Downloaded 27 times
More Related Content
การศึกษาคุณภาพน้ำบริเวณแม่น้ำน่านโดยใช้สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังเป็นตัวบ่งชี้
- 1. การศึกษาคุณภาพน้าบริเวณแม่น้าน่าน โดยใช้สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนาดเล็กเป็นตัวบ่งชี้คุณภาพน้า คณะผู้จัดทำ ด.ญ.แพรวดำว พรหมเอำะ ชั้น ม.3/2 ด.ญ.เรณุกำ โพธ์ิอุบล ชั้น ม.3/2 ด.ญ.สมิตำนัน สุนันทวนิช ชั้น ม.3/2 อำจำรย์ที่ปรึกษำ อำจำรย์พรพิมล มุกสุวรรณ อำจำรย์ที่ปรึกษำพิเศษ อำจำรย์อิสญำภำ ธรรพรังสี
- 2. ที่มาและความสาคัญ ปัจจุบันสภำพแม่น้ำ บริเวณภำยในชุมชนมีกำรเปลี่ยนแปลงซึ่งบริเวณต่ำง ของแม่น้ำ น่ำนมีคุณภำพน้ำ ที่ไม่เหมือนกัน เพรำะในบำงพื้นที่มีโรงงำนอุตสำหกรรม ตั้งอยู่บริเวณใกล้ริมน้ำ มีกำรปล่อยน้ำ เสียลงสู่แม่น้ำ ทำ ให้มีน้ำ มีสภำพควำมเป็นกรด มำกขึ้น และมีผลกระทบต่อบ้ำนที่ตั้งอยู่บริเวณริมน้ำ และสัตว์น้ำ กลุ่มของข้ำพเจ้ำจึงคิดที่จะศึกษำคุณภำพของน้ำ บริเวณแม่น้ำ น่ำน โดยใช้สัตว์ ที่ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็กเป็นตัวบ่งชี้ เพื่อทดสอบคุณภำพน้ำ โดยกำรวัดค่ำ pH ของน้ำ ค่ำปริมำณออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ (DO) ควำมโปร่งใส และสี ซึ่งในกำรศึกษำ ครั้งนี้จะเป็นประโยชน์ต่อกำรดำ รงชีวิตของสัตว์น้ำ และบริเวณบ้ำนที่ตั้งอยู่ริมน้ำ เพื่อให้ชุมชนมีสภำพแวดล้อมที่เหมำะสม
- 3. คาถามวิจัย 1. สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็กเป็นตัวบ่งชี้คุณภำพของน้ำได้หรือไม่ 2. น้ำ ในแม่น้ำ น่ำน มีค่ำ pH ของน้ำ ปริมำณออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ (DO) ควำมโปร่งใส และสี แตกต่ำงกันอย่ำงไร สมมุติฐานงานวิจัย 1. สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็กเป็นตัวบ่งชี้คุณภำพน้ำ ได้ 2. น้ำ ในแม่น้ำ น่ำน มีค่ำ pH ของน้ำ ปริมำณค่ำออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ (DO) ควำมโปร่งใส และสี แตกต่ำงกัน
- 4. วัตถุประสงค์งานวิจัย 1. สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็กเป็นตัวบ่งชี้คุณภำพน้ำได้ 2. น้ำ ในแม่น้ำ น่ำน มีค่ำ pH ของน้ำ ปริมำณค่ำออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ (DO) ควำมโปร่งใส และสี แตกต่ำงกัน ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ 1. ได้รับควำมรู้เรื่องสภำวะของน้ำ ประโยชน์ของน้ำ 2. มีควำมรู้ควำมเข้ำใจวิธีกำรตรวจวัดคุณภำพน้ำ 3. ทรำบสภำพแวดล้อมที่เหมำะสมต่อกำรดำ รงชีวิต 4. ทรำบชนิดของสัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลังขนำด เล็กที่เป็นตัวบ่งชี้ คุณภำพของน้ำ
- 5.
- 6.
- 7.
