหกคำำเทอญ วรรคสองต้องสี่คำำเชิ ญ แต่งเสนำะ เพรำะเพลิน ใครได้สดับจับใจ ก่ อ นจะเรี ย นต่ อ ไป ทดสอบควำมรู ้ ก ั น หน่ อ ย จำกตั ว อย่ ำ งกำพย์ ฉ บั ง มี คำ ำ ใดบ้ ำ งที ่ ส ั ม ผั ส กั น
- 13. กรอบที ่ ๕ เฉลยกรอบที ่ ๔ คำ ำ ที ่ สั ม ผั ส กั น มี ด ั ง ต่ อ ไปนี ้ - ควร สำ ำ นวน - กั น พั น ๑๒ ๑๒ เรำมำทำ ำ ควำมรู ้ จ ั ก กฎ ของกำพย์ ฉ บั ง กั น ค่ ะ กฎของกำพย์ ฉ บั ง กำพย์ฉบัง ๑ บท มี ๓ วรรค วรรคที่ ๑ กับ วรรคที่ ๓ มีวรรคละ ๖ คำำ วรรคที่ ๒ มี ๔ คำำ ดังนี้ วรรคที่ ๑ วรรคที่ ๒ ลองตอบคำ ำ ถำม ต่ อ ไปนี ้ น ะคะ วรรคที่ ๓ กำพย์ ฉ บั ง บท หนึ ่ ง มี ก ี ่ ค ำ ำ
- 14. กรอบที ่ ๖ เฉลยกรอบที ่ ๕ ๑๓ กำพย์ ฉ บั ง บท หนึ ่ ง มี ๑๖ คำ ำ ตอบถู ก ใช่ ไ หมคะ.....เก่ ง มำก เฉลยกรอบที ่ ๕ ค่ ะ ....ดู ก ฎข้ อ ต่ อ ไปเลย ๒. คำำสุดท้กำพย์ ฉ บั ง บท มผัสกับคำำสุดท้ำยของ ำยของวรรคแรกสั หนึ ่ ง มี ๑๖ คำ ำ วรรคที่ ๒ ถ้ำจะแต่งบทต่อไป ต้องให้คำำสุดท้ำยของบทต้นสัมผัสกับคำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๑ ตอบถู ก ใช่ ไ หมคะ.....เก่ ง มำก ของบทต่อไป ก ใช่ ไ หมคะ.....เก่ ง มำก ตอบถู ค่ ะ ....ดู ก ฎข้ อ ต่ อ ไปเลย ค่ ะ ....ดู ก ฎข้ อ ต่ อ ไปเลย ตั ว อย่ ำ ง ทำำดี ดีแล้ว เป็นพร ไม่ต้อง อ้อนวอน ขอพร กะใคร ให้ก วน พรที่ ให้กัน ผันผวน เป็นเหมือน ลม หวน อวลไป อวลมำ อย่ำหลง พรทำำ ดีเอง มันคง่ วันคืน ยืนยง ซื่อตรง ต่อผู้ รูธ รรม ้ อยำกรวย ด้วยพร เพียรบำ ำ - เพ็ญบุญ กุศลนำ ำ ให้ถูก ให้พอ ต่อตน ทุกคน เกิดมำ เป็นคน ชั่วดี มีจ น เป็นผล แห่งกรรม ทำำเอง ถือธรรม เชือกรรม ยำำเยง ่ บำปชั่ว กลัว เกรง ทำำแต่ กรรมดี วีพ ร (ทำำดี ดีแล้วเป็นพร : พุทธทำสภิกขุ)
- 15. ๑๔ กรอบที ่ ๗ ๘ จำกตัวอย่ำงบทประพันธ์จะเห็นว่ำ ขอด กับ แคะ ในวรรคที่ ๓ ของบทที่ ๑ เป็นคำำตำย ่ และ ควำมไพเรำะของกำพย์ ฉ บั ง อยู เพรำะ กับ ยอด ที ่ ไ หน อ่ ำ นกฎข้ อ ๓ และ ๔ สิ ค ะ ในวรรคที่ ๓ ของบทที่ ๒ ก็เป็นคำำตำยด้วย รืนรมย์ ในวรรคแรกของบทที่ ๑ สัมผัสอักษรกับ รืนรส ในวรรค ่ ่ ที่ ๒ ของ บทที่ ๑๓. ควำมไพเรำะของกำพย์ฉบังอยู่ที่กำรใช้คำำและเสียง และ สร่ำงซำ ในวรรคแรกของบทที ๒ สัมผัสอักษรกับ สร่ของคำำในวรรคที่ สระและ ำงสิน ให้มสัมผัส ๒ ของ ้ ี บทที่ ๒ อักษร คำำทุกคำำควรเลือกให้ได้ลักษณะ “เสียงดี ควำม สัมผัส ด้วย เด่น” ๓. แคะ ในวรรคที่ ๓ ของบทที่ ๑ สัมผัสอักษรกับ คม ในวรรคที่ ๒ลักและ เศษของกำพย์ฉบัง มีดังนี้ ๔. ษณะพิ ยอด ในวรรคที่ ใช้คำำที่ ๑ และคำำที่ สอัของวรรคที่ ๓ เป็นคำำตำย ๔.