‫خدا‬ ‫نام‬ ‫به‬
1 moshaverkodak.com
2 moshaverkodak.com
.‫بشناسیم‬ ‫بهتر‬ ‫را‬ ‫اوتیسم‬ ‫کودکان‬
‫اوتیسم‬‫چیست‬‫؟‬
‫اوتیسم‬‫یک‬‫اختالل‬‫رفتاری‬‫عصبی‬‫است‬‫که‬‫خوشبختانه‬‫امروزه‬‫نسبت‬‫به‬‫گذشته‬‫مردم‬‫از‬‫آن‬
‫اطالع‬‫بیشتری‬‫دارند‬‫و‬‫این‬‫مسئله‬‫بسیار‬‫امیدوارکننده‬‫است‬‫که‬‫با‬‫تشخیص‬‫زودهنگام‬‫آن‬
‫بتوانیم‬‫به‬‫بسیاری‬‫از‬‫این‬‫افراد‬‫کمک‬‫کنیم‬‫تا‬‫زندگی‬‫طبیعی‬‫داشته‬‫باشند‬.
‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫مشکالت‬‫ارتباطی‬‫،ک‬‫المی‬‫دارند‬‫و‬‫رفتارهای‬‫تکراری‬‫و‬‫عالیق‬‫خاص‬‫دارند‬.
‫تشخیص‬‫اوتیسم‬‫از‬‫چه‬‫سنی‬‫ممکن‬‫است‬‫؟‬
‫عالئم‬‫اوتیسم‬ً‫ال‬‫معمو‬‫از‬‫ماهگی‬‫شروع‬‫می‬‫شود‬‫ولی‬‫در‬‫تا‬‫سالگی‬‫کودک‬ً‫ال‬‫کام‬‫مشخص‬
‫می‬‫شود‬‫و‬‫در‬‫موارد‬‫نادر‬‫و‬‫خفیف‬‫آن‬‫ممکن‬‫است‬‫تشخیص‬‫آن‬‫تا‬‫نوجوانی‬‫و‬‫بزرگ‬‫سالی‬‫ممکن‬
‫نباشد‬.‫ولی‬‫بهر‬‫حال‬‫تشخیص‬‫آن‬‫در‬‫بدو‬‫تولد‬‫ممکن‬‫نیست‬.
‫علت‬‫اوتیسم‬:
‫اوتیسم‬‫یکی‬‫از‬‫انواع‬‫بیماری‬‫های‬‫ی‬‫است‬‫که‬‫علیرغم‬‫تحقیقات‬‫زیاد‬‫هنوز‬‫علت‬‫آن‬‫مشخص‬
‫نشده‬‫است‬‫عده‬‫ای‬‫از‬‫متخصصین‬‫علت‬‫آن‬‫را‬‫مشکالت‬‫ژنتیک‬‫می‬‫دانند‬‫که‬‫در‬‫اثر‬‫اشکال‬
‫هم‬‫زمان‬‫در‬‫ساختار‬‫چندین‬‫ژن‬‫به‬‫وجود‬‫می‬‫آید‬‫و‬‫عده‬‫ای‬‫دیگر‬‫آن‬‫را‬‫مرتبط‬‫با‬‫عوامل‬‫دیگری‬
‫همچون‬‫تغذیه‬‫مادر‬‫در‬‫دوران‬‫بارداری‬‫و‬‫یا‬‫سن‬‫والدین‬‫می‬‫دانند‬.‫اما‬‫هیچ‬‫کدام‬‫از‬‫این‬‫دالیل‬
‫به‬‫طورقطع‬‫اثبات‬‫نشده‬‫اند‬‫و‬‫نمی‬‫توان‬‫آن‬‫را‬‫دلیل‬‫اصلی‬‫بیماری‬‫دانست‬.
‫شیوع‬‫بیماری‬‫اوتیسم‬:
‫میزان‬‫شیوع‬‫این‬‫بیماری‬‫از‬‫گذشته‬‫تا‬‫به‬‫امروز‬‫رو‬‫به‬‫افزایش‬‫بوده‬‫است‬‫و‬‫طی‬‫آمار‬‫به‬‫دست‬
‫آمده‬‫در‬‫شهرهای‬‫صنعتی‬‫و‬‫بزرگ‬‫نسبت‬‫به‬‫مناطق‬‫روستایی‬‫ب‬‫یشتر‬‫دیده‬‫شده‬‫است‬.
