1. สื่อ การสอน
รายวิช าเทคโนโลยีส ารสนเทศ
รหัส ง23102
นางสาวปฏิพ ร ชมชิด : ครูผ ู้ส อน
1

2. ระบบเลขฐาน (ฐาน 2,8,10,16)
Place Value: ระบบเลขที่แต่ละหลักมีคาประจำา่
หลัก
ค่าประจำาหลัก คือ ค่าของเลขฐานนั้นๆ ยกกำาลัง
ตามตำาแหน่งหลักเริ่ม จาก ศูนย์
Least significant digit : คือเลขที่มีคาประจำา
่
หลักน้อย
Most significant digit : คือเลขที่มีคาประจำา
่
หลักสูง
การเขียนเลขฐานต้องมีคาฐานกำากับ ยกเว้น
่
ฐาน 10 2

3. ตัว เลขในฐานต่า งๆ
ฐาน 2 มีเลข 0,1
ฐาน 8 มีเลข 0,1,2,3,4,5,6,7
ฐาน 10 มีเลข 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9
ฐาน 16 มีเลข
0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,A,B,C,D,E,F
3

4. การแปลงเลขฐาน
การแปลงเลขฐานใดๆ เป็น ฐาน 10
การแปลงเลขฐาน 10 เป็น ฐานใดๆ
การแปลงเลขฐาน 2 เป็น ฐาน 8 ฐาน 16
การแปลงเลขฐาน 8 ฐาน 16 เป็น ฐาน 2
4

5. การแปลงเลขฐานใดๆเป็น
ฐาน 10
อาศัยค่าประจำา ต.ย. 11