Сэргээн санахуй Монголын  нууц товчоо Монголын  түүх,соёл, уран зохиолын  дурсгалт бичиг
 
Хичээлийн сэдэв Зорилго Зорилт 1 Зорилт 2 Баримт 1 Баримт 2 Эхлэл #Слайд 20 #Слайд 13
Хичээлийн сэдэв: Мандухай цэцэн  хатны  домог
Зорилго: Домгийн утга  санаа агуулга  дүр дүрслэлтэй танилцаж  Батмөнх даяан хааны түүхэнд  Гүйцэтгэсэн үүргийг ухааран ойлгох
Зорилт  Зохиолын   өгүүлэгдэхүүн болон гол дүрд задлал хийж зарим үг хэллэгтэй  танилуах
Зохиолын утга  санааг түүхийн  мэдлэгтээ холбон Монголын түүхэнд алдаршсан суут эмэгтэйн талаас магтан  Үнэлж дүгнэх
Даалгавар 1 Зохиолын зангилал  өрнөл хэсгийг олоорой
Даалгавар 2  Зохиолын  туйл тайлал  хэсгийг олоорой
Зохиолын өгүүлэгдэхүүн Эхлэл Зангилаа Өрнөл Туйл Тайлал Төгсгөл
Эхлэл -   Мандуул хаан 5 он хаан сууж,42 дээрээ гахай жил тэнгэрт хальсан тухай өгүүлсэн хэсэг Зангилаа -Баянмөнх жонон хорлогдож,Хатан Шихир тайхуг Исман тайж булааж авч,балчир настай Батмөнх даян хаан өнчин хоцорч буй тухай өгүүлсэн хэсэг
Өрнөл-  Зангилаа хэсгээс хойш Туйл хүртэл өрнөж буй үйл явдлууд Туйл-  Мандуха й хатан Ноёнболд вангийн хэлснийг хэрхэн шийдэхээ түшмэдүүдээсээ асууж буй хэсэг Тайлал- Хатан, балчир Даян хааныг авч,суут хааны ордонд ирээд тэнгэр газрыг тахиж үйлдэх ёслол хийн тангаргийн шүлэг өгүүлж буй хэсэг
Мэтгэлцээн-1   Асуудал: Хатан Мандухай хаан төрдөө үнэнч үү?  Хайр сэтгэлдээ үнэнч  үү?    Яагаад?    Жишээгээр батална уу?
Мэтгэлцээн-2 Хатантан баг:  Мандухай хатан , хаан төрөө дээдэлдэг байсан бол орчин үеийн   бүсгүйчүүд юуг дээдлэх болсон бэ ? Жишээгээр баталж тайлбарлана уу? Мэтгэлцээн-2 Хатантан баг:  Мандухай хатан , хаан төрөө дээдэлдэг байсан бол орчин үеийн   бүсгүйчүүд юуг дээдлэх болсон бэ ? Жишээгээр баталж тайлбарлана уу? Мэтгэлцээн-2 Хатантан баг:  Мандухай хатан , хаан төрөө дээдэлдэг байсан бол орчин үеийн   бүсгүйчүүд юуг дээдлэх болсон бэ ? Жишээгээр баталж тайлбарлана уу? Мэтгэлцээн-2 Хатантан баг:  Мандухай хатан , хаан төрөө дээдэлдэг байсан бол орчин үеийн   бүсгүйчүүд юуг дээдлэх болсон бэ ? Жишээгээр баталж тайлбарлана уу?
Домогт гарч буй Исмэн тайж, Ноёнболд ван 2 юугаараа  төстэй ямар дүр вэ?