๑ ๓ ของบทที่ ๑ สัมผั ๒ กษรกับ ญำณ์ ในวรรคที่ ๒ ของบทที่ ๒ ด้วยเช่น ( คือคำำที่ประกอบด้วย กัน สระเสียงสั้นในแม่ ก กำ และ คำำที่มตัวสะกด ใน แม่ ี จะใช้คำำยัตภงค์ ( - ) ในระหว่ำงวรรคก็ได้ แต่หำมใช้ยตภงค์ กก ิ กด กบ) ั ้ ั ิ ั ระหว่ำงบท๔.๒ ให้สองคำำหลังของวรรคต้นกับ ๒ คำำ ต้นของ วรรคทีว อย่ ำ ง กษรกัน ตั ่ ๒ เล่นอั ๔.๓ เรำดีดทีว่ำดวงดี ให้คำำ ก่ ๒ ของวรรคที่ ๓ เล่นอักษรหรือสัมผัส ี เพรำะดีนนมี - ั้ อักษร กับคำำสุดท้กว่ำทีดวง ทีเรำดี ำยของ ่ ่ วรรคที่ นนแหละเรำหน่วง ทำำดี ๒ั่ เอำดีทงปวง ั้ มำทำำให้ดวงมันดี ตั ว อย่ ำ ง (เรำดีดกว่ำดวงดี : พุทธทำส ี ภิกขุ) ลมโชยชวนชืนรื ่ น รมย์ ่ ๑๕ รื ่ น รสคำำคม ขอดแคะเขียกรรณหรรษำ ่ ห่มสุขทุกข์โศกสร่ ำ งซำ สร่ ำ งสิ ้ น วิญญำณ์ เพรำะยอดเยำวลักษณ์ร่วมสม
- 16. กรอบที ่ ๙ คำำในวรรคหนึงๆ อำจเกินกว่ำทีกำำหนดไว้บำงก็ได้ แต่ตองเป็นคำำ ่ ่ ้ ้ ลหุ และต้องไม่ยำว จนเกินไปจนขัดกับจังหวะและทำำนองอ่ำน ตั ว อย่ ำ ง ธรรมะคือคุณำกร ส่วนชอบสำธร ดุจดวงประทีปชัชวำล แห่งองค์พระศำสดำจำรย์ ส่องสัตว์สนดำน ั สว่ำงกระจ่ำงใจมล ๑๖
- 17. ทบทวนควำมจำ ำ ครุ คือพยำงค์ที่มีเสียงหนัก ได้แก่ พยำงค์ที่ กรอบที ่ ประกอบด้วยสระเสียงยำวรวมทั้ง สระอำำ ใอ ไอ ๑๐ เอำ และพยำงค์ที่มีตัวสะกดทั้งสิ้น ลหุ คือพยำงค์ที่มีเสียงเบำ ได้แก่พยำงค์ที่ ประกอบด้วยสระเสียงสั้นที่ไม่มีตัวสะกด รวมทั้ง พยำงค์ที่ประสมด้วยสระอำำ ๗. กำพย์ฉบัง นิยมแต่งเกียวกับตอนทีเป็นพรรณนำโวหำร ่ ่ และนิยมแต่งเป็นบทสวดและ บทพำกย์โขน ตั ว อย่ ำ ง อินทรชิตบิดเบือนกำยิน เหมือนองค์อมรินท์ ทรงคชเอรำวัณ ช้ำงนิรมิตฤทธิแรงแข็งขัน เผือกผ่องผิว พรรณ สีสงข์สะอำดโอฬำร์ ั สำมสิบสำมเศี๑๗ ยรโสภำ เศียรหนึงเจ็ดงำ ่ ดังเพ็ชรรัตน์รจี ู งำหนึงเจ็ดโบกขรณี ่ สระหนึงย่อมมี ่ เจ็ดกออุบลบันดำล กอหนึงเจ็ดดอกดวงมำลย์ ดอกหนึงเบ่งบำน ่ ่ มีกลีบได้เจ็ดกลีบผกำ กลีบหนึงมีเทพธิดำ ่ เจ็ดองค์โสภำ แน่งน้อยลำำเพำนงพำล (บทพำกย์โขนเรืองรำมเกียรติ์ ตอนช้ำงเอรำวัณ : พระบำทสมเด็จ ่ พระพุทธเลิศหล้ำนภำลัย)
- 18.  š— °¨´¸ ¨¥Š œ Á¦ Á¦ Š µ rÁ ´ ° É Œ º „¡¥ Š คำ ำ ชี ้ แ จง จงเลือกคำำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว ๑. กำพย์ฉบัง บทหนึ่งมีกี่คำำ ก. ๒๗ คำำ ๑๘ ข. ๒๒ คำำ ค. ๑๖ คำำ ง. ๑๑ คำำ ๒. ข้อใดกล่ำวถึงกำพย์ฉบังได้ถูกต้องที่สุด ก. กำพย์ฉบังบทหนึ่งมี ๓ วรรค วรรคแรก และวรรค สุดท้ำยมี ๖ คำำ วรรคที่ ๒ มี ๔ คำำ ข. กำพย์ฉบัง บทหนึ่งมี ๔ วรรค วรรคแรก ๕ คำำ วรรค หลัง ๖ คำำ ค. กำพย์ฉบัง บทหนึ่งมี ๔ วรรค วรรคละ ๗ - ๙ คำำ ง. กำพย์ฉบัง บทหนึ่งมี ๗ วรรค วรรคละ ๔ คำำ ๓. ข้อใดคือสัมผัสบังคับของกำพย์ฉบัง ก. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำำที่ ๓ ของวรรคที่ ๒ ข. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำำที่ ๑ หรือ ๒ หรือ๓ ของวรรคที่ ๒ ค. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของ วรรคที่ ๒ และ ๓ ง. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของวรรค ที่ ๒
