η γυναικα στην εργασια

2.  Η θέση της γυναίκας στο κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό γίγνεσθαι
απασχολούσε ανά τους αιώνες την ανθρωπότητα και συνήθως συνδεόταν
με ιδέες και αντιθέσεις γύρω από τον βιολογικό της ρόλο και την παρουσία
της σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων. Επί σειρά ετών οι ρόλοι των
ανθρώπων, που από μικροί φορούσαν ροζ ή γαλάζια ανάλογα με το φύλο
του, ήταν σχεδόν ολοκληρωτικά καθορισμένοι. Όμως, υπολογίζεται ότι σε
πολλές κοινωνίες στην σύγχρονη εποχή, από την δεκαετία του 1970 οι
γυναίκες άρχισαν να αναλαμβάνουν καινούργιες θέσεις εργασίας στις
αναπτυγμένες χώρες. Οι γυναίκες τώρα πια δεν έχουν μόνο κατακτήσει τις
χαμηλές βαθμίδες της ιεραρχίας στην εργασία αλλά υπάρχουν γυναίκες
επιχειρηματίες και διευθύνουσες σύμβουλοι ή γενικά υψηλόβαθμα στελέχη
περισσότερα από ότι στο παρελθόν και πολλές ασκούν τα καθήκοντα τους
με ιδιαίτερη επιτυχία, βελτιώνοντας τα οικονομικά αποτελέσματα μιας
επιχείρησης. Τίποτα όμως από όλα αυτά δεν είναι δεδομένα και εύκολα για
την γυναίκα ακόμα και σήμερα και παρόλο ότι είναι δυναμική, δραστήρια,
διεκδικεί και απαιτεί, καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια απέναντι στους
«άρρενες» αντιπάλους της. Έχει να εναντιωθεί απέναντι σε προκαταλήψεις
του παρελθόντος-κυρίως των ανδρών-που θέλουν την γυναίκα σε δύο
κυρίως χώρους, την κουζίνα και την κρεβατοκάμαρα. Έτσι πρέπει να
προσπαθήσει διπλά από ότι ένας άντρας ώστε να αποδείξει την αξία της.
Επιπλέον δεν μπορούμε να αψηφήσουμε την ανάγκη της για οικογένεια και
κυρίως για την μητρότητα.

3. Πολλά έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια. Οι γυναίκες
έφυγαν από της παραδοσιακές, χαμηλόμισθες εργασίες του
20ου αιώνα και μπήκαν στα γραφεία, στα μαγαζιά ακόμα και
σε επιχειρήσεις. Οι δυσκολίες όμως παραμένουν και τα
ποιοτικά χαρακτηριστικά της επαγγελματικής τους ζωής,
όσον αφορά στις συνθήκες και την αμοιβή, δεν έχουν
αλλάξει σημαντικά. Ο οξύς ανταγωνισμός στους
εργασιακούς χώρους ωθεί τον γυναικείο εργαζόμενο
πληθυσμό σε μια κρίσιμη καμπή. Παράλληλα, όλοι
γνωρίζουν ότι την μάχη για αλλαγή του τοπίου θα πρέπει να
δώσουν οι ίδιες οι γυναίκες.

4.  Νόμοι σχετικά με τα ίσα δικαιώματα γυναικών και ανδρών
υπήρχαν και στο παρελθόν, από τις πρώτες ημέρες
ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.
Από τη δεκαετία του 1970, συνολικά 13 νομοθεσίες έχουν
υιοθετηθεί με στόχο τη διασφάλιση ότι γυναίκες και άντρες
λαμβάνουν ισότιμη μεταχείριση στο θέμα της εργασίας.
Οι νόμοι αυτοί καλύπτουν ένα εύρος περιοχών,
συμπεριλαμβανομένης της ίσης μεταχείρισης όταν κάνουν
αίτηση για μία εργασία, της ίσης μεταχείρισης στο χώρο
εργασίας, της προστασίας των εγκύων εργαζομένων και
των μητέρων που θηλάζουν, της άδειας μητρότητας και της
γονικής άδειας.
Εκατομμύρια γυναίκες και άντρες σε όλη την Ευρώπη
απολαμβάνουν καθημερινά αυτά τα δικαιώματα, λίγοι
όμως από αυτούς γνωρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση
βρίσκεται πίσω από τους νόμους αυτούς!

