ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ
Πάσχα:Μέσα στην Άνοιξη γιορτάζουμε μια από τις
μεγαλύτερες γιορτές του χριστιανισμού , το Πάσχα. Η ονομασία
προέρχεται από την εβραϊκή λέξη Πεσάχ(διάβαση) που
καθιερώθηκε για να θυμίζει τη φυγή των Ισραηλιτών από την
Αίγυπτο.
ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Εβδομάδα πένθους και νηστείας.
Μ.Δευτέρα: Είναι αφιερωμένη στην παραβολή των δέκα
Παρθένων που περιμένουν τον ερχομό του Μεσσία.
Μ. Τρίτη : Ψάλλεται το τροπάριο της Κασσιανής, μιας
αμαρτωλής γυναίκας που άλειψε με μύρο τα πόδια του Χριστού
και σώθηκε από τις αμαρτίες της.
Μ. Τετάρτη: Ο Ιούδας προδίδει το Χριστό για τριάντα αργύρια
και γίνεται το απόγευμα ευχέλαιο.
Μ. Πέμπτη: Παρακολουθούμε την ακολουθία της Σταύρωσης
και διαβάζονται τα « Δώδεκα Ευαγγέλια».
Μ. Παρασκευή: Οι καμπάνες χτυπούν πένθιμα και όλοι οι
χριστιανοί στολίζουν τον Επιτάφιο, που γίνεται η περιφορά του
το βράδυ.
Μ. Σάββατο: Πάει ο κόσμος το βράδυ στην εκκλησία για να
πάρει το Άγιο Φως και στις 12 ακριβώς αναγγέλλει το
χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης του Χριστού.
Μ. Κυριακή: Όλοι γιορτάζουν την Ανάσταση και σουβλίζουν το
αρνί και τσουγγρίζουν τα αυγά.
3.
Γιατί βάφουμε τοΠάσχα κόκκινα αυγά;
Τα αβγά βάφονται την Μεγάλη Πέμπτη η οποία είναι η
ημέρα του Μυστικού Δείπνου, όπου ο Χριστός πρόσφερε άρτο
και κρασί ως συμβολισμό για το σώμα Του και το αίμα Του,
έτοιμος να θυσιαστεί για να ελευθερώσει τον κόσμο από τα
δεσμά της αμαρτίας.
Μια χριστιανική παράδοση θέλει τα αυγά, σύμβολο της
έναρξης ενός νέου κύκλου ζωής, να βάφονται κόκκινα,
γιατί συμβολίζουν το Αίμα του Χριστού.
Σύμφωνα με μία εκδοχή η Παναγία πήρε ένα καλάθι αυγά
και τα πρόσφερε στους φρουρούς Του Υιού της, ικετεύοντάς
τους να μην τον βασανίσουν. Όταν τα δάκρυά της έπεσαν
πάνω στα αυγά, τότε αυτά βάφηκαν κόκκινα.
Λένε ακόμα πως το αυγό συμβολίζει τον τάφο του
Χριστού που ήταν ερμητικά κλειστός, όπως το περίβλημα του
αυγού, αλλά έκρυβε μέσα του τη «Ζωή», αφού από αυτόν βγήκε
ο Χριστός και αναστήθηκε.
Μια άλλη εκδοχή είναι ότι λίγες μέρες μετά την Ανάσταση
του Χριστού μια χωριατοπούλα κουβαλούσε στο καλάθι της τα
αυγά που μόλις είχε μαζέψει από το κοτέτσι της. Ήταν καλή
χριστιανή. Στο δρόμο συνάντησε ένα γνωστό της και του είπε ότι
ο Χριστός αναστήθηκε. Εκείνος δεν την πίστεψε. Τότε η
χωριατοπούλα του είπε: «πως αν λέω αλήθεια τα αυγά στο
καλάθι μου να γίνουν κόκκινα». Αμέσως τα αυγά έγιναν κόκκινα
και από τότε βάφουμε τα αυγά κόκκινα.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Τα αυγά για να τα βάψουμε δεν πρέπει να τα
πλύνουμε για να μην αφαιρεθεί το προστατευτικό περίβλημα
τους. Έτσι δε θα σπάσουν κατά τη βαφή. Μπορούμε αν είναι
λερωμένα να τα σκουπίσουμε ελαφρά.
