Батлав : .............. сургалтын менежер  /  Ч. Ганбилэг/ СЭДЭВ:Конденсатор   ХАМРАХ ХҮРЭЭ:  10А, 10Б,10B ХУГАЦАА:  40 МИНУТ  Физикийн багш: С.Болормаа
Хичээлийн зорилго Орчин үед хэрэглэгдэж байгаа электроникийн тоног төхөөрөмжийн үндсэн гол элементийн талаар физик ойлголттой болох.
Хичээлийн зорилт 1.Конденсаторын физик үндэс 2.Конденсаторын багтаамж,хэмжих нэгж 3.Холболтууд,системийн ерөнхий багтаамж тооцоолох. 4.Хэрэглээний талаар ойлголттой болох.
Хичээлийн хэрэглэгдэхүүн Дэлгэц
Компьютер
Проектор
Сурах бичиг
Дэвтэр
Бал
Хичээл заах арга Нийтээр
Харилцан ярилцах,тайлбарлан таниулах
Хичээлийн үе шат Өмнөхийг сэргээх  5 минут
Шинэ мэдлэг олгох 15 минут
Бататгах 10 минут
Дүгнэх 5 минут
Гэрийн даалгавар өгөх 5минут
Өмнөхийг сэргээх Цахилгаан орны потенциал цахилгаан орныг энергийн талаас илэрхийлдэг. Цахилгаан оронд байгаа цэнэгтэй бие цахилгаан потенциал энергитэй болдог.
Шинэ мэдлэг  Конденсаторын физик үндэс Конденсатор дээр цахилгаан цэнэг болон цахилгаан энерги хуримтлагддаг.Энэ утгаараа цахилгаан техник ба электроникт чухал элемент болж хэрэглэгддэг.
Хамгийн энгийн конденсатор бол хавтгай ялтсаас тогтох хавтгай конденсатор юм.
Хэрэв хавтгай конденсаторын хоёр ялтсын хооронд q цэнэг шилжүүлсэн гэвэл хийгдэх ажил нь нэг талаас цэнэгт цахилгаан орноос үйлчлэх qE хүчийг конденсаторын ялтсын хоорондох d зайгаар үржүүлсэнтэй тэнцүү нөгөө талаас
Шилжүүлж байгаа q цэнэгийг конденсаторын хоёр  ялтсын потенциалын ялгавар буюу V хүчдэлээр үржүүлсэнтэй тэнцүү байна.  A=qEd=qV
V=Ed Эндээс үзвэл хавтгай конденсаторын хүчдэл нь орны хүчлэгийг ялтсын хоорондох зайгаар үржүүлсэнтэй тэнцүү байна.
q=C V Конденсаторын цэнэг нь ялтсуудын хоорондын хүчдэлд шууд пропорцианал байна. Энд пропорцианалын коэффциент тавьж тэнцүүлбэл: С коэффициентийг цахилгаан багтаамж гэдэг.
Конденсаторын багтаамж хэмжих нэгж Конденсаторын багтаамж нь тодорхой нэг хүчдэлд хичнээн хэмжээний цэнэгийг хадгалж чадахыг илэрхийлнэ.
Цахилгаан багтаамжийн нэгж нь нэг фарад. 1ф=1Кл/В Фарад нь маш том нэгж учир практикт пикофарад,нанофарад,микрофарад зэрэг жижгэрүүлсэн нэгжүүдийг хэрэглэдэг.
l Конденсаторын ялтсын завсарт цэнэг шилжихээс хамгаалж тусгаарлагч материал хийдэг.
Тусгаарлагч туйлширсаны улмаас цахилгаан орон  ε  дахин сулардаг.Үүнийг тооцвол хавтгай конденсаторын цахилгаан багтаамж: C=  ε *ε* S/d
Үүний  з  нь тусгаарлагчийн диэлектрик нэвтрүүлэх чадвар, S нь ялтсын талбай,d нь ялтсын хоорондох зай. Эндээс үзэхэд конденсаторын цахилгаан багтаамжийгих болгохын тулд ялтсуудыг  ойртуулах ,талбайг томруулах,

конденсатор