‫ٔغبِؼٝ ی حبِت ‪DCT‬‬
‫دس اٍِٛسیتٓ ‪JPEG‬‬
‫چىیذٜ‬
‫پبیٝ ی اٍِٛسیتٓ ‪ JPEG‬ا٘تمبَ وسیٙٛسی ٌسستٝ1 است وٝ اعالػبت فشوب٘س ٞبی فضبیی سا اص‬
‫اعالػبت دأٙٝ فضبیی 2 (ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی پیىسّی ، اعالػبت دأٙٝ ی فضبیی سا تبٔیٗ ٔی وٙٙذ ) استخشاج ٔی وٙذ .‬
‫سپس ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘سی استخشاج ضذٜ ، ثٝ عشیمی خبظ ثستٝ ثٙذی ٚ لبِت ثٙذی ٔی ضٛ٘ذ تب خٟت حزف‬
‫دادٜ ٞبی ثػشی اص آٟ٘بثٝ ٘حٛی وٝ حذالُ آضىبس سبصی لبثُ دسن ٚخٛد داضتٝ ثبضذ آٔبدٜ ضٛ٘ذ . دس٘تیدٝ‬
‫ٔمذاس اعالػبتی وٝ ثبیذ رخیشٜ ٌشدد وبٞص خٛاٞذ یبفت . ٟ٘بیتب فشوب٘س ٞبی دستىبسی ضذٜ اص عشیك ثٝ وبس‬
‫ٌیشی وذٌزاسی ٞبفٕٗ ٔحػِٛی فطشدٜ تِٛیذ ٔی وٙٙذ . ٞش یه اص ایٗ ٔشاحُ لبثُ ثشٌطت است تب حذی وٝ‬
‫یه تمشیت لبثُ لجَٛ اص ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی دأٙٝ فضبیی اغّی لبثُ ثبصسبصی اص فشْ فطشدٜ ضذٜ ثبضذ. ایٗ تحمیك ٞش‬
‫یه اص ٔشاحُ فطشدٜ سبصی ٚ خبسج وشدٖ اص حبِت فطشدٜ سا ثٝ تشتیت ثب تبویذ ثش ‪ DCT‬ثشسسی ٔی وٙذ‬

‫‪. DCT : discrete cosine transform‬‬
‫‪. spatial amplitude‬‬

‫1‬
‫2‬
‫ثسٓ اهلل اِشحٕٗ اِشحیٓ‬
‫فٟشست ٔغبِت‬

‫پیطیٙٝ ی تحمیك‌.........................................................................................................................................‌1‬
‫سٚش تحمیك‌...............................................................................................................................................‌1‬
‫اِف ) ٍ٘بٜ وّی‌..........................................................................................................................................‌2‬
‫تبسیخچٝ‌................................................................................................................................................‌2‬
‫ٔطخػبت ضجیٝ ثٝ ٞٓ‌..........................................................................................................................‌3‬
‫خضئیبت فٙی‌..........................................................................................................................................‌4‬
‫ة) ٔذَ تٛسؼٝ ٚ فشَٔٛ ثٙذی سیبضی‌.....................................................................................................‌5‬
‫تؼشیف‌..................................................................................................................................................‌5‬
‫تجذیُ وسیٙٛسی ٌسستٝ (‪5‌........................................................................................................‌)DCT‬‬
‫ثستٝ ثٙذی‌...........................................................................................................................................‌11‬
‫وذٌزاسی ٔیب٘ی‌...................................................................................................................................‌21‬
‫وذٌزاسی ا٘تشٚپی‌...............................................................................................................................‌31‬
‫ج)وبس ػذدی ٚ ٔثبَ ٞب‌............................................................................................................................‌41‬
‫ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی ضذت‌................................................................................................................................‌41‬
‫ضیفت الیٝ‌...........................................................................................................................................‌51‬
‫ا٘تمبَ اص عشیك ‪15‌.........................................................................................................................‌DCT‬‬
‫تشتیت صیً صاي‌................................................................................................................................‌61‬
‫وذٌزاسی ٔیب٘ی‌...................................................................................................................................‌71‬
‫ثبصسبصی‌..............................................................................................................................................‌81‬
‫‌‬
‫أ‬
‫د) ٘تیدٝ ٌیشی‌..........................................................................................................................................‌22‬
‫ٜ) ٔٙبثغ‌.....................................................................................................................................................‌12‬

‫‌‬
‫ب‬
‫پیشینه ی تحقیق‬
‫یىی اص ٔتذٞبی ٔطتشن اسائٝ اعالػبت ٌشافیىی دس یه فشْ دیدیتبَ ، استفبدٜ اص ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی فضبیی‬
‫(فشْ فشوب٘سی دادٜ ٞب)است . ثشای ٔثبَ ِٔٛفٝ ٞبی سٍ٘ی یه تػٛیش—لشٔض ، آثی ٚ سجض . ایٗ ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی‬
‫ٌسستٝ (ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی فضبیی) ٔی تٛا٘ٙذ خٟت رخیشٜ سبصی دس حبفظٝ یب دس خبثٝ خبیی ٞب دس یه تشتیت عٛال٘ی‬
‫لشاس ٌیش٘ذ. ثشای ٞش تػٛیش دلیك داسای ٔٙغك ، ایٗ سضتٝ اص ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب ٔی تٛا٘ذ ثسیبس عٛال٘ی ثبضذ. ثشای ٔثبَ‬
‫یه دٚسثیٗ دیدیتبَ ٔؼِٕٛی تػٛیشی ثب ثیص اص سٝ ٔیّیٖٛ اص ایٗ ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب تِٛیذ خٛاٞذ وشد. دس ٘تیدٝ ٔتذٞبی‬
‫ٔتٙٛػی خٟت ا٘تمبَ ایٗ ٔدٕٛػٝ اص ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب ثٝ یه فشْ فطشدٜ ٚ خٕغ ٚ خٛس ثٝ وبس ٌشفتٝ ٔی ضٛد .‬

‫روش تحقیق‬
‫ٞشچٙذ ایٗ ٔغبِؼٝ اص یه ٔٙظش یه تشخٕٝ ی غشف ثٛد أب ثب تٛخٝ ثٝ تخػػی ثٛدٖ ٔٛضٛع ٘یبص ثٛد‬
‫وٝ اص ػّٓ اسبتیذ حٛصٜ ی وبٔپیٛتش ٚ سیبضیبت ٚ ٕٞچٙیٗ ٔٙبثغ ثٝ اضتشان ٌزاضتٝ ضذٜ دس ضجىٝ خٟب٘ی ایٙتش٘ت‬
‫ٚ ِغت ٘بٔٝ ٞبی ٔختّف ثٝ حذ صیبدی استفبدٜ ٌشدد . پس ثب تٛخٝ ثٝ ٔٛاسد ثبال ٕ٘ٛداس صیش لبثُ سسٓ است .‬

‫‌‌‬

‫شزيع‬
‫تزجمٍ‌متًن‌ي‌مىابع‌مًجًد‌با‌کمک‌لغت‌وامٍ‌َا‌ي‌ابشار‌َای‌‬
‫تزجمٍ‌ماوىد‌ماشیه‌تزجمٍ‌ی‌گًگل‬

‫در‌صًرت‌بزخًرد‌‬
‫با‌مفًُمی‌واملمًس‌‬
‫اس‌اساتید‌حًسٌ‌ی‌کامپیًتز‌،‌ریاضیات‌ي‌سبان‌ي‌‬
‫َمچىیه‌مىابع‌بٍ‌اشتزاک‌گذاشتٍ‌شدٌ‌در‌شبکٍ‌‬
‫جُاوی‌ایىتزوت‌‌کمک‌بگیز‬

‫پایان‬

‫اگز‌تزجمٍ‌‬
‫تمام‌شدٌ‌‬

‫1‬
‫الف ) نگاه کلی‬
‫ٞذف اص فطشدٜ سبصی تػبٚیش ‪ JPEG‬ثسیبس سبدٜ است : رخیشٜ دادٜ ٞبی ضشٚسی ثشای ثبصسبصی یه‬
‫ت ػٛیش دیدیتبَ ثب حدٕی وٓ ثٝ حذی وٝ خضئیبت ثػشی ثٝ ا٘ذاصٜ ی وبفی دس آٖ ٚخٛد داضتٝ ثبضذ ٚ دس ٘تیدٝ‬
‫رخیشٜ ی تػٛیش ثب تٛخٝ ثٝ ٚلتی وٝ غشف آٖ ٔی ضٛد ٔٙغمی ثبضذ . ایٗ ٔٛضٛع ثبیذ دس اثتذا ٔٛسد تٛخٝ لشاس‬
‫ٌیشد وٝ وٝ سٚش ٞبی رخیشٜ سبصی ثٝ وبس سفتٝ دس ‪ jpeg‬ثب سٚش ٞبیی وٝ ثشای دیٍش ا٘ٛاع دادٜ ٞب ٔب٘ٙذ اسٙبد‬
‫ٔبِی یب اسٙبد ٔشثٛط ثٝ پشداصش ٌشٞبی ٔتٙی استفبدٜ ٔی ضٛد ضجیٝ ٘یست ، ‪ DCT‬یه اٍِٛسیتٓ اص دست دٞٙذٜ‬
‫است(*)، ثٝ ایٗ ٔؼٙی وٝ اعالػبت ثػشی ثٝ غٛست ا٘تخبثی ٚ ثٝ ٔٙظٛس ثٟجٛد ٘شخ فطشدٜ سبصی دٚسا٘ذاختٝ‬
‫ٔی ضٛ٘ذ. ثخص دٚس ا٘ذاختٝ ضذٜ لبثُ ثبصیبثی ٘یستٙذ ، أب دس ا٘تخبة ایٗ ثخص ثٝ ٘حٛی ػُٕ ٔی ضٛد وٝ‬
‫وٕتشیٗ تبثیش سٚی دسن ثیٙٙذٜ ی تػٛیش ثبصسبصی ضذٜ ٔطبٞذٜ ضٛد . ثٝ ٔٙظٛس ٔطخع وشدٖ ایٙىٝ وذاْ یه اص‬
‫اعالػبت لبثُ حزف ضذٖ ا ست ٚ ایٙىٝ حزف دس یه اسّٛة سٚ ثٝ خّٛ ا٘دبْ ضٛد ، دادٜ ٞبی تػٛیش اص فشْ‬
‫فضبی ضذت1 ثٝ فشْ فضبی فشوب٘سی 2 تجذیُ ٔی ضٛد .‬

‫تاریخچه‬
‫دس اٚاخش دٞٝ ی 1891 ٚ اٚایُ دٞٝ ی 1991 ٔیالدی یه وٕیتٝ ی ٔطتشن وٝ ثٝ ػٙٛاٖ ٌشٜٚ‬
‫وبسضٙبسبٖ ٔطتشن تػٛیش3 ضٙبختٝ ضذ٘ذ ، ٔتطىُ اص سبصٔبٖ استب٘ذاسد خٟب٘ی4 ٚ ضٛسای ثیٗ إِّّی تٍّشاف ٚ‬
‫تّفٗ5 اِٚیٗ استب٘ذاسد فطشدٜ سبصی ثیٗ إِّی تػبٚیش سا تبسیس ٚ تٛسؼٝ داد٘ذ .ایٗ استب٘ذاسد ثٝ ػٙػشی ٕٞٝ‬

‫1‬

‫‪. intensity space‬‬
‫‪. frequency space‬‬
‫3‬
‫)‪‌. joint photographic experts group(jpeg‬‬
‫2‬

‫‪. ISO‬‬
‫‪. CCITT‬‬

‫2‬

‫4‬
‫5‬
‫خب حبضش دس فیّذ ٞبی تػبٚیش دیدیتبَ دس ایٙتش٘ت تجذیُ ضذٜ است . ٕٞچٙیٗ ثشای استفبدٜ اص ایٗ استب٘ذاسد دس‬
‫وذٌزاسی ٚ فطشدٜ سبصی ٚیذئٛ ٞبی دیدیتبَ تٛسؼٝ ٚ التجبس آٖ غٛست ٌشفت .‬

‫مشخصات شبیه به هم‬
‫ثٝ عٛس ٔؼَٕٛ ، ٔشدْ ٕ٘ی تٛا٘ٙذ فشوب٘س ٞبی فضبیی سا ، ثٝ ٕٞبٖ ا٘ذاصٜ وٝ فشوب٘س ٞبی صٔب٘ی سا‬
‫ٔی فٟٕٙذ دسن وٙٙذ. ایٗ ایذٜ وٝ یه سیٍٙبَ صٔب٘ی ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘سی داسد، ٚ دس ٘تیدٝ سیٍٙبَ ٔی تٛا٘ذ ثش‬
‫ٔجٙبی ایٗ ِٔٛفٝ ٞب آ٘بِیض ٚ تمٛیت ضٛد ، ثبیذ ثشای ٞش وسی وٝ ثٝ ٔٛسیمی ٌٛش دادٜ آضٙب ثبضذ .دس ایٗ ٔٛسد‬
‫سیٍٙبَ صٔب٘ی ٕٞبٖ فطبس ٞٛای دس حبَ تغییشاست وٝ ٔیضاٖ آضىبس ثٛدٖ غذا سا ٔطخع ٔی وٙذ ٚ ِٔٛفٝ ٞب یب‬
‫اخضای فشوب٘س ٕٞبٖ تفبٚت صیش ٚثٕی غذا است وٝ ٔب آٟ٘ب سا ثٝ ػٙٛاٖ ٘ت (آًٞٙ غذا) ضٙبسبیی ٔی وٙیٓ.‬
‫دس حمیمت ٔب ٘ت ٞب سا ثٝ ٚسّیٝ تٛغیف فشوب٘س ٞبی اغّی ٘سجی آٟ٘ب ٔطخع ٔی وٙیٓ( اص عشیك‬
‫تطخیع ثبال ٚ یب پبییٗ ثٛدٖ فشوب٘س1). دس ٍ٘بٞی ٞٛضٕٙذا٘ٝ تش ٔؼٕٛال فٟٕیذٜ ٔی ضٛد وٝ ٔیبٖ ٘ٛع ٞش آٚا ٚ‬
‫سٟٓ ٘سجی ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘س ٔتفبٚت ٔشثٛط ثٝ آٖ ، ثٝ ٞٓ پیٛستٍی ٚخٛد داسد.‬
‫ثٝ ػجبست دیٍش ، تؼذاد وٕی اص ٔشدْ ثٝ ساحتی لبدس ثٝ غحجت دس ٔٛسد ٔطخػٝ ٞبی فشوب٘س فضبیی‬
‫اضیب خٛاٞٙذ ثٛد ٚ ٕٔىٗ است وٝ ثٝ سختی ثتٛا٘ٙذ یه تػٛیش ، وٝ ػٙبغش فشوب٘سی سغح ثبالی آٖ تجذیُ ضذٜ‬
‫ا٘ذ سا تدسٓ وٙٙذ . ثب ایٗ حبَ ، دسن پبیٝ ٚ ویفی اص فشوب٘س ٞبی فضبیی دس تػبٚیش سخت ٘یست. دس یه‬
‫تػٛیش، ػٙبغش ثب فشوب٘س ٞبی پبییٗ ، تغییشات آساْ ٚ تذسیدی دس سً٘ ٚ سٚضٙبیی سا ٕ٘بیص ٔی دٞٙذ ، دس‬
‫حبِی وٝ ٘مص فشوب٘س ٞبی ثبالتش ، صٔب٘ی وٝ تػٛیش ضبُٔ تضبدٞب ٚ خضئیبت دلیك است ٕ٘ٛد پیذا ٔی وٙذ .‬
‫ثشای پیذا وشدٖ یه دیذ وّی اص سٚش ٞبی ثٝ وبس سفتٝ ضذٜ تٛسظ اٍِٛسیتٓ ‪ ،jpeg‬ثیبیذ ثٝ عٛس‬
‫ٔختػش دس ٔٛسد یه سیٍٙبَ غٛتی سبدٜ فىش وٙیٓ . ٌٛش یه ا٘سبٖ ٔؼِٕٛی ٔی تٛا٘ذ سیٍٙبَ ٞبی غٛتی ثب‬
‫فشوب٘س ٞبیی ثیٗ ثیست تب ثیست ویّٛ ٞشتش سا ضٙبسبیی وٙذ . حبَ ایٙىٝ لذست ٌفتبس ا٘سبٖ ثیٗ غذ ٞشتض تب‬
‫ٞطت ویّٛ ٞشتض ٔحذٚد است . ثٝ ایٗ دِیُ ایٗ است وٝ غذای یه ٔىبِٕٝ ی تّفٙی دس ٘شخ ضػت ٚ چٟبس‬
‫ویّٛ ثیت ثش ثب٘یٝ وذ ٌزاسی ٔی ضٛد دس حبِی وٝ یه وب٘بَ اص یه سی دی غٛتی ثیص اص ٞفتػذ ویّٛ ثیت ثش‬
‫ثب٘یٝ فضب ٔی ٌیشد . تؼذاد صیبدی اص فشوب٘س ٞبی غیش ضشٚسی ثشای ا٘تمبَ اعالػبت غذا دس خشیبٖ دادٜ ٞبی‬

‫1.‌فشوب٘س ثبال ثیٗ 3 تب 13 ٍٔبٞشتض ٚ فشوب٘س پبییٗ ثیٗ 13 تب 113 ویّٛ ٞشتض است وٝ ٞش دٚ دس ٔحذٚدٜ ی ٔٛج سادیٛیی لشاس ٔی‬
‫ٌیش٘ذ ‌‬

‫3‬
‫تّفٗ حزف ٔی ضٛد أب سی دی ، دادٜ ایی سا وٝ فشوب٘سی خبسج اص ٘شخ سا ٘یض تِٛیذ ٔی وٙذ ثٝ ٔٙظٛس ثبص تِٛیذ‬
‫آسبٖ تش ، غٙی تش ٚ وبُٔ تش اعالػبت ٔشثٛط ثٝ غذا حفظ ٔی وٙذ .‬

‫جزئیات فنی‬
‫ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی دیدیتبَ ثٝ ػٙٛاٖ یه ػٙػش ػىس یب ثٝ اختػبس پیىسُ ضٙبختٝ ٔی ضٛ٘ذ .ٞش پیىسُ دس‬
‫ثیطتش اٚلبت ثب استفبدٜ اص سٝ ػذد غحیح ٞطت ثیتی ٚ ثذٖٚ ػالٔت ٕ٘بیص دادٜ ٔی ضٛد. ٔمذاس ایٗ سٝ ػذد‬
‫ثٝ ضذت سً٘ ٞش یه اص سٝ ِٔٛفٝ ی سٍ٘ی (لشٔض ، آثی ، سجض) دس یه ٔمیبس غفش تب دٚیست ٚ پٙدبٜ ٚ پٙح‬
‫ثستٍی داسد . فطشدٜ سبصی دس‪ jpeg‬ثش ٞش ِٔٛفٝ ی سً٘ ثٝ عٛس خذاٌب٘ٝ ػّٕیبت ا٘دبْ ٔی دٞذ ، ثٙبثشایٗ آ٘چٝ‬
‫وٝ ٔب ثب آٖ سش ٚ وبس خٛاٞیٓ داضت پیىسُ ٞطت ثیتی است .‬
‫دس حبِت استب٘ذاسد چٙذیٗ حبِت ٔتٙٛع ثٟشٜ ثشداسی اص اٍِٛسیتٓ ‪ٚ jpeg‬خٛد داسد . ٔب ثٝ ثشسسی‬
‫حبِت ٔتٛاِی ‪ DCT‬پبیٝ ٔی پشداصیٓ. ایٗ سٚش فطشدٜ سبصی دس چٟبس ٔشحّٝ ا٘دبْ ٔی ٌیشد ، وٝ آٟ٘ب سا ثٝ‬
‫غٛست وٛتبٜ دس صیش تٛغیف ٔی وٙیٓ.‬
‫1) ٔٙبثغ دادٜ فطشدٜ ٘طذٜ ثٝ ثالن ٞبیی 8*8 ضبُٔ پیىسُ ٞب خذا ٔی ضٛ٘ذ . ػذد 821 اص ٔمذاس ٞش‬
‫پیىسُ وبستٝ ٔی ضٛد تب ٔحذٚدٜ ی ٔمذاس آٖ ثیٗ 721 ٚ 821 – ثبضذ.‬
‫2) ٞش ثالن ثٝ یه ثالن 8*8 اص ضشایت فشوب٘سی (اص ضشایت ضذتی) ٔٙتمُ ٔی ضٛد.‬
‫3) ایٗ ضشایت ثستٝ ثٙذی ٔی ضٛ٘ذ .‬
‫4) یه وذ ٌزاس ثٝ سٚش آ٘تشٚپی (فطشدٜ سبصی وبٞطی) ثٝ ضشایت ثستٝ ثٙذی ضذٜ اػٕبَ ٔی ضٛد.‬

