2.  Цахилгаан орныг энергийн талаас нь
илэрхийлдэг физик хэмжигдэхүүнийг цахилгаан
орны потенциал гэнэ.Потенциал энергийг
цэнэгийн хэмжээнд харитсуулсан харьцааг
цахилгаан потенциал гэж нэрлэдэг.
 Томьёо: ϕ=u/q
 Потенциалын нэгж: нэг вольт (1В=1ж/кл)

3.  Нэгэн төрлийн цахилгаан орны дотор туршигч
цэнэг оруулахад F=qEo хүч үйлчлэнэ. Энэ
хүчний нөлөөгөөр бие хурдсаж кинетик
энергитэй болно.
 K=F*Δx
 Δx нь цэнэгийн шилжсэн зай.

4.  Цахилгаан орон дахь энергийн хувирлын
процесс нэгэн төрлийн гравидацын орон дахь
процесстэй төстэй байдаг.
 Нэгэн төрөл цахилгаан орон дотор байгаа
нэмэх цэнэгтэй биеийг цахилгаан орны энерги
хүчний шугамтай параллелиар хүчний шугамын
эсрэг чиглэлд Δx зайд шилжүүлэхэд
A=F* Δx=qE* Δx ажил хийгдэнэ.

5.  Цахилгаан оронд цэнэг шилжүүлэхэд
гүйцэтгэсэн ажил нь шилжүүлж байгаа цэнэгийн
хэмжээ мөн уг 2 цэгийн потенциалын ялгавраар
тодорхойлогдоно.
 A=q*(ϕ1-ϕ2)

6.  Цахилгаан орны ижил 1ба2 цэгийн хоорондох
хүчдэл нь эдгээр цэгийн потенциалын
ялгавартай тэнцүү байна.
 V=ϕ1-ϕ2

7.  Цахилгаан орны ижил потенциалтай цэгүүдийг
дайруулан татсан гадаргыг ижил потенциалт
гадарга гэдэг.
 Ижил потенциалт гадаргын дагуу цэнэг шилжихэд
ажил хийгдэхгүй. Конденсаторын 2 ялтсын хооронд
цэнэг шилжүүлэхэд хийгдэх ажлыг нэгтгэж бичвэл
нэг талаас хүчийг шилжилтээр үржүүлсэн үржвэр
A=qE* Δx нөгөө талаас шилжүүлж байгаа цэнэгийг
эхний болон эцсийн цэгийн поыенциалын
ялгавараар үржүүлсэн үржвэртэй том тэнцүү .
Эдгээрийг тэнцүүлж хүчлэг болон потенциалын
холбоог гаргаж болно.

8.  Газрын гадарга нь 50км өндрөөс эхэлдэг
ионосфертэй харьцангуй потенциалын
ялгавартай байдаг учир түүнийг асар том
конденсатор гэж үзэж болно. Газрын гадарга
сөрөг цэнэгтэй түүний нийт цэнэг 106 кулон
байдаг. Агаар мандлын дээд үе нь нэмэх
цэнэгтэй эдгээрийн хооронд 250000 г харьцах
нь 450000 вольтын хүчдэлийн ялгаа үүсдэг.
Газрын гадаргын ойролцоо цахилгаан орны
хүчлэг нь 100 вольтыг хуваах нь метр байдаг.

9.  Нэг нь нөгөөгөөсөө 3см зайд орших тус бүр 10 нКл
хоёр цэнэг ямар хүчээр харилцан үйлчлэлцэх вэ?
 1мкКл, 10нКл хоёр цэнэг хоорондоо 9мН хүчээр
харилцан үйлчлэлцэнэ. Тэдгээр цэнэг ямар зайд
орших вэ?
 Керосин дотор 0,01м зайд орших 2 адилхан цэнэг
100н хүчээр харилцан үйлчлэлцэнэ. Цэнэг тус
бүрийн хэмжээг тодорхойл.
 Цахилгаан орны ямар нэгэн цэгт орших 2нКл
цэнэгт 0,4мкН хүч үйлчилнэ. Тэрхүү цэгт орны
хүчлэг ямар байх вэ?

10.  Шингэн диэлектрик дотор байгаа 4 нКл
цэнэгээс 3см зайд орны хүчлэг 20кВ/м байв.
Шингэний диэлектрик нэвтрэх чанар ямар
байсан бэ?
 Цахилгаан орны 2 цэгийн хооронд 0,012Кл
цэнэг шилжүүлэхэд орон 0,36Ж ажил гүйцэтгэв.
Тэдгээр цэгийн потенциалын ялгавар ямар
байсан бэ?
 Цахилгаан оронд 2000В потенциалын ялгавар
бүхий 2 цэгийн хооронд 4,6мкКл цэнэг
шилжүүлэхэд ямар ажил гүйцэтгэх вэ?