‫نشانه‬‫های‬‫اوتیسم‬:
‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫نشانه‬‫های‬‫خاصی‬‫دارند‬‫که‬‫با‬‫توجه‬‫به‬‫داشتن‬‫این‬‫نشانه‬‫ها‬‫بهتر‬‫است‬‫با‬‫یک‬
‫متخصص‬‫راجع‬‫به‬‫کودک‬‫صحبت‬‫کنید‬‫چراکه‬‫کودک‬‫در‬‫ابتدا‬‫ممکن‬‫است‬‫نشانه‬‫های‬‫کمی‬‫نشان‬
3 moshaverkodak.com
‫دهد‬‫ولی‬‫هر‬‫چه‬‫بزرگ‬‫تر‬‫می‬‫شود‬‫عالئم‬‫بیشتری‬‫را‬‫نشان‬‫می‬‫دهد‬‫پس‬‫بهتر‬‫است‬‫با‬‫داشتن‬
‫حداقل‬‫نشانه‬‫ها‬‫اقدامات‬‫الزم‬‫را‬‫انجام‬‫دهید‬.
‫با‬‫توجه‬‫ب‬‫ه‬‫این‬‫که‬‫کودک‬‫د‬‫چار‬‫اوتیسم‬‫شدید‬‫ی‬‫ا‬‫خفیف‬‫است‬‫ممکن‬‫است‬‫به‬‫میزان‬‫ک‬‫م‬
‫این‬‫نشانه‬‫ها‬‫را‬‫داشته‬‫باشد‬‫و‬‫ی‬‫ا‬‫به‬‫م‬‫یزان‬‫زیاد‬.‫اما‬‫ا‬‫ین‬‫عالئم‬ً‫ال‬‫کام‬‫خاص‬‫و‬‫مشخص‬‫هستند‬
‫و‬‫نیاز‬‫به‬‫توجه‬‫دارند‬.
-‫مشکالت‬‫کالمی‬:
‫کودکان‬‫اوتیسم‬ً‫ال‬‫معمو‬‫ارتباط‬‫کالمی‬‫با‬‫اطرافیان‬‫خود‬‫ندارند‬‫و‬‫یا‬‫ممکن‬‫است‬‫با‬‫تأخیر‬‫زیاد‬
‫شروع‬‫به‬‫حرف‬‫زدن‬‫کنند‬.
‫کودک‬‫یک‬‫ساله‬‫اوتیسمی‬‫هیچ‬‫حرفی‬‫نمی‬‫زند‬‫حتی‬‫به‬‫شکل‬‫نامفهوم‬‫و‬‫در‬‫دوسالگی‬‫قادر‬‫به‬
‫گفتن‬‫جمله‬‫یا‬‫عبارت‬‫دوکلمه‬‫ای‬‫نیست‬.
‫اما‬…
‫یک‬‫کودک‬‫اوتیسم‬‫ممکن‬‫است‬‫بعد‬‫از‬‫شنیدن‬‫جمله‬‫طوالنی‬‫شما‬ً‫ا‬‫عین‬‫آن‬‫را‬‫تکرار‬‫کند‬‫بدون‬
‫اینکه‬‫معنی‬‫آن‬‫را‬‫بداند‬ً‫ال‬‫مث‬‫کودک‬‫دو‬‫سال‬‫و‬‫نیمه‬‫ممکن‬‫است‬‫از‬‫والدین‬‫بشنود‬‫که‬“‫لباست‬
‫رو‬‫گذاشتم‬‫تو‬‫کمد‬”‫و‬‫این‬‫جمله‬‫را‬‫بارها‬‫و‬‫بارها‬‫تکرار‬‫کند‬‫والدین‬‫ممکن‬‫است‬‫خوشحال‬
‫شوند‬‫که‬‫فرزند‬‫شان‬‫چقدر‬‫باهوش‬‫است‬‫که‬‫جمالت‬‫را‬‫در‬‫این‬‫سن‬‫تکرار‬‫می‬‫کند‬‫اما‬‫حقیقت‬
‫این‬‫است‬‫که‬‫تکرار‬‫زیاد‬‫جمالت‬‫در‬‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫بسیار‬‫شایع‬‫است‬‫و‬‫زمانی‬‫که‬‫با‬‫آن‬‫ها‬
‫صحبت‬‫می‬‫کنید‬‫هم‬‫جمالت‬‫شمارا‬‫تکرار‬‫می‬‫کنند‬ً‫ال‬‫مث‬‫به‬‫فرزندتان‬‫می‬‫گویید‬”:‫بگو‬‫مامان‬‫بیا‬”