- 8. ปัจจัยเกี่ยวข้องที่ต้องศึกษาตรวจวัด 1. กำรศึกษำสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็กที่อำศัยอยู่ภำยในแม่น้ำ 1) สวิง 2. ปัจจัยกำรวัดค่ำpH ของน้ำ 1) pHมิเตอร์ 3. ปัจจัยกำรวัดปริมำณออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ (DO) 1) เครื่องวัดออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ 4. ปัจจัยกำรวัดควำมโปร่งใสของน้ำ 1) ใช้จำนสะอำดสีขำว 5. ปัจจัยกำรดูสีของน้ำ 1) มองด้วยตำเปล่ำ
- 9. เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 1. ควำมรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับแม่น้ำน่ำน ลักษณะทำงกำยภำพ แม่น้ำ น่ำน มีต้นกำ เนิดอยู่ที่ ดอยภูแว ในเทือกเขำหลวงพระ บำง จังหวัดน่ำน มีควำมยำวตลอดลำ น้ำ 615 กิโลเมตร นับเป็นหนึ่งใน แม่น้ำ สำยหลักในภำคเหนือและภำคกลำงของไทย โดยได้ไหลรวมกับ แม่น้ำ ปิง กลำยเป็นแม่น้ำ เจ้ำพระยำ แม่น้ำ สำ คัญสำยหนึ่งของประเทศ แม่น้ำ น่ำนไหลจำกอำ เภอเฉลิมพระเกียรติ รวมกับแม่น้ำ ยม ที่ตำ บลเกย ไชย อำ เภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์
- 10. ลักษณะภูมินิเวศน์ลุ่มน้าน่าน 1. ลักษณะเป็นวังหลง(น้ำ ครก) แก่ง หำด ดอน 2. พื้นที่ลุ่มน้ำ น่ำน ตอนบนในเขตพื้นที่จังหวัดน่ำน จะเป็นลักษณะบำงแห่ง เป็นที่รำบเชิงเขำ บำงแห่งก็เป็นที่ลำดชัน ไหล่เขำป่ำดิบชื้น 3. ริมแม่น้ำ น่ำนจะเป็นพื้นที่กำรเกษตรริมน้ำ เช่น ข้ำวโพด ถั่ว ไร่ข้ำว นำข้ำว เป็นบำงส่วน 4. พื้นที่ลุ่มน้ำ น่ำนตอนกลำง จะเป็นที่รำบลุ่ม วิถีเกษตรริมน้ำ 5. พื้นที่ตอนปลำยในเขตพื้นที่จังหวัดน่ำนจะเป็นพื้นที่ลำดชันตำมหุบเขำ และ ลัดเลำะ ตำมหุบเขำ ผืนที่ลุ่มน้ำ น่ำนส่วนใหญ่จะเป็นป่ำเขำ 6. พื้นที่ลุ่มน้ำ น่ำนตอนกลำง และตอนปลำย จะเป็นที่รำบลุ่ม วิถีเกษตรจะเป็น กำร ทำ นำ ทำ สวนเป็นส่วนใหญ่ หรือกำรบริโภค /อุปโภค เป็นหลักควำม หลำกหลำยทำงชีวภำพของลุ่มน้ำ น่ำน
- 11. ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนาดเล็ก การใช้สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังเพื่อบ่งชี้คุณภาพน้าในแหล่งน้าจืด ในกำรที่จะทรำบถึงคุณภำพน้ำของแหล่งน้ำ นอกจำกกำรตรวจวัดโดย ใช้ลักษณะทำงด้ำนกำยภำพ ชีวเคมีแล้ว นักเรียนยังสำมำรถใช้สิ่งมีชีวิตในแหล่ง น้ำ เช่น “สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง” เป็นดัชนีบ่งชี้คุณภำพน้ำ ได้ด้วย สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังบำงชนิดมีควำมไวต่อกำรเปลี่ยนแปลงของ สิ่งแวดล้อม ในถิ่นอำศัยของมัน โดยเฉพำะอย่ำงยิ่ง สำรมลพิษที่ปนเปื้อนในน้ำ สำรมลพิษบำงตัวยำกต่อกำรตรวจหำด้วยวิธีทำงเคมี แต่สำมำรถใช้สัตว์พวกนี้เป็นดัชนีชีวภำพที่บ่งชี้สำรมลพิษนั้นได้ รวมทั้งสำมำรถ ใช้บ่งชี้คุณภำพ และควำมอุดมสมบูรณ์ของแหล่งน้ำ นั้นได้
- 12. การจาแนกสัตว์ไม่มีกระดูกสัน หลังขนาดใหญ่ในแหล่งน้า ชุดสำเร็จรูปสำหรับกำรจำแนกชนิด พันธุ์ตำมหลักวิธีดำ เนินกำร 1.1 ตำข่ำย Kick Screen ใช้สำหรับเก็บตัวอย่ำงในแหล่งน้ำ ที่มีน้ำ ไหล และบริเวณใต้ท้องน้ำ เป็นหินหรือกรวด 1.2 ตำข่ำยD-Frame net ใช้สำ หรับเก็บตัวอย่ำงสัตว์ในแหล่งน้ำ ที่มีน้ำ นิ่งและบริเวณใต้ท้องน้ำ เป็นโคลน คู่มือจำ แนกพันธุ์สัตว์ไม่มี กระดูกสันหลังอย่ำงง่ำย ของมูลนิธิโลกสีเขียว ซึ่งใช้บ่งชี้ คุณภำพน้ำ ในแหล่งน้ำ จืดที่เป็นแหล่ง น้ำ ไหล
