1. Αίζωπος ( 620-560 π.Χ. , Αρταίος μσθοποιός, δούλος εκ Φρσγίας)
Είναι ο διαςθμότεροσ από τουσ αρχαίουσ
μυκοποιοφσ και ο κορυφαίοσ τθσ λεγόμενθσ
διδακτικισ μυκολογίασ. Δεν ζγραψε ποτζ οφτε
μια λζξθ. Όλουσ τουσ μφκουσ τουσ διθγείτο
προφορικά.
Kατά τον Πλοφταρχο, υπιρξε τζρασ αςχιμιασ:
μαυριδερόσ, καμποφρθσ, τραυλόσ,
κοντόλαιμοσ, ςτραβοπόδθσ με μφτθ
πλακουτςωτι και κεφάλι τριγωνικό. Ήταν όμωσ
ευφυζςτατοσ. Παρ' ότι όςο ηοφςε ιταν δοφλοσ,
οι Ακθναίοι του ςτιςανε αργότερα ανδριάντα,
για να δείξουν ζτςι ότι κάκε άνκρωποσ αξίασ,
πρζπει, ανεξάρτθτα από τθ καταγωγι του να
τιμάται.
Ο Αίσωπος ήηαλ αξραίνο Έιιελαο κπζνπνηόο θαη Μπζνγξάθνο. Θεσξείηαη ηδξπηήο
ηνπ ινγνηερληθνύ είδνπο πνπ ζήκεξα νλνκάδεηαη παξαβνιή ή αιιεγνξία. Γηα ηε δσή
ηνπ δελ ππάξρνπλ αθξηβείο θαη ζπγθεθξηκέλεο πιεξνθνξίεο, από πνιινύο κάιηζηα
ακθηζβεηείηαη αθόκε θαη ε ύπαξμή ηνπ.
Ο Αίςωποσ γεννικθκε κατά πάςα πικανότθτα, από οικογζνεια δοφλων, το 625 π.Χ., ςτο
Αμόριο τθσ Φξπγίαο, ήηαλ δνύινο ηνπ θηιόζνθνπ Ιάδκνλα[5], έδεζε ζηε Σάκν,
ηαμίδεςε ζηελ Αίγππην θαη ηελ Αλαηνιή θαη πέζαλε ζηνπο Γειθνύο, όπνπ είρε ζηαιεί
από το βαςιλιά Κροίςο γα να λάβει χρθςμό του μαντείου το 560 π.Χ. Κατθγορικθκε για
ιεροςυλία και θαηαδηθάζηεθε ςε κάνατο από ιεροδικαςτζσ. Γκρεμίςτθκε δε από τθ κορφι
ηνπ Παξλαζζνύ
Πξσηαγσληζηέο ζηνπο κύζνπο ηνπ Αηζώπνπ είλαη, θαηά ην πιείζηνλ, νξηζκέλα δώα,
όπσο ε αιεπνύ, ν ιύθνο, ην ιηνληάξη, ην ειάθη θ.ά. Κπξίσο είλαη δηάινγνη κεηαμύ
δώσλ πνπ κηινύλ θη ελεξγνύλ ζαλ άλζξσπνη, ελώ ππάξρνπλ θαη κεξηθνί κε
αλζξώπνπο ή ζενύο. Πξόθεηηαη γηα κηθξά νηθηαθά αθεγήκαηα, δηαηππσκέλα κε
κεγάιε ζπληνκία. Ο ραξαθηήξαο ηνπο είλαη εζηθνδηδαθηηθόο, ζπκβνιηθόο θη
αιιεγνξηθόο. Οη Μύζνη απηνί έρνπλ ηδηαίηεξε ράξε, ζαπκαζηή απιόηεηα θη άθηαζηε
δηδαθηηθόηεηα. Δίλαη παξκέλνη από ηε θαζεκεξηλή δσή θαη ηε θύζε. Δίρε ηε
κνλαδηθή ηθαλόηεηα λα δίλεη ζηα δώα αλζξώπηλεο ηδηόηεηεο, ςπρή θαη ιαιηά, ζε
ηέηνην βαζκό πνπ λα ζεσξείο όηη νη κύζνη ηνπ ήηαλ θάπνηε ε πξαγκαηηθόηεηα θαη όια
απηά πνπ δηεγείηαη έρνπλ ζπκβεί. Βαζηθό ραξαθηεξηζηηθό ησλ δηεγήζεώλ ηνπ ήηαλ ην
επηκύζην ην νπνίν ήηαλ εύιεπην γηα ηα παηδηά θαη ην ιαό.