‫و‬‫او‬ً‫ا‬‫عین‬‫تکرار‬‫می‬‫کند‬“‫بگو‬‫مامان‬‫بیا‬“
-‫نداشتن‬‫حس‬‫مالکیت‬:
‫یکی‬‫از‬‫واضح‬‫ترین‬‫نشانه‬‫های‬‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫این‬‫است‬‫که‬‫آن‬‫ها‬‫خود‬‫را‬‫به‬‫عنوان‬‫من‬
‫نمی‬‫شناسد‬‫و‬‫خود‬‫را‬‫به‬‫اسم‬‫سوم‬‫شخص‬‫خطاب‬‫می‬‫کنند‬ً‫ال‬‫مث‬‫به‬‫جای‬‫اینکه‬‫بگویند‬‫لباسم‬‫را‬
‫بده‬‫می‬‫گویند‬‫لباس‬‫مریم‬‫را‬‫به‬‫او‬‫بده‬.‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫ضمایر‬‫را‬‫هم‬‫به‬‫درستی‬‫استفاده‬
‫نمی‬‫کنند‬‫و‬‫درواقع‬‫آن‬‫ها‬‫مالکیت‬‫را‬‫نمی‬‫شناسند‬.
-‫نداشتن‬‫ارتباط‬‫چشمی‬:
4 moshaverkodak.com
‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫به‬‫چشمان‬‫شما‬‫درزمانی‬‫که‬‫با‬‫آن‬‫ها‬‫صحبت‬‫می‬‫کنید‬‫نگاه‬‫نمی‬‫کنند‬‫و‬‫زمانی‬‫که‬
‫لبخند‬‫می‬‫زنید‬‫و‬‫یا‬‫اخم‬‫می‬‫کنید‬‫برای‬‫آن‬‫ها‬‫تفاوتی‬‫ندارد‬‫و‬‫نسبت‬‫به‬‫حالت‬‫شما‬‫عکس‬‫ال‬‫عملی‬
‫نشان‬‫نمی‬‫دهند‬.
-‫توجه‬‫به‬‫جزییات‬:
‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫عالقه‬‫خاصی‬‫به‬‫جزییات‬‫دارند‬ً‫ال‬‫مث‬‫اگر‬‫کوچک‬‫ترین‬‫تغییری‬‫در‬‫دکوراسیون‬
‫خانه‬‫بدهید‬‫بشدت‬‫برآشفته‬‫می‬‫شوند‬‫و‬‫نمی‬‫توانند‬‫بپذیرند‬.
-‫خودآزار‬‫ی‬
‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫ممکن‬‫است‬‫کارهایی‬‫انجام‬‫دهند‬‫که‬‫سالمتشان‬‫به‬‫خطر‬‫بیفتد‬‫مثال‬‫سرخود‬‫را‬
‫مرتب‬‫به‬‫دیوار‬‫بکوبند‬‫و‬‫این‬‫کار‬‫را‬‫ادامه‬‫دهند‬‫.باید‬‫همیشه‬‫مراقب‬‫آن‬‫ها‬‫باشید‬.
-‫نداشتن‬‫یکپارچگی‬‫حسی‬:
‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫ممکن‬‫است‬‫در‬‫مقابل‬‫از‬‫نظر‬‫حسی‬‫بسیار‬‫حساس‬‫باشند‬‫و‬‫یا‬‫برعکس‬.
‫م‬ً‫ال‬‫ث‬‫ممکن‬‫است‬‫نسبت‬‫به‬‫یک‬‫محرک‬‫دردناک‬‫مثل‬‫فرورفتن‬‫سوزن‬‫دردست‬‫هیچ‬‫واکنشی‬
‫نشان‬‫ندهند‬‫و‬‫یا‬‫برعکس‬‫با‬‫یک‬‫لمس‬‫ساده‬‫پوست‬‫درد‬‫شدیدی‬‫را‬‫حس‬‫کنند‬.