- 13. สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในการตรวจวัด สโตนฟลาย แมลงชีปะขาว แมลงหนอนปลอกน้า
- 14. สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในการตรวจวัด จิงโจ้น้า หนอนริ้นดา ตัวอ่อนแมลงปอ
- 15. ปัญหาที่เกิดกับทรัพยากรน้าในประเทศไทย 1. น้ำเสีย ในปัจจุบันพอจะแยกแหล่งของน้ำ เสียได้ 3 แหล่ง คือน้ำ เสียจำก ภำคกำรเกษตร น้ำ เสียจำกอุตสำหกรรม และน้ำ เสียจำกชุมชน 2. กำรขำดแคลนน้ำ ในหน้ำแล้ง ประชำกรไทยจะขำดแคลนน้ำ ดื่ม 3. คุณภำพน้ำ ปัจจุบันแหล่งน้ำ จำ นวนมำกมีปัญหำด้ำนคุณภำพน้ำ 4. กำรรุกล้ำ ของน้ำ เค็ม เกิดจำกฝนแล้ง กำรใช้น้ำ จำ นวนมำก 5. กำรชะล้ำงพังทลำยของดิน เนื่องจำกกำรเกษตรทำ ให้หน้ำดินเปิดโล่ง เมื่อฝนตกหนักจึงก่อให้เกิดกำรชะล้ำงพังทลำยได้ง่ำย 6. กำรเกิดอุทกภัย เป็นปัญหำที่เกิดขึ้นแถบทุกปีในช่วงฤดูมรสุม
- 16. การอนุรักษ์ทรัพยากรน้า กำรอนุรักษ์ทรัพยำกรน้ำ ที่สำคัญ มีดังต่อไปนี้ -กำรพัฒนำแหล่งน้ำ -กำรใช้น้ำ อย่ำง -กำรควบคุมรักษำต้นน้ำ ลำ -ควบคุมไม่ให้เกิดมลพิษแก่แหล่งน้ำ ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการตรวจวัดคุณภาพน้า การตรวจสีของน้า สีเขียวเข้ม (Dark Green) ซึ่งจะเหมำะสมกับสัตว์น้ำ ที่ชอบกินพืช สีน้ำ ตำลอมเหลือง ซึ่งเหมำะสมกับสัตว์น้ำ ที่นิยมกินเนื้อ
- 17. ความโปร่งใส น้ำ ขุ่นมีปริมำณแพลงค์ตอนมำกเกินไปซึ่งอำจจะทำ ให้เกิดกำรขำด ออกซิเจนได้ ออกซิเจน กำรดำ รงชีพ ต้องใช้ออกซิเจนในขบวนกำรหำยใจเพื่อกำรเจริญเติบโต ค่ำออกซิเจนในน้ำ ที่เหมำะสมกับกำรดำ รงชีพอยู่ระหว่ำง 5-8 มก./ลิตร ค่าเป็นกรด-ด่าง น้ำ เป็นกรดจะทำ ให้สภำพน้ำ ไม่เหมำะสม
- 18. การวางแผนงานวิจัย จุดศึกษา กำหนดพื้นที่ที่ทำ กำรศึกษำระบบนิเวศบริเวณแม่น้ำ น่ำน ซึ่ง ได้ศึกษำควำมสัมพันธ์ของสิ่งแวดล้อมบริเวณนี้ ทำ กำรศึกษำ 3 บริเวณ ได้แก่ บริเวณที่ 1. ริมแม่น้ำ น่ำนหน้ำวัดใหญ่ บริเวณที่ 2. ริมแม่น้ำ น่ำนหน้ำโรงเรียนเฉลิมขวัญสตรี บริเวณที่ 3. ริมแม่น้ำ น่ำนหน้ำศำลำกลำง
- 19. การวางแผนงานวิจัย วัสดุและอุปกรณ์ 2.2ปัจจัยกำรวัดค่ำ pH ของน้ำ - pHมิเตอร์ 2.3 ปัจจัยกำรวัดปริมำณออกซิเจนที่ละลำยอยู่ในน้ำ (DO) ของน้ำ - เครื่องวัดออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ 2.4 ปัจจัยกำรวัดควำมขุ่นใสของน้ำ - ใช้จำนสะอำดสีขำว - ถังเก็บตัวอย่ำงน้ำ 2.5 ปัจจัยที่หำสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็ก -สวิง
- 20. เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง วิธีการดาเนินการวิจัย 1.ขั้นตอนในกำรเตรียมงำนวิจัย 1.1 ขั้นตอนกำรเตรียมงำนวิจัย (1) ศึกษำเอกสำรและรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้อง - ระบบนิเวศบริเวณแม่น้ำ น่ำน - ศึกษำวิธีกำรตรวจวัดค่ำpH ค่ำDO ควำมโปร่งใส และสีของน้ำ ใน แม่น้ำ น่ำน - ผลกระทบของน้ำ เสีย (2) เลือกพื้นที่กำรศึกษำ - บริเวณแม่น้ำ น่ำน 1.2 ขั้นดำ เนินงำนวิจัย