Баримт-1” Батмөнх даян хааныг 7 настайд нь 1470 онд хаан ширээнд залж,47 жил төр барьсан байна.Монголыг бүхэлд нь захирч чадсан сүүлчийн хаан гэж түүхэнд үздэг.Энэ их үйлсэд ухаант хатан Мандухай түүхэн гавьяа байгуулжээ. Хатан өөрийн биеэр цэрэг удирдан Ойрдыг нэгтгэсэн ба ингэхдээ нас бага Батмөнхийг Үхэр тэргэнд авч явдаг байсан учир түүхэнд   “Үхэгт хаан” хэмээн нэрлэсэн байна   Мандухай хатны тухай
Батмөнх даян хааныг төр барьсан энэ үеийг түүхэнд”Гар газар хөл хөсөр “ тайван байсан үе хэмээн тэмдэглэдэг юм.Энэ явдалд түүхэнд ухаант цэцнээрээ алдаршсан Мандухай хатан МУ-ын нэгдмэл байдлыг сэргээхэд тодорхой үүрэг гүйцэтгэсэн юм.
Баримт-2 Мандухай цэцэн хатан Батмөнх даян хаан 2-оос Төрболд,Улс болд \ихэр\, Арсболд, Барсболд \ихэр\, Очирболд,Алчболд \ихэр\, дараа нь Ариболд нэртэй 7 хөвүүн төрөв.Мандухай цэцэн хатан 1495 онд 49 настайдаа хорлогдсон бололтой гэж үздэг.
Баримт-3 “  Мандухай цэцэн хатан “киног зохиолч Ш.Нацагдоржийн зохиолоор найруулагч Д.Балжинням найруулж 4 ангит томоохон кино хийсэн. Энэ киноны гол дүрийг жүжигчин Н.Сувд сайн бүтээж, Монгол улсын төрийн шагнал хүртсэн юм.
Чингис хаан шиг чиг зорилго холын хараатай Мандухай хатан шиг мэргэн ухаан зориг хатуужилтай байж  Мөнхөд дурсагдах  Мянганы суут хүн болоорой та нартаа хэмээн ерөөе. Чингис хаан шиг чиг зорилго холын хараатай Мандухай хатан шиг мэргэн ухаан зориг хатуужилтай байж  Мөнхөд дурсагдах  Мянганы суут хүн болоорой та нартаа хэмээн ерөөе.
Хичээлд идэвхтэй оролцсон та бүхэндээ баярлалаа.

нээлттэй хичээл

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    Сэргээн санахуй Монголын нууц товчоо Монголын түүх,соёл, уран зохиолын дурсгалт бичиг
  • 4.
  • 5.
    Хичээлийн сэдэв ЗорилгоЗорилт 1 Зорилт 2 Баримт 1 Баримт 2 Эхлэл #Слайд 20 #Слайд 13
  • 6.
    Хичээлийн сэдэв: Мандухайцэцэн хатны домог
  • 7.
    Зорилго: Домгийн утга санаа агуулга дүр дүрслэлтэй танилцаж Батмөнх даяан хааны түүхэнд Гүйцэтгэсэн үүргийг ухааран ойлгох
  • 8.
    Зорилт Зохиолын өгүүлэгдэхүүн болон гол дүрд задлал хийж зарим үг хэллэгтэй танилуах
  • 9.
    Зохиолын утга санааг түүхийн мэдлэгтээ холбон Монголын түүхэнд алдаршсан суут эмэгтэйн талаас магтан Үнэлж дүгнэх
  • 10.
    Даалгавар 1 Зохиолынзангилал өрнөл хэсгийг олоорой
  • 11.
    Даалгавар 2 Зохиолын туйл тайлал хэсгийг олоорой
  • 12.
    Зохиолын өгүүлэгдэхүүн ЭхлэлЗангилаа Өрнөл Туйл Тайлал Төгсгөл
  • 13.
    Эхлэл - Мандуул хаан 5 он хаан сууж,42 дээрээ гахай жил тэнгэрт хальсан тухай өгүүлсэн хэсэг Зангилаа -Баянмөнх жонон хорлогдож,Хатан Шихир тайхуг Исман тайж булааж авч,балчир настай Батмөнх даян хаан өнчин хоцорч буй тухай өгүүлсэн хэсэг
  • 14.
    Өрнөл- Зангилаахэсгээс хойш Туйл хүртэл өрнөж буй үйл явдлууд Туйл- Мандуха й хатан Ноёнболд вангийн хэлснийг хэрхэн шийдэхээ түшмэдүүдээсээ асууж буй хэсэг Тайлал- Хатан, балчир Даян хааныг авч,суут хааны ордонд ирээд тэнгэр газрыг тахиж үйлдэх ёслол хийн тангаргийн шүлэг өгүүлж буй хэсэг
  • 15.