-‫اجتناب‬‫از‬‫تماس‬‫جسمی‬:
‫یکی‬‫از‬‫عالئم‬‫اولیه‬‫اوتیسم‬‫این‬‫است‬‫که‬‫کودکان‬‫اوتیسمی‬‫از‬‫همان‬‫ماههای‬‫اول‬‫تولد‬‫عالقه‬‫ای‬
‫برای‬‫آمدن‬‫ب‬‫ه‬‫آغوش‬‫والدین‬‫نشان‬‫نمی‬‫دهند‬ً‫ال‬‫معمو‬‫کودکان‬‫طبیعی‬‫وقتی‬‫در‬‫آغوش‬‫مادر‬
‫باشند‬‫آرامش‬‫دارند‬‫ولی‬‫کودکان‬‫اوتیسمی‬‫در‬‫آغوش‬‫مادر‬‫بی‬‫قرارند‬‫و‬‫وقتی‬‫در‬‫تخت‬‫رها‬
‫شوند‬‫آرام‬‫می‬‫گیرند‬.
-‫حرکات‬‫تکراری‬‫بدن‬:
‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫عالقه‬‫زیادی‬‫به‬‫تکرار‬‫دارند‬‫آن‬‫ها‬‫اگر‬‫به‬‫حال‬‫خود‬‫رها‬‫شون‬‫د‬‫ممکن‬‫است‬
‫ساعت‬‫ها‬‫به‬‫یک‬‫شکل‬‫حرکتی‬‫را‬‫تکرار‬‫کنند‬ً‫ال‬‫مث‬‫بدن‬‫خود‬‫را‬‫ساعت‬‫ها‬‫به‬‫مانند‬‫پاندول‬‫حرکت‬
‫دهند‬.
5 moshaverkodak.com
-‫عالقه‬‫به‬‫بازی‬‫های‬‫چرخشی‬:
‫کودکان‬‫اوتی‬‫سمی‬‫به‬‫ح‬‫رکات‬‫چرخشی‬‫م‬‫نظم‬‫عالقه‬‫دارند‬‫آ‬‫ن‬‫ها‬‫ممکن‬‫است‬‫ساعت‬‫ها‬‫محو‬
‫تماشای‬‫حرکت‬‫چرخشی‬‫پنکه‬‫شوند‬.
-‫بازی‬‫تکراری‬:
‫کودک‬‫ان‬‫طبیعی‬‫وقتی‬‫با‬‫یک‬‫اسباب‬‫بازی‬‫سرگرم‬‫بازی‬‫هستند‬‫بعد‬‫از‬‫دقایقی‬‫از‬‫آن‬‫خسته‬‫شده‬
‫و‬‫به‬‫دنبال‬‫وسیله‬‫دیگری‬‫برای‬‫بازی‬‫می‬‫روند‬‫اما‬‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫ساعت‬‫ها‬‫مشغول‬‫بازی‬‫با‬‫یک‬
‫وسیله‬‫می‬‫شوند‬.
-‫نداشتن‬‫لبخند‬:
‫کودکان‬‫اوتیسمی‬ً‫ال‬‫معمو‬‫لبخند‬‫ندارند‬‫.و‬‫درکی‬‫از‬‫احساسات‬‫ندارند‬.
-‫عدم‬‫درک‬‫دیگرا‬‫ن‬
‫اوتیسم‬‫بسته‬‫به‬‫شدت‬‫و‬‫ضعف‬‫آن‬‫کودک‬‫را‬‫به‬‫یک‬‫فرد‬‫درخودمانده‬‫و‬‫منزوی‬‫تبدیل‬‫می‬‫کند‬
‫و‬‫یا‬‫ممکن‬‫است‬‫در‬‫حالت‬‫ضعیف‬‫آن‬‫فرد‬‫به‬‫دلیل‬‫اینکه‬‫نمی‬‫تواند‬‫دیگران‬‫را‬‫درک‬‫کند‬‫هیچ‬
‫دوست‬‫صمیمی‬‫ندارد‬.
‫درمان‬‫اوتیسم‬
‫خوشبختانه‬‫برخالف‬‫گذشته‬‫که‬‫متخصصین‬‫این‬‫باور‬‫را‬‫داشتند‬‫که‬‫کودک‬‫اوتیسم‬‫درمان‬
‫نمی‬‫شود‬،‫امروزه‬‫معتقدند‬‫که‬‫اوتیسم‬‫قابل‬‫درمان‬‫است‬‫اگر‬‫به‬‫موقع‬‫و‬‫قبل‬‫از‬‫سالگی‬
‫تشخیص‬‫داده‬‫شود‬‫از‬‫بسیاری‬‫جهات‬‫می‬‫توان‬‫مهارت‬‫های‬‫ارتباطی‬‫و‬‫کالمی‬‫کودک‬‫را‬‫بهبود‬
‫بخشید‬‫تا‬‫بتواند‬‫در‬‫آینده‬‫از‬‫یک‬‫زندگی‬‫طبیعی‬‫برخوردار‬‫باشد‬.