4.
Η ΛΟΙΔΟΡΙΑ
Μια λαϊκήπαράδοση λέει πως όταν οι Εβραίοι καταδίκασαν το
Χριστό σε σταύρωση , μαζεύτηκαν τη νύχτα όλα τα φυτά και
αποφάσισαν να μη δώσουν το ξύλο τους για να φτιαχτεί ο
σταυρός. Όμως η λοιδορία αρνήθηκε να μη δώσει το ξύλο της.
Γι΄ αυτό τα άλλα φυτά την αφόρισαν για τη φοβερή προδοσία
της.
Όταν δοκίμαζαν οι Εβραίοι να φτιάξουν σταυρό, έβλεπαν με
απορία πως ό,τι ξύλο προσπαθούσαν να πελεκήσουν,
χαλούσε. Αφού δοκίμασαν όλα τα ξύλα , έπιασαν και το ξύλο
της λοιδοριάς και ήταν το μόνο που μπόρεσαν να πελεκήσουν
και να φτιάξουν σταυρό.
Πάσχα σε κάποια μέρη της Ελλάδος
Καστελόριζο, Κάρπαθος: Νυφοπάζαρο και γάμοι
Στο Καστελόριζο τη δεύτερη μέρα του Πάσχα γίνεται
πατροπαράδοτο νυφοπάζαρο με παραδοσιακούς γάμους και
μεγάλο γλέντι , ενώ στην Κάρπαθο η Ανάσταση γίνεται την
Κυριακή το μεσημέρι και τη Δευτέρα και Τρίτη οι εικόνες
περιφέρονται σε όλο το νησί.
Κεφαλονιά, Κρήτη , Λέσβος , Σάμος: Το κάψιμο του Ιούδα
Στα νησιά αυτά λίγο πριν την Ανάσταση καίνε ένα ομοίωμα του
Ιούδα μπροστά στην κεντρική πλατεία.
Κέρκυρα: Το σπάσιμο των Κανατιών
Το Μεγάλο Σάββατο στις 11 το πρωί γίνεται «η Πρώτη
Ανάσταση» και παντού ακούγονται ήχοι από τις μπάντες.
Ακολουθεί το σπάσιμο των κανατιών στην κεντρική πλατεία και
το κρέμασμα κόκκινων υφασμάτων σε όλα τα μπαλκόνια.
5.
ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΓΙΑ ΑΝΟΙΞΗ
Λουλουδάτατρία πανέρια Το άλλο ο Απρίλης. Πασχαλιά,
η Άνοιξη κρατάει στα χέρια. χελιδόνια , φως , χαρά.
Το ένα ο Μάρτης. Άνθη, χιόνι Και το πιο όμορφο του Μάη
τα περβόλια τα φορτώνει. άνθος και μοσκοβολάει.
ΒΡΕΣ ΤΑ ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ
Παράθυρα που ανοίγουνε και κλείνουν και ήχο δεν αφήνουν.
Τι είναι; ………………………………………
Βασιλιάς δεν είμαι, κορώνα φορώ , ρολόι δεν έχω , τις ώρες
μετρώ.
Τι είναι;…………………………………
Πάντα κοντά σου βρίσκομαι , αν κάτι σε φωτίζει.
Τι είναι; ……………………………………………
Ένα πλατύ , παχύ σεντόνι σκεπάζει κάμπους και βουνά , μα
ποτέ του τα νερά.
Τι είναι; ………………………………………
ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΒΟΛΟΥ
Στην πρωτεύουσα της Μαγνησίας, τη Μεγάλη Παρασκευή
είναι πλέον πατροπαράδοτη συνήθεια, αμέσως μετά την
περιφορά των Επιταφίων, να καταλήγουν όλοι σε κάποιο
τσιπουράδικο. Λίγο νωρίτερα, όλοι οι Επιτάφιοι των ναών του
6.
