1. ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ

2.  Το χριστιανικό συμβολισμό τουΤο χριστιανικό συμβολισμό του
Πάσχα καθιέρωσε για πρώτη φορά οΠάσχα καθιέρωσε για πρώτη φορά ο
Απόστολος Παύλος. Από την εποχήΑπόστολος Παύλος. Από την εποχή
που οι χριστιανοί άρχισαν ναπου οι χριστιανοί άρχισαν να
γιορτάζουν το Πάσχα, διατήρησανγιορτάζουν το Πάσχα, διατήρησαν
ορισμένα χαρακτηριστικά τουορισμένα χαρακτηριστικά του
Εβραϊκού, ενώ ταυτόχροναΕβραϊκού, ενώ ταυτόχρονα
προσέθεσαν άλλα. Αυτό φαίνεταιπροσέθεσαν άλλα. Αυτό φαίνεται
από το πασχαλινό αρνί (οβελίας) καιαπό το πασχαλινό αρνί (οβελίας) και
τα κόκκινα αυγά.τα κόκκινα αυγά.

3.  Τα έθιμα ξεκινούν από το Σάββατο του Λαζάρου,Τα έθιμα ξεκινούν από το Σάββατο του Λαζάρου,
που τα παιδιά γυρίζουν από πόρτα σε πόρτα καιπου τα παιδιά γυρίζουν από πόρτα σε πόρτα και
τραγουδούν το "Λάζαρο", συγκεντρώνονταςτραγουδούν το "Λάζαρο", συγκεντρώνοντας
χρήματα και αυγά.χρήματα και αυγά.
Στην Ήπειρο μάλιστα, στις κτηνοτροφικέςΣτην Ήπειρο μάλιστα, στις κτηνοτροφικές
περιοχές, χτ ύπαγαν ταυτόχρονα καιπεριοχές, χτ ύπαγαν ταυτόχρονα και
μεγαλοκούδουνα. "Πες μας Λάζαρε τι είδες ειςμεγαλοκούδουνα. "Πες μας Λάζαρε τι είδες εις
τον Άδη που επήγες... Για την ψυχή τουτον Άδη που επήγες... Για την ψυχή του
Λάζαρου οι γυναίκες ζύμωναν ανήμερα το πρωίΛάζαρου οι γυναίκες ζύμωναν ανήμερα το πρωί
ειδικά κουλούρια, τους "λαζάρηδες", ταειδικά κουλούρια, τους "λαζάρηδες", τα
"λαζαρούδια" ή και "λαζαράκια". "Λάζαρο δεν"λαζαρούδια" ή και "λαζαράκια". "Λάζαρο δεν
πλάσεις, ψωμί δεν θα χορτάσεις" έλεγαν, μια καιπλάσεις, ψωμί δεν θα χορτάσεις" έλεγαν, μια και
ο αναστημένος φίλος του Χριστού πίστευαν πωςο αναστημένος φίλος του Χριστού πίστευαν πως
είχε παραγγείλει: "Όποιος ζυμώσει και δε μεείχε παραγγείλει: "Όποιος ζυμώσει και δε με
πλάσει, το φαρμάκι μου να πάρει..."πλάσει, το φαρμάκι μου να πάρει..."

4.  Το πρωί της Κυριακής των Βαΐων, οι πιστοί πηγαίνουνΤο πρωί της Κυριακής των Βαΐων, οι πιστοί πηγαίνουν
στην εκκλησία για να πάρουν το σταυρό φτιαγμένο μεστην εκκλησία για να πάρουν το σταυρό φτιαγμένο με
βάγια (φύλλα φοινίκων) που το τοποθετούν σταβάγια (φύλλα φοινίκων) που το τοποθετούν στα
εικονίσματα για να τους φυλάει όλο το χρόνο. Από τηνεικονίσματα για να τους φυλάει όλο το χρόνο. Από την
Κυριακή των Βαΐων και κάθε βράδυ καθ΄ όλη τη διάρκειαΚυριακή των Βαΐων και κάθε βράδυ καθ΄ όλη τη διάρκεια
της Μ. Εβδομάδας, όλοι οι πιστοί μαζεύονται στιςτης Μ. Εβδομάδας, όλοι οι πιστοί μαζεύονται στις
εκκλησίες για να παρακολουθήσουν με κατάνυξη τα Θείαεκκλησίες για να παρακολουθήσουν με κατάνυξη τα Θεία
Πάθη.Πάθη.
 Αν και είναι ακόμα σαρακοστή, η εκκλησία την ΚυριακήΑν και είναι ακόμα σαρακοστή, η εκκλησία την Κυριακή
των Βαΐων επιτρέπει το ψάρι. Έτσι και το τραγούδι τωντων Βαΐων επιτρέπει το ψάρι. Έτσι και το τραγούδι των
παιδιών λέει:παιδιών λέει:
 "Βάγια, Βάγια των βαγιών,"Βάγια, Βάγια των βαγιών,
 τρώνε ψάρι και κολιό,τρώνε ψάρι και κολιό,
 κι ως την άλλη Κυριακήκι ως την άλλη Κυριακή
 με το κόκκινο αυγό ! "με το κόκκινο αυγό ! "