‫برای‬‫درمان‬‫اوتیسم‬‫متخصصان‬‫از‬‫شیوه‬‫های‬‫درمانی‬‫متفاوتی‬‫همچون‬‫رفتاردرمانی‬‫،تغذیه‬
‫درمانی‬‫،فزیوتراپی‬‫،بازی‬‫درمانی‬‫و‬‫گفتاردرمانی‬‫و‬‫یا‬‫ترکیبی‬‫از‬‫دو‬‫یا‬‫سه‬‫راه‬‫درمان‬‫تواما‬
‫استفاده‬‫می‬‫کنند‬.
‫توصیه‬‫ما‬‫به‬‫والدین‬‫این‬‫است‬‫که‬‫طی‬‫مشورت‬‫با‬‫متخصص‬‫کودک‬‫وباال‬‫بردن‬‫اطالعات‬‫خود‬
‫راجع‬‫به‬‫اوتیسم‬‫طرح‬‫درمانی‬‫متناسب‬‫با‬‫کودک‬‫خود‬‫را‬‫پیدا‬‫کنند‬.
6 moshaverkodak.com
‫والدین‬‫با‬‫شناخت‬‫نقاط‬‫قوت‬‫وضعف‬‫کودک‬،‫خود‬‫همینطور‬‫عالیق‬‫کودک‬‫و‬‫اینکه‬‫به‬‫چه‬‫مهارتهایی‬
‫نیاز‬‫دارد‬‫بهتر‬‫می‬‫توانند‬‫به‬‫فرزند‬‫خو‬‫د‬‫در‬‫رشد‬‫مهارتهایش‬‫کمک‬‫کنند‬.
‫توصیه‬‫های‬‫ما‬‫به‬‫والدین‬:
-‫پذیرش‬‫واقعیت‬:
‫همه‬‫ما‬‫والدین‬‫دوست‬‫داریم‬‫فرزندان‬‫سالمی‬‫داشته‬‫باشیم‬‫ووقتی‬‫متوجه‬‫می‬‫شویم‬‫که‬
‫کودک‬‫ما‬‫اوتیسم‬‫ویا‬‫هر‬‫بیماری‬‫دیگری‬‫دارد‬‫اول‬‫قدم‬‫پذیرش‬‫این‬‫واقعیت‬‫بجای‬‫انکار‬‫ان‬
‫است‬.
‫خیلی‬‫از‬‫خانواده‬‫ها‬‫بعد‬‫از‬‫اطالع‬‫از‬‫اوتیسم‬‫بودن‬‫کودک‬‫متاسفانه‬‫مساله‬‫را‬‫انکار‬‫می‬‫کنند‬‫و‬
‫فرصت‬‫طالیی‬‫کمک‬‫به‬‫کودک‬‫در‬‫زیر‬‫سال‬‫را‬‫از‬‫دست‬‫می‬‫دهند‬.
-‫حمایت‬‫عاطفی‬:
‫اطالع‬‫از‬‫اوتیسم‬‫بودن‬‫کودک‬‫از‬‫نظر‬‫روحی‬‫ضربه‬‫و‬‫فشاری‬‫عصبی‬‫به‬‫والدین‬‫وارد‬‫می‬‫کند‬‫و‬
‫باعث‬‫به‬‫هم‬‫خوردن‬‫آرامش‬‫وانرژی‬‫آنها‬‫می‬‫شو‬،‫د‬‫توصیه‬‫ما‬‫به‬‫پدر‬‫ومادراین‬‫است‬‫که‬‫از‬‫هم‬
‫حمایت‬‫عاطفی‬‫بکنند‬‫و‬‫در‬‫نگهداری‬‫از‬‫فرزندشان‬‫با‬‫هم‬‫همکاری‬‫داشته‬‫باشند‬.
‫هماهنگ‬‫بودن‬‫والدین‬‫با‬‫هم‬‫موجب‬‫آرامش‬‫هر‬‫دو‬‫خواهد‬‫بود‬.