‫4‬
‫ب) مذل توسعه و فزمول بنذی ریاضی‬
‫تعزیف‬
‫یىی تػٛیش غیش فطشدٜ ثٝ ػٙٛاٖ یه آسایٝ ی دٚثؼذی اص پیىسُ ٞب ثب ػشؼ ‪ ٚ W‬استفبع ‪ H‬رخیشٜ ٔی‬
‫ضٛد. ٔب لشاس داد ٔی وٙیٓ وٝ پیىسُ ٞب اص ثبال سٕت چپ تػٛیش ثب ضشٚع اص (0,0) ا٘ذیس ٌزاسی ٔی ضٛ٘ذ .‬

‫تبذیل کسینوسی گسسته (‪)DCT‬‬
‫ایٗ تجذیُ ثب استفبدٜ اص سشی ٞبی فٛسیٝ (تجذالت فٛسیٝ)، فشْ پیٛستٝ سا ثٝ فشْ ٌسستٝ تجذیُ ٔی وٙذ ،‬
‫ٚ ٟ٘بیتب وسیٙٛس سا ثب استفبدٜ اص لٛاػذ اػذاد ٔختّظ خبیٍضیٗ فشْ ٕ٘بیی ٔی ٕ٘بیذ . خضئیبت ایٗ تٛاِی سا دس‬
‫ایٗ خب ثبص تِٛیذ ٘خٛاٞیٓ وشد چشا وٝ ثٝ عٛس وبُٔ دس ]2[ پٛضص دادٜ ضذٜ است . دس ػٛؼ ٔفیذ خٛاٞذ ثٛد‬
‫وٝ ‪ DCT‬سا دس لبِت فضبٞبی ثشداسی ، عشح ٞب ، ٚ ٔبتشیسٟب ثشسسی وٙیٓ .‬
‫1) عشح ٞب ٚ ایذٜ ٞبی فطشدٜ سبصی : ٔب ایٗ ثخص سا ثب ثشسسی عشح ٞبی سبدٜ ای دس فضبی سٝ‬
‫ثؼذی (ثب استفبدٜ اص ٔضبسة ٘مغٝ ای (ػذدی) الّیذس) ضشٚع ٔی وٙیٓ. دس فضبی ثشداسی استب٘ذاسد ٔب تػٛیشی‬
‫اص ٞش آسایٝ ی ػضٛ فضبی سٝ ثؼذی ثش اسبس آسایٝ ٞبی پبیٝ (‪ )i , j ,k‬پیذا خٛاٞیٓ وشد ؛ ثذیٗ ٚسیّٟبستفبدٜ اص‬
‫یه ٔدٕٛػٝ اص ضشایت وٝ ثتٛا٘ذ ثشای تِٛیذ ثشداس اغّی ثٝ ػٙٛاٖ یه تشویت خغی ، اص ثشداسٞبی پبیٝ استفبدٜ‬
‫ضٛد ٕٔىٗ خٛاٞذ ثٛد. حبَ ٔؼٙی ایٗ ٔٛضٛع چیست ؟ یه آسایٝ تحت استب٘ذاس پبیٝ ی ‪ i,j,k‬ثٝ ٔب اػذاد‬
‫ٚاحذ سا ثٝ ٕٞشاٜ ٔحٛس ٞبی اغّی ‪ٔx , y , z‬ی دٞذ . ثشای ٔثبَ آسایٝ (7,5,3) ثٝ ایٗ ٔؼٙی است وٝ ضٕب سٝ‬
‫ٚاحذٕٞشاٜ ٔحٛس ‪ ، x‬پٙح ٚاحذ ثٝ ٔٛاصات ٔحٛس ‪ٞ ٚ y‬فت ٚاحذ ٔٛاصی ٔحٛس ‪ z‬حشوت وشدٜ ایذ . ایٗ‬
‫استب٘ذاسد پبیٝ ، ضٕٙی است . ثب ایٗ حبَ اٌشثش آٖ تٛافك ضذ وٝ ٔب ٔی تٛا٘یٓ یه ٔدٕٛػٝ ٔتفبٚت اص ثشداسٞبی‬
‫پبیٝ سا استفبدٜ وٙیٓ ، دس ایٗ حبَ یه ثشداس ٔی تٛا٘ذ ٘مبط ٔتفبٚتی اص فضب سا (عجك لشاس ٌشفتٗ ثشداس ٞبی پبیٝ)‬

‫5‬
‫اسائٝ دٞذ . ثشای ٔثبَ ، ثیبییذ ثشداسٞبی استب٘ذاسد سا ثش خالف ػمشثٝ ٞبی سبػت حَٛ ٔحٛس ‪ z‬چُٟ ٚپٙح دسخٝ‬
‫خٓ وٙیٓ . ثشداسٞبی پبیٝ ٔمبدیش صیش سا خٛاٞٙذ یبفت .‬
‫)0, √/1 , √/1( =1‪v‬‬

‫)1, 0 ,0( =3‪v‬‬

‫)0, √/1 - , √/1( =2‪v‬‬

‫اٌش تٛخٝ وٙیذ یىی اص ثشداس ٞب تغییش ٘ىشدٜ است . ثب ایٗ ضشایت ، ثشداس لجّی (7,5,3 ) ، اوٖٙٛ ثٝ ایٗ‬
‫ٔؼٙی خٛاٞذ ثٛد وٝ سٝ ٚاحذ ٕٞشاٜ ثب ٔحٛس ‪ ، x=y‬پٙح ٚاحذ ٔٛاصی ثب ٔحٛس ‪ٞ ٚ x=-y‬فت ٚاحذ ٔٛاصی ثب‬
‫ٔحٛس ‪ z‬حشوت وٙیٓ. ایٗ ٔىبٖ ثٝ غٛست )7, √/8 , √/2-( اسائٝ خٛاٞذ ضذ .‬
‫دس ٔثبَ لجُ ، ٔب دیذیٓ وٝ چٍٛ٘ٝ یه ٔدٕٛػٝ اص ٔضبسة ٔی تٛا٘ٙذ دٚ ٘مغٝ ی ٔتفبٚت سا دس فضبی‬
‫ٚاثستٝ ثٝ ثشداسٞبی پبیٝ ای وٝ ثٝ وبس ٔی سٚد ، اسائٝ دٞٙذ . أب حبَ ، ثیطتش ثٝ ‪ DCT‬ثپشداصیٓ ، ٔب ٘طبٖ ٔی‬
‫دٞیٓ وٝ چٍٛ٘ٝ یه ٘مغٝ ی تٟٙب ٔی تٛا٘ذ تٛسظ دٚ ٔدٕٛػٝ ضشایت ٔختّف اسائٝ ضٛد . فشؼ وٙیذ:‬
‫)8, √/4 , √/4-( =‪ٚ V‬‬

‫+‬

‫+‬

‫ثٝ دِیُ ایٙىٝ ٔجٙبٞبی خذیذ ثشداسی ٘شٔبَ است ٔب ٔی تٛا٘یٓ ٞش یه اص ضشایت‬

‫سا دس ٔىبٖ خذیذ‬

‫ثشداسٞبی پبیٝ ثب ضشة داخّی ‪ V‬ثب ٞشیه اص ثشداسٞبی پبیٟپس اص ٚاسد ضذٖ ثٝ دسٖٚ خٕیذٌی (چشخص چُٟ‬
‫ٚ پٙح دسخٝ) ثذست آٚسیٓ . ٚ خٛاٞیٓ داضت‬
‫)‬

‫(‬

‫)‬

‫(‬

‫‪w‬‬

‫2) ٌستشش ٚ تؼٕیٓ : ٕٔىٗ است وٝ فٛسا آضىبس ٘طٛد وٝ چشا ایٗ ٔفْٟٛ ثٝ خػٛظ دس ثش٘بٔٝ ٞبی‬
‫رخیشٜ سبصی تػٛیش ٔفیذ است . ثشای ضشٚع ثٝ وطف سٛدٔٙذی ایٗ سٚش ثیبیذ اص ٘ضدیىتش ٔثبَ لجُ سا ثشسسی‬
‫وٙیٓ. تٛخٝ وٙیذ وٝ ثشداس ‪ V‬سٝ ٔضشة غیش غفش داسد دس حبِی وٝ ثشداس ا٘تمبَ یبفتٝ ی‪ w‬داسی یه ٔضشة‬
‫غفش است . دس ٚضؼیتی ٘سجتب سبدٜ (ثشداسٞب دسٖٚ فضبی سٝ ثؼذی) اسسبَ یىی اص ٔضبسة ثٝ غفش ضبٞىبس‬
‫ثضسٌی ٘یست . چٝ اتفبلی ٔی افتذ اٌش ثٝ خبی یه فضبی سٝ ثؼذی ٔب دس فضبیی ثب اثؼبد ثبالتش وبس ٔی وشدیٓ‬
‫؟آ٘دب ٕٔىٗ است چٙذیٗ ٔضشة دس ثشداس ثٝ غفش تجذیُ ضذٜ ثبضذ .ایٗ ٔٛضٛع احتٕبَ اسائٝ ثشداس دس یه‬
‫حبِت فطشدٜ سا ٔؼشفی ٔی وٙذ . اٌش دس ٔٛسد آٖ فىش وٙیذ ٔب چیضی ضجیٝ ایٗ سا دس ٕٞٝ ی صٔبٖ ٞب ا٘دبْ ٔی‬
‫دٞیٓ : یه ػجبست ضبُٔ }99,…,3,2,1{=‪ k‬ثٝ ایٗ ٔؼٙی است وٝ ‪ ، k‬اِٚیٗ ٘ٛدٚ ٘ٝ ػذد غحیح است .‬
‫ػجبست "99,…" ضبُٔ ضص وبساوتش است وٝ ٔختػش ٘ٛیسی ای ثشای ٘ٛد ٚ ضص ػضٛ ‪ k‬است ، وٝ ضبُٔ‬
‫غذ ٚ ٞطتبد ٚ ضص سلٓ ٚ ٘ٛد ٚ پٙح وبٔب است . ثب تٙظیٓ ٘ٛع اسائٝ ٔب لبدس ثٝ ٍٟ٘ذاسی ٔمذاس صیبدی اص‬

‫6‬
‫اعالػبت دس یه فضبی وٛچه ٞستیٓ . ثب ایٗ حبَ ، ایٗ اسائٝ ی تٙبٚثی ثٝ ضذت ثٝ ٚیژٌی ٞبی اعالػبتی وٝ‬
‫دس حبَ اسائٝ ا٘ذ ثستٍی داسد .‬
‫3) تػبٚیش ثٝ ػٙٛاٖ ثشداس ٞب : اوٖٙٛ ٔب ایٗ ایذٜ سا ٔی ٌیشیٓ ٚ آٖ سا دس وبس فطشدٜ سبصی تػٛیش‬
‫اػٕبَ ٔی وٙیٓ .ػّی سغٓ ایٗ ٚالؼیت وٝ ٞش صیش پیىسُ دادٜ ضذٜ دس یه تػٛیش (ٔثال ِٔٛفٝ سجض) ٔی تٛا٘ذ ٞش‬
‫یه اص اػذاد غحیح دس ٔحذٚدٜ ی غفش تب دٚیست ٚ پٙدبٜ ٚ پٙح ثبضذ ، ثب ایٗ حبَ استجبط آٖ پیىسُ ثب‬
‫ٕٞسبیٍب٘ص ٔؼٕٛال اختیبسی ٘یست . یه تػٛیش سا ثشداسیذ ٚ ثٝ اٍِٛٞبی ٔتٙٛع سً٘ ٚ سٚضٙبیی دس ٔیبٖ تػٛیش‬
‫تٛخٝ وٙیذ . ثستٝ ثٝ آٖ تػٛیش خبظ ، ضٕب ٕٔىٗ است لسٕت ٞبی ثضسٌی سا ثب تٙٛع خیّی وٓ یب خیّی‬
‫تذسیدی ثجیٙیذ .ٚ ٔٙغمٝ ای اص تػٛیش ثب ٔٙغمٝ ای دیٍش اص آٖ، ٘ٛسب٘بت ثضسٌتشیذاضتٝ ثبضذ ، أب ایٗ ٘ٛسب٘بت‬
‫ٕٔىٗ است ثٝ فشْ ثشخی اٍِٛٞبی تىشاسی ثبضٙذ . ایٗ اٍِٛٞب یه ٔطخػٝ اص تػٛیش سا وٝ ٔب آٖ سا ٔحتٛای‬
‫فشوب٘س فضبیی ٔی ٘بٔیٓ ثبص اسائٝ ٔی وٙٙذ . یه لغؼٝ اص ٔٛسیمی ثب ٘ت ٞبی ثٓ ، ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘س صٔب٘ی‬
‫پبییٙی داسد ، یه تػٛیش ثب تغییشات آساْ ٘یض ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘س فضبیی پبییٙی داسد . ٔشحّٝ ثؼذی ، تؼییٗ ِٔٛفٝ‬
‫ٞبی فشوب٘س است .‬
‫4) ضذت ثٝ فشوب٘س1 : یه خظ اص ٞطت پیىسُ ٔدبٚس سا دس ٘ظش ثٍیشیذ .ساخغ ثٝ آٖ ثٝ ػٙٛاٖ ثخطی‬
‫اص یه سدیف یب ستٖٛ یه تػٛیش یب یه دستٝ ٔستمُ اص پیىسُ ٞب وٝ تػٕیٓ داسیٓ ثٝ غٛست یه خب ثیبٚیضیٓ‬
‫ٚ ضىُ یه خظ سا ثسبصیٓ ، فىش وٙیذ .حبَ ٔب ثب ایٗ سدیف اص پیىسُ ٞب ثٝ ػٙٛاٖ یه ثشداس سفتبس ٔی وٙیٓ ؛‬
‫ِیستی اص ضشایت ٘طبٖ ٔی دٞٙذ وٝ چٝ ٔمذاس اص ِٔٛفٝ ٞبی سٍ٘ی ٔٙبست ، دس ٔحُ ٞبی فضبیی حبضش ٞستٙذ‬
‫. ٞش ثشداس پبیٝ دس ایٗ ٔذَ ضجیٝ استب٘ذاسد الّیذس پبیٝ دس ٞٙذسٝ خٛاٞذ ثٛد ،ٚ دس ٞشیه اص ٞطت ٚضؼیت‬
‫ثشداسی ، داسی ٔمذاسی ٚاحذ ثٝ ٕٞشاٜ تؼذادی غفش است .ٔمذاس ٚاحذ ثیبٖ ضذٜ ، ثشاثش است ثب دٚیست ٚ پٙچبٜ‬
‫ٚپٙچٕیٗ ٔمذاس ، وٝ ٔبوضیٕٓ ضذت احتٕبِی(دس حبِت ضذتی) است . یه تٙظیٓ خضئی دس ایٗ ٔشحّٝ ، ایٗ‬
‫است وٝ یه ػذد غحیح ػالٔتذاس ، پیىسُ ٞب سا ٔطخع ٔی وٙذ ، تفشیك 821 اص ٕ٘ٛ٘ٝ ی فشْ ضذت ٔٛخت‬
‫ایٗ ضذ وٝ آٟ٘ب اوٖٙٛ دس ٔحذٚدٜ ی] 721 ٚ 821- [ ثبضٙذ . ٍٞٙبْ ثبصسبصی تػبٚیش ‪ٔ ،jpeg‬شحّٝ آخش دس‬
‫ٔشاحُ سٔضٌطبیی اضبفٝ وشدٖ 821 ثٝ ٞشیه اص ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب خٛاٞذ ثٛد .‬
‫دس ایٗ ٔشحّٝ ٔب ثب ا٘تخبة ٔجٙبیی ٔتٙبٚة ، اٍِٛٞبیی وٝ ثٝ عٛس وّی دس ٌشٚٞی اص پیىسُ ٞب یبفت ٔی ضٛ٘ذ سا‬
‫استخشاج خٛاٞیٓ وشد . چٖٛ ٔب ثٝ ٔحتٛای فشوب٘س ٞبی فضبیی ایٗ ٌشٜٚ ػاللٝ ٔٙذ ٌطتٝ ایٓ ، ثشداس ٞبی پبیٝ‬

‫‪intensity to frequency‬‬

‫7‬

‫.1‬
‫ای (ٚیژٜ ای)سا ا٘تخبة ٔی وٙیٓ وٝ دس یه ٔتغییش فشوب٘سی ٔؼیٗ ضذٜ ا٘ذ ٚتٛسظ تٛاثغ وسیٙٛسی تِٛیذ ضذٜ ا٘ذ‬
‫.‬
‫ثشداس ٞبی پبیٝ ی ‪DCT‬تٛسظ تبثغ صیش ثٝ دست ٔی آیٙذ :‬
‫)‬

‫(ة-1)‬

‫)‬

‫(‬

‫(‬

‫) (‬

‫√‬

‫(ة-2)‬
‫}7 , . . . ,1 ,0{ = ‪Ω‬‬

‫= ]‪dΩ[t‬‬
‫{= )‪C(Ω‬‬

‫}7 , . . . ,1 ,0{ = ‪for t‬‬

‫وٝ ‪ t‬ضبخع ضشیت ٚ ‪ Ω‬تؼییٗ وٙٙذٜ ی یىی اص ٞطت ثشداس پبیٝ ای است وٝ تٛسظ فشوب٘س ثىبس ثشدٜ ضذٜ‬
‫ایدبد ٔی ضٛد . ایٗ تؼشیف ا٘تخبة ضذ ٜ است تب ٔدٕٛػٝ ای پبیٝ اص ٚیژٌی ٞبی فضبی ٘شٔبَ سا ػشضٝ وٙذ.‬
‫ضىُ صیش ٘طبٖ دادٜ است وٝ ٞشیه اص ایٗ ثشداسٞب ثش سٚی یه ٘مطٝ ی ٔٛلؼیت ٔتضبد ضذتیجٝ چٝ چیض ضجیٝ‬
‫خٛاٞٙذ ثٛد . ثبالتشیٗ ٔمذاس ثٝ دسخطبٖ تشیٗ پیىسُ ٔشثٛط خٛاٞذ ثٛد ٚ پبییٗ تشیٗ ٔمذاس (ثضسٌتشیٗ ٔٙفی) ثٝ‬
‫تیشٜ تشیٗ پیىسُ.‬
‫اٌش‬

