1. Παπαδοπούλου Ζηνοβία
ΠΕ01
Γυμνάσιο Βασιλικών
ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Τάξη: Β΄
Τίτλος: «Η Άλωση της Πόλης»
Διδακτικό αντικείμενο: Ιστορία Β΄ Γυμνασίου, Διδακτική ενότητα: «Η
Άλωση της Πόλης».
Εμπλεκόμενες περιοχές: Ιστορία -Γεωγραφία- Νεοελληνική Λογοτεχνία-
Θρησκευτικά- Αισθητική Αγωγή.
Στόχοι:
Γνωστικοί:
 Να ενημερωθούν για το ιστορικό γεγονός της άλωσης (πριν, κατά τη
διάρκεια και μετά την Άλωση) και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες
συνέβη.
 Να εκτιμήσουν τα αίτια και τις συνέπειες της Άλωσης στην παγκόσμια
ιστορία.
 Να κατανοήσουν το χαρακτήρα του πολιτισμού των Οθωμανών και να
αιτιολογήσουν την εμμονή τους για την πολιορκία της Πόλης .
 Να γνωρίσουν όλες τις πτυχές της Άλωσης ακόμα και τομείς που δεν
έχουν προσεγγίσει.
 Να συνειδητοποιήσουν την επίδραση των γεγονότων στον πολιτισμό, τη
γλώσσα και την εθνική ταυτότητα.
 Να εξοικειωθούν με τον χώρο-χρόνο της περιόδου αυτής ώστε να
αποκτήσουν ιστορική ενσυναίσθηση.
Παιδαγωγικοί:

2.  Να καταστούν ικανοί μέσα από τη γνώση του παρελθόντος, να
κατανοήσουν το παρόν, να στοχαστούν για τα προβλήματά του και να
προγραμματίσουν ορθά το μέλλον.
 Να κατανοήσουν ότι η Ιστορία είναι ανακατασκευή του παρελθόντος,
βασίζεται σε πηγές οι οποίες πρέπει να εξετάζονται αντικειμενικά.
 Να αντιληφθούν επιπλέον ότι η ιστορία συνδέεται και συμβαδίζει με
άλλες επιστήμες.
Τεχνογραμματισμού: να εξασκηθούν στη χρήση του επεξεργαστή κειμένου,
να μάθουν να κατεβάζουν, να κατασκευάζουν, εικόνα, βίντεο και ήχο και να
το ενσωματώσουν σε λογισμικό παρουσίασης, ή να δημιουργούν βίντεο
(windows live movie maker).
Παιδαγωγικοί στόχοι ως προς τη διδασκαλία:
 να εργαστούν ομαδοσυνεργατικά
 να εκτιμήσουν την ανακαλυπτική– βιωματική μάθηση
 να αναπτύξουν την κριτική σκέψη.
Προαπαιτούμενες γνώσεις:
 Βασικές γνώσεις Η/Υ
 Προηγούμενη μελέτη της σχετικής ενότητας
Σύντομη περιγραφή: Εργασία ομαδοσυνεργατική. Τάξη 20 μαθητών/τριών
χωρίζεται σε 4 ομάδες στο εργαστήριο της πληροφορικής. Στην αρχή
χωρίζονται τα παιδιά από τον διδάσκοντα σε ομάδες ισοδύναμες ποιοτικά και
ποσοτικά (πέντε/τέσσερις ομάδες των πέντε/έξι ατόμων). Αρχικά ο
εκπαιδευτικός επεξηγεί τα βήματα που θα ακολουθήσουν οι μαθητές/τριες
για τη συλλογή του υλικού μέσα από το διαδίκτυο, δηλ. τον τρόπο έρευνας και
δίνει ορισμένες ενδεικτικές μηχανές αναζήτησης ιστορικών πληροφοριών.
Ενημερώνω τους μαθητές πως μπορούν να αξιοποιήσουν την ιστοσελίδα
http://zunal.com/webquest.php?w=239667 .
Οι μαθητές αφού συλλέξουν όλο το σχετικό με το θέμα οπτικοακουστικό
υλικό και φιλτράρουν τις πληροφορίες τις καταγράφουν σε βίντεο
διαδραματίζοντας το ρόλο του σκηνοθέτη. Θα τους βοηθήσει ιδιαίτερα το
φύλλο εργασίας που θα τους δοθεί. Η εργασία έχει στόχο μέσα από την
πολυμεσική-διαθεματική παρουσίαση μία αναπαράσταση του γεγονότος της
Άλωσης με την ενεργητική συμμετοχή όλου του μαθητικού δυναμικού της