- 21. การวางแผนงานวิจัย 1. เลือกพื้นที่ศึกษำงำนวิจัย 1.1 ถ้ำจุดเก็บตัวอย่ำงน้ำ เป็นบริเวณน้ำ ไหลเช่น แม่น้ำ ให้เลือกจุดเก็บตัวอย่ำงน้ำ บริเวณที่น้ำ ไหลไม่แรง 1.2 ถ้ำจุดเก็บน้ำ เป็นบริเวณน้ำ นิ่ง เช่น ใน ทะเลสำบ หรืออ่ำงเก็บน้ำ ควรเลือกจุดเก็บตัวอย่ำงน้ำ ที่ใกล้กับทำงน้ำ ไหลอยู่ตรงกลำงแหล่งน้ำ 1.3 ในกำรเก็บตัวอย่ำงสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ขนำดใหญ่ (Macro-Invertebrate) ควรเก็บตัวอย่ำงใกล้กับจุดเก็บ ตัวอย่ำงน้ำ
- 22. การวางแผนงานวิจัย 2. ศึกษำสิ่งมีชีวิตที่อำศัยอยู่บริเวณแม่น้ำน่ำนแต่ละพื้นที่ 2.1 เมื่อเลือกจุดที่ต้องกำรเก็บตัวอย่ำงสัตว์ได้แล้ว ตักน้ำ จำก ลำ ธำรใส่ถำดอะลูมิเนียมที่เตรียมไว้ 2.2 ตักสวิงขวำงกระแสน้ำ คุ้ยพื้นตักน้ำ หน้ำสวิงให้เศษ ตะกอนไหลเข้ำสวิง 2.3 นำเศษตะกอนในสวิงมำถ่ำยลงในถำดที่เตรียมไว้
- 23. การวางแผนงานวิจัย 2.4 เมื่อน้ำในถำดนิ่งและตกตะกอน สังเกตว่ำมีตัวอะไรอยู่ ในถำดและเคลื่อนไหวบ้ำง 2.5 ใช้ช้อนพลำสติกตักสัตว์ในขึ้นมำใส่ถ้วยเล็กสีขำว ซึ่งมี น้ำ อยู่เพียงเล็กน้อยพอที่สัตว์จะแช่ตัวได้ 2.6 ใช้แว่นขยำยส่งเพื่อจำ แนกพันธุ์สัตว์ โดยใช้แผนภำพ คู่มือจำ แนกพันธุ์สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง 2.7 บันทึกชื่อสัตว์ที่จำ แนกได้ ลงในตำรำงบันทึกผล
- 24. การวิจัยที่เกี่ยวข้อง 3. ศึกษำควำมโปร่งใสของน้ำบริเวณแม่น้ำ น่ำนแต่ละพื้นที่ 3.1 ค่อย หย่อนจำนวัดควำมโปร่งใสลงในน้ำ จนกระทั่งถึง จุดที่มองไม่เห็นสีขำวสลับดำ บนจำนวัดควำมโปร่งใส ทำ เครื่องหมำย บนเชือก ณ จุดผิวหน้ำน้ำ 3.2 ค่อย ดึงเชือกให้สูงขึ้นทีละน้อย จนกระทั่งมองเห็นสี บนจำนวัดควำมโปร่งใสอีกครั้งหนึ่ง แล้วทำ เครื่องหมำยบนเชือกที่ ระดับผิวน้ำ อีกครั้ง
- 25. การวางแผนงานวิจัย 3.3 บันทึกระยะต่ำงระหว่ำง2จุดที่วัด ถ้ำระยะที่วัดได้มีค่ำ เป็นเศษของเซนติเมตร ให้คิดเป็นค่ำเซนติเมตรที่ใกล้เคียงที่สุด 3.4 ถ้ำควำมแตกต่ำงระหว่ำงค่ำควำมลึกที่วัดได้ทั้ง 2 ค่ำ มีค่ำ มำกกว่ำ 10 เซนติเมตร ให้ทำ กำรทดลองซ้ำ 3.5 ถ้ำจำนวัดควำมโปร่งใสจมลงถึงก้นน้ำ แต่ยังคงเห็นสี ของจำนให้บันทึกว่ำ ค่ำควำมโปร่งใสของน้ำ มำกกว่ำควำมลึกจำกจำน วัดถึงผิวน้ำ โดยเขียนเครื่องหมำยมำกกว่ำ (>) หน้ำตัวเลขที่อ่ำนได้
- 26. การวางแผนงานวิจัย 4. ศึกษำค่ำpH ของน้ำ บริเวณแม่น้ำ น่ำนแต่ละพื้น 4.1 ปรับค่ำมำตรฐำนของเครื่องมือควรทำ ก่อนกำรตรวจวัด โดยอำจทำ ในชั้นเรียนก่อนกำรเดินทำง 4.1.1 เทสำรละลำยบัฟเฟอร์ที่มีค่ำpHเท่ำกับ 4, 7 และ 10 ลงในบีกเกอร์ขนำด 50 หรือ 100 มิลลิลิตร 4.1.2 ล้ำงอิเล็กโทรด และบริเวณรอบ ด้วยน้ำ กลั่นอย่ำงน้อย 2 ครั้ง และซับให้แห้งหลังกำรล้ำงแต่ละครั้ง 4.1.3 จุ่มปำกกำวัดค่ำpHลงในสำรละลำยบัฟเฟอร์ ให้ส่วนที่เป็นหัววัดจุ่มอยู่ในสำรละลำย อย่ำให้สัมผัสกับภำชนะ