‫اوٖٙٛ ٔتذی وٝ دس‬

‫لسٕت (ة-1) تٛضیح دادٜ ضذ سا‬
‫اػٕبَ وٙیٓ ٔی تٛا٘یٓ ثشداس پیىسُ‬
‫سا ثٝ ػٙٛاٖ یه تشویت خغی اص‬
‫ثشداسٞبی پبیٝ ی سیٙٛسی وٝ دس‬
‫ثخص پٙح تؼشیف ضذٜ ثیبٖ وٙیٓ . اص‬
‫ٚیژٌی ٞبی لبثُ تٛخٝ ثشداسٞبی‬
‫ا٘تمبَ یبفتٝ ایٗ است وٝ تؼذاد صیبدی‬
‫اص ٔضبسة "فشوب٘س ٞبی ثبال" اغّت‬
‫غفش یب ٘ضدیه ثٝ غفش٘ذ .ایٗ ٔٛضٛع‬
‫ثٝ ایٗ دِیُ وٝ تػبٚیش دیدیتبَ سٍ٘ی ثب تٗ پیٛستٝ ٔؼٕٛال تٙٛع فضبیی "فشوب٘س ثبال1" ی ٘بچیضی داس٘ذ ، اتفبق‬
‫ٔی افتذ . دٚثبسٜ ثٝ ثشداس پبیٝ ثب 7 = ‪ٍ٘ Ω‬بٜ وٙیذ . ٔمذاس پیىسُ ٔشثٛعٝ دسٔیبٖ ٞش یه اص سدیف ٞب ثیٗ خیّی‬
‫‪. high frequency‬‬

‫8‬

‫1‬
‫تبسیه ٚ خیّی سٚضٗ ٔتفبٚت خٛاٞذ ثٛد .ٞشوسی ثٝ آسب٘ی ٔی تٛا٘ذ تػٛس وٙذ وٝ دسوبٔپیٛتش ٔؼیٙی وٝ‬
‫ٔب٘یتٛسش داسای پیىسُ ٞبیی ثب پٟٙبی تمشیجی سٝ دٞٓ ٔیّی ٔتش است ،تػٛیش ثب سً٘ ٞبی ثٝ ضذت ٔتفبٚت دس‬
‫ٞش ثخص اص ایٙح ٘بخٛضبیٙذ ثٝ ٘ظش ٔی سسذ .‬
‫دس یه ٌشٜٚ اص ٔضبسة فشوب٘سی ٞطت ٌب٘ٝ ، دٚس اص رٞٗ ٘یست وٝ ا٘تظبس داضتٝ ثبضیٓ سٝ یب چٟبس‬
‫ٔضشة غفش ٚ دلیمب چٟبس یب پٙح تبی آٟ٘ب خیّی ٘ضدیه ثٝ غفش ثبضذ . اٌش یه ٔضشة حذٚد غفش است ، آٖ ثٝ‬
‫ایٗ ٔؼٙی است ، وٝ سٟٓ ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘سی ٔشتجظ ٘بچیض است ، ضبیذ حتی ثٝ لذسی ٘بچیض ، وٝ اٌش حزف‬
‫ضٛد ٌٓ ٕ٘ی ضٛد .‬
‫5)فشوب٘س فضبیی دس دٚ خٟت : ثیص اص یه ‪ DCT‬یب ا٘تمبَ وسیٙٛسی ٌسستٝ ثشای اٍِٛسیتٓ ‪jpeg‬‬

‫ٚخٛد داسد ، وٝ ایٗ ٔٛضٛع ثش ٘تیدٝ ٔٛثش خٛاٞذ ثٛد . چٖٛ تػبٚیش اص عشیك آسایٝ ٞبی دٚثؼذی ضبُٔ پیىسُ‬
‫ٞب اسائٝ ضذٜ ا٘ذ ، ٔفیذ است وٝ یه سٙدص وٕی اص فشوب٘س ٞبی فضبیی افمی ٚ ػٕٛدی ثٝ ٞٓ پیٛستٝ ضٛ٘ذ،‬
‫٘ٝ فمظ افمی یب ػٕٛدی غشف . ثحث ٔغشح ضذٜ دس لسٕت (ة-4) تٟٙب ثب یه خظ اص پیىسُ ٞب سش ٚ وبس‬
‫داسد ، دس حبِی وٝ یه تػٛیشٔغٕئٙٙب ٔی تٛا٘ذ اص تؼذاد صیبدی اص ایٗ خغٛط خذا اص ٞٓ تطىیُ ضذٜ ثبضذ .‬
‫6) تؼشیف ‪ DCT : DCT‬دٚ ثؼذی وٝ ثشای فطشدٜ سبصی تػبٚیش ‪ jpeg‬ثٝ وبس ثشدٜ ٔی ضٛد ثٝ‬
‫غٛست صیش تؼشیف ضذٜ است . ٔب فشْ وّی ثشداسٞبی پبیٝ ی ‪ DCT‬وٝ دس ثخص 5 ثیبٖ ضذ سا استفبدٜ ٔی‬
‫وٙیٓ .‬
‫)‬

‫(ة-3)‬

‫(‬

‫∑‬

‫∑=)‪F(v, u‬‬

‫وٝ )‪ٕٞF(v, u‬بٖ ضشیت فشوب٘س است ثب فشوب٘س ٞبی ػٕٛدی ‪ ٚ v‬افمی ‪ٔp(y, x) ٚ ، u‬ىبٖ‬
‫پیىسُ دس سغش ‪ ٚ y‬ستٖٛ ‪x‬ثالن ٞطت دس ٞطت فشؼ ضذٜ ثشای تػٛیش است .‬
‫ایٗ تؼشیف ٔی تٛا٘ذ تٛسظ اػٕبَ ٔبتشیسی ثٝ فشْ صیش ، ٔحمك ضٛد .‬

‫9‬
‫ٔبتشیس ٞبی ‪ P ٚ F‬ثٝ تشتیت ضبُٔ ٔضبسة فشوب٘سی ٚ پیىسُ ٞب ٞستٙذ ، دس حبِی وٝ ‪ D‬ثشداسٞبی پبیٝ‬
‫‪ DCT‬سا دس سدیف ٞبیص ٍ٘ٝ داسی ٔی وٙذ.حبَ ثب دس ٘ظش ٌشفتٗ ٔ بتشیس ٞبی ثبال ٚ خبیٍضیٗ وشدٖ ٔمبدیش‬
‫آٟ٘ب دس ساثغٝ ثبال فشْ ٔؼبدِٝ ‪ DCT‬سا ثب ا٘ذوی تفبٚت ثٝ غٛست صیش خٛاٞیٓ داضت‬
‫(ة-4)‬
‫ثب چیٙص ٔدذد ػبُٔ ٞب ٚ ٌشٜٚ ٞب ثٝ غٛست ٔٙبست ، ٔب لبدس ثٝ تؼییٗ ٔؼبدِٝ (4)ثب استفبدٜ اص تؼشیف‬
‫ٞبی اسائٝ ضذٜ دسثبال ثٝ غٛست ضشة ٔبتشیسی صیشٞستیٓ.‬
‫(ة-5)‬
‫7 ) ‪ٔ DCT‬ؼىٛس (‪ :) IDCT‬تب ایٙدب ، ثحث ٔب ٔٙحػشا ٔشثٛط ثٝ رخیشٜ سبصی یه تػٛیش ثٛدٜ است‬
‫. اخبصٜ دٞیذ وٝ اص ایٗ ٚالؼیت غبفُ ٘طٛیٓ وٝ یه عشح رخیشٜ سبصی ٔٛسد استفبدٜ لشاس ٕ٘ی ٌیشد ٍٔش ایٙىٝ ،‬
‫پشداصٜ ٞب لبثُ ٔؼىٛس وشدٖ ثبضٙذ ٚ دس٘تیدٝ اعالػبت لبثُ ثبصیبثی . ٔب اوٖٙٛ ٘یبص ثٝ ثبثت وشدٖ ایٗ ٔٛضٛع‬
‫داسیٓ وٝ ‪ DCT‬ثشٌطت پزیش است . اثجبت ایٗ ٔٛضٛع ثسیبس سبدٜ است :ٔبتشیس ‪ D‬داسای ٔشتجٝ وبُٔ 1 است‬
‫چشاوٝ سغشٞبی آٖ ضبُٔ ٔمبدیش ثشداسٞبی پبیٝ ا٘ذ وٝ اص ٞٓ ٔستمُ ا٘ذ ثٙبثشایٗ ‪ ٚ D‬تشاٟ٘بدٜ آٖ ٔؼىٛس‬
‫پزیش٘ذ. چٖٛ سدیف ٞبی ‪ D‬ثٝ فشْ ثشداسٞبی پبیٝ 2دس فضبی ‪-n‬ثؼذی است (دس ٞشسغش یه ، یه ٚ ثمیٝ غفش‬
‫است) ٞستٙذ ثٙبثشایٗ ‪ٔ D‬بتشیسی ٔتؼبٔذ است ، دس٘تیدٝ‬

‫. ایٗ ٘تیدٝ اص اثجبت لجُ ثٝ ٔؼبدِٝ ی‬

‫صیش ثشای ‪ٔ DCT‬ؼىٛس ٔی ا٘دبٔذ .‬

‫(ة-6)‬

‫1.‌‪ :‌full rank‬ثٝ ایٗ ٔؼٙی وٝ تٕبْ سغشٞب ٚ ستٖٛ ٞبی آٖ ٔستمُ اص یىذیٍش ا٘ذ ٚ ٔبتشیس ٔشثؼی است ٚ دس ٘تیدٝ دتشٔیٙبٖ‬
‫ٔبتشیس ٔخبِف غفش است ‌‬
‫‪. orthonormal‬‬

‫21‬

‫2‬
‫ٕٞیٗ عٛس وٝ دس ٔؼبدِٝ ی (6) ٘طبٖ دادٜ ضذٜ ، ٘تیدٝ ی ا٘تمبَ ‪ٔ ٚ DCT‬ؼىٛس آٖ ثٝ عٛس تئٛسی اص‬
‫دست ٘ذادٖ خضئیبت تػٛیش سا دس ثش خٛاٞذ داضت . دس ػُٕ ، ٕٞٝ ٔمبدیش ثب دسغذ دلت ٔحذٚدی ٍ٘ٝ داسی‬
‫ٔی ضٛ٘ذ ، ٚ ٕٞچٙیٗ تبثغ وسیٙٛس تبثؼی ایذآَ ٘یست ، ثٙبثشایٗ ٔحتُٕ خٛاٞذ ثٛد وٝ ثشخی خغبٞبی وٛچه‬
‫دس ثبصسبصی تػٛیش تٟٙب ثب دست ثٝ دست وشدٖ دادٜ ٞب ٔیبٖ فشْ ضذتی ٚ فشْ فشوب٘سی اتفبق ثیبفتذ . ٞشچٙذ ،‬
‫ایٗ ٔمذاس دس ٔمبیسٝ ثب ٔیضا٘ی وٝ ػٕذا دس خالَ ٔشحّٝ ثؼذی اٍِٛسیتٓ ا٘دبْ ٔی ضٛد ثسیبس خضیی است .‬

‫بسته بنذی‬

‫1‬

‫ثؼذ اص ایٙىٝ یه ثالن اص پیىسُ ٞب ثٝ فشْ ٔضبسة فشوب٘سی ا٘تمبَ یبفت ، دادٜ ٞب ثٝ یه ٔدٕٛػٝ ی‬
‫ثب ٔمبدیش وٛچىتش تجذیُ ضذٜ ا٘ذ(فبص اَٚ فطشدٜ سبصی) . حبَ ثٝ ٔشحّٝ ای اص اٍِٛسیتٓ سسیذیٓ وٝ دٚسا٘ذاختٗ‬
‫اعالػبت دس آٖ اتفبق خٛاٞذ افتبد . وٛا٘تیضٜ وشدٖ ثٝ ایٗ ٔؼٙی است وٝ ا٘ذاصٜ ٌبْ ٚاحذ ثضسٌتشی ثشای ٞش‬
‫ػٙػش اص ثالن ٞطت دس ٞطت ا٘تخبة ضٛد ٚ سپس ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی ثالن ثٝ ٘ضدیه تشیٗ ا٘ذاصٜ ٌبْ ٔٛخٛدثشدٜ‬
‫ضٛ٘ذ . ثشای ٔثبَ ، اٌش ٔمذاس یه ٔضشة فشوب٘سی ثؼذ اص ‪ 47.98 ، DCT‬ثبضذ ، ٚ ٔمذاس وٛا٘تیضٜ ی ٔشثٛط ثٝ‬
‫آٖ 82 ثبضذ ، ٔمذاس ٔضشة فشوب٘سی وٛا٘تیضٜ ضذٜ 2 خٛاٞذ ثٛد . تٛخٝ وٙیذ وٝ ٞش ٔضشة فشوب٘سی وٝ‬
‫ٔمذاسش وٕتش اص ٘یٕی اص ٔمذاسوٛا٘تیضٜ ی ٔشثٛط ثٝ آٖ ثبضذ ثٝ غفش تجذیُ خٛاٞذ ضذ .‬
‫ٌبْ وٛا٘تیضٜ وشدٖ ثٝ عٛس سسٕی ثٝ عشیك ٔمبثُ تؼشیف ضذٜ است :‬
‫(ة-7)‬
‫)‪٘ N(x‬ضدیىتشیٗ ٔمذاس غحیح ثٝ ‪ x‬سا ثش ٔی ٌشدا٘ذ ٚ‬

‫ٔمذاسی وٛا٘تیضٜ ضذٜ ، غحیح ، ثذٖٚ‬

‫ػالٔت ٚ ٞطت ثیتی است .‬
‫خذَٚ ثستٝ ثٙذی2 یه ٚسٚدی اغّی ثشای فطشدٜ سبص ‪ jpeg‬است . حذٚد 45111*3.1 خذَٚ ثستٝ‬
‫ثٙذی ٔؼتجش ٚخٛد داسد . ثسیبسی اصآٟ٘ب وبسثشد وٕی داس٘ذ ، چشاوٝ ٔمبدیش ثستٝ ثٙذی ثضسي ٔٛخت اص دست‬
‫سفتٗ ٔمذاس صیبدی اص اعالػبت ثػشی دس ٍٞٙبْ اخشای تػٛیش ٔی ضٛد ، ٚ ایٗ ثب ٔطخػبتی اص تػٛیشوٝ ثیبٖ‬
‫ٔی وٙذ ِٔٛفٝ ٞبی "فشوب٘س ثبال" ثبیذ اص تػٛیش حزف ضٛ٘ذ (چٖٛ چطٓ ا٘سبٖ لبدس ثٝ تطخیع آٟ٘ب ٘یست)‬
‫ٔٙبفبت داسد ٚ ثٝ حزف ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘سی ٔحذٚدٜ پبییٗ ٔٙدش ٔی ضٛد .٘ىتٝ لبثُ تٛخٝ ایٗ است وٝ ویفیت‬

‫‪. quantization‬‬
‫‪. quantization table‬‬

‫11‬

‫1‬
‫2‬
‫ٔمیبس 1 تب 11 وٝ اص عشیك ساثظ وبسثشی ثیطتش فطشدٜ سبص ٞبی ‪ jpeg‬لبثُ دستشسی است ، ٞیچ ودب ثٟالیٝ‬
‫وٙتشِی وٝ تٛسظ اٍِٛسیتٓ ‪ jpeg‬پطتیجب٘ی ٔی ضٛد ٘ضدیه ٕ٘ی ضٛد.‬
‫ثیص اص یه خذَٚ وٛا٘تیضٜ سبص ثشای یه تػٛیش ٔٙفشد ٔی تٛا٘ذ استفبدٜ ضٛد (ثبالی چٟبس تب). ایٗ أش‬
‫ٔفیذی است ، ثشای ٔثبَ ،چٖٛ چطٓ ٞبی ٔب ثٝ تٙٛع دس سً٘ آثیٙسجت ثٝ دسخطٙذٌی آٖ وٕتش حسبس است ،‬
‫ثٙبثش ایٗ ِٔٛفٝ ٞبی سٍ٘ی ٔؼیٙی لبدس ثٝ وٛا٘تیضٜ ضذٖ ثیطتشی ٞستٙذ چشاوٝ تبثیش وٕتشی سٚی دسن ٔب اص‬
‫تػٛیش داس٘ذ . ٞش خذَٚ وٛا٘تیضٜ سبصی وٝ استفبدٜ ضٛد ثبیذ دس فبیُ فطشدٜ سبص رخیشٜ ضٛد .‬

‫کذگذاری میانی‬
‫ثؼذ اص ا٘تمبَ ٚ وٛا٘تیضٜ وشدٖ ، استشاتژی وذٌزاسی ٔیب٘ی ثٝ ثالن ٞبی ٔضبسة فشوب٘س اػٕبَ ٔی ضٛد‬
‫. ٞش ثالن ٞطت دس ٞطت دس یه آسایٝ ی یه ثؼذی عٛال٘ی وٝ داسای 46 ػضٛ است ثب استفبدٜ اص یه اٍِٛی‬
‫صیً صاي ٍ٘بضتٝ ٔی ضٛد . ایٗ ٘ٛع تشسیٓ ثشای لشاس دادٖ ٔضبسة ثب فشوب٘س سشتبسشی ضجیٝ ثٝ ٞٓ(تشویت‬
‫فشوب٘س افمی ٚػٕٛدی، حذٚد پش ٔؼٙی تػٛیش ) دس ٘مبط ٔدبٚس دسٖٚ آسایٝ ی خغی عشاحی ضذٜ است. چٖٛ‬
‫ٔضبسة غیش غفش ٔبیُ ثٝ خٕغ ضذٖ دس ٌٛضٝ ی ثبال سٕت چپ ثالن ٞستٙذ ، ٘تیدٝ ی اٍِٛی صیً صاي ایٗ‬
‫خٛاٞذ ثٛد وٝ آسایٝ ی خغی ثٝ یه سضتٝ ی عٛال٘ی اص غفش ٞبی ٔتٛاِی ختٓ ٔی ضٛد .‬
‫ثخص دْٚ وذٌزاسی ٔیب٘ی ٔخّٛعی اص وذٌزاسی عَٛ اخشا1) وذٌزاسی ای ثشای یه ٔمذاس صیبد اص‬
‫دادٜ ٞبی ضجیٝ ثٝ ٞٓ دس حبَ اخشا) ٚ وذٌزاسی عَٛ ٔتغییش اػذاد غحیح2(وذ ٌزاسی ای وٝ دس آٖ ٔتغییش ٞبی‬
‫ػذدی ثیتی ثٝ سٕجّٟب ٔؼبدَ ٔی ضٛ٘ذ) است. سٚش وذٌزاسی عَٛ اخشا تٟٙب ثٝ غفشٞبی دسحبَ اخشا‬
‫ٚوذٌزاسی عَٛ ٔتغیشاػذاد غحیح ثشای ٕٞٝ ی ٔضبسة غیش غفش اػٕبَ ٔی ضٛ٘ذ . ٞش ػٙػشی وٝ تٛسظ ایٗ‬
‫وذٌزاسی ٔشوت تِٛیذ ضذٜ است ثٝ ایٗ فشْ است : (اخشا ، ا٘ذاصٜ ، ٔمذاس). "اخشا3"تؼذاد اػذاد غفشیی وٝ دس‬
‫ثیٗ ایٗ ٚسٚدی ٚ ٚسٚدی غیش غفش لجّی ٚخٛد داسد سا ثب استفبدٜ اص یه ػذد چٟبس ثیتی ثذٖٚ ػالٔت ٔطخع‬
‫ٔی وٙذ . "ا٘ذاصٜ4" یه ػذد غحیح چٟبس ثیتی است ٚ تؼذاد ثیت ٞبی ٔٛسد ٘یبص ثشای ثخص ٔمذاس سا ٔطخع‬
‫ٔی وٙذ . "ٔمذاس5" ، ٔمذاس ٔضشة فشوب٘سی ثستٝ ثٙذی ضذٜ است .‬