5.  Την Μ. Τρίτη φτιάχνουν οι νοικοκυρές ταΤην Μ. Τρίτη φτιάχνουν οι νοικοκυρές τα
κουλουράκια.κουλουράκια.
 Την Μ. Τετάρτη γίνεται το πλύσιμο και τοΤην Μ. Τετάρτη γίνεται το πλύσιμο και το
καθάρισμα του σπιτιού ενώ το απόγευμα γίνεταικαθάρισμα του σπιτιού ενώ το απόγευμα γίνεται
στην εκκλησία το ευχέλαιο.στην εκκλησία το ευχέλαιο.
 Την Μ. Πέμπτη βάφουν τα αυγά. Την Μ. ΠέμπτηΤην Μ. Πέμπτη βάφουν τα αυγά. Την Μ. Πέμπτη
το βράδυ, αφού τελειώσουν τα 12 Ευαγγέλια,το βράδυ, αφού τελειώσουν τα 12 Ευαγγέλια,
κοπέλες αναλαμβάνουν να στολίσουν τονκοπέλες αναλαμβάνουν να στολίσουν τον
επιτάφιο με γιρλάντες από λευκά λουλούδια,επιτάφιο με γιρλάντες από λευκά λουλούδια,
έτσι την Μ. Παρασκευή το πρωί ο επιτάφιοςέτσι την Μ. Παρασκευή το πρωί ο επιτάφιος
είναι έτοιμος για να δεχθεί το "σώμα τουείναι έτοιμος για να δεχθεί το "σώμα του
Χριστού" κατά την Αποκαθήλωση.Χριστού" κατά την Αποκαθήλωση.

6.  Η Μ. Παρασκευή, είναι ημέρα πένθους, ο λαόςΗ Μ. Παρασκευή, είναι ημέρα πένθους, ο λαός
ζει με μεγάλη κατάνυξη το Θείο Δράμα. Δενζει με μεγάλη κατάνυξη το Θείο Δράμα. Δεν
τρώνε γλυκά για την αγάπη του Χριστού που τοντρώνε γλυκά για την αγάπη του Χριστού που τον
πότισαν ξύδι. Ταχινόσουπα, μαρούλι με ξύδι ήπότισαν ξύδι. Ταχινόσουπα, μαρούλι με ξύδι ή
φακές με ξύδι είναι τα συνήθη φαγητά. Κανείςφακές με ξύδι είναι τα συνήθη φαγητά. Κανείς
δεν πρέπει να πιάσει στα χέρια του σφυρί ήδεν πρέπει να πιάσει στα χέρια του σφυρί ή
βελόνι, γιατί θεωρείται μεγάλη αμαρτία.βελόνι, γιατί θεωρείται μεγάλη αμαρτία. ΟιΟι
κοπέλες στολίζουν τον Επιτάφιο με άνθη τηςκοπέλες στολίζουν τον Επιτάφιο με άνθη της
άνοιξης: βιολέτες, μενεξέδες, τριαντάφυλλα,άνοιξης: βιολέτες, μενεξέδες, τριαντάφυλλα,
λεμονανθοί. Όλα τα λουλούδια πλέκονται σελεμονανθοί. Όλα τα λουλούδια πλέκονται σε
στεφάνια και γιρλάντες και ο Επιτάφιος γίνεταιστεφάνια και γιρλάντες και ο Επιτάφιος γίνεται
όλος μια κορόνα από άνθη, ενώ ψέλνουν τοόλος μια κορόνα από άνθη, ενώ ψέλνουν το
μοιρολόγι της Παναγίας. Όλοι προσκυνάνε τονμοιρολόγι της Παναγίας. Όλοι προσκυνάνε τον
Επιτάφιο και οι γυναίκες και τα παιδιά, "για ναΕπιτάφιο και οι γυναίκες και τα παιδιά, "για να
τους πιάσει η χάρη", περνάνε από κάτω.τους πιάσει η χάρη", περνάνε από κάτω.