- 27. การวางแผนงานวิจัย 4.1.4 ใช้ปำกกำวัดค่ำพีเอชกวนน้ำตัวอย่ำงอย่ำง ช้ำ และรอจนค่ำคงที่จึงกดปุ่ม HOLD/CON แล้วอ่ำนค่ำpH 4.1.5 ถ้ำปำกกำวัดค่ำpHอ่ำนค่ำได้ไม่เท่ำกับ 7 ให้ ใช้ไขควงขนำดเล็กปรับด้ำนหลังของปำกกำให้แสดงค่ำpHเท่ำกับ 7 4.1.6 ยกปำกกำวัดค่ำpHออกจำกสำรละลำยแล้ว นำ ไปล้ำงด้วยน้ำ กลั่น และใช้กระดำษเช็ดหน้ำซับให้แห้ง 4.1.7 ทำ ซ้ำ ในข้อ 2 - 5 โดยเปลี่ยนไปใช้ สำรละลำยบัฟเฟอร์ที่มีค่ำ pH 4 และ 10 4.1.8 วำงเครื่องวัดค่ำpHที่พร้อมใช้งำนแล้วลงบน กระดำษเช็ดมือ ปิดเครื่องโดยกดปุ่มเปิด/ปิดอีกครั้ง
- 28. การวางแผนงานวิจัย 4.2 วัดค่ำpH ในภำคสนำม 4.2.1 ล้ำงหัวอิเล็กโทรดแล้วซับให้แห้ง 4.2.2 ล้ำงบีกเกอร์ขนำด 100 มิลลิลิตร แล้วเติมน้ำ ตัวอย่ำง 50 มิลลิลิตร 4.2.3 จุ่มแท่งอิเล็กโทรดลงในน้ำ ตัวอย่ำงและต้องให้ส่วนหัว ของอิเล็กโทรดจมอยู่ในน้ำ 4.2.4 กวนเบำ ด้วยแท่งอิเล็กโทรดและรอจนกระทั่งตัวเลขที่ ปรำกฏบนเครื่องวัดค่ำpHคงที่ 4.2.5 อ่ำนค่ำpH แล้วบันทึกลงในใบบันทึกข้อมูล 4.2.6 ทดลองซ้ำ ตำมวิธีกำรในข้อ1 - 5 4.2.7 ล้ำงหัวอิเล็กโทรดด้วยน้ำ กลั่น ซับให้แห้งด้วยกระดำษ เช็ดหน้ำ ปิดฝำครอบหัวอิเล็กโทรดแล้วปิดเครื่อง
- 29. การวางแผนงานวิจัย 5. ศึกษำค่ำDOของน้ำ บริเวณแม่น้ำ น่ำนแต่ละพื้นที่ 5.1 ล้ำงขวดและจุกขวดเก็บตัวอย่ำงน้ำ ล้ำงมือของผู้ทำ กำร ทดลองและล้ำงขวดแก้วขนำดเล็ก 5.2 ปิดจุกขวดเก็บตัวอย่ำงน้ำ 5.3 จุ่มขวดเก็บตัวอย่ำงลงในน้ำ ตัวอย่ำงให้จมอยู่ใต้ผิวหน้ำ น้ำ จึงเปิดจุกและปล่อยให้น้ำ ไหลสู่ขวดจนเต็ม 5.4 เคำะขวดเก็บตัวอย่ำงน้ำ เบำ เพื่อไล่ฟองอำกำศ 5.5 ปิดจุกขวดให้เรียบร้อยในขณะที่ขวดเก็บตัวอย่ำงยังจม อยู่ในน้ำ แล้วจึงยกขวดขึ้นจำกน้ำ 5.6 ตรวจสอบอีกครั้งหนึ่งว่ำไม่มีฟองอำกำศอยู่ในขวด ถ้ำ พบว่ำยังคงมีฟองอำกำศอยู่ให้ทำ กำรเก็บตัวอย่ำงน้ำ ใหม่ทันที
- 30. การวางแผนงานวิจัย 5.7 ตักแมกนีเซียมซัลเฟตด้วยช้อนตักสำรที่แห้ง1ช้อน เท ลงในน้ำ ตัวอย่ำง แล้วปิดฝำให้สนิท 5.8 ใช้นิ้วชี้กดที่ฝำขวดไว้ แล้วเขย่ำสำรให้เข้ำกัน โดยคว่ำ และหงำยขวดขึ้นช้ำ สลับกันไป พักไว้สักครู่ให้ออกซิเจนที่ละลำยใน น้ำ ที่ถูกตรึงไว้ตกเป็นตะกอนสีน้ำ ตำล ถ้ำน้ำ ตัวอย่ำงมีออกซิเจนที่ ละลำยในน้ำ ปริมำณมำก จะมีตะกอนสีน้ำ ตำลเข้มจำ นวนมำกที่ก้นขวด และถ้ำน้ำ ตัวอย่ำงมีออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ ปริมำณน้อยจะมีตะกอนสี น้ำ ตำลอ่อนปริมำณเล็กน้อย 5.9 เปิดฝำและเติมกรดซัลฟำมิก หรือกรดซัลฟูริกลงไปเพื่อ ละลำยตะกอนสีน้ำ ตำลปิดฝำแล้วเขย่ำให้เข้ำกัน จะได้เป็นน้ำ สีน้ำ ตำล ใส
- 31. การวางแผนงานวิจัย 5.10 เติมAlk Pot Iodide Azideลงไปเพื่อทำ ให้น้ำ ตัวอย่ำง เกิดสีเมื่อทำ ปฏิกิริยำกับน้ำ แป้ง 5.11 หยดน้ำ แป้ง (Starch Indicator) ลงไปทำ ปฏิกิริยำกับน้ำ ตัวอย่ำงเปลี่ยนเป็นสีน้ำ เงิน 5.12 หำปริมำณออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ โดยกำรไตเตรต ด้วยไธโอซัลเฟต(Thiosulfate) 0.025N จนกว่ำสีน้ำ เงินของน้ำ ตัวอย่ำง จะเป็นน้ำ ใสถือเป็นจุดยุติ 5.13 อ่ำนค่ำปริมำณไธโอซัลเฟตที่ใช้ไป ซึ่งก็คือค่ำปริมำณ ออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ
- 32. การวางแผนงานวิจัย 5.14 บันทึกค่ำปริมำณออกซิเจนที่ละลำยในน้ำที่ได้จำก นักเรียนทุกกลุ่มใส่ลงในใบบันทึกข้อมูล 5.15 หำค่ำเฉลี่ยของปริมำณออกซิเจนที่ละลำยในน้ำ ที่วัด โดยค่ำที่วัดได้แตกต่ำงจำกค่ำเฉลี่ยไม่เกิน ±1 กรัม/ลิตร (g/l) ถือว่ำ ยอมรับได้แต่ถ้ำไม่เป็นไปตำมนี้ให้ทำ กำรตรวจวัดซ้ำ ใหม่ 5.16 เทของเหลวที่ใช้แล้วทั้งหมดจำกกำรตรวจวัดลงในขวด สำ หรับทิ้งน้ำ ยำ
- 33. การวางแผนงานวิจัย 1.3 ขั้นวิเครำะห์และสรุปผลกำรวิจัย (1) วิเครำะห์และสรุปผลกำรวิจัยเกี่ยวกับคุณภำพน้ำ (2) วิเครำะห์สรุปผลกำรวิจัยเกี่ยวกับสัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลัง ขนำดเล็ก
- 34. การวางแผนงานวิจัย 2. สถิติที่ใช้ในกำรวิเครำะห์ (1) ค่ำเฉลี่ย x̄(เอ็กซ์บำร์) สูตรกำรหำค่ำเฉลี่ย x̄= Σx — n x̄ คือ ค่ำเฉลี่ยเลขคณิตศำสตร์ Σ คือ ผลบวกของข้อมูลทุกค่ำ n คือ จำ นวนข้อมูลทั้งหมด
- 35. ผลการวิจัย กำรศึกษำวิจัย เรื่องศึกษำคุณภำพน้ำ บริเวณแม่น้ำ น่ำน โดย ใช้สัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็กเป็นตัวบ่งชี้คุณภำพน้ำ คณะผู้วิจัยได้รำยงำนผลกำรวิจัย ดังนี้ ตอนที่ 1 ศึกษำมีค่ำ pH ของน้ำ ค่ำ DO ควำมโปร่งใส และสี เมื่อทดลองหำค่ำ pH ของน้ำ ค่ำ DO ควำมโปร่งใส และสี บริเวณแม่น้ำ น่ำน จังหวัดพิษณุโลก ได้แก่หน้ำวัดใหญ่หน้ำโรงเรียน เฉลิมขวัญสตรี และหน้ำศำลำกลำง จำกกำรเปรียบเทียบได้ผลกำร ทดลอง ดังตำรำงที่ 1
- 36. ผลการวิจัย ตำรำงที่ 1แสดงกำรศึกษำคุณภำพบริเวณแม่น้ำ น่ำน บริเวณศึกษา จุดสารวจศึกษา ครั้ง ค่าpH ค่าDO ความ โปร่งใส (cm) สี แม่น้า น่านใน จังหวัด พิษณุโลก บริเวณหน้าวัด ใหญ่ 1 6 6.08 40 สีนา้ตาล อ่อน 2 6 6.07 40 3 6 6.04 40 ค่าเฉลี่ย 6 6.06 40 บริเวณข้าง โรงเรียนเฉลิม ขวัญสตรี 1 6 6.20 45 สีนา้ตาล อ่อน 2 6 6.03 45 3 6 6.18 45 ค่าเฉลี่ย 6 6.13 45 บริเวณหน้าศาลา กลางจังหวัด 1 6 6.98 45 สีนา้ตาล อ่อน 2 6 6.92 45 3 6 6.94 45 ค่าเฉลี่ย 6 6.94 45
- 37. ผลการวิจัย จำกตำรำงที่ 1แสดงกำรตรวจวัดค่ำ pH, ค่ำ DO และค่ำ ควำมโปร่งใส บริเวณแม่น้ำ น่ำน โดยกำ หนดจุดศึกษำ 3 จุด พบว่ำ บริเวณหน้ำวัดใหญ่มีค่ำ pH เท่ำกับ 6, ค่ำ DO เท่ำกับ 6.06, ค่ำควำม โปร่งใสเท่ำกับ 40 เซนติเมตร และน้ำ มีสีน้ำ ตำลอ่อน ข้ำงโรงเรียน เฉลิมขวัญสตรีมีค่ำ pH เท่ำกับ 6, ค่ำ DO เท่ำกับ 6.13, ค่ำควำม โปร่งใสเท่ำกับ 45 เซนติเมตร และน้ำ มีสีน้ำ ตำลอ่อน หน้ำศำลำกลำง จังหวัดมีค่ำ pH เท่ำกับ 6, ค่ำ DO เท่ำกับ 6.94, ค่ำควำมโปรงใสเท่ำกับ 45 เซนติเมตร และน้ำ มีสีน้ำ ตำลอ่อน
- 38. ผลการวิจัย ตอนที่ 2เพื่อเปรียบเทียบคุณภำพน้ำ บริเวณแม่น้ำ น่ำน จังหวัดพิษณุโลก โดยใช้สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็กเป็นตัวบ่งชี้ เมื่อสำ รวจหำสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็กที่อำศัยอยู่ บริเวณแม่น้ำ น่ำน จังหวัดพิษณุโลก ได้ผลสำ รวจ ดังตำรำงที่ 2
- 39. ผลการวิจัย ตำรำงที่ 2แสดงกำรตรวจวัดสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็กบริเวณริมแม่น้ำ น่ำน บริเวณศึกษา จุดสารวจศึกษา ชนิดสัตว์ คะแนนคุณภาพ น้า แม่น้า น่านใน จังหวัดพิษณุโลก บริเวณหน้าวัดใหญ่ ตัวอ่อนแมลงชีปะขาว กระโปรง 4 บริเวณข้างโรงเรียนเฉลิม ขวัญสตรี ตัวอ่อนแมลงชีปะขาว กระโปรง 4 บริเวณหน้าศาลากลาง จังหวัด ตัวอ่อนแมลงชีปะขาว กระโปรง 4