‫‪. RLE : Run-Length Encoding‬‬
‫‪. VLI :Variable Length Integer‬‬

‫1‬
‫2‬
‫3‬

‫‪. Run‬‬
‫‪. Size‬‬
‫5‬
‫‪. Value‬‬
‫4‬

‫21‬
‫کذگذاری‬

‫انتزوپی1‬

‫ٔؼَٕٛ تشیٗ ضیٜٛ ی وذٌزاسی آ٘تشٚپی وٝ تٛسظ اٍِٛسیتٓ ‪ JPEG‬استفبدٜ ٔی ضٛد وذٌزاسی ٞبفٕٗ‬
‫است. وذٌزاسی ػذدی ٘یض ٘ٛع دیٍشی اص وذٌزاسی آ٘تشٚپی است وٝ ، ٔمذاسی حدٓ فبیُ سا ٘سجت ثٝ ٞبفٕٗ‬
‫وٛچىتش ٔی وٙذ ، أب پیبدٜ سبصی آٖ پیچیذٜ ت ش است. دس اغُ ، وذٌزاسی آ٘تشٚپی ثشای وبٞص تؼذاد ثیت ٞبی‬
‫ٔٛسد ٘یبص خٟت رخیشٜ سبصی ٞش ػٙػش اص آسایٝ وذ ضذٜ ٔیب٘یىٝ ثش اسبس احتٕبَ ظبٞش ضذٖ یه ػٙػش‬
‫ٔطخع ثٙب ضذٜ است ، تالش ٔی وٙذ . ثحث دس ٔٛسد احتٕبَ تفسیش اعالػبت دس ایٗ ضیٜٛ ، خٛد خٛاٞبٖ‬
‫ٔمبِٝ ای ٔستمُ است ، أب خالغٝ سبدٜ ی صیشاص چٍٍٛ٘ی وبس آٖ یه پیص ٕ٘بیص خٛة ثشای ٔب اسائٝ ٔی وٙذ .‬
‫یه خشیبٖ اص ثیت ٞبی وذٌزاسی ضذٜ ثٝ سٚش ٞبفٕٗ ثبیذ ثب یه خذَٚ وذ یب وّیذ ثشای خشیبٖ سٔض ٌطبیی‬
‫ٕٞشاٜ ضٛد. فشٔت فبیُ ‪ jpeg‬استفبدٜ اص چٙذیٗ خذَٚ سا پطتیجب٘ی ٔی وٙذ (ثیص اص دٚ خذَٚ ثشای حبِت پبیٝ‬
‫‪ ) DCT‬وٝ ثٝ ایٗ ٔؼٙی است وٝ فطشدٜ سبص ٔی تٛا٘ذ دٚ تبثغ چٍبِی احتٕبَ ٔتٕبیض سا ا٘تخبة وٙذ ٚ سپس ثب‬
‫تغجیك دادٖ آٖ ٞب ثب تٛصیغ ثالن دادٜ ضذٜ ثب ٞشیه اص تٛاثغ ثٟتشیٗ فطشدٜ سبص ی سا فشاٞٓ وٙذ .‬
‫دس اغُ ، ‪ DCT‬دادٜ سا دس فشٔی لشاس ٔی دٞذوٝ ثتٛا٘ذ ثٟتشیٗ ثٟشٜ ٚسی سا اص تشاوٓ حبغُ ضذٜ‬
‫تٛسظ وذٌزاسی ٔیب٘ی ٚ وذ ٌزاسی آ٘تشٚپی ثذست آٚسد. آخشیٗ ٔشحّٝ خبیی است وٝ فطشدٜ سبصی دادٜ ٞب‬
‫ٚالؼب اتفبق ٔی افتذ.‬

‫ثبصسبصی‬
‫ثشای خبسج وشدٖ یه تػٛیش ‪ jpeg‬اص حبِت فطشدٜ ٞشیه اص ٔشاحُ ثبال ٔی ثبیست ٚاسٖٚ ضٛ٘ذ .‬
‫1) استفبدٜ اص خذَٚ ٞبفٕٗ ثشای سٔض ٌطبیی سضتٝ ٞبی ثیتی ثٝ آسایٝ ای ضػت ٚ چٟبس ػٙػشی.‬
‫2) ضىُ دٞی ٔدذد ثالن 8 *8‬
‫3) ضشة ٞشیه اص ػٙبغش دس ٔمذاس وٛا٘تیضٜ ی ٔشثٛط ثٝ خٛد .‬
‫4) ا٘دبْ ‪ٔ DCT‬ؼىٛس سٚی ثالن .‬
‫5) ٚ خٕغ ػذد 821 ثب ٞشیه اص پیىسُ ٞب تب حذٚدا تػٛیش ٚالؼی ایدبد ضٛد .‬

‫1.‌‪‌:‌Entropy coding‬یک‌وًع‌کدگذاری‌ اس‌دست‌دَىدٌ‌است‌کٍ‌بزای‌کد‌گذاری‌داد‌َای‌دیجیتال‌بٍ‌گًوٍ‌ای‌عمل‌می‌کىد‌کٍ‌الگًَایی‌کٍ‌‌‌‬
‫بیشتز‌اتفاق‌می‌افتىد‌با‌تعداد‌بیت‌کمتز‌ومایش‌دادٌ‌می‌شًود‌ي‌بلعکس‌.‌ماوىد‌کدگذاری‌َافمه‌ ‌‬

‫31‬
‫ج)کار عذدی و مثال ها‬
‫ثشای فٟٓ ثٟتش تئٛسی ای وٝ‬
‫دس ثخص اَٚ ایٗ ٔمبِٝ تٛسؼٝ دادٜ‬
‫ضذ ، ٔب یه تػٛیش ٕ٘ٛ٘ٝ ا٘تخبة‬
‫خٛاٞیٓ وشد ، یه ثالن لبثُ اسائٝ اص‬
‫پیىسُ ٞب سا ثش ٔی ٌضیٙیٓ ، ٚ ٕٞٝ ی‬
‫ٔشاحّی وٝ دس ثبال آٔذ سا سٚی آٖ‬
‫پیبدٜ ٔی وٙیٓ . ػىس ٔمبثُ تػٛیش‬
‫ٔٙجؼی است وٝ ٔب ثب آٖ وبس خٛاٞیٓ‬
‫وشد . ٔىب٘ی وٝ ثالن ا٘تخبة ضذٜ‬
‫لشاس داسد دس یه ٔٙغمٝ ی ثضسٌٕٙبیی‬
‫ضذٜ ، ٘طبٖ دادٜ ضذٜ است .‬

‫1) ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی ضذت‬
‫ثالن پیىسُ ٞبی ا٘تخبة ضذٜ ، ایٗ ٔمبدیش سا داسد :‬

‫41‬
‫ضجبٞت اػذاد دیذاسی دس ثالن لبثُ ِٕس است ، ثشای ٔثبَ ، ثٝ استجبط وٛچىتشیٗ ٔمذاس ٔبتشیس 85 ، یب 7.22‬
‫دسغذ سفیذی ، دس ٔىبٖ‬

‫(3 ، 1) ٚ 922 یب سفیذی 9.98 دسغذ دس ٔىبٖ (4 ، 3) تٛخٝ وٙیذ .‬

‫2) ضیفت الیٝ‬
‫ٔحذٚدٜ ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب ثشای ٔتمبسٖ وشدٖ آٖ ٞب حَٛ غفش ، 821 ٚاحذ ثٝ ػمت ضیفت دادٜ ٔی ضٛ٘ذ :‬

‫3) ا٘تمبَ اص عشیك ‪DCT‬‬

‫4) ثستٝ ثٙذی‬
‫51‬
‫خذَٚ وٛا٘تیضٜ سبصی ای وٝ ٔب استفبدٜ ٔی وٙیٓ اص یه ٔثبَ دس ]1[ ا٘تخبة ضذٜ است . تٛخٝ وٙیذ وٝ‬
‫ٔمبدیش دس ٌٛضٝ چپ ، ثبالی ٔبتشیس وٝ ٔشثٛط ثٝ ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘س پبییٗ است ، غبِجب ثیٗ 11 ٚ 12 ٞستٙذ ،‬
‫دس حبِی وٝ ٔمبدیش ٔٙغمٝ سٕت ساست ، پبییٗ ٔبتشیس وٝ ثشای وٛا٘تیضٜ وشدٖ ِٔٛفٝ ٞبی ثبالی فشوب٘سی ثىبس‬
‫ثشدٜ ٔی ضٛ٘ذ ثیطتش ثیٗ 18 ٚ 121 ٞستٙذ .‬

‫تمسیٓ ته ته ػٙبغش‬

‫ثش ٞٓ ٚ ٌشدوشدٖ آٟ٘ب ثالن ٔضبسة وٛا٘تیضٜ ی صیش سا‬

‫ثٝ ٔب ٔی دٞذ‬

‫5) تشتیت صیً صاي‬
‫ثیطتش وبٔپیٛتشٞب آسایٝ ٞبی دٚ ثؼذی سا دس حبفظٝ ثٝ غٛست تٛاِی سدیفی رخیشٜ ٔی وٙٙذ . ثٝ ایٗ ٔؼٙی‬
‫وٝ ٕٞٝ ی ػٙبغش اص سدیف ثبال ثٝ غٛست پیٛستٝ رخیشٜ ٔی ضٛ٘ذ ، ٚ ثٝ د٘جبَ آٖ ػٙبغش سغش ٞبی ثؼذی ٚ ثٝ‬
‫ٕٞیٗ تشتیت . ثٝ دِیُ ٞذف فطشدٜ سبصی ‪ٔ ، jpeg‬غّٛة است وٝ تؼذاد صیبدی اص ٔضبسة غفش سا ثٝ غٛست‬
‫پطت سش ٞٓ داضتٝ ثبضیٓ ، چشاوٝ احتٕبَ فطشدٜ سبصی حذاوثشی ثب وذٌزاسی صٔبٖ اخشا ٚ وذ ٌزاسی ٞبفٕٗ‬
‫سا افضایص ٔی دٞذ . دس ٘تیدٝ اسائٝ ی ته ثؼذی ا٘تخبة ضذٜ ثشای آسایٝ دٚثؼذی ٔضبسة اص ثبال سٕت چپ‬
‫ضشٚع ٔی ضٛد ٚ ثٝ غٛست ٔٛسة خّٛ ٚ ػمت ٔی سٚد . آسایٝ ی ته ثؼذی‬

‫61‬

‫ثٝ غٛست صیش خٛاٞذ ثٛد .‬
‫6) وذٌزاسی ٔیب٘ی‬
‫اٌش چٝ وذٌزاسی آ٘تشٚپی خض اٞذاف اغّی ایٗ ٔمبِٝ ٘یست ، أب ٍ٘بٜ اخٕبِی ثٝ یه ٔثبَ دس ایٗ ٔٛسد‬
‫ٔی تٛا٘ذ اسص٘ذٜ ثبضذ . یه احسبس وّی اص چیضی وٝ اتفبق ٔی افتذ ثذٖٚ ثشسسی ٌستشدٜ خضئیبت آٖ سٚش ،‬
‫لبثُ دستیبثی است .‬
‫1. ٕ٘بیص ٔمبدیش : ثٝ عٛس ٔؼَٕٛ ، ػٙبغش‬

‫دس وبٔپیٛتش ثٝ ػٙٛاٖ‬

‫اػذاد غحیح ثبیٙشی ثب عَٛ ثبثت رخیشٜ ٔی ضٛ٘ذ . چٖٛ ایٗ ٔمبدیش ثسیبس‬
‫وٛچه ٞستٙذ ، ایٗ ا٘تخبة تؼذاد صیبدی ثیت سا ٞذس ٔی دٞذ . ثضسٌتشیٗ‬
‫ػذد دس ایٗ آسایٝ تٟٙب ثب پٙح ثیت لبثُ ٕ٘بیص است . ثشای ثٟشٜ ثشداسی اص‬
‫ایٗ ٚالؼیت ، یه ٔدٕٛػٝ اص وذٞبی وذٌزاسی عَٛ ٔتغییش ثشای استب٘ذاسد‬
‫‪ٔ JEPG‬طخع ضذٜ ا٘ذ . خذَٚ ‪ I‬وٝ ٔب دس ایٗ ٔثبَ استفبدٜ ٔی وٙیٓ یىی‬
‫اص آٟ٘ب است.‬
‫2. وذٌزاسی ٔیب٘ی ٚ آ٘تشٚپی : آسایٝ‬

‫ثب ضشٚع اص ػٙػش اَٚ ٚ ثٝ غٛست ٌبْ ثٝ ٌبْ تب ػٙػش آخش وذ‬

‫ٌزاسی آ٘تشٚپی خٛاٞذ ضذ .ٞش یه اص لغؼبت وذ ٌزاسی ضذٜ ی اعالػبت ثٝ فشْ (اخشا ، ا٘ذاصٜ ، ٔمذاس )‬
‫خٛاٞذ ثٛد . ٕٞبٖ عٛس وٝ دس ثحث ٔختػش وذٌزاسی آ٘تشٚپی ثٝ عٛس خالغٝ ٌفتٝ ضذ ، وذ ٔیب٘ی‬

‫ثٝ‬

‫ضىُ صیش خٛاٞذ ثٛد .‬
‫ثالن ثب خفت (1،1) پبیبٖ ٔی‬
‫یبثذ وٝ ٘طبٖ دٞٙذٜ ی ایٗ است وٝ‬
‫ٞیچ ػٙػش غیش غفشی دس آٖ ٚخٛد‬
‫٘ذاسد .‬
‫خفت ٞبی (اخشا ، ا٘ذاصٜ) دس‬
‫وٝ دس‬

‫وٝ وذٌزاسی ٞبفٕٗ سا دسیبفت ٔی وٙٙذ . خذَٚ ‪ ٕٝٞ ॥‬خفت ٞبیی‬

‫ظبٞش ضذٜ ا٘ذ سا ثٝ ٕٞشاٜ تؼذاد تىشاس ٞشیه دس ایٗ ثالن ، ٘طبٖ ٔی دٞذ .‬
‫وذٞبی ٞبفٕٗ ٚیژٌی ٞبی صیش سا داس٘ذ :‬

‫‪.I‬‬
‫‪.II‬‬

‫ٞیچ وذی ثب وذ دیٍش ضشٚع ٕ٘ی ضٛد ( ثٝ ػٙٛاٖ ٔثبَ اٌش 010 ٔؼتجش است ،وذ…010 ٔؼتجش ٘یست )‬
‫وذٞبیی وٝ ثیطتش اتفبق ٔی افتٙذ عَٛ وٛتبٜ تشی داس٘ذ .‬

‫71‬
‫چٖٛ ٔب دس ٔٛسد یه ثالن ٔٙفشد ثحث ٔی وٙیٓ ، خذَٚ ٞبفٕٙی سا ثشٔیٍضیٙیٓ وٝ تٟٙب ثشای ایٗ ثالن تٟیٝ‬
‫ضذٜ است ، ا٘تخبة ٞب دس خذَٚ ‪٘ ॥‬طبٖ دادٜ ضذٜ است . ثب اػٕبَ ٔمبدیش خذَٚ ثٝ‬

‫سضتٝ ی ثیتی صیش سا‬

‫خٛاٞیٓ داضت .‬

‫سضتٝ ی ثبال 49 ثیت است . ثالن ٚالؼی ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی ضذتی دس حبفظٝ 6914 ثیت حبفظٝ عّت ٔی‬
‫وشد٘ذ . اِجتٝ ، فضبی ٔٛسد ٘یبص ثشای رخیشٜ ی خذَٚ وٛا٘تیضٜ سبصی ٚ وذٞبی ٞبفٕٗ ضٕشدٜ ٘طذٜ است ، أب‬
‫آٟ٘ب ثیٗ تؼذاد صیبدی ثالن تمسیٓ ٔی ضٛ٘ذ ، ثٙبثشایٗ ٞضیٙٝ ی ٚاسد ثش ٞش ثالن لبثُ چطٓ پٛضی است .‬

‫7) ثبصسبصی‬
‫اٌش ٔؼىٛس ٔشاحُ ثٝ دادٜ ٞبی فطشدٜ ضذٜ اػٕبَ ضٛد ، یه ثالن اص پیىسُ ٞبی‬
‫ضذ . ایٗ ثالن یه ثبصسبصی ٔدذد اص‬

‫ایدبد خٛاٞذ‬

‫ٚالؼی است . تػذیك ٔی وٙیذ وٝ ٔمذاسی تفبٚت ٔیبٖ آٖ ثب ٘سخٝ‬

‫ٚالؼی ٚخٛد خٛاٞذ داضت . ثشای ٔطبٞذٜ ی ایٗ وٝ تفبٚت ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب ثب ٕ٘ٛ٘ٝ ی ٚالؼی چمذس است ٔب یه‬
‫ثالن دسغذ خغب سا ٘یض ٔحبسجٝ ٔی وٙیٓ . تٛخٝ وٙیذ وٝ ثیطتش پیىسُ ٞب اص یه تب پٙچ دسغذ تغییش وشدٜ ا٘ذ ٚ‬
‫تغییشات ثیص اص دٜ دسغذ ٘یست . ثؼضی ٔمبدیش دلیمب ٔمبدیش لجّی سا ثذست آٚسدٜ ا٘ذ .‬

‫81‬
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌

19
‫د) نتیجه گیزی‬
‫آصٖٔٛ اٍِٛسیتٓ فطشدٜ سبصی ‪ ، jpeg‬ثٝ عٛس خبظ ػُٕ ‪ ، DCT‬ضشح دادوٝ ٔفبٞیٓ ویفی پطت سٚش‬
‫ثٝ خٛثی فشآیٙذ ٞبی وٕی ای است وٝ ثشای اػٕبَ آٟ٘ب ثىبس ٌشفتٝ ٔی ضٛد .‬
‫٘تیدٝ ی ٟٔٓ دیٍشی وٝ ٔی تٛا٘ذ اص ایٗ وبس تشسیٓ ضٛد ضبُٔ ضذٖ یه فٟٓ اص لبِت سٚش ثىبس سفتٝ‬
‫دس اٍِٛسیتٓ ‪ JPEG‬است . ا٘دبْ ‪ DCT‬سٚی ثالوی اص یه ػىس ، ٘طبٖ داد وٝ دادٜ ٞبی یه تػٛیش، ثٝ دِیُ‬
‫ٔحتٛای ثسیبسی اص تػبٚیشاست وٝ ثٝ عٛس آسب٘ی لبثُ فطشدٜ سبصی ا٘ذ ، ٘ٝ ثٝ دِیُ ٔحذٚدیت راتی ‪. DCT‬‬
‫٘تیدٝ دیٍش لبِت ثٙذی ‪ DCT‬دس لبِت اػٕبَ ٔبتشیسی است.آٖ اِٚیٗ ٔشحّٝ دس تٛسؼٝ ی ضیٜٛ ٞبی ٔحبسجبتی‬
‫ثشای ٔحبسجٝ سشیغ ا٘تمبَ است]3[ .‬

‫22‬
‫ه) منابع‬

[1]

G , K , Wallac ”The JPEG still picture compression standard” communication of
the ACM , apr,1991

[2]

C , I , Phillips , J , M , Parr and E , A , Riskin signals , systems and transforms
,3rd ed , Upper Saddle River , NJ : prentice ,Hall ,2003

[3]

John W. O’Brien ”The JPEG Image Compression Algorithm”
(obrienjw@colorado.edu)