5. Στους νόμους σχετικά με τα
ίσα δικαιώματα μεταξύ
γυναικών και ανδρών
συμπεριλήφθηκε το 2000 μία
νέα νομοθεσία της ΕΕ που
απαγορεύει τη διάκριση και
σε άλλα θέματα. Σύμφωνα με
τους νέους αυτούς νόμους
είναι παράνομο να γίνεται
διάκριση στο πρόσωπο
κάποιου λόγω:
•Φυλετικής και εθνικής
καταγωγής
•Θρησκείας και πεποιθήσεων
•Αναπηρίας
•Σεξουαλικού
προσανατολισμού
•Ηλικίας

6.  Οι έντονες διαφοροποιήσεις των εργασιών κατά φύλο
παγίωσαν έναν αυθαίρετο , συμβατικό διαχωρισμό των
θέσεων εργασίας σε «ανδρικές» και «γυναικείες».
Υπάρχουν συγκεκριμένοι τομείς της οικονομικής
δραστηριότητας και απασχόλησης, οι οποίοι κυριαρχούνται
συνήθως από γυναίκες , όπως οι κοινωνικές υπηρεσίες, τα
παραϊατρικά επαγγέλματα και η εκπαίδευση , ενώ στα
κατασκευαστικά επαγγέλματα, την βιομηχανία και τις
μεταφορές έχουν μεγαλύτερη διείσδυση οι άνδρες. Οι
γυναίκες συγκριτικά με τους άνδρες κατέχουν θέσεις
εργασίας με ελάχιστη αυτονομία, χαμηλότερο γόητρο,
λιγότερη εμπλοκή σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων και
μεγαλύτερη εποπτεία από τους άνδρες. Οι άνδρες έχουν ,
ακόμη , διπλάσιες πιθανότητες σε σύγκριση με τις γυναίκες
να κατέχουν θέσεις διευθυντών και τριπλάσιες για θέσεις
γενικών διευθυντών. Η διαίρεση αυτή των αρμοδιοτήτων
κατά φύλο εφαρμόστηκε κυρίως για να αποκλείσει τις
γυναίκες από τα ανώτερα και όχι από τα βαριά και
ανθυγιεινά επαγγέλματα. Η γυναίκα κατά κόρον
απορροφήθηκε σε επίπονα , άχαρα και κακοπληρωμένα
επαγγέλματα , όπως αυτό της καθαρίστριας.

7.  Ωστόσο , υπάρχει μία κατηγορία γυναικών που μέσω της εργασίας
τους ανεξαρτητοποιούνται οικονομικά και κοινωνικά είτε ως
ελεύθεροι επαγγελματίες είτε ως επιχειρηματίες. Οι γυναίκες αυτές
συχνά περιγράφονται σκωπτικά από μία μερίδα ανδρών με μία δόση
ειρωνείας ως «καπάτσες ανδρογυναίκες» , καθώς αυτοί πιστεύουν ότι
οι συγκεκριμένες γυναίκες – επιχειρηματίες διαθέτουν «ανδρικές»
ικανότητες και άρα έχουν χάσει μεγάλο ποσοστό από την θηλυκότητά
τους. Τα πιστωτικά ιδρύματα και η αγορά σε μεγάλο ποσοστό τις
αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη δυσπιστία , καθώς υπάρχει η εδραιωμένη
ανδροκρατούμενη , σεξιστική πεποίθηση ότι ως ελεύθεροι
επαγγελματίες ή επιχειρηματίες έχουν ελάχιστες προοπτικές
επιτυχίας.
 Θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι η ανισότητα και η αδικία που
υφίσταται η γυναίκα στο εργασιακό περιβάλλον δεν είναι αποτέλεσμα
ενός χαμηλού μορφωτικού επιπέδου και μίας ελλιπούς
επαγγελματικής κατάρτισης σε σύγκριση με το εργατικό δυναμικό
των ανδρών – αντίθετα συχνά υπερέχει μορφωτικά - , αλλά
αποτέλεσμα διαφορετικής , υποδεέστερης κοινωνικής αντιμετώπισής
της , λόγω φύλου. Κάτω από τις σύγχρονες επισφαλείς εργασιακές
συνθήκες είναι προφανής η ευάλωτη θέση των γυναικών στο
εργασιακό τοπίο. Σε μία περίοδο έντονης οικονομικής κρίσης , όπου
επικρατεί μία συνεχώς αυξανόμενη τάση περικοπής του εργατικού
δυναμικού, οι γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες εργαζόμενους
περιθωριοποιούνται ευκολότερα , γίνονται αποδέκτες απόλυσης και
οδηγούνται μαζικά στην ανεργία.

8. Τα ΜΜΕ μέσω των
προγραμμάτων τους και
κυρίως μέσω της διαφήμισης
κάνουν προπαγάνδα υπέρ της
“super woman” και
προβάλλουν το πρότυπο της
δυναμικής και επιτυχημένης
εργαζόμενης γυναίκας.
Αντίθετα , οι σύγχρονες
κοινωνικές συνθήκες του
δυτικού κόσμου «επιτρέπουν»
στην γυναίκα να αναλάβει μία
επαγγελματική ενασχόληση ,
εφόσον οργανώσει της
δραστηριότητές της με τέτοιο
τρόπο , ώστε η καθημερινή
λειτουργία του νοικοκυριού
να μην διακόπτεται και
διαταράσσεται.