- 40. ผลการวิจัย จำกตำรำงที่ 2แสดงกำรตรวจวัดสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ขนำดเล็ก ทำงคณะผู้จัดทำ ได้กำ หนดสัตว์ที่จะศึกษำดังนี้ ตัวอ่อนแมลง ชีปะขำวกระโปรงตัวอ่อนแมลงปอ และจิงโจ้น้ำ โดยตัวอ่อนแมลง ชีปะขำวกระโปรงมีคะแนนดัชนีคุณภำพน้ำ เท่ำกับ 4 ตัวอ่อนแมลงปอ มีคะแนนดัชนีคุณภำพน้ำ เท่ำกับ 6 และจิงโจ้น้ำ ไม่มีค่ำดัชนีคุณภำพน้ำ พบว่ำบริเวณหน้ำวัดใหญ่ ข้ำงโรงเรียนเฉลิมขวัญสตรี และหน้ำศำลำ กลำงจังหวัดมีตัวอ่อนแมลงชีปะขำวกระโปรง
- 41. ผลการวิจัย ตอนที่ 3เพื่อเปรียบเทียบคุณภำพน้ำ บริเวณแม่น้ำ น่ำน จังหวัดพิษณุโลก เมื่อนำ ผลกำรทดลองไปตรวจสอบคุณภำพน้ำ ได้ระดับคุณภำพน้ำ ดังตำรำงที่ 3 ตำรำงที่ 3 แสดงคุณภำพน้ำ จำกค่ำที่ใช้ตรวจวัดโดยเฉลี่ย บริเวณศึกษา ค่าที่ใช้ตรวจวัด (เฉลี่ย) ระดับ คุณภาพนา้ เมื่อวัดกับ สัตว์ไม่มี กระดูกสัน หลังขนาดเล็ก จุดสารวจ ศึกษา ค่า pH ค่า DO ความ โปร่งใส สี ค่าคะแนน คุณภาพนา้ ของสัตว์ไม่มี กระดูกสันหลัง ขนาดเล็ก แม่นา้น่านใน จังหวัด พิษณุโลก บริเวณหน้า วัดใหญ่ 6 6.06 40 สีนา้ตาล อ่อน 4 นา้คุณภาพ พอใช้ได้ บริเวณข้าง โรงเรียน เฉลิมขวัญ สตรี 6 6.13 45 สีนา้ตาล อ่อน 4 นา้คุณภาพ พอใช้ได้ บริเวณหน้า ศาลากลาง จังหวัด 6 6.94 45 สีนา้ตาล อ่อน 4 นา้คุณภาพ พอใช้ได้
- 42. ผลการวิจัย จำกตำรำงที่ 3บริเวณหน้ำวัดใหญ่มีค่ำ pH เท่ำกับ 6 ค่ำ DO เท่ำกับ 6.06 ค่ำควำมโปร่งใสเท่ำกับ 2 เป็นสีปรำกฏ สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนำด เล็ก 1 ชนิดคือ ตัวอ่อนแมลงชีประขำวกระโปรงมีค่ำดัชนีคุณภำพน้ำ เท่ำกับ 4 โดยบอกคุณภำพน้ำ เป็นพอใช้ได้ บริเวณข้ำงโรงเรียนเฉลิมขวัญสตรีมีค่ำ pH เท่ำกับ 6 ค่ำ DO เท่ำกับ 6.13 ค่ำควำมโปร่งใสเท่ำกับ 2 เป็นสีปรำกฏ สัตว์ไม่ มีกระดูกสันหลังขนำดเล็ก 1 ชนิดคือ ตัวอ่อนแมลงชีประขำวกระโปรงมีค่ำ ดัชนีคุณภำพน้ำ เท่ำกับ 4 โดยบอกคุณภำพน้ำ เป็นพอใช้ได้ และบริเวณหน้ำ ศำลำกลำงจังหวัดมีค่ำ pH เท่ำกับ 6 ค่ำ DO เท่ำกับ 6.94 ค่ำควำมโปร่งใส เท่ำกับ 2 เป็นสีปรำกฏ สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนำดเล็ก 1 ชนิดคือ ตัวอ่อน แมลงชีประขำวกระโปรงมีค่ำดัชนีคุณภำพน้ำ เท่ำกับ 4 โดยบอกคุณภำพน้ำ เป็นพอใช้ได้
- 43. สรุปและอภิปรายผล สรุปผลการวิจัย 1.ในแหล่งน้ำ ค่ำเป็นกรด-ด่ำง ที่เหมำะสมควรมีค่ำระหว่ำง 6.5- 8 น้ำ เป็นกรดจะทำ ให้สัตว์น้ำ ไม่สำมำรถเจริญได้ตำมปกติในสภำพที่ไม่ เหมำะสม 2. ออกซิเจน ปกติแล้วค่ำออกซิเจนในน้ำ ที่เหมำะสมกับกำร ดำ รงชีพอยู่ระหว่ำง 5-8 มก./ลิตร 3. น้ำ ต้องมีควำมโปร่งใสอยู่ระหว่ำง 30-60 เซนติเมตร ทั้งนี้ ต้องดูสีของน้ำ ประกอบด้วย นับว่ำมีควำมเหมำะสมแก่กำรเจริญเติบโต ของสัตว์น้ำ 4. สีปรำกฏ เป็นสีของน้ำ ที่ปรำกฏให้เห็นแก่สำยตำเป็นส่วน ใหญ่ โดยเกิดจำกกำรสะท้อนของสำรแขวนลอยในน้ำ พื้นท้องน้ำ และ จำกท้องฟ้ำ