21

مطالعه حالت dct در الگوریتم jpeg

  • 1.
    ‫ٔغبِؼٝ ی حبِت‪DCT‬‬ ‫دس اٍِٛسیتٓ ‪JPEG‬‬
  • 2.
    ‫چىیذٜ‬ ‫پبیٝ ی اٍِٛسیتٓ‪ JPEG‬ا٘تمبَ وسیٙٛسی ٌسستٝ1 است وٝ اعالػبت فشوب٘س ٞبی فضبیی سا اص‬ ‫اعالػبت دأٙٝ فضبیی 2 (ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی پیىسّی ، اعالػبت دأٙٝ ی فضبیی سا تبٔیٗ ٔی وٙٙذ ) استخشاج ٔی وٙذ .‬ ‫سپس ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘سی استخشاج ضذٜ ، ثٝ عشیمی خبظ ثستٝ ثٙذی ٚ لبِت ثٙذی ٔی ضٛ٘ذ تب خٟت حزف‬ ‫دادٜ ٞبی ثػشی اص آٟ٘بثٝ ٘حٛی وٝ حذالُ آضىبس سبصی لبثُ دسن ٚخٛد داضتٝ ثبضذ آٔبدٜ ضٛ٘ذ . دس٘تیدٝ‬ ‫ٔمذاس اعالػبتی وٝ ثبیذ رخیشٜ ٌشدد وبٞص خٛاٞذ یبفت . ٟ٘بیتب فشوب٘س ٞبی دستىبسی ضذٜ اص عشیك ثٝ وبس‬ ‫ٌیشی وذٌزاسی ٞبفٕٗ ٔحػِٛی فطشدٜ تِٛیذ ٔی وٙٙذ . ٞش یه اص ایٗ ٔشاحُ لبثُ ثشٌطت است تب حذی وٝ‬ ‫یه تمشیت لبثُ لجَٛ اص ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی دأٙٝ فضبیی اغّی لبثُ ثبصسبصی اص فشْ فطشدٜ ضذٜ ثبضذ. ایٗ تحمیك ٞش‬ ‫یه اص ٔشاحُ فطشدٜ سبصی ٚ خبسج وشدٖ اص حبِت فطشدٜ سا ثٝ تشتیت ثب تبویذ ثش ‪ DCT‬ثشسسی ٔی وٙذ‬ ‫‪. DCT : discrete cosine transform‬‬ ‫‪. spatial amplitude‬‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 3.
  • 4.
    ‫فٟشست ٔغبِت‬ ‫پیطیٙٝ یتحمیك‌.........................................................................................................................................‌1‬ ‫سٚش تحمیك‌...............................................................................................................................................‌1‬ ‫اِف ) ٍ٘بٜ وّی‌..........................................................................................................................................‌2‬ ‫تبسیخچٝ‌................................................................................................................................................‌2‬ ‫ٔطخػبت ضجیٝ ثٝ ٞٓ‌..........................................................................................................................‌3‬ ‫خضئیبت فٙی‌..........................................................................................................................................‌4‬ ‫ة) ٔذَ تٛسؼٝ ٚ فشَٔٛ ثٙذی سیبضی‌.....................................................................................................‌5‬ ‫تؼشیف‌..................................................................................................................................................‌5‬ ‫تجذیُ وسیٙٛسی ٌسستٝ (‪5‌........................................................................................................‌)DCT‬‬ ‫ثستٝ ثٙذی‌...........................................................................................................................................‌11‬ ‫وذٌزاسی ٔیب٘ی‌...................................................................................................................................‌21‬ ‫وذٌزاسی ا٘تشٚپی‌...............................................................................................................................‌31‬ ‫ج)وبس ػذدی ٚ ٔثبَ ٞب‌............................................................................................................................‌41‬ ‫ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی ضذت‌................................................................................................................................‌41‬ ‫ضیفت الیٝ‌...........................................................................................................................................‌51‬ ‫ا٘تمبَ اص عشیك ‪15‌.........................................................................................................................‌DCT‬‬ ‫تشتیت صیً صاي‌................................................................................................................................‌61‬ ‫وذٌزاسی ٔیب٘ی‌...................................................................................................................................‌71‬ ‫ثبصسبصی‌..............................................................................................................................................‌81‬ ‫‌‬ ‫أ‬
  • 5.
    ‫د) ٘تیدٝ ٌیشی‌..........................................................................................................................................‌22‬ ‫ٜ)ٔٙبثغ‌.....................................................................................................................................................‌12‬ ‫‌‬ ‫ب‬
  • 6.
    ‫پیشینه ی تحقیق‬ ‫یىیاص ٔتذٞبی ٔطتشن اسائٝ اعالػبت ٌشافیىی دس یه فشْ دیدیتبَ ، استفبدٜ اص ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی فضبیی‬ ‫(فشْ فشوب٘سی دادٜ ٞب)است . ثشای ٔثبَ ِٔٛفٝ ٞبی سٍ٘ی یه تػٛیش—لشٔض ، آثی ٚ سجض . ایٗ ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی‬ ‫ٌسستٝ (ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی فضبیی) ٔی تٛا٘ٙذ خٟت رخیشٜ سبصی دس حبفظٝ یب دس خبثٝ خبیی ٞب دس یه تشتیت عٛال٘ی‬ ‫لشاس ٌیش٘ذ. ثشای ٞش تػٛیش دلیك داسای ٔٙغك ، ایٗ سضتٝ اص ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب ٔی تٛا٘ذ ثسیبس عٛال٘ی ثبضذ. ثشای ٔثبَ‬ ‫یه دٚسثیٗ دیدیتبَ ٔؼِٕٛی تػٛیشی ثب ثیص اص سٝ ٔیّیٖٛ اص ایٗ ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب تِٛیذ خٛاٞذ وشد. دس ٘تیدٝ ٔتذٞبی‬ ‫ٔتٙٛػی خٟت ا٘تمبَ ایٗ ٔدٕٛػٝ اص ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب ثٝ یه فشْ فطشدٜ ٚ خٕغ ٚ خٛس ثٝ وبس ٌشفتٝ ٔی ضٛد .‬ ‫روش تحقیق‬ ‫ٞشچٙذ ایٗ ٔغبِؼٝ اص یه ٔٙظش یه تشخٕٝ ی غشف ثٛد أب ثب تٛخٝ ثٝ تخػػی ثٛدٖ ٔٛضٛع ٘یبص ثٛد‬ ‫وٝ اص ػّٓ اسبتیذ حٛصٜ ی وبٔپیٛتش ٚ سیبضیبت ٚ ٕٞچٙیٗ ٔٙبثغ ثٝ اضتشان ٌزاضتٝ ضذٜ دس ضجىٝ خٟب٘ی ایٙتش٘ت‬ ‫ٚ ِغت ٘بٔٝ ٞبی ٔختّف ثٝ حذ صیبدی استفبدٜ ٌشدد . پس ثب تٛخٝ ثٝ ٔٛاسد ثبال ٕ٘ٛداس صیش لبثُ سسٓ است .‬ ‫‌‌‬ ‫شزيع‬ ‫تزجمٍ‌متًن‌ي‌مىابع‌مًجًد‌با‌کمک‌لغت‌وامٍ‌َا‌ي‌ابشار‌َای‌‬ ‫تزجمٍ‌ماوىد‌ماشیه‌تزجمٍ‌ی‌گًگل‬ ‫در‌صًرت‌بزخًرد‌‬ ‫با‌مفًُمی‌واملمًس‌‬ ‫اس‌اساتید‌حًسٌ‌ی‌کامپیًتز‌،‌ریاضیات‌ي‌سبان‌ي‌‬ ‫َمچىیه‌مىابع‌بٍ‌اشتزاک‌گذاشتٍ‌شدٌ‌در‌شبکٍ‌‬ ‫جُاوی‌ایىتزوت‌‌کمک‌بگیز‬ ‫پایان‬ ‫اگز‌تزجمٍ‌‬ ‫تمام‌شدٌ‌‬ ‫1‬
  • 7.
    ‫الف ) نگاهکلی‬ ‫ٞذف اص فطشدٜ سبصی تػبٚیش ‪ JPEG‬ثسیبس سبدٜ است : رخیشٜ دادٜ ٞبی ضشٚسی ثشای ثبصسبصی یه‬ ‫ت ػٛیش دیدیتبَ ثب حدٕی وٓ ثٝ حذی وٝ خضئیبت ثػشی ثٝ ا٘ذاصٜ ی وبفی دس آٖ ٚخٛد داضتٝ ثبضذ ٚ دس ٘تیدٝ‬ ‫رخیشٜ ی تػٛیش ثب تٛخٝ ثٝ ٚلتی وٝ غشف آٖ ٔی ضٛد ٔٙغمی ثبضذ . ایٗ ٔٛضٛع ثبیذ دس اثتذا ٔٛسد تٛخٝ لشاس‬ ‫ٌیشد وٝ وٝ سٚش ٞبی رخیشٜ سبصی ثٝ وبس سفتٝ دس ‪ jpeg‬ثب سٚش ٞبیی وٝ ثشای دیٍش ا٘ٛاع دادٜ ٞب ٔب٘ٙذ اسٙبد‬ ‫ٔبِی یب اسٙبد ٔشثٛط ثٝ پشداصش ٌشٞبی ٔتٙی استفبدٜ ٔی ضٛد ضجیٝ ٘یست ، ‪ DCT‬یه اٍِٛسیتٓ اص دست دٞٙذٜ‬ ‫است(*)، ثٝ ایٗ ٔؼٙی وٝ اعالػبت ثػشی ثٝ غٛست ا٘تخبثی ٚ ثٝ ٔٙظٛس ثٟجٛد ٘شخ فطشدٜ سبصی دٚسا٘ذاختٝ‬ ‫ٔی ضٛ٘ذ. ثخص دٚس ا٘ذاختٝ ضذٜ لبثُ ثبصیبثی ٘یستٙذ ، أب دس ا٘تخبة ایٗ ثخص ثٝ ٘حٛی ػُٕ ٔی ضٛد وٝ‬ ‫وٕتشیٗ تبثیش سٚی دسن ثیٙٙذٜ ی تػٛیش ثبصسبصی ضذٜ ٔطبٞذٜ ضٛد . ثٝ ٔٙظٛس ٔطخع وشدٖ ایٙىٝ وذاْ یه اص‬ ‫اعالػبت لبثُ حزف ضذٖ ا ست ٚ ایٙىٝ حزف دس یه اسّٛة سٚ ثٝ خّٛ ا٘دبْ ضٛد ، دادٜ ٞبی تػٛیش اص فشْ‬ ‫فضبی ضذت1 ثٝ فشْ فضبی فشوب٘سی 2 تجذیُ ٔی ضٛد .‬ ‫تاریخچه‬ ‫دس اٚاخش دٞٝ ی 1891 ٚ اٚایُ دٞٝ ی 1991 ٔیالدی یه وٕیتٝ ی ٔطتشن وٝ ثٝ ػٙٛاٖ ٌشٜٚ‬ ‫وبسضٙبسبٖ ٔطتشن تػٛیش3 ضٙبختٝ ضذ٘ذ ، ٔتطىُ اص سبصٔبٖ استب٘ذاسد خٟب٘ی4 ٚ ضٛسای ثیٗ إِّّی تٍّشاف ٚ‬ ‫تّفٗ5 اِٚیٗ استب٘ذاسد فطشدٜ سبصی ثیٗ إِّی تػبٚیش سا تبسیس ٚ تٛسؼٝ داد٘ذ .ایٗ استب٘ذاسد ثٝ ػٙػشی ٕٞٝ‬ ‫1‬ ‫‪. intensity space‬‬ ‫‪. frequency space‬‬ ‫3‬ ‫)‪‌. joint photographic experts group(jpeg‬‬ ‫2‬ ‫‪. ISO‬‬ ‫‪. CCITT‬‬ ‫2‬ ‫4‬ ‫5‬
  • 8.