2. Οη Αηζώπεηνη Μύζνη γξάθηεθαλ ζε πεδό ιόγν. Ωο γλσζηό, κέρξη ηόηε, κόλνλ ν
έκκεηξνο ιόγνο, ε πνίεζε, ζεσξνύληαλ ην κνλαδηθό εθθξαζηηθό είδνο γηα ηνπο
ζπγγξαθείο. Σπλεπώο κπνξεί λα ζεσξεζεί θη σο πξσηνπόξνο ζην είδνο ηνπ. Ιδενινγία
ηνπο είλαη ε απνδνθηκαζία ηνπ θαθνύ ζηηο πην αληηπξνζσπεπηηθέο κνξθέο ηνπ: ηεο
βίαο, ηεο απάηεο, ηεο απζαηξεζίαο, ηεο πξνδνζίαο, ηεο καηαηνδνμίαο, ηεο αιαδνλείαο,
ηεο ςεπδνινγίαο, ηεο πιενλεμίαο, ηεο πνλεξηάο. Η απνδνθηκαζία επηρεηξείηαη άιινηε
κε αλαθνξά ζηε Θεία δίθε, άιινηε κε πεηζηηθέο ππνδείμεηο, πην ζπρλά όκσο κε ηε
δηαπίζησζε ηνπ παξαινγηζκνύ ηνπ θαθνύ, κε ηε γεινηνπνίεζε ηνπ θαζώο θαη κε ηε
θηινζνθηθή ελαηέληζε ηεο δσήο.
Σύκθσλα κε ηνλ Ηξόδνην, ν Αίζσπνο ήηαλ πνιύ γλσζηόο «ινγνπνηόο»[5]. Δθηόο από
ηνπο κύζνπο γλώξηδε θαη δηεγνύληαλ πνιιά αζηεία θη αλέθδνηα. 'Άιινη ππνζηεξίδνπλ
όηη δε δεκηνύξγεζε κύζνπο αιιά ηνπο ζπγθέληξσζε, ηνπο ζπκπιήξσζε θαη ηνπο
ηειεηνπνίεζε. Απηνί πξνέξρνληαλ είηε από ηνπο αξραηόηεξνπο Έιιελεο είηε από
άιινπο ιανύο, όπσο νη Φξύγεο. Γελ απνθιείεηαη βέβαηα λα επηλόεζε θη ν ίδηνο
κεξηθνύο απ' απηνύο. Πάλησο, ηνπο ρξεζηκνπνίεζε πνιύ ζηε δσή ηνπ, κε ηόζε
δεμηόηεηα θη επηηπρία, ώζηε λα ζπλδεζεί ηειηθά ην όλνκά ηνπ κ' απηνύο.
Λέγεηαη πσο δηεγηόηαλ ηνπο κύζνπο ηνπ απηνύο όρη κόλν ζηε δηάξθεηα ηεο δσήο ηνπ
αιιά θαη κε ζθνπό λα ππνζηεξίμεη ηελ αζσόηεηά ηνπ ζην δηθαζηήξην. Μέζα ηνπο
δηαθξίλεηαη ην επξύ, παξαηεξεηηθό ηνπ πλεύκα θη ε ηθαλόηεηά ηνπ λα δηδάζθεη κε
κηθξέο, απιέο ηζηνξίεο, πνπ πάληα έρνπλ ζην ηέινο θάπνην εζηθό δίδαγκα. Σπλήζηδε
κε ηελ παξαηεξεηηθόηεηα θαη ηε βαζηά ζνθία ηνπ λα πιάζεη ηέηνηεο ηζηνξίεο θαη λα
ηηο ιέεη γύξσ ηνπ. Με ηνλ θαηξό απέθηεζε κεγάιε θήκε θη όινη έηξεραλ θνληά ηνπ
γηα λα αθνύζνπλ θάπνην κύζν ηνπ ζρεηηθά κε θάπνην πξόβιεκα ηνπο. Σηγά ζηγά νη
κύζνη ηνπ άξρηζαλ λα κεηαδίδνληαη από ζηόκα ζε ζηόκα κεηαμύ ησλ αλζξώπσλ,
κέρξη ηελ ειιεληζηηθή επνρή νπόηε ζπγθεληξώζεθαλ γηα πξώηε θνξά.