-‫اطالع‬‫رسانی‬‫به‬‫دوستان‬‫وفامی‬‫ل‬
‫اطرافیان‬‫و‬‫دوستان‬‫خود‬‫را‬‫در‬‫جریان‬‫شرایط‬‫خاص‬‫فرزندتان‬‫قرار‬‫د‬‫هید‬‫و‬‫اجازه‬‫ندهید‬
‫صحبتها‬‫و‬‫دخالتهای‬‫اشتباه‬‫آنها‬‫روند‬‫درمان‬‫فرزندتان‬‫را‬‫مختل‬‫کند‬.
-‫کسب‬‫مهارت‬:
‫مراقبت‬‫از‬‫فرزند‬‫اوتیسم‬‫نیازبه‬‫کسب‬‫مهارتهایی‬‫دارد‬‫.الزم‬‫است‬‫شما‬‫بسیاری‬‫ازآموزشها‬‫را‬
‫در‬‫منزل‬‫به‬‫کودک‬‫بدهید‬‫وبرای‬‫اینکار‬‫باید‬‫آنها‬‫را‬‫فرا‬‫بگیرید‬.
-‫پشتکار‬‫در‬‫درما‬‫ن‬:
‫روند‬‫بهبود‬‫ورشد‬‫کودک‬‫اوتیسم‬‫بسیار‬‫کند‬‫است‬‫پس‬‫نیاز‬‫به‬‫صبوری‬‫وپشتکار‬‫شما‬‫دارد‬
‫.نباید‬‫زود‬‫خسته‬‫ودلسرد‬‫شوید‬‫و‬‫همیشه‬‫پیشرفتهای‬‫کوچک‬‫فرزندتان‬‫را‬‫هم‬‫ببینید‬‫و‬
‫تشویق‬‫کنید‬.
7 moshaverkodak.com
-‫مقایسه‬‫نکنید‬:
‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫ا‬‫ز‬‫نظر‬‫ش‬‫دت‬‫اختالل‬‫ط‬‫یف‬‫وسیعی‬‫دارند‬‫یک‬‫ک‬‫ودک‬‫ممکن‬‫است‬‫اوتیس‬‫م‬
‫شدید‬‫د‬‫اشته‬‫ب‬‫اشد‬‫و‬‫یکی‬‫خ‬‫فیف‬،‫پ‬‫س‬‫عالوه‬‫بر‬‫ا‬‫ین‬‫که‬‫فرزندتان‬‫را‬‫با‬‫بچه‬‫ه‬‫ایی‬‫با‬‫رشد‬‫طبیعی‬
‫نباید‬‫مقایسه‬‫ک‬‫نید‬‫بلکه‬‫ب‬‫ا‬‫کودکان‬‫اوتیسم‬‫ه‬‫م‬‫نباید‬‫مقایسه‬‫کنید‬.
-‫مدارس‬‫عادی‬:
‫اگر‬‫فرزند‬‫شما‬‫اوتیسم‬‫خفیف‬‫دارد‬‫توصیه‬‫ما‬‫این‬‫است‬‫که‬‫در‬‫مدارس‬‫عادی‬‫درس‬‫بخواند‬
‫این‬‫کار‬‫مهارتهای‬‫ارتباطی‬‫و‬‫کالمی‬‫او‬‫را‬‫رشد‬‫می‬‫دهد‬.
‫وحرف‬‫آخر‬:
‫نگهداری‬‫از‬‫کودک‬‫اوتیسم‬‫انرژی‬‫و‬‫زمان‬‫زیادی‬‫از‬‫والدین‬‫می‬.‫گیرد‬‫پیشنهاد‬‫من‬‫به‬‫والدین‬
‫دارای‬‫کودک‬‫اوتیسم‬‫این‬‫است‬‫که‬‫برای‬‫خ‬‫ود‬‫زمان‬‫استراحتی‬‫در‬‫نظر‬‫بگیرند‬،‫زمانی‬‫کوتاه‬‫که‬
‫فارغ‬‫از‬‫مراقبت‬‫کودک‬‫بتوانید‬‫استراحت‬‫کنید‬‫و‬‫با‬‫انرژی‬‫مضاعف‬‫به‬‫زندگی‬‫روزمره‬‫ادامه‬
‫دهید‬.
‫پایان‬
‫فاطمه‬‫اسا‬

کودکان اوتیسم را بهتر بشناسیم.