    ‫خب حبضش دسفیّذ ٞبی تػبٚیش دیدیتبَ دس ایٙتش٘ت تجذیُ ضذٜ است . ٕٞچٙیٗ ثشای استفبدٜ اص ایٗ استب٘ذاسد دس‬ ‫وذٌزاسی ٚ فطشدٜ سبصی ٚیذئٛ ٞبی دیدیتبَ تٛسؼٝ ٚ التجبس آٖ غٛست ٌشفت .‬ ‫مشخصات شبیه به هم‬ ‫ثٝ عٛس ٔؼَٕٛ ، ٔشدْ ٕ٘ی تٛا٘ٙذ فشوب٘س ٞبی فضبیی سا ، ثٝ ٕٞبٖ ا٘ذاصٜ وٝ فشوب٘س ٞبی صٔب٘ی سا‬ ‫ٔی فٟٕٙذ دسن وٙٙذ. ایٗ ایذٜ وٝ یه سیٍٙبَ صٔب٘ی ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘سی داسد، ٚ دس ٘تیدٝ سیٍٙبَ ٔی تٛا٘ذ ثش‬ ‫ٔجٙبی ایٗ ِٔٛفٝ ٞب آ٘بِیض ٚ تمٛیت ضٛد ، ثبیذ ثشای ٞش وسی وٝ ثٝ ٔٛسیمی ٌٛش دادٜ آضٙب ثبضذ .دس ایٗ ٔٛسد‬ ‫سیٍٙبَ صٔب٘ی ٕٞبٖ فطبس ٞٛای دس حبَ تغییشاست وٝ ٔیضاٖ آضىبس ثٛدٖ غذا سا ٔطخع ٔی وٙذ ٚ ِٔٛفٝ ٞب یب‬ ‫اخضای فشوب٘س ٕٞبٖ تفبٚت صیش ٚثٕی غذا است وٝ ٔب آٟ٘ب سا ثٝ ػٙٛاٖ ٘ت (آًٞٙ غذا) ضٙبسبیی ٔی وٙیٓ.‬ ‫دس حمیمت ٔب ٘ت ٞب سا ثٝ ٚسّیٝ تٛغیف فشوب٘س ٞبی اغّی ٘سجی آٟ٘ب ٔطخع ٔی وٙیٓ( اص عشیك‬ ‫تطخیع ثبال ٚ یب پبییٗ ثٛدٖ فشوب٘س1). دس ٍ٘بٞی ٞٛضٕٙذا٘ٝ تش ٔؼٕٛال فٟٕیذٜ ٔی ضٛد وٝ ٔیبٖ ٘ٛع ٞش آٚا ٚ‬ ‫سٟٓ ٘سجی ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘س ٔتفبٚت ٔشثٛط ثٝ آٖ ، ثٝ ٞٓ پیٛستٍی ٚخٛد داسد.‬ ‫ثٝ ػجبست دیٍش ، تؼذاد وٕی اص ٔشدْ ثٝ ساحتی لبدس ثٝ غحجت دس ٔٛسد ٔطخػٝ ٞبی فشوب٘س فضبیی‬ ‫اضیب خٛاٞٙذ ثٛد ٚ ٕٔىٗ است وٝ ثٝ سختی ثتٛا٘ٙذ یه تػٛیش ، وٝ ػٙبغش فشوب٘سی سغح ثبالی آٖ تجذیُ ضذٜ‬ ‫ا٘ذ سا تدسٓ وٙٙذ . ثب ایٗ حبَ ، دسن پبیٝ ٚ ویفی اص فشوب٘س ٞبی فضبیی دس تػبٚیش سخت ٘یست. دس یه‬ ‫تػٛیش، ػٙبغش ثب فشوب٘س ٞبی پبییٗ ، تغییشات آساْ ٚ تذسیدی دس سً٘ ٚ سٚضٙبیی سا ٕ٘بیص ٔی دٞٙذ ، دس‬ ‫حبِی وٝ ٘مص فشوب٘س ٞبی ثبالتش ، صٔب٘ی وٝ تػٛیش ضبُٔ تضبدٞب ٚ خضئیبت دلیك است ٕ٘ٛد پیذا ٔی وٙذ .‬ ‫ثشای پیذا وشدٖ یه دیذ وّی اص سٚش ٞبی ثٝ وبس سفتٝ ضذٜ تٛسظ اٍِٛسیتٓ ‪ ،jpeg‬ثیبیذ ثٝ عٛس‬ ‫ٔختػش دس ٔٛسد یه سیٍٙبَ غٛتی سبدٜ فىش وٙیٓ . ٌٛش یه ا٘سبٖ ٔؼِٕٛی ٔی تٛا٘ذ سیٍٙبَ ٞبی غٛتی ثب‬ ‫فشوب٘س ٞبیی ثیٗ ثیست تب ثیست ویّٛ ٞشتش سا ضٙبسبیی وٙذ . حبَ ایٙىٝ لذست ٌفتبس ا٘سبٖ ثیٗ غذ ٞشتض تب‬ ‫ٞطت ویّٛ ٞشتض ٔحذٚد است . ثٝ ایٗ دِیُ ایٗ است وٝ غذای یه ٔىبِٕٝ ی تّفٙی دس ٘شخ ضػت ٚ چٟبس‬ ‫ویّٛ ثیت ثش ثب٘یٝ وذ ٌزاسی ٔی ضٛد دس حبِی وٝ یه وب٘بَ اص یه سی دی غٛتی ثیص اص ٞفتػذ ویّٛ ثیت ثش‬ ‫ثب٘یٝ فضب ٔی ٌیشد . تؼذاد صیبدی اص فشوب٘س ٞبی غیش ضشٚسی ثشای ا٘تمبَ اعالػبت غذا دس خشیبٖ دادٜ ٞبی‬ ‫1.‌فشوب٘س ثبال ثیٗ 3 تب 13 ٍٔبٞشتض ٚ فشوب٘س پبییٗ ثیٗ 13 تب 113 ویّٛ ٞشتض است وٝ ٞش دٚ دس ٔحذٚدٜ ی ٔٛج سادیٛیی لشاس ٔی‬ ‫ٌیش٘ذ ‌‬ ‫3‬
  • 9.
    ‫تّفٗ حزف ٔیضٛد أب سی دی ، دادٜ ایی سا وٝ فشوب٘سی خبسج اص ٘شخ سا ٘یض تِٛیذ ٔی وٙذ ثٝ ٔٙظٛس ثبص تِٛیذ‬ ‫آسبٖ تش ، غٙی تش ٚ وبُٔ تش اعالػبت ٔشثٛط ثٝ غذا حفظ ٔی وٙذ .‬ ‫جزئیات فنی‬ ‫ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی دیدیتبَ ثٝ ػٙٛاٖ یه ػٙػش ػىس یب ثٝ اختػبس پیىسُ ضٙبختٝ ٔی ضٛ٘ذ .ٞش پیىسُ دس‬ ‫ثیطتش اٚلبت ثب استفبدٜ اص سٝ ػذد غحیح ٞطت ثیتی ٚ ثذٖٚ ػالٔت ٕ٘بیص دادٜ ٔی ضٛد. ٔمذاس ایٗ سٝ ػذد‬ ‫ثٝ ضذت سً٘ ٞش یه اص سٝ ِٔٛفٝ ی سٍ٘ی (لشٔض ، آثی ، سجض) دس یه ٔمیبس غفش تب دٚیست ٚ پٙدبٜ ٚ پٙح‬ ‫ثستٍی داسد . فطشدٜ سبصی دس‪ jpeg‬ثش ٞش ِٔٛفٝ ی سً٘ ثٝ عٛس خذاٌب٘ٝ ػّٕیبت ا٘دبْ ٔی دٞذ ، ثٙبثشایٗ آ٘چٝ‬ ‫وٝ ٔب ثب آٖ سش ٚ وبس خٛاٞیٓ داضت پیىسُ ٞطت ثیتی است .‬ ‫دس حبِت استب٘ذاسد چٙذیٗ حبِت ٔتٙٛع ثٟشٜ ثشداسی اص اٍِٛسیتٓ ‪ٚ jpeg‬خٛد داسد . ٔب ثٝ ثشسسی‬ ‫حبِت ٔتٛاِی ‪ DCT‬پبیٝ ٔی پشداصیٓ. ایٗ سٚش فطشدٜ سبصی دس چٟبس ٔشحّٝ ا٘دبْ ٔی ٌیشد ، وٝ آٟ٘ب سا ثٝ‬ ‫غٛست وٛتبٜ دس صیش تٛغیف ٔی وٙیٓ.‬ ‫1) ٔٙبثغ دادٜ فطشدٜ ٘طذٜ ثٝ ثالن ٞبیی 8*8 ضبُٔ پیىسُ ٞب خذا ٔی ضٛ٘ذ . ػذد 821 اص ٔمذاس ٞش‬ ‫پیىسُ وبستٝ ٔی ضٛد تب ٔحذٚدٜ ی ٔمذاس آٖ ثیٗ 721 ٚ 821 – ثبضذ.‬ ‫2) ٞش ثالن ثٝ یه ثالن 8*8 اص ضشایت فشوب٘سی (اص ضشایت ضذتی) ٔٙتمُ ٔی ضٛد.‬ ‫3) ایٗ ضشایت ثستٝ ثٙذی ٔی ضٛ٘ذ .‬ ‫4) یه وذ ٌزاس ثٝ سٚش آ٘تشٚپی (فطشدٜ سبصی وبٞطی) ثٝ ضشایت ثستٝ ثٙذی ضذٜ اػٕبَ ٔی ضٛد.‬ ‫4‬
  • 10.
    ‫ب) مذل توسعهو فزمول بنذی ریاضی‬ ‫تعزیف‬ ‫یىی تػٛیش غیش فطشدٜ ثٝ ػٙٛاٖ یه آسایٝ ی دٚثؼذی اص پیىسُ ٞب ثب ػشؼ ‪ ٚ W‬استفبع ‪ H‬رخیشٜ ٔی‬ ‫ضٛد. ٔب لشاس داد ٔی وٙیٓ وٝ پیىسُ ٞب اص ثبال سٕت چپ تػٛیش ثب ضشٚع اص (0,0) ا٘ذیس ٌزاسی ٔی ضٛ٘ذ .‬ ‫تبذیل کسینوسی گسسته (‪)DCT‬‬ ‫ایٗ تجذیُ ثب استفبدٜ اص سشی ٞبی فٛسیٝ (تجذالت فٛسیٝ)، فشْ پیٛستٝ سا ثٝ فشْ ٌسستٝ تجذیُ ٔی وٙذ ،‬ ‫ٚ ٟ٘بیتب وسیٙٛس سا ثب استفبدٜ اص لٛاػذ اػذاد ٔختّظ خبیٍضیٗ فشْ ٕ٘بیی ٔی ٕ٘بیذ . خضئیبت ایٗ تٛاِی سا دس‬ ‫ایٗ خب ثبص تِٛیذ ٘خٛاٞیٓ وشد چشا وٝ ثٝ عٛس وبُٔ دس ]2[ پٛضص دادٜ ضذٜ است . دس ػٛؼ ٔفیذ خٛاٞذ ثٛد‬ ‫وٝ ‪ DCT‬سا دس لبِت فضبٞبی ثشداسی ، عشح ٞب ، ٚ ٔبتشیسٟب ثشسسی وٙیٓ .‬ ‫1) عشح ٞب ٚ ایذٜ ٞبی فطشدٜ سبصی : ٔب ایٗ ثخص سا ثب ثشسسی عشح ٞبی سبدٜ ای دس فضبی سٝ‬ ‫ثؼذی (ثب استفبدٜ اص ٔضبسة ٘مغٝ ای (ػذدی) الّیذس) ضشٚع ٔی وٙیٓ. دس فضبی ثشداسی استب٘ذاسد ٔب تػٛیشی‬ ‫اص ٞش آسایٝ ی ػضٛ فضبی سٝ ثؼذی ثش اسبس آسایٝ ٞبی پبیٝ (‪ )i , j ,k‬پیذا خٛاٞیٓ وشد ؛ ثذیٗ ٚسیّٟبستفبدٜ اص‬ ‫یه ٔدٕٛػٝ اص ضشایت وٝ ثتٛا٘ذ ثشای تِٛیذ ثشداس اغّی ثٝ ػٙٛاٖ یه تشویت خغی ، اص ثشداسٞبی پبیٝ استفبدٜ‬ ‫ضٛد ٕٔىٗ خٛاٞذ ثٛد. حبَ ٔؼٙی ایٗ ٔٛضٛع چیست ؟ یه آسایٝ تحت استب٘ذاس پبیٝ ی ‪ i,j,k‬ثٝ ٔب اػذاد‬ ‫ٚاحذ سا ثٝ ٕٞشاٜ ٔحٛس ٞبی اغّی ‪ٔx , y , z‬ی دٞذ . ثشای ٔثبَ آسایٝ (7,5,3) ثٝ ایٗ ٔؼٙی است وٝ ضٕب سٝ‬ ‫ٚاحذٕٞشاٜ ٔحٛس ‪ ، x‬پٙح ٚاحذ ثٝ ٔٛاصات ٔحٛس ‪ٞ ٚ y‬فت ٚاحذ ٔٛاصی ٔحٛس ‪ z‬حشوت وشدٜ ایذ . ایٗ‬ ‫استب٘ذاسد پبیٝ ، ضٕٙی است . ثب ایٗ حبَ اٌشثش آٖ تٛافك ضذ وٝ ٔب ٔی تٛا٘یٓ یه ٔدٕٛػٝ ٔتفبٚت اص ثشداسٞبی‬ ‫پبیٝ سا استفبدٜ وٙیٓ ، دس ایٗ حبَ یه ثشداس ٔی تٛا٘ذ ٘مبط ٔتفبٚتی اص فضب سا (عجك لشاس ٌشفتٗ ثشداس ٞبی پبیٝ)‬ ‫5‬
  • 11.
    ‫اسائٝ دٞذ .ثشای ٔثبَ ، ثیبییذ ثشداسٞبی استب٘ذاسد سا ثش خالف ػمشثٝ ٞبی سبػت حَٛ ٔحٛس ‪ z‬چُٟ ٚپٙح دسخٝ‬ ‫خٓ وٙیٓ . ثشداسٞبی پبیٝ ٔمبدیش صیش سا خٛاٞٙذ یبفت .‬ ‫)0, √/1 , √/1( =1‪v‬‬ ‫)1, 0 ,0( =3‪v‬‬ ‫)0, √/1 - , √/1( =2‪v‬‬ ‫اٌش تٛخٝ وٙیذ یىی اص ثشداس ٞب تغییش ٘ىشدٜ است . ثب ایٗ ضشایت ، ثشداس لجّی (7,5,3 ) ، اوٖٙٛ ثٝ ایٗ‬ ‫ٔؼٙی خٛاٞذ ثٛد وٝ سٝ ٚاحذ ٕٞشاٜ ثب ٔحٛس ‪ ، x=y‬پٙح ٚاحذ ٔٛاصی ثب ٔحٛس ‪ٞ ٚ x=-y‬فت ٚاحذ ٔٛاصی ثب‬ ‫ٔحٛس ‪ z‬حشوت وٙیٓ. ایٗ ٔىبٖ ثٝ غٛست )7, √/8 , √/2-( اسائٝ خٛاٞذ ضذ .‬ ‫دس ٔثبَ لجُ ، ٔب دیذیٓ وٝ چٍٛ٘ٝ یه ٔدٕٛػٝ اص ٔضبسة ٔی تٛا٘ٙذ دٚ ٘مغٝ ی ٔتفبٚت سا دس فضبی‬ ‫ٚاثستٝ ثٝ ثشداسٞبی پبیٝ ای وٝ ثٝ وبس ٔی سٚد ، اسائٝ دٞٙذ . أب حبَ ، ثیطتش ثٝ ‪ DCT‬ثپشداصیٓ ، ٔب ٘طبٖ ٔی‬ ‫دٞیٓ وٝ چٍٛ٘ٝ یه ٘مغٝ ی تٟٙب ٔی تٛا٘ذ تٛسظ دٚ ٔدٕٛػٝ ضشایت ٔختّف اسائٝ ضٛد . فشؼ وٙیذ:‬ ‫)8, √/4 , √/4-( =‪ٚ V‬‬ ‫+‬ ‫+‬ ‫ثٝ دِیُ ایٙىٝ ٔجٙبٞبی خذیذ ثشداسی ٘شٔبَ است ٔب ٔی تٛا٘یٓ ٞش یه اص ضشایت‬ ‫سا دس ٔىبٖ خذیذ‬ ‫ثشداسٞبی پبیٝ ثب ضشة داخّی ‪ V‬ثب ٞشیه اص ثشداسٞبی پبیٟپس اص ٚاسد ضذٖ ثٝ دسٖٚ خٕیذٌی (چشخص چُٟ‬ ‫ٚ پٙح دسخٝ) ثذست آٚسیٓ . ٚ خٛاٞیٓ داضت‬ ‫)‬ ‫(‬ ‫)‬ ‫(‬ ‫‪w‬‬ ‫2) ٌستشش ٚ تؼٕیٓ : ٕٔىٗ است وٝ فٛسا آضىبس ٘طٛد وٝ چشا ایٗ ٔفْٟٛ ثٝ خػٛظ دس ثش٘بٔٝ ٞبی‬ ‫رخیشٜ سبصی تػٛیش ٔفیذ است . ثشای ضشٚع ثٝ وطف سٛدٔٙذی ایٗ سٚش ثیبیذ اص ٘ضدیىتش ٔثبَ لجُ سا ثشسسی‬ ‫وٙیٓ. تٛخٝ وٙیذ وٝ ثشداس ‪ V‬سٝ ٔضشة غیش غفش داسد دس حبِی وٝ ثشداس ا٘تمبَ یبفتٝ ی‪ w‬داسی یه ٔضشة‬ ‫غفش است . دس ٚضؼیتی ٘سجتب سبدٜ (ثشداسٞب دسٖٚ فضبی سٝ ثؼذی) اسسبَ یىی اص ٔضبسة ثٝ غفش ضبٞىبس‬ ‫ثضسٌی ٘یست . چٝ اتفبلی ٔی افتذ اٌش ثٝ خبی یه فضبی سٝ ثؼذی ٔب دس فضبیی ثب اثؼبد ثبالتش وبس ٔی وشدیٓ‬ ‫؟آ٘دب ٕٔىٗ است چٙذیٗ ٔضشة دس ثشداس ثٝ غفش تجذیُ ضذٜ ثبضذ .ایٗ ٔٛضٛع احتٕبَ اسائٝ ثشداس دس یه‬ ‫حبِت فطشدٜ سا ٔؼشفی ٔی وٙذ . اٌش دس ٔٛسد آٖ فىش وٙیذ ٔب چیضی ضجیٝ ایٗ سا دس ٕٞٝ ی صٔبٖ ٞب ا٘دبْ ٔی‬ ‫دٞیٓ : یه ػجبست ضبُٔ }99,…,3,2,1{=‪ k‬ثٝ ایٗ ٔؼٙی است وٝ ‪ ، k‬اِٚیٗ ٘ٛدٚ ٘ٝ ػذد غحیح است .‬ ‫ػجبست "99,…" ضبُٔ ضص وبساوتش است وٝ ٔختػش ٘ٛیسی ای ثشای ٘ٛد ٚ ضص ػضٛ ‪ k‬است ، وٝ ضبُٔ‬ ‫غذ ٚ ٞطتبد ٚ ضص سلٓ ٚ ٘ٛد ٚ پٙح وبٔب است . ثب تٙظیٓ ٘ٛع اسائٝ ٔب لبدس ثٝ ٍٟ٘ذاسی ٔمذاس صیبدی اص‬ ‫6‬
  • 12.
    ‫اعالػبت دس یهفضبی وٛچه ٞستیٓ . ثب ایٗ حبَ ، ایٗ اسائٝ ی تٙبٚثی ثٝ ضذت ثٝ ٚیژٌی ٞبی اعالػبتی وٝ‬ ‫دس حبَ اسائٝ ا٘ذ ثستٍی داسد .‬ ‫3) تػبٚیش ثٝ ػٙٛاٖ ثشداس ٞب : اوٖٙٛ ٔب ایٗ ایذٜ سا ٔی ٌیشیٓ ٚ آٖ سا دس وبس فطشدٜ سبصی تػٛیش‬ ‫اػٕبَ ٔی وٙیٓ .ػّی سغٓ ایٗ ٚالؼیت وٝ ٞش صیش پیىسُ دادٜ ضذٜ دس یه تػٛیش (ٔثال ِٔٛفٝ سجض) ٔی تٛا٘ذ ٞش‬ ‫یه اص اػذاد غحیح دس ٔحذٚدٜ ی غفش تب دٚیست ٚ پٙدبٜ ٚ پٙح ثبضذ ، ثب ایٗ حبَ استجبط آٖ پیىسُ ثب‬ ‫ٕٞسبیٍب٘ص ٔؼٕٛال اختیبسی ٘یست . یه تػٛیش سا ثشداسیذ ٚ ثٝ اٍِٛٞبی ٔتٙٛع سً٘ ٚ سٚضٙبیی دس ٔیبٖ تػٛیش‬ ‫تٛخٝ وٙیذ . ثستٝ ثٝ آٖ تػٛیش خبظ ، ضٕب ٕٔىٗ است لسٕت ٞبی ثضسٌی سا ثب تٙٛع خیّی وٓ یب خیّی‬ ‫تذسیدی ثجیٙیذ .ٚ ٔٙغمٝ ای اص تػٛیش ثب ٔٙغمٝ ای دیٍش اص آٖ، ٘ٛسب٘بت ثضسٌتشیذاضتٝ ثبضذ ، أب ایٗ ٘ٛسب٘بت‬ ‫ٕٔىٗ است ثٝ فشْ ثشخی اٍِٛٞبی تىشاسی ثبضٙذ . ایٗ اٍِٛٞب یه ٔطخػٝ اص تػٛیش سا وٝ ٔب آٖ سا ٔحتٛای‬ ‫فشوب٘س فضبیی ٔی ٘بٔیٓ ثبص اسائٝ ٔی وٙٙذ . یه لغؼٝ اص ٔٛسیمی ثب ٘ت ٞبی ثٓ ، ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘س صٔب٘ی‬ ‫پبییٙی داسد ، یه تػٛیش ثب تغییشات آساْ ٘یض ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘س فضبیی پبییٙی داسد . ٔشحّٝ ثؼذی ، تؼییٗ ِٔٛفٝ‬ ‫ٞبی فشوب٘س است .‬ ‫4) ضذت ثٝ فشوب٘س1 : یه خظ اص ٞطت پیىسُ ٔدبٚس سا دس ٘ظش ثٍیشیذ .ساخغ ثٝ آٖ ثٝ ػٙٛاٖ ثخطی‬ ‫اص یه سدیف یب ستٖٛ یه تػٛیش یب یه دستٝ ٔستمُ اص پیىسُ ٞب وٝ تػٕیٓ داسیٓ ثٝ غٛست یه خب ثیبٚیضیٓ‬ ‫ٚ ضىُ یه خظ سا ثسبصیٓ ، فىش وٙیذ .حبَ ٔب ثب ایٗ سدیف اص پیىسُ ٞب ثٝ ػٙٛاٖ یه ثشداس سفتبس ٔی وٙیٓ ؛‬ ‫ِیستی اص ضشایت ٘طبٖ ٔی دٞٙذ وٝ چٝ ٔمذاس اص ِٔٛفٝ ٞبی سٍ٘ی ٔٙبست ، دس ٔحُ ٞبی فضبیی حبضش ٞستٙذ‬ ‫. ٞش ثشداس پبیٝ دس ایٗ ٔذَ ضجیٝ استب٘ذاسد الّیذس پبیٝ دس ٞٙذسٝ خٛاٞذ ثٛد ،ٚ دس ٞشیه اص ٞطت ٚضؼیت‬ ‫ثشداسی ، داسی ٔمذاسی ٚاحذ ثٝ ٕٞشاٜ تؼذادی غفش است .ٔمذاس ٚاحذ ثیبٖ ضذٜ ، ثشاثش است ثب دٚیست ٚ پٙچبٜ‬ ‫ٚپٙچٕیٗ ٔمذاس ، وٝ ٔبوضیٕٓ ضذت احتٕبِی(دس حبِت ضذتی) است . یه تٙظیٓ خضئی دس ایٗ ٔشحّٝ ، ایٗ‬ ‫است وٝ یه ػذد غحیح ػالٔتذاس ، پیىسُ ٞب سا ٔطخع ٔی وٙذ ، تفشیك 821 اص ٕ٘ٛ٘ٝ ی فشْ ضذت ٔٛخت‬ ‫ایٗ ضذ وٝ آٟ٘ب اوٖٙٛ دس ٔحذٚدٜ ی] 721 ٚ 821- [ ثبضٙذ . ٍٞٙبْ ثبصسبصی تػبٚیش ‪ٔ ،jpeg‬شحّٝ آخش دس‬ ‫ٔشاحُ سٔضٌطبیی اضبفٝ وشدٖ 821 ثٝ ٞشیه اص ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب خٛاٞذ ثٛد .‬ ‫دس ایٗ ٔشحّٝ ٔب ثب ا٘تخبة ٔجٙبیی ٔتٙبٚة ، اٍِٛٞبیی وٝ ثٝ عٛس وّی دس ٌشٚٞی اص پیىسُ ٞب یبفت ٔی ضٛ٘ذ سا‬ ‫استخشاج خٛاٞیٓ وشد . چٖٛ ٔب ثٝ ٔحتٛای فشوب٘س ٞبی فضبیی ایٗ ٌشٜٚ ػاللٝ ٔٙذ ٌطتٝ ایٓ ، ثشداس ٞبی پبیٝ‬ ‫‪intensity to frequency‬‬ ‫7‬ ‫.1‬