    Мэтгэлцээн-1 Асуудал: Хатан Мандухай хаан төрдөө үнэнч үү? Хайр сэтгэлдээ үнэнч үү? Яагаад? Жишээгээр батална уу?
  • 16.
    Мэтгэлцээн-2 Хатантан баг: Мандухай хатан , хаан төрөө дээдэлдэг байсан бол орчин үеийн бүсгүйчүүд юуг дээдлэх болсон бэ ? Жишээгээр баталж тайлбарлана уу? Мэтгэлцээн-2 Хатантан баг: Мандухай хатан , хаан төрөө дээдэлдэг байсан бол орчин үеийн бүсгүйчүүд юуг дээдлэх болсон бэ ? Жишээгээр баталж тайлбарлана уу? Мэтгэлцээн-2 Хатантан баг: Мандухай хатан , хаан төрөө дээдэлдэг байсан бол орчин үеийн бүсгүйчүүд юуг дээдлэх болсон бэ ? Жишээгээр баталж тайлбарлана уу? Мэтгэлцээн-2 Хатантан баг: Мандухай хатан , хаан төрөө дээдэлдэг байсан бол орчин үеийн бүсгүйчүүд юуг дээдлэх болсон бэ ? Жишээгээр баталж тайлбарлана уу?
  • 17.
    Домогт гарч буйИсмэн тайж, Ноёнболд ван 2 юугаараа төстэй ямар дүр вэ?
  • 18.
    Баримт-1” Батмөнх даянхааныг 7 настайд нь 1470 онд хаан ширээнд залж,47 жил төр барьсан байна.Монголыг бүхэлд нь захирч чадсан сүүлчийн хаан гэж түүхэнд үздэг.Энэ их үйлсэд ухаант хатан Мандухай түүхэн гавьяа байгуулжээ. Хатан өөрийн биеэр цэрэг удирдан Ойрдыг нэгтгэсэн ба ингэхдээ нас бага Батмөнхийг Үхэр тэргэнд авч явдаг байсан учир түүхэнд “Үхэгт хаан” хэмээн нэрлэсэн байна Мандухай хатны тухай
  • 19.
    Батмөнх даян хааныгтөр барьсан энэ үеийг түүхэнд”Гар газар хөл хөсөр “ тайван байсан үе хэмээн тэмдэглэдэг юм.Энэ явдалд түүхэнд ухаант цэцнээрээ алдаршсан Мандухай хатан МУ-ын нэгдмэл байдлыг сэргээхэд тодорхой үүрэг гүйцэтгэсэн юм.
  • 20.
    Баримт-2 Мандухай цэцэнхатан Батмөнх даян хаан 2-оос Төрболд,Улс болд \ихэр\, Арсболд, Барсболд \ихэр\, Очирболд,Алчболд \ихэр\, дараа нь Ариболд нэртэй 7 хөвүүн төрөв.Мандухай цэцэн хатан 1495 онд 49 настайдаа хорлогдсон бололтой гэж үздэг.
  • 21.
    Баримт-3 “ Мандухай цэцэн хатан “киног зохиолч Ш.Нацагдоржийн зохиолоор найруулагч Д.Балжинням найруулж 4 ангит томоохон кино хийсэн. Энэ киноны гол дүрийг жүжигчин Н.Сувд сайн бүтээж, Монгол улсын төрийн шагнал хүртсэн юм.
  • 22.
    Чингис хаан шигчиг зорилго холын хараатай Мандухай хатан шиг мэргэн ухаан зориг хатуужилтай байж Мөнхөд дурсагдах Мянганы суут хүн болоорой та нартаа хэмээн ерөөе. Чингис хаан шиг чиг зорилго холын хараатай Мандухай хатан шиг мэргэн ухаан зориг хатуужилтай байж Мөнхөд дурсагдах Мянганы суут хүн болоорой та нартаа хэмээн ерөөе.
  • 23.
    Хичээлд идэвхтэй оролцсонта бүхэндээ баярлалаа.