- 44. สรุปและอภิปรายผล อภิปรายผลการวิจัย กำรศึกษำคุณภำพน้ำบริเวณริมแม่น้ำ น่ำนโดยกำ หนดจุด ศึกษำ 3 จุดศึกษำ ได้แก่ บริเวณแม่น้ำ น่ำนหน้ำวัดใหญ่ บริเวณแม่น้ำ น่ำนข้ำงโรงเรียนเฉลิมขวัญสตรี บริเวณแม่น้ำ น่ำนหน้ำศำลำกลำง ทำ กำรตรวจวัดคุณภำพในเรื่องค่ำ pH ของน้ำ , ค่ำ DO ของน้ำ , วดัควำม โปร่งใสของน้ำ , ดูสีของน้ำ , คุณภำพสัตว์ เป็นตัวบ่งชี้คุณภำพน้ำ สำมำรถจัดประเภทน้ำ ตำมมำตรฐำนคุณภำพน้ำ แหล่งน้ำ ผิวดินที่ไม่ใช่ น้ำ ทะเล ตำมประกำศคณะกรรมกำรสิ่งแวดล้อมแห่งชำติฉบับที่8 (พ.ศ.2537) ดังตำรำงที่ 4 แสดงดังต่อไปนี้
- 45. สรุปและอภิปรายผล ตำรำงที่ 4แสดงมำตรฐำนคุณภำพน้ำ ในแหล่งน้ำ ผิวดิน ดัชนีคุณภาพ น้า 1/ หน่วย ค่า ทาง สถิติ เกณฑ์กาหนดสูงสุด2/ตามการแบ่ง ประเภทคุณภาพน้า ตามการใช้ประโยชน์วิธีการ ประเภท ประเภท ประเภท ประเภท ประเภท ตรวจสอบ ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 ที่ 5 1. สี กลิ่นและรส (Colour,Odo ur and Taste) - - ธ ธ’ ธ’ ธ’ - - 2. ความเป็นกรด และด่าง (pH) - - ธ 5-9 5-9 5-9 - เครื่องวัดความ เป็นกรดและด่าง ของนา้ (pH meter)ตามวิธี หาค่าแบบ Electrom etric 3. ออกซิเจน ละลาย (DO)2/ มก./ ล. P2 0 ธ 6.0 4.0 2.0 - Azide Modificat ion
- 46. สรุปและอภิปรายผล ตำรำงที่ 5แสดงประเภทแหล่งน้ำ ผิวดิน ประเภทที่ กำรใช้ประโยชน์ 1 ได้แก่ แหล่งน้ำ ที่คุณภำพมีสภำพตำมธรรมชำติโดยปรำศจำกน้ำ ทิ้งจำกกิจกรรมทุก ประเภท และสำมำรถเป็นประโยชน์เพื่อ (1) กำรอุปโภคและบริโภคโดยต้องผ่ำนกำรฆ่ำเชื้อโรคตำมปกติก่อน (2) กำรขยำยพันธ์ตำมธรรมชำติของสิ่งมีชีวิตระดับพื้นฐำน (3)กำรอนุรักษ์ระบบนิเวศน์ของแหล่งน้ำ 2 ได้แก่ แหล่งน้ำ ที่ได้รับน้ำ ทิ้งจำกกิจกรรมบำงประเภทและสำมำรถเป็นประโยชน์เพื่อ (1) กำรอุปโภคและบริกำรโดยต้องผ่ำนกำรฆ่ำเชื้อโรคตำมปกติ และผ่ำนกระบวนกำรปรับปรุงคุณภำพน้ำ ทั่วไปก่อน (2) กำรอนุรักษ์สัตว์น้ำ (3) กำรประมง (4) กำรว่ำยน้ำ และกีฬำทำงน้ำ 3 ได้แก่ แหล่งน้ำ ที่ได้รับน้ำ ทิ้งจำกกิจกรรมบำงประเภท และสำมำรถเป็นประโยชน์เพื่อ (1) กำรอุปโภคและบริโภคโดยต้องผ่ำนกำรฆ่ำเชื้อโรคตำมปกติและผ่ำนกระบวนกำรปรับปรุงคุณภำพน้ำ ทั่วไปก่อน (2) กำรเกษตร 4 ได้แก่ แหล่งน้ำ ที่ได้รับน้ำ ทิ้งจำกกิจกรรมบำงประเภท และสำมำรถเป็นประโยชน์เพื่อ (1) กำรอุปโภคและบริโภคโดยต้องผ่ำนกำรฆ่ำเชื้อโรคตำมปกติและผ่ำนกระบวนกำรปรับปรุงคุณภำพน้ำ ทั่วไปก่อน (2) กำรอุตสำหกรรม 5 ได้แก่ แหล่งน้ำ ที่ได้รับน้ำ ทิ้งจำกกิจกรรมบำงประเภท และสำมำรถเป็นประโยชน์เพื่อกำรคมนำคม
- 47. สรุปและอภิปรายผล เมื่อพิจารณาประเภทแหล่งน้าผิวดิน การศึกษาคุณภาพน้า บริเวณแหล่งน้าธรรมชาติโดยกาหนดจุดศึกษา 3 จุดศึกษา ได้แก่ บริเวณริมแม่น้าน่านหน้าวัดใหญ่ บริเวณริมแม่น้าน่านข้างโรงเรียน เฉลิมขวัญสตรี บริเวณริมแม่น้าน่านหน้าศาลากลาง ทาการตรวจวัด คุณภาพน้าในเรื่องในเรื่องค่า pH ของน้า, ค่า DO ของน้า, วัดความ โปร่งใสของน้า, ดูสีของน้า มีคุณภาพน้าแหล่งน้าผิวดินโดยรวมจัดเป็น แหล่งน้าประเภท 2-3 ซึ่งสามารถนามาบริโภคได้น้าต้องผ่านการฆ่าเชื้อ โรคตามปกติและผ่านกระบวนการปรับปรุงคุณภาพน้าทั่วไปก่อน