  • 13.
    ‫ای (ٚیژٜ ای)ساا٘تخبة ٔی وٙیٓ وٝ دس یه ٔتغییش فشوب٘سی ٔؼیٗ ضذٜ ا٘ذ ٚتٛسظ تٛاثغ وسیٙٛسی تِٛیذ ضذٜ ا٘ذ‬ ‫.‬ ‫ثشداس ٞبی پبیٝ ی ‪DCT‬تٛسظ تبثغ صیش ثٝ دست ٔی آیٙذ :‬ ‫)‬ ‫(ة-1)‬ ‫)‬ ‫(‬ ‫(‬ ‫) (‬ ‫√‬ ‫(ة-2)‬ ‫}7 , . . . ,1 ,0{ = ‪Ω‬‬ ‫= ]‪dΩ[t‬‬ ‫{= )‪C(Ω‬‬ ‫}7 , . . . ,1 ,0{ = ‪for t‬‬ ‫وٝ ‪ t‬ضبخع ضشیت ٚ ‪ Ω‬تؼییٗ وٙٙذٜ ی یىی اص ٞطت ثشداس پبیٝ ای است وٝ تٛسظ فشوب٘س ثىبس ثشدٜ ضذٜ‬ ‫ایدبد ٔی ضٛد . ایٗ تؼشیف ا٘تخبة ضذ ٜ است تب ٔدٕٛػٝ ای پبیٝ اص ٚیژٌی ٞبی فضبی ٘شٔبَ سا ػشضٝ وٙذ.‬ ‫ضىُ صیش ٘طبٖ دادٜ است وٝ ٞشیه اص ایٗ ثشداسٞب ثش سٚی یه ٘مطٝ ی ٔٛلؼیت ٔتضبد ضذتیجٝ چٝ چیض ضجیٝ‬ ‫خٛاٞٙذ ثٛد . ثبالتشیٗ ٔمذاس ثٝ دسخطبٖ تشیٗ پیىسُ ٔشثٛط خٛاٞذ ثٛد ٚ پبییٗ تشیٗ ٔمذاس (ثضسٌتشیٗ ٔٙفی) ثٝ‬ ‫تیشٜ تشیٗ پیىسُ.‬ ‫اٌش‬ ‫اوٖٙٛ ٔتذی وٝ دس‬ ‫لسٕت (ة-1) تٛضیح دادٜ ضذ سا‬ ‫اػٕبَ وٙیٓ ٔی تٛا٘یٓ ثشداس پیىسُ‬ ‫سا ثٝ ػٙٛاٖ یه تشویت خغی اص‬ ‫ثشداسٞبی پبیٝ ی سیٙٛسی وٝ دس‬ ‫ثخص پٙح تؼشیف ضذٜ ثیبٖ وٙیٓ . اص‬ ‫ٚیژٌی ٞبی لبثُ تٛخٝ ثشداسٞبی‬ ‫ا٘تمبَ یبفتٝ ایٗ است وٝ تؼذاد صیبدی‬ ‫اص ٔضبسة "فشوب٘س ٞبی ثبال" اغّت‬ ‫غفش یب ٘ضدیه ثٝ غفش٘ذ .ایٗ ٔٛضٛع‬ ‫ثٝ ایٗ دِیُ وٝ تػبٚیش دیدیتبَ سٍ٘ی ثب تٗ پیٛستٝ ٔؼٕٛال تٙٛع فضبیی "فشوب٘س ثبال1" ی ٘بچیضی داس٘ذ ، اتفبق‬ ‫ٔی افتذ . دٚثبسٜ ثٝ ثشداس پبیٝ ثب 7 = ‪ٍ٘ Ω‬بٜ وٙیذ . ٔمذاس پیىسُ ٔشثٛعٝ دسٔیبٖ ٞش یه اص سدیف ٞب ثیٗ خیّی‬ ‫‪. high frequency‬‬ ‫8‬ ‫1‬
  • 14.
    ‫تبسیه ٚ خیّیسٚضٗ ٔتفبٚت خٛاٞذ ثٛد .ٞشوسی ثٝ آسب٘ی ٔی تٛا٘ذ تػٛس وٙذ وٝ دسوبٔپیٛتش ٔؼیٙی وٝ‬ ‫ٔب٘یتٛسش داسای پیىسُ ٞبیی ثب پٟٙبی تمشیجی سٝ دٞٓ ٔیّی ٔتش است ،تػٛیش ثب سً٘ ٞبی ثٝ ضذت ٔتفبٚت دس‬ ‫ٞش ثخص اص ایٙح ٘بخٛضبیٙذ ثٝ ٘ظش ٔی سسذ .‬ ‫دس یه ٌشٜٚ اص ٔضبسة فشوب٘سی ٞطت ٌب٘ٝ ، دٚس اص رٞٗ ٘یست وٝ ا٘تظبس داضتٝ ثبضیٓ سٝ یب چٟبس‬ ‫ٔضشة غفش ٚ دلیمب چٟبس یب پٙح تبی آٟ٘ب خیّی ٘ضدیه ثٝ غفش ثبضذ . اٌش یه ٔضشة حذٚد غفش است ، آٖ ثٝ‬ ‫ایٗ ٔؼٙی است ، وٝ سٟٓ ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘سی ٔشتجظ ٘بچیض است ، ضبیذ حتی ثٝ لذسی ٘بچیض ، وٝ اٌش حزف‬ ‫ضٛد ٌٓ ٕ٘ی ضٛد .‬ ‫5)فشوب٘س فضبیی دس دٚ خٟت : ثیص اص یه ‪ DCT‬یب ا٘تمبَ وسیٙٛسی ٌسستٝ ثشای اٍِٛسیتٓ ‪jpeg‬‬ ‫ٚخٛد داسد ، وٝ ایٗ ٔٛضٛع ثش ٘تیدٝ ٔٛثش خٛاٞذ ثٛد . چٖٛ تػبٚیش اص عشیك آسایٝ ٞبی دٚثؼذی ضبُٔ پیىسُ‬ ‫ٞب اسائٝ ضذٜ ا٘ذ ، ٔفیذ است وٝ یه سٙدص وٕی اص فشوب٘س ٞبی فضبیی افمی ٚ ػٕٛدی ثٝ ٞٓ پیٛستٝ ضٛ٘ذ،‬ ‫٘ٝ فمظ افمی یب ػٕٛدی غشف . ثحث ٔغشح ضذٜ دس لسٕت (ة-4) تٟٙب ثب یه خظ اص پیىسُ ٞب سش ٚ وبس‬ ‫داسد ، دس حبِی وٝ یه تػٛیشٔغٕئٙٙب ٔی تٛا٘ذ اص تؼذاد صیبدی اص ایٗ خغٛط خذا اص ٞٓ تطىیُ ضذٜ ثبضذ .‬ ‫6) تؼشیف ‪ DCT : DCT‬دٚ ثؼذی وٝ ثشای فطشدٜ سبصی تػبٚیش ‪ jpeg‬ثٝ وبس ثشدٜ ٔی ضٛد ثٝ‬ ‫غٛست صیش تؼشیف ضذٜ است . ٔب فشْ وّی ثشداسٞبی پبیٝ ی ‪ DCT‬وٝ دس ثخص 5 ثیبٖ ضذ سا استفبدٜ ٔی‬ ‫وٙیٓ .‬ ‫)‬ ‫(ة-3)‬ ‫(‬ ‫∑‬ ‫∑=)‪F(v, u‬‬ ‫وٝ )‪ٕٞF(v, u‬بٖ ضشیت فشوب٘س است ثب فشوب٘س ٞبی ػٕٛدی ‪ ٚ v‬افمی ‪ٔp(y, x) ٚ ، u‬ىبٖ‬ ‫پیىسُ دس سغش ‪ ٚ y‬ستٖٛ ‪x‬ثالن ٞطت دس ٞطت فشؼ ضذٜ ثشای تػٛیش است .‬ ‫ایٗ تؼشیف ٔی تٛا٘ذ تٛسظ اػٕبَ ٔبتشیسی ثٝ فشْ صیش ، ٔحمك ضٛد .‬ ‫9‬
  • 15.
    ‫ٔبتشیس ٞبی ‪P ٚ F‬ثٝ تشتیت ضبُٔ ٔضبسة فشوب٘سی ٚ پیىسُ ٞب ٞستٙذ ، دس حبِی وٝ ‪ D‬ثشداسٞبی پبیٝ‬ ‫‪ DCT‬سا دس سدیف ٞبیص ٍ٘ٝ داسی ٔی وٙذ.حبَ ثب دس ٘ظش ٌشفتٗ ٔ بتشیس ٞبی ثبال ٚ خبیٍضیٗ وشدٖ ٔمبدیش‬ ‫آٟ٘ب دس ساثغٝ ثبال فشْ ٔؼبدِٝ ‪ DCT‬سا ثب ا٘ذوی تفبٚت ثٝ غٛست صیش خٛاٞیٓ داضت‬ ‫(ة-4)‬ ‫ثب چیٙص ٔدذد ػبُٔ ٞب ٚ ٌشٜٚ ٞب ثٝ غٛست ٔٙبست ، ٔب لبدس ثٝ تؼییٗ ٔؼبدِٝ (4)ثب استفبدٜ اص تؼشیف‬ ‫ٞبی اسائٝ ضذٜ دسثبال ثٝ غٛست ضشة ٔبتشیسی صیشٞستیٓ.‬ ‫(ة-5)‬ ‫7 ) ‪ٔ DCT‬ؼىٛس (‪ :) IDCT‬تب ایٙدب ، ثحث ٔب ٔٙحػشا ٔشثٛط ثٝ رخیشٜ سبصی یه تػٛیش ثٛدٜ است‬ ‫. اخبصٜ دٞیذ وٝ اص ایٗ ٚالؼیت غبفُ ٘طٛیٓ وٝ یه عشح رخیشٜ سبصی ٔٛسد استفبدٜ لشاس ٕ٘ی ٌیشد ٍٔش ایٙىٝ ،‬ ‫پشداصٜ ٞب لبثُ ٔؼىٛس وشدٖ ثبضٙذ ٚ دس٘تیدٝ اعالػبت لبثُ ثبصیبثی . ٔب اوٖٙٛ ٘یبص ثٝ ثبثت وشدٖ ایٗ ٔٛضٛع‬ ‫داسیٓ وٝ ‪ DCT‬ثشٌطت پزیش است . اثجبت ایٗ ٔٛضٛع ثسیبس سبدٜ است :ٔبتشیس ‪ D‬داسای ٔشتجٝ وبُٔ 1 است‬ ‫چشاوٝ سغشٞبی آٖ ضبُٔ ٔمبدیش ثشداسٞبی پبیٝ ا٘ذ وٝ اص ٞٓ ٔستمُ ا٘ذ ثٙبثشایٗ ‪ ٚ D‬تشاٟ٘بدٜ آٖ ٔؼىٛس‬ ‫پزیش٘ذ. چٖٛ سدیف ٞبی ‪ D‬ثٝ فشْ ثشداسٞبی پبیٝ 2دس فضبی ‪-n‬ثؼذی است (دس ٞشسغش یه ، یه ٚ ثمیٝ غفش‬ ‫است) ٞستٙذ ثٙبثشایٗ ‪ٔ D‬بتشیسی ٔتؼبٔذ است ، دس٘تیدٝ‬ ‫. ایٗ ٘تیدٝ اص اثجبت لجُ ثٝ ٔؼبدِٝ ی‬ ‫صیش ثشای ‪ٔ DCT‬ؼىٛس ٔی ا٘دبٔذ .‬ ‫(ة-6)‬ ‫1.‌‪ :‌full rank‬ثٝ ایٗ ٔؼٙی وٝ تٕبْ سغشٞب ٚ ستٖٛ ٞبی آٖ ٔستمُ اص یىذیٍش ا٘ذ ٚ ٔبتشیس ٔشثؼی است ٚ دس ٘تیدٝ دتشٔیٙبٖ‬ ‫ٔبتشیس ٔخبِف غفش است ‌‬ ‫‪. orthonormal‬‬ ‫21‬ ‫2‬
  • 16.
    ‫ٕٞیٗ عٛس وٝدس ٔؼبدِٝ ی (6) ٘طبٖ دادٜ ضذٜ ، ٘تیدٝ ی ا٘تمبَ ‪ٔ ٚ DCT‬ؼىٛس آٖ ثٝ عٛس تئٛسی اص‬ ‫دست ٘ذادٖ خضئیبت تػٛیش سا دس ثش خٛاٞذ داضت . دس ػُٕ ، ٕٞٝ ٔمبدیش ثب دسغذ دلت ٔحذٚدی ٍ٘ٝ داسی‬ ‫ٔی ضٛ٘ذ ، ٚ ٕٞچٙیٗ تبثغ وسیٙٛس تبثؼی ایذآَ ٘یست ، ثٙبثشایٗ ٔحتُٕ خٛاٞذ ثٛد وٝ ثشخی خغبٞبی وٛچه‬ ‫دس ثبصسبصی تػٛیش تٟٙب ثب دست ثٝ دست وشدٖ دادٜ ٞب ٔیبٖ فشْ ضذتی ٚ فشْ فشوب٘سی اتفبق ثیبفتذ . ٞشچٙذ ،‬ ‫ایٗ ٔمذاس دس ٔمبیسٝ ثب ٔیضا٘ی وٝ ػٕذا دس خالَ ٔشحّٝ ثؼذی اٍِٛسیتٓ ا٘دبْ ٔی ضٛد ثسیبس خضیی است .‬ ‫بسته بنذی‬ ‫1‬ ‫ثؼذ اص ایٙىٝ یه ثالن اص پیىسُ ٞب ثٝ فشْ ٔضبسة فشوب٘سی ا٘تمبَ یبفت ، دادٜ ٞب ثٝ یه ٔدٕٛػٝ ی‬ ‫ثب ٔمبدیش وٛچىتش تجذیُ ضذٜ ا٘ذ(فبص اَٚ فطشدٜ سبصی) . حبَ ثٝ ٔشحّٝ ای اص اٍِٛسیتٓ سسیذیٓ وٝ دٚسا٘ذاختٗ‬ ‫اعالػبت دس آٖ اتفبق خٛاٞذ افتبد . وٛا٘تیضٜ وشدٖ ثٝ ایٗ ٔؼٙی است وٝ ا٘ذاصٜ ٌبْ ٚاحذ ثضسٌتشی ثشای ٞش‬ ‫ػٙػش اص ثالن ٞطت دس ٞطت ا٘تخبة ضٛد ٚ سپس ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی ثالن ثٝ ٘ضدیه تشیٗ ا٘ذاصٜ ٌبْ ٔٛخٛدثشدٜ‬ ‫ضٛ٘ذ . ثشای ٔثبَ ، اٌش ٔمذاس یه ٔضشة فشوب٘سی ثؼذ اص ‪ 47.98 ، DCT‬ثبضذ ، ٚ ٔمذاس وٛا٘تیضٜ ی ٔشثٛط ثٝ‬ ‫آٖ 82 ثبضذ ، ٔمذاس ٔضشة فشوب٘سی وٛا٘تیضٜ ضذٜ 2 خٛاٞذ ثٛد . تٛخٝ وٙیذ وٝ ٞش ٔضشة فشوب٘سی وٝ‬ ‫ٔمذاسش وٕتش اص ٘یٕی اص ٔمذاسوٛا٘تیضٜ ی ٔشثٛط ثٝ آٖ ثبضذ ثٝ غفش تجذیُ خٛاٞذ ضذ .‬ ‫ٌبْ وٛا٘تیضٜ وشدٖ ثٝ عٛس سسٕی ثٝ عشیك ٔمبثُ تؼشیف ضذٜ است :‬ ‫(ة-7)‬ ‫)‪٘ N(x‬ضدیىتشیٗ ٔمذاس غحیح ثٝ ‪ x‬سا ثش ٔی ٌشدا٘ذ ٚ‬ ‫ٔمذاسی وٛا٘تیضٜ ضذٜ ، غحیح ، ثذٖٚ‬ ‫ػالٔت ٚ ٞطت ثیتی است .‬ ‫خذَٚ ثستٝ ثٙذی2 یه ٚسٚدی اغّی ثشای فطشدٜ سبص ‪ jpeg‬است . حذٚد 45111*3.1 خذَٚ ثستٝ‬ ‫ثٙذی ٔؼتجش ٚخٛد داسد . ثسیبسی اصآٟ٘ب وبسثشد وٕی داس٘ذ ، چشاوٝ ٔمبدیش ثستٝ ثٙذی ثضسي ٔٛخت اص دست‬ ‫سفتٗ ٔمذاس صیبدی اص اعالػبت ثػشی دس ٍٞٙبْ اخشای تػٛیش ٔی ضٛد ، ٚ ایٗ ثب ٔطخػبتی اص تػٛیشوٝ ثیبٖ‬ ‫ٔی وٙذ ِٔٛفٝ ٞبی "فشوب٘س ثبال" ثبیذ اص تػٛیش حزف ضٛ٘ذ (چٖٛ چطٓ ا٘سبٖ لبدس ثٝ تطخیع آٟ٘ب ٘یست)‬ ‫ٔٙبفبت داسد ٚ ثٝ حزف ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘سی ٔحذٚدٜ پبییٗ ٔٙدش ٔی ضٛد .٘ىتٝ لبثُ تٛخٝ ایٗ است وٝ ویفیت‬ ‫‪. quantization‬‬ ‫‪. quantization table‬‬ ‫11‬ ‫1‬ ‫2‬
  • 17.
    ‫ٔمیبس 1 تب11 وٝ اص عشیك ساثظ وبسثشی ثیطتش فطشدٜ سبص ٞبی ‪ jpeg‬لبثُ دستشسی است ، ٞیچ ودب ثٟالیٝ‬ ‫وٙتشِی وٝ تٛسظ اٍِٛسیتٓ ‪ jpeg‬پطتیجب٘ی ٔی ضٛد ٘ضدیه ٕ٘ی ضٛد.‬ ‫ثیص اص یه خذَٚ وٛا٘تیضٜ سبص ثشای یه تػٛیش ٔٙفشد ٔی تٛا٘ذ استفبدٜ ضٛد (ثبالی چٟبس تب). ایٗ أش‬ ‫ٔفیذی است ، ثشای ٔثبَ ،چٖٛ چطٓ ٞبی ٔب ثٝ تٙٛع دس سً٘ آثیٙسجت ثٝ دسخطٙذٌی آٖ وٕتش حسبس است ،‬ ‫ثٙبثش ایٗ ِٔٛفٝ ٞبی سٍ٘ی ٔؼیٙی لبدس ثٝ وٛا٘تیضٜ ضذٖ ثیطتشی ٞستٙذ چشاوٝ تبثیش وٕتشی سٚی دسن ٔب اص‬ ‫تػٛیش داس٘ذ . ٞش خذَٚ وٛا٘تیضٜ سبصی وٝ استفبدٜ ضٛد ثبیذ دس فبیُ فطشدٜ سبص رخیشٜ ضٛد .‬ ‫کذگذاری میانی‬ ‫ثؼذ اص ا٘تمبَ ٚ وٛا٘تیضٜ وشدٖ ، استشاتژی وذٌزاسی ٔیب٘ی ثٝ ثالن ٞبی ٔضبسة فشوب٘س اػٕبَ ٔی ضٛد‬ ‫. ٞش ثالن ٞطت دس ٞطت دس یه آسایٝ ی یه ثؼذی عٛال٘ی وٝ داسای 46 ػضٛ است ثب استفبدٜ اص یه اٍِٛی‬ ‫صیً صاي ٍ٘بضتٝ ٔی ضٛد . ایٗ ٘ٛع تشسیٓ ثشای لشاس دادٖ ٔضبسة ثب فشوب٘س سشتبسشی ضجیٝ ثٝ ٞٓ(تشویت‬ ‫فشوب٘س افمی ٚػٕٛدی، حذٚد پش ٔؼٙی تػٛیش ) دس ٘مبط ٔدبٚس دسٖٚ آسایٝ ی خغی عشاحی ضذٜ است. چٖٛ‬ ‫ٔضبسة غیش غفش ٔبیُ ثٝ خٕغ ضذٖ دس ٌٛضٝ ی ثبال سٕت چپ ثالن ٞستٙذ ، ٘تیدٝ ی اٍِٛی صیً صاي ایٗ‬ ‫خٛاٞذ ثٛد وٝ آسایٝ ی خغی ثٝ یه سضتٝ ی عٛال٘ی اص غفش ٞبی ٔتٛاِی ختٓ ٔی ضٛد .‬ ‫ثخص دْٚ وذٌزاسی ٔیب٘ی ٔخّٛعی اص وذٌزاسی عَٛ اخشا1) وذٌزاسی ای ثشای یه ٔمذاس صیبد اص‬ ‫دادٜ ٞبی ضجیٝ ثٝ ٞٓ دس حبَ اخشا) ٚ وذٌزاسی عَٛ ٔتغییش اػذاد غحیح2(وذ ٌزاسی ای وٝ دس آٖ ٔتغییش ٞبی‬ ‫ػذدی ثیتی ثٝ سٕجّٟب ٔؼبدَ ٔی ضٛ٘ذ) است. سٚش وذٌزاسی عَٛ اخشا تٟٙب ثٝ غفشٞبی دسحبَ اخشا‬ ‫ٚوذٌزاسی عَٛ ٔتغیشاػذاد غحیح ثشای ٕٞٝ ی ٔضبسة غیش غفش اػٕبَ ٔی ضٛ٘ذ . ٞش ػٙػشی وٝ تٛسظ ایٗ‬ ‫وذٌزاسی ٔشوت تِٛیذ ضذٜ است ثٝ ایٗ فشْ است : (اخشا ، ا٘ذاصٜ ، ٔمذاس). "اخشا3"تؼذاد اػذاد غفشیی وٝ دس‬ ‫ثیٗ ایٗ ٚسٚدی ٚ ٚسٚدی غیش غفش لجّی ٚخٛد داسد سا ثب استفبدٜ اص یه ػذد چٟبس ثیتی ثذٖٚ ػالٔت ٔطخع‬ ‫ٔی وٙذ . "ا٘ذاصٜ4" یه ػذد غحیح چٟبس ثیتی است ٚ تؼذاد ثیت ٞبی ٔٛسد ٘یبص ثشای ثخص ٔمذاس سا ٔطخع‬ ‫ٔی وٙذ . "ٔمذاس5" ، ٔمذاس ٔضشة فشوب٘سی ثستٝ ثٙذی ضذٜ است .‬ ‫‪. RLE : Run-Length Encoding‬‬ ‫‪. VLI :Variable Length Integer‬‬ ‫1‬ ‫2‬ ‫3‬ ‫‪. Run‬‬ ‫‪. Size‬‬ ‫5‬ ‫‪. Value‬‬ ‫4‬ ‫21‬