- 19. ๔. กำรสัมผัสระหว่ำงบทของกำพย์ฉบังคือข้อใด ก. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๓ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของ วรรคที่ ๒ ในบทต่อไป ๑๙ ข. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๓ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของ วรรคที่ ๑ ในบทต่อไป ค. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๔ สัมผัสกับคำำสุดท้ำยของ วรรคที่ ๑ ในบทต่อไป ง. คำำสุดท้ำยของวรรคที่ ๔ สัมผัสกับคำำสุดท้ำย ของวรรคที่ ๒ ในบทต่อไป ๕. ข้อใดเป็นแผนผังของกำพย์ฉบัง ก. OOOOOO OOOO OOOOOO ข. OOOOO OOOOOO OOOOO OOOOOO ค. O O O O O O O OO O O O O O O O OOOOOOOO OOOOOOOO 4. OOOO OOOO OOOO OOOO OOOO OOOO OOOO ๖. สิ่งใดทำำให้กำพย์ฉบังมีควำมไพเรำะ ก. คำำครุและคำำลหุ ข. วรรณยุกต์เอก และโท ค. คำำเป็นและคำำตำย ง. สัมผัสสระและสัมผัส อักษร
- 20. ๒๐ ๗. กวีนิยมใช้กำพย์ฉบังในกำรแต่งเกี่ยวกับอะไร ก. แต่งเป็นบทสวดและบทพำกย์โขน ข. ชมสิ่งต่ำง ๆ หรือตอนที่โศกเศร้ำครำ่ำครวญ ค. แต่งร่วมกับโคลงสี่สุภำพหรือฉันท์ประเภทต่ำง ๆ ง. แต่งบทอำเศียรวำทที่ต้องใช้คำำศัพท์สูงในกำรเขียน ๘. กำพย์มีลักษณะคล้ำยกับคำำประพันธ์ประเภทใด ก. กลอน ข. ฉันท์ ค. ร่ำย ง. โคลง ๙. บทประพันธ์ขอใดเป็นกำพย์ฉบัง ้ ก. ไม้เรียวเจียวนะหนู เมือคุณครูสอนไม่ ่ จำำ ไม้เรียวเชียวคอยยำ้ำ เข็มทิศนำำให้หนูดี ข. เบืองหน้ำคือหญิงสำว ้ พลิวอำภรณ์ ้ สีขำวไร้เดียงสำ มีดวงดำววำวใสในแววตำ โปรยปรำย ปรำรถนำเป็นดอกไม้ ค. ไม้ดอกออกช่อล้อใบ กลินหอมเร้ำใจ ่ ชวนให้อมเอิบวิญญำ ิ่ ง. ปำงก่อนเคยร่วมนำ้ำ ใจจิต ไถ่ทำสเปลียนชีวต ่ ิ ปลิดให้ เคยเป็นมิงเมียสนิท ่ หลำยชำติ มำนำ ในชำตินจงได้ ี้ ึ เสพสร้องครองกัน
- 21. ๒๑ ๑๐. ข้อใดเป็นกำพย์ฉบัง ก. วำนรสำำแดงเดชำ หั ก ถ อ น พฤกษำ ถือต่ำงอำวุธยุทธยง ข. สำยัณ ตš—นยำม´ ¸ ÁŒ¨ห์ ะวัŸ ¨Š ¥ ¥c °¨ œ Á¦ ข ณ ะ ข้ ำ ม ทิฆมพร ั เข้ำภำคนภำตอน Á¦ Š µ r¨ ° É Œ Š º „¡¥ ´ ทิศะตกก็รำำไร ค.มัสมันแกงแก้วตำ ่ หอมยี่ ห ร่ ำ รสร้ อ น แรง ชำยใดได้กลืนแกง แรงอยำกให้ ใฝ่ฝนหำ ั ข้ อ เฉลย ง. ๑ ค ลำนอักษรซ่อนหวำนผ่ำนอักษร จิ ต ๒ ก อำวรณ์หลงใหลในรสหวำน ๓ ง ส่งอักษรซ้อนเรียงเพียงจดจำร ๔ ข เกิดกลอน กำนท์กนใจทีไพเรำะ ิ ่ ๕ ก ๖ ง ๗ ก ๘ ค ๙ ง ๑๐ ก ๒๒