3. τάξης και την βιωματική κατανόηση της ενότητας. Σε όλη τη διάρκεια της
εργασίας η παρουσία του διδάσκοντα καθηγητή δεν είναι παρεμβατική αλλά
διακριτική. Συμβουλεύει και εμψυχώνει τους μαθητές τους μαθαίνει δηλ. τον
τρόπο μάθησης και τέλος επιβραβεύει την προσπάθεια. Ταυτόχρονα επιλύει
τυχόν προβλήματα που προκύπτουν από τη χρήση των ΤΠΕ.
Λογισμικό: επεξεργαστής κειμένου, διαδίκτυο, μηχανές αναζήτησης,
ιστοσελίδες σχετικές με το θέμα για εξεύρεση εικόνων, ήχου, βίντεο,
προβολή παρουσίασης, βίντεο. (www.hellenichistory.gr, www.culture.gr,
δικτυακοί τόποι μουσείων του εσωτερικού-εξωτερικού.), κλειστό και ανοιχτό
λογισμικό,(π.χ. Ιστορικό χάρτη Centennia,), σχολικό εγχειρίδιο, έντυπο -
ηλεκτρονικό λεξικό. (Πύλη της Ελληνικής Γλώσσας, Βικιπαίδεια)
Διάρκεια: 4 ώρες.
Οργάνωση τάξης: Η τάξη χωρίζεται σε τέσσερις ή πέντε ομάδες των 4-5
ατόμων. Κάθε μαθητής αναλαμβάνει ένα ρόλο είτε του χειριστή, είτε του
συντονιστή, είτε του γραμματέα. Ο συντονιστής μπορεί να επικοινωνεί με
άλλες ομάδες για τυχόν επίλυση αποριών. Οι απαντήσεις των μαθητών
διαμορφώνονται από κοινού στην ομάδα. μαθητών διαμορφώνονται από κοινού
στην ομάδα και παραδίνονται στο τέλος του δίωρου.
Απαιτούμενος υλικοτεχνικός εξοπλισμός: Εργαστήριο πληροφορικής ή
αίθουσα διδασκαλίας με ανάλογους υπολογιστές - labtop.
Ανατροφοδότηση-Εργασία για το σπίτι: «Σώπασε κυρά Δέσποινα και μη
πολυδακρύζεις, πάλι με χρόνους με καιρούς πάλι δικά μας θα’ ναι».
Αξιολογήστε κριτικά την παραπάνω φράση.

4. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:
• Αναζητήστε από έντυπο ή ηλεκτρονικό λεξικό, (ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ-Πύλη
της Ελληνικής Γλώσσας) τη λέξη «Άλωση». Καταγράψτε τη σημασία και
συγκρίνετέ την με τη λέξη κατάκτηση. Συνδέεται ο όρος αυτός με το
ίδιο το γεγονός;
• Βρείτε στο λογισμικό Centennia την έκταση της Βυζαντινής
Αυτοκρατορίας λίγο πριν την Άλωση, εξετάστε τη θέση της Πόλης και
καταγράψτε τα ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά της.
• Αναζητήστε στη μηχανή αναζήτησης Google πληροφορίες για τον
Μωάμεθ τον Πορθητή και τον Κωνσταντίνο τον Παλαιολόγο.( ειδικά
για τον δεύτερο βρείτε παραδόσεις και θρύλους, κατεβάστε τραγούδια
γύρω από το όνομά του). Βρείτε εικόνες για τα παραπάνω δύο
πρόσωπα.
• Φτιάξτε έναν πίνακα όπου θα αριθμήσετε τα αίτια της Άλωσης και
τυχόν αφορμή που μπορεί να υπήρξε, όπως συνηθίζεται στους
πολέμους.
• Βρείτε στο διαδίκτυο βίντεο που να αναφέρονται στην Άλωση και
δώστε έμφαση σε όλη την πορεία της δηλ. πριν-κατά και μετά την
Άλωση.(μπορείτε να ψάξετε στο ψηφιακό υλικό της ΕΡΤ ή του National
Geographic). Ταξινομήστε τα γεγονότα με τη σειρά που έγιναν.
• Αναζητήστε τα στρατιωτικά μέσα που χρησιμοποιήθηκαν από τις δύο
πλευρές.(χρήση υγρού πυρός- τοξότες-η εφεύρεση του κανονιού κ.λ.π.)
• Συζητήστε μεταξύ σας και καταγράψτε ποιές μπορεί να ήταν οι
συνέπειες από τον αποκλεισμό της εισόδου των λαών της Δύσης –
μέσω της Κωνσταντινούπολης- στην Ανατολή. Να έχετε υπόψη σας τις
εμπορικές συναλλαγές που είχαν οι λαοί της Δύσης με την Ανατολή
μέσω της Πόλης.