κέντρου του Βόλου,κατευθύνονται και συναντώνται στην
κεντρική παραλία όπου ακούγονται ψαλμοί και το "Ω γλυκύ
μου έαρ".
Την Μεγάλη Παρασκευή χιλιάδες πιστοί συρρέουν, στη
μονή της Παναγίας Ξενιάς, στους πρόποδες της Όθρυος, όπου
στον επονομαζόμενο λόφο του Γολγοθά, γίνεται πιστή
αναπαράσταση της Αποκαθήλωσης του Χριστού και στην
συνέχεια ο ενταφιασμός του σε σπηλιά, που σφραγίζεται με
βουλοκέρι, σύμφωνα με την παράδοση μέχρι την επόμενη
μέρα της Ανάστασης. Το έθιμο καθιερώθηκε για πρώτη φορά
το 1976,από τον τότε μητροπολίτη Δημητριάδος και στη συνέχεια
Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χριστόδουλο.
ΣΥΝΤΑΓΗ ΓΙΑ ΛΑΖΑΡΑΚΙΑ
ΥΛΙΚΑ: ΓΕΜΙΣΗ:
μισό κιλό αλεύρι σταφίδες
250 γραμμάρια ταχίνι σουσάμι κοπανισμένο
4 –5 ποτήρια νερό καρύδια κοπανισμένα
λίγο αλάτι κανέλα ,γαρίφαλο
ΕΚΤΕΛΕΣΗ:
Πλάθουμε τα Λαζαράκια και τα γεμίζουμε.
Τους δίνουμε το σχήμα ανθρώπου που έχει
σταυρωμένα τα χέρια και τυλιγμένο το
κεφάλι. Αυτά τα σχήματα τα φτιάχνουμε με
ζυμάρι σε μακρόστενο σχήμα.
7.
ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥΛΑΖΑΡΟΥ
Το λένε συνήθως τα κορίτσια πριν από την Κυριακή των Βαΐων.
Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν τα Βάγια
ήρθ’ η Κύριακή που τρων τα ψάρια.
Σήκω Λάζαρε και μην κοιμάσαι
ήρθε η μάνα σου από την Πόλη.
Σου’ φερε χαρτί και κομπολόι,
γράψε Θόδωρας, γραψέ Δημήτρης,
γράψε λέμονια και κυππαρίσι.
Οι κοτούλες σας αυγά γεννούνε
δως και μας και μας να τα χαρούμε
και του χρόνου να τα ξαναπούμε…
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Α΄ Δραστηριότητα
Α. Μας τη φέρνει η νονά.
Β. Τα αυγά το Πάσχα τα ………… μεταξύ τους.
Γ. Εκεί πηγαίνουμε το βράδυ της Ανάστασης.
Δ. Το γιορτάζουμε φέτος στις 24 Απριλίου.
Ε. Βάφουμε με αυτό το χρώμα τα αυγά.
ΣΤ. Με αυτό το ξύλο(φυτό) φτιάχτηκε ο
Τίμιος Σταυρός.
Α. _ _ _ _ _ _
Β. _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
Γ. _ _ _ _ _ _ _ _
Δ. _ _ _ _ _
Ε. _ _ _ _ _ _ _
ΣΤ. _ _ _ _ _ _ _ _
8.
Β΄ Δραστηριότητα
1. Ημητέρα του Χριστού.
2. Τα βάφουμε κόκκινα.
3. Ο Χριστός …………… , πέθανε και
αναστήθηκε.
4. Τα Πάθη του ………
5. Τη γιορτάζουμε μια μέρα πριν από το
Πάσχα.
Γ’ Δραστηριότητα
Να προσπαθήσεις να
ζωγραφίσεις από κάτω αυτό που
βλέπεις ή ένα αυγό με δικό σου
σχέδιο.
1. Π _ _ _ _ _ _
2. Α _ _ _
3. Σ _ _ _ _ _ _ _ _ _
4. Χ _ _ _ _ _ _
5. Α _ _ _ _ _ _ _