7.  Το βράδυ γίνεται οΤο βράδυ γίνεται ο
Εσπερινός και η περιφοράΕσπερινός και η περιφορά
του Επιταφίου. Της πομπήςτου Επιταφίου. Της πομπής
προπορεύεται η μπάντα ή ηπροπορεύεται η μπάντα ή η
χορωδία και παίζει πένθιμαχορωδία και παίζει πένθιμα
εμβατήρια, ακολουθούν οιεμβατήρια, ακολουθούν οι
Ιεροψάλτες, ο κλήρος, οιΙεροψάλτες, ο κλήρος, οι
μυροφόρες, τα εξαπτέρυγα,μυροφόρες, τα εξαπτέρυγα,
πρόσκοποι, και οι πιστοί πουπρόσκοποι, και οι πιστοί που
ψέλνουν καθ' όλη τη διάρκειαψέλνουν καθ' όλη τη διάρκεια
της λιτανείας. Σε όλη τητης λιτανείας. Σε όλη τη
διαδρομή οι πιστοί ραίνουνδιαδρομή οι πιστοί ραίνουν
τον επιτάφιο με λουλούδιατον επιτάφιο με λουλούδια
και αρώματα, κρατώνταςκαι αρώματα, κρατώντας
αναμμένα κεριά. Ιδιαίτερηαναμμένα κεριά. Ιδιαίτερη
μνεία πρέπει να γίνει στηνμνεία πρέπει να γίνει στην
περιφορά του επιταφίου στηνπεριφορά του επιταφίου στην
Κέρκυρα, όπου συνοδεύεταιΚέρκυρα, όπου συνοδεύεται
από τις μπάντες του νησιούαπό τις μπάντες του νησιού

8.  Το Μ. Σάββατο, μετά το τέλος της λειτουργίας τηςΤο Μ. Σάββατο, μετά το τέλος της λειτουργίας της
Ανάστασης, όλοι οι πιστοί φροντίζουν να πάρουν σταΑνάστασης, όλοι οι πιστοί φροντίζουν να πάρουν στα
σπίτια τους τη λαμπάδα με το Άγιο φως της Ανάστασηςσπίτια τους τη λαμπάδα με το Άγιο φως της Ανάστασης
και πριν μπουν στο σπίτι κάνουν το σημάδι του σταυρούκαι πριν μπουν στο σπίτι κάνουν το σημάδι του σταυρού
με τον καπνό του κεριού πάνω στην πόρτα, ανάβουν τομε τον καπνό του κεριού πάνω στην πόρτα, ανάβουν το
καντήλι που έχουν στα εικονίσματα του σπιτιού καικαντήλι που έχουν στα εικονίσματα του σπιτιού και
φροντίζουν να το κρατούν αναμμένο όλο το χρόνο για ναφροντίζουν να το κρατούν αναμμένο όλο το χρόνο για να
το ανανεώσουν και πάλι την επόμενη Ανάσταση .Σετο ανανεώσουν και πάλι την επόμενη Ανάσταση .Σε
πολλές περιοχές με το αναστάσιμο φως καίνε λίγο ταπολλές περιοχές με το αναστάσιμο φως καίνε λίγο τα
δέντρα που δεν καρπίζουν και τσουρουφλίζουν ταδέντρα που δεν καρπίζουν και τσουρουφλίζουν τα
ζωντανά που δεν γεννάνε και το λαμπροκέρι το φυλάνεζωντανά που δεν γεννάνε και το λαμπροκέρι το φυλάνε
για το ξεμάτιασμα, τις αρρώστιες, το χαλάζι και τιςγια το ξεμάτιασμα, τις αρρώστιες, το χαλάζι και τις
τρικυμίες. Στρώνεται το τραπέζι: μαγειρίτσα, σαλάτα μετρικυμίες. Στρώνεται το τραπέζι: μαγειρίτσα, σαλάτα με
σαρδέλες, γαλατόπιτα, τυρόπιτα, ψητό της κατσαρόλας.σαρδέλες, γαλατόπιτα, τυρόπιτα, ψητό της κατσαρόλας.

9.  Πρώτα - πρώτα όμως θαΠρώτα - πρώτα όμως θα
τσουγκρίσουν τα αυγά. Τητσουγκρίσουν τα αυγά. Τη
συνήθεια αυτή βρίσκουμεσυνήθεια αυτή βρίσκουμε
στους Βυζαντινούς, ήδηστους Βυζαντινούς, ήδη
από το 13ο αιώνα. "Με τ'από το 13ο αιώνα. "Με τ'
αυγό να τ' ανοίξω" έλεγαν,αυγό να τ' ανοίξω" έλεγαν,
έτρωγαν το αυγό τους καιέτρωγαν το αυγό τους και
ξεκίναγαν το φαγητό. Σεξεκίναγαν το φαγητό. Σε
μερικά μέρη τρεις μέρεςμερικά μέρη τρεις μέρες
δεν σήκωναν το τραπέζιδεν σήκωναν το τραπέζι
και τα ψίχουλα τα έριχνανκαι τα ψίχουλα τα έριχναν
στα αμπέλια για να έχουνστα αμπέλια για να έχουν
πολύ καρπό. Ιδιαίτεροπολύ καρπό. Ιδιαίτερο
έθιμο γίνεται στηνέθιμο γίνεται στην
Κέρκυρα το πρωί του Μ.Κέρκυρα το πρωί του Μ.
Σαββάτου, με τοΣαββάτου, με το
"σπάσιμο« κανατιών σε"σπάσιμο« κανατιών σε
ένα συγκεκριμένοένα συγκεκριμένο
καντούνι.καντούνι.

10.  Ανήμερα το Πάσχα ψήνεταιΑνήμερα το Πάσχα ψήνεται
το αρνί στη σούβλα, πολλοίτο αρνί στη σούβλα, πολλοί
όμως το συνηθίζουν στοόμως το συνηθίζουν στο
φούρνο, γεμιστό με ρύζι,φούρνο, γεμιστό με ρύζι,
κουκουνάρια και σταφίδες.κουκουνάρια και σταφίδες.
Το μεσημέρι της ΚυριακήςΤο μεσημέρι της Κυριακής
του Πάσχα γίνεται η Δεύτερητου Πάσχα γίνεται η Δεύτερη
Ανάσταση. Η Αγάπη. Για τηνΑνάσταση. Η Αγάπη. Για την
αγάπη των ανθρώπωναγάπη των ανθρώπων
σταυρώθηκε ο Χριστός, γισταυρώθηκε ο Χριστός, γι
αυτό και το Ευαγγέλιοαυτό και το Ευαγγέλιο
διαβάζεται σε δώδεκαδιαβάζεται σε δώδεκα
γλώσσες, συμβολίζοντας τηνγλώσσες, συμβολίζοντας την
ενότητα των εθνών. "Τοενότητα των εθνών. "Το
φίλημα της αγάπης"φίλημα της αγάπης"
ανταλλάσσουν όλοι οι πιστοί,ανταλλάσσουν όλοι οι πιστοί,
ενώ ο παπάς τους μοιράζειενώ ο παπάς τους μοιράζει
από ένα κόκκινο αυγό.από ένα κόκκινο αυγό.

11.  Σε ολόκληρη τηνΣε ολόκληρη την
Ελλάδα η ΜεγάληΕλλάδα η Μεγάλη
Εβδομάδα και τοΕβδομάδα και το
ΠάσχαΠάσχα
γιορτάζονται μεγιορτάζονται με
ξεχωριστήξεχωριστή
λαμπρότητα καιλαμπρότητα και
κατάνυξη.κατάνυξη.

12. ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ!!!ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ!!!
 Ομάδα ΕργασίαςΟμάδα Εργασίας::
Ελένη ΤσιρίκαΕλένη Τσιρίκα
Αναστασία ΤερζίδουΑναστασία Τερζίδου