  • 18.
    ‫کذگذاری‬ ‫انتزوپی1‬ ‫ٔؼَٕٛ تشیٗ ضیٜٛی وذٌزاسی آ٘تشٚپی وٝ تٛسظ اٍِٛسیتٓ ‪ JPEG‬استفبدٜ ٔی ضٛد وذٌزاسی ٞبفٕٗ‬ ‫است. وذٌزاسی ػذدی ٘یض ٘ٛع دیٍشی اص وذٌزاسی آ٘تشٚپی است وٝ ، ٔمذاسی حدٓ فبیُ سا ٘سجت ثٝ ٞبفٕٗ‬ ‫وٛچىتش ٔی وٙذ ، أب پیبدٜ سبصی آٖ پیچیذٜ ت ش است. دس اغُ ، وذٌزاسی آ٘تشٚپی ثشای وبٞص تؼذاد ثیت ٞبی‬ ‫ٔٛسد ٘یبص خٟت رخیشٜ سبصی ٞش ػٙػش اص آسایٝ وذ ضذٜ ٔیب٘یىٝ ثش اسبس احتٕبَ ظبٞش ضذٖ یه ػٙػش‬ ‫ٔطخع ثٙب ضذٜ است ، تالش ٔی وٙذ . ثحث دس ٔٛسد احتٕبَ تفسیش اعالػبت دس ایٗ ضیٜٛ ، خٛد خٛاٞبٖ‬ ‫ٔمبِٝ ای ٔستمُ است ، أب خالغٝ سبدٜ ی صیشاص چٍٍٛ٘ی وبس آٖ یه پیص ٕ٘بیص خٛة ثشای ٔب اسائٝ ٔی وٙذ .‬ ‫یه خشیبٖ اص ثیت ٞبی وذٌزاسی ضذٜ ثٝ سٚش ٞبفٕٗ ثبیذ ثب یه خذَٚ وذ یب وّیذ ثشای خشیبٖ سٔض ٌطبیی‬ ‫ٕٞشاٜ ضٛد. فشٔت فبیُ ‪ jpeg‬استفبدٜ اص چٙذیٗ خذَٚ سا پطتیجب٘ی ٔی وٙذ (ثیص اص دٚ خذَٚ ثشای حبِت پبیٝ‬ ‫‪ ) DCT‬وٝ ثٝ ایٗ ٔؼٙی است وٝ فطشدٜ سبص ٔی تٛا٘ذ دٚ تبثغ چٍبِی احتٕبَ ٔتٕبیض سا ا٘تخبة وٙذ ٚ سپس ثب‬ ‫تغجیك دادٖ آٖ ٞب ثب تٛصیغ ثالن دادٜ ضذٜ ثب ٞشیه اص تٛاثغ ثٟتشیٗ فطشدٜ سبص ی سا فشاٞٓ وٙذ .‬ ‫دس اغُ ، ‪ DCT‬دادٜ سا دس فشٔی لشاس ٔی دٞذوٝ ثتٛا٘ذ ثٟتشیٗ ثٟشٜ ٚسی سا اص تشاوٓ حبغُ ضذٜ‬ ‫تٛسظ وذٌزاسی ٔیب٘ی ٚ وذ ٌزاسی آ٘تشٚپی ثذست آٚسد. آخشیٗ ٔشحّٝ خبیی است وٝ فطشدٜ سبصی دادٜ ٞب‬ ‫ٚالؼب اتفبق ٔی افتذ.‬ ‫ثبصسبصی‬ ‫ثشای خبسج وشدٖ یه تػٛیش ‪ jpeg‬اص حبِت فطشدٜ ٞشیه اص ٔشاحُ ثبال ٔی ثبیست ٚاسٖٚ ضٛ٘ذ .‬ ‫1) استفبدٜ اص خذَٚ ٞبفٕٗ ثشای سٔض ٌطبیی سضتٝ ٞبی ثیتی ثٝ آسایٝ ای ضػت ٚ چٟبس ػٙػشی.‬ ‫2) ضىُ دٞی ٔدذد ثالن 8 *8‬ ‫3) ضشة ٞشیه اص ػٙبغش دس ٔمذاس وٛا٘تیضٜ ی ٔشثٛط ثٝ خٛد .‬ ‫4) ا٘دبْ ‪ٔ DCT‬ؼىٛس سٚی ثالن .‬ ‫5) ٚ خٕغ ػذد 821 ثب ٞشیه اص پیىسُ ٞب تب حذٚدا تػٛیش ٚالؼی ایدبد ضٛد .‬ ‫1.‌‪‌:‌Entropy coding‬یک‌وًع‌کدگذاری‌ اس‌دست‌دَىدٌ‌است‌کٍ‌بزای‌کد‌گذاری‌داد‌َای‌دیجیتال‌بٍ‌گًوٍ‌ای‌عمل‌می‌کىد‌کٍ‌الگًَایی‌کٍ‌‌‌‬ ‫بیشتز‌اتفاق‌می‌افتىد‌با‌تعداد‌بیت‌کمتز‌ومایش‌دادٌ‌می‌شًود‌ي‌بلعکس‌.‌ماوىد‌کدگذاری‌َافمه‌ ‌‬ ‫31‬
  • 19.
    ‫ج)کار عذدی ومثال ها‬ ‫ثشای فٟٓ ثٟتش تئٛسی ای وٝ‬ ‫دس ثخص اَٚ ایٗ ٔمبِٝ تٛسؼٝ دادٜ‬ ‫ضذ ، ٔب یه تػٛیش ٕ٘ٛ٘ٝ ا٘تخبة‬ ‫خٛاٞیٓ وشد ، یه ثالن لبثُ اسائٝ اص‬ ‫پیىسُ ٞب سا ثش ٔی ٌضیٙیٓ ، ٚ ٕٞٝ ی‬ ‫ٔشاحّی وٝ دس ثبال آٔذ سا سٚی آٖ‬ ‫پیبدٜ ٔی وٙیٓ . ػىس ٔمبثُ تػٛیش‬ ‫ٔٙجؼی است وٝ ٔب ثب آٖ وبس خٛاٞیٓ‬ ‫وشد . ٔىب٘ی وٝ ثالن ا٘تخبة ضذٜ‬ ‫لشاس داسد دس یه ٔٙغمٝ ی ثضسٌٕٙبیی‬ ‫ضذٜ ، ٘طبٖ دادٜ ضذٜ است .‬ ‫1) ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی ضذت‬ ‫ثالن پیىسُ ٞبی ا٘تخبة ضذٜ ، ایٗ ٔمبدیش سا داسد :‬ ‫41‬
  • 20.
    ‫ضجبٞت اػذاد دیذاسیدس ثالن لبثُ ِٕس است ، ثشای ٔثبَ ، ثٝ استجبط وٛچىتشیٗ ٔمذاس ٔبتشیس 85 ، یب 7.22‬ ‫دسغذ سفیذی ، دس ٔىبٖ‬ ‫(3 ، 1) ٚ 922 یب سفیذی 9.98 دسغذ دس ٔىبٖ (4 ، 3) تٛخٝ وٙیذ .‬ ‫2) ضیفت الیٝ‬ ‫ٔحذٚدٜ ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب ثشای ٔتمبسٖ وشدٖ آٖ ٞب حَٛ غفش ، 821 ٚاحذ ثٝ ػمت ضیفت دادٜ ٔی ضٛ٘ذ :‬ ‫3) ا٘تمبَ اص عشیك ‪DCT‬‬ ‫4) ثستٝ ثٙذی‬ ‫51‬
  • 21.
    ‫خذَٚ وٛا٘تیضٜ سبصیای وٝ ٔب استفبدٜ ٔی وٙیٓ اص یه ٔثبَ دس ]1[ ا٘تخبة ضذٜ است . تٛخٝ وٙیذ وٝ‬ ‫ٔمبدیش دس ٌٛضٝ چپ ، ثبالی ٔبتشیس وٝ ٔشثٛط ثٝ ِٔٛفٝ ٞبی فشوب٘س پبییٗ است ، غبِجب ثیٗ 11 ٚ 12 ٞستٙذ ،‬ ‫دس حبِی وٝ ٔمبدیش ٔٙغمٝ سٕت ساست ، پبییٗ ٔبتشیس وٝ ثشای وٛا٘تیضٜ وشدٖ ِٔٛفٝ ٞبی ثبالی فشوب٘سی ثىبس‬ ‫ثشدٜ ٔی ضٛ٘ذ ثیطتش ثیٗ 18 ٚ 121 ٞستٙذ .‬ ‫تمسیٓ ته ته ػٙبغش‬ ‫ثش ٞٓ ٚ ٌشدوشدٖ آٟ٘ب ثالن ٔضبسة وٛا٘تیضٜ ی صیش سا‬ ‫ثٝ ٔب ٔی دٞذ‬ ‫5) تشتیت صیً صاي‬ ‫ثیطتش وبٔپیٛتشٞب آسایٝ ٞبی دٚ ثؼذی سا دس حبفظٝ ثٝ غٛست تٛاِی سدیفی رخیشٜ ٔی وٙٙذ . ثٝ ایٗ ٔؼٙی‬ ‫وٝ ٕٞٝ ی ػٙبغش اص سدیف ثبال ثٝ غٛست پیٛستٝ رخیشٜ ٔی ضٛ٘ذ ، ٚ ثٝ د٘جبَ آٖ ػٙبغش سغش ٞبی ثؼذی ٚ ثٝ‬ ‫ٕٞیٗ تشتیت . ثٝ دِیُ ٞذف فطشدٜ سبصی ‪ٔ ، jpeg‬غّٛة است وٝ تؼذاد صیبدی اص ٔضبسة غفش سا ثٝ غٛست‬ ‫پطت سش ٞٓ داضتٝ ثبضیٓ ، چشاوٝ احتٕبَ فطشدٜ سبصی حذاوثشی ثب وذٌزاسی صٔبٖ اخشا ٚ وذ ٌزاسی ٞبفٕٗ‬ ‫سا افضایص ٔی دٞذ . دس ٘تیدٝ اسائٝ ی ته ثؼذی ا٘تخبة ضذٜ ثشای آسایٝ دٚثؼذی ٔضبسة اص ثبال سٕت چپ‬ ‫ضشٚع ٔی ضٛد ٚ ثٝ غٛست ٔٛسة خّٛ ٚ ػمت ٔی سٚد . آسایٝ ی ته ثؼذی‬ ‫61‬ ‫ثٝ غٛست صیش خٛاٞذ ثٛد .‬
  • 22.
    ‫6) وذٌزاسی ٔیب٘ی‬ ‫اٌشچٝ وذٌزاسی آ٘تشٚپی خض اٞذاف اغّی ایٗ ٔمبِٝ ٘یست ، أب ٍ٘بٜ اخٕبِی ثٝ یه ٔثبَ دس ایٗ ٔٛسد‬ ‫ٔی تٛا٘ذ اسص٘ذٜ ثبضذ . یه احسبس وّی اص چیضی وٝ اتفبق ٔی افتذ ثذٖٚ ثشسسی ٌستشدٜ خضئیبت آٖ سٚش ،‬ ‫لبثُ دستیبثی است .‬ ‫1. ٕ٘بیص ٔمبدیش : ثٝ عٛس ٔؼَٕٛ ، ػٙبغش‬ ‫دس وبٔپیٛتش ثٝ ػٙٛاٖ‬ ‫اػذاد غحیح ثبیٙشی ثب عَٛ ثبثت رخیشٜ ٔی ضٛ٘ذ . چٖٛ ایٗ ٔمبدیش ثسیبس‬ ‫وٛچه ٞستٙذ ، ایٗ ا٘تخبة تؼذاد صیبدی ثیت سا ٞذس ٔی دٞذ . ثضسٌتشیٗ‬ ‫ػذد دس ایٗ آسایٝ تٟٙب ثب پٙح ثیت لبثُ ٕ٘بیص است . ثشای ثٟشٜ ثشداسی اص‬ ‫ایٗ ٚالؼیت ، یه ٔدٕٛػٝ اص وذٞبی وذٌزاسی عَٛ ٔتغییش ثشای استب٘ذاسد‬ ‫‪ٔ JEPG‬طخع ضذٜ ا٘ذ . خذَٚ ‪ I‬وٝ ٔب دس ایٗ ٔثبَ استفبدٜ ٔی وٙیٓ یىی‬ ‫اص آٟ٘ب است.‬ ‫2. وذٌزاسی ٔیب٘ی ٚ آ٘تشٚپی : آسایٝ‬ ‫ثب ضشٚع اص ػٙػش اَٚ ٚ ثٝ غٛست ٌبْ ثٝ ٌبْ تب ػٙػش آخش وذ‬ ‫ٌزاسی آ٘تشٚپی خٛاٞذ ضذ .ٞش یه اص لغؼبت وذ ٌزاسی ضذٜ ی اعالػبت ثٝ فشْ (اخشا ، ا٘ذاصٜ ، ٔمذاس )‬ ‫خٛاٞذ ثٛد . ٕٞبٖ عٛس وٝ دس ثحث ٔختػش وذٌزاسی آ٘تشٚپی ثٝ عٛس خالغٝ ٌفتٝ ضذ ، وذ ٔیب٘ی‬ ‫ثٝ‬ ‫ضىُ صیش خٛاٞذ ثٛد .‬ ‫ثالن ثب خفت (1،1) پبیبٖ ٔی‬ ‫یبثذ وٝ ٘طبٖ دٞٙذٜ ی ایٗ است وٝ‬ ‫ٞیچ ػٙػش غیش غفشی دس آٖ ٚخٛد‬ ‫٘ذاسد .‬ ‫خفت ٞبی (اخشا ، ا٘ذاصٜ) دس‬ ‫وٝ دس‬ ‫وٝ وذٌزاسی ٞبفٕٗ سا دسیبفت ٔی وٙٙذ . خذَٚ ‪ ٕٝٞ ॥‬خفت ٞبیی‬ ‫ظبٞش ضذٜ ا٘ذ سا ثٝ ٕٞشاٜ تؼذاد تىشاس ٞشیه دس ایٗ ثالن ، ٘طبٖ ٔی دٞذ .‬ ‫وذٞبی ٞبفٕٗ ٚیژٌی ٞبی صیش سا داس٘ذ :‬ ‫‪.I‬‬ ‫‪.II‬‬ ‫ٞیچ وذی ثب وذ دیٍش ضشٚع ٕ٘ی ضٛد ( ثٝ ػٙٛاٖ ٔثبَ اٌش 010 ٔؼتجش است ،وذ…010 ٔؼتجش ٘یست )‬ ‫وذٞبیی وٝ ثیطتش اتفبق ٔی افتٙذ عَٛ وٛتبٜ تشی داس٘ذ .‬ ‫71‬
  • 23.
    ‫چٖٛ ٔب دسٔٛسد یه ثالن ٔٙفشد ثحث ٔی وٙیٓ ، خذَٚ ٞبفٕٙی سا ثشٔیٍضیٙیٓ وٝ تٟٙب ثشای ایٗ ثالن تٟیٝ‬ ‫ضذٜ است ، ا٘تخبة ٞب دس خذَٚ ‪٘ ॥‬طبٖ دادٜ ضذٜ است . ثب اػٕبَ ٔمبدیش خذَٚ ثٝ‬ ‫سضتٝ ی ثیتی صیش سا‬ ‫خٛاٞیٓ داضت .‬ ‫سضتٝ ی ثبال 49 ثیت است . ثالن ٚالؼی ٕ٘ٛ٘ٝ ٞبی ضذتی دس حبفظٝ 6914 ثیت حبفظٝ عّت ٔی‬ ‫وشد٘ذ . اِجتٝ ، فضبی ٔٛسد ٘یبص ثشای رخیشٜ ی خذَٚ وٛا٘تیضٜ سبصی ٚ وذٞبی ٞبفٕٗ ضٕشدٜ ٘طذٜ است ، أب‬ ‫آٟ٘ب ثیٗ تؼذاد صیبدی ثالن تمسیٓ ٔی ضٛ٘ذ ، ثٙبثشایٗ ٞضیٙٝ ی ٚاسد ثش ٞش ثالن لبثُ چطٓ پٛضی است .‬ ‫7) ثبصسبصی‬ ‫اٌش ٔؼىٛس ٔشاحُ ثٝ دادٜ ٞبی فطشدٜ ضذٜ اػٕبَ ضٛد ، یه ثالن اص پیىسُ ٞبی‬ ‫ضذ . ایٗ ثالن یه ثبصسبصی ٔدذد اص‬ ‫ایدبد خٛاٞذ‬ ‫ٚالؼی است . تػذیك ٔی وٙیذ وٝ ٔمذاسی تفبٚت ٔیبٖ آٖ ثب ٘سخٝ‬ ‫ٚالؼی ٚخٛد خٛاٞذ داضت . ثشای ٔطبٞذٜ ی ایٗ وٝ تفبٚت ٕ٘ٛ٘ٝ ٞب ثب ٕ٘ٛ٘ٝ ی ٚالؼی چمذس است ٔب یه‬ ‫ثالن دسغذ خغب سا ٘یض ٔحبسجٝ ٔی وٙیٓ . تٛخٝ وٙیذ وٝ ثیطتش پیىسُ ٞب اص یه تب پٙچ دسغذ تغییش وشدٜ ا٘ذ ٚ‬ ‫تغییشات ثیص اص دٜ دسغذ ٘یست . ثؼضی ٔمبدیش دلیمب ٔمبدیش لجّی سا ثذست آٚسدٜ ا٘ذ .‬ ‫81‬
  • 24.
  • 25.
    ‫د) نتیجه گیزی‬ ‫آصٖٔٛاٍِٛسیتٓ فطشدٜ سبصی ‪ ، jpeg‬ثٝ عٛس خبظ ػُٕ ‪ ، DCT‬ضشح دادوٝ ٔفبٞیٓ ویفی پطت سٚش‬ ‫ثٝ خٛثی فشآیٙذ ٞبی وٕی ای است وٝ ثشای اػٕبَ آٟ٘ب ثىبس ٌشفتٝ ٔی ضٛد .‬ ‫٘تیدٝ ی ٟٔٓ دیٍشی وٝ ٔی تٛا٘ذ اص ایٗ وبس تشسیٓ ضٛد ضبُٔ ضذٖ یه فٟٓ اص لبِت سٚش ثىبس سفتٝ‬ ‫دس اٍِٛسیتٓ ‪ JPEG‬است . ا٘دبْ ‪ DCT‬سٚی ثالوی اص یه ػىس ، ٘طبٖ داد وٝ دادٜ ٞبی یه تػٛیش، ثٝ دِیُ‬ ‫ٔحتٛای ثسیبسی اص تػبٚیشاست وٝ ثٝ عٛس آسب٘ی لبثُ فطشدٜ سبصی ا٘ذ ، ٘ٝ ثٝ دِیُ ٔحذٚدیت راتی ‪. DCT‬‬ ‫٘تیدٝ دیٍش لبِت ثٙذی ‪ DCT‬دس لبِت اػٕبَ ٔبتشیسی است.آٖ اِٚیٗ ٔشحّٝ دس تٛسؼٝ ی ضیٜٛ ٞبی ٔحبسجبتی‬ ‫ثشای ٔحبسجٝ سشیغ ا٘تمبَ است]3[ .‬ ‫22‬
  • 26.
    ‫ه) منابع‬ [1] G ,K , Wallac ”The JPEG still picture compression standard” communication of the ACM , apr,1991 [2] C , I , Phillips , J , M , Parr and E , A , Riskin signals , systems and transforms ,3rd ed , Upper Saddle River , NJ : prentice ,Hall ,2003 [3] John W. O’Brien ”The JPEG Image Compression Algorithm” (obrienjw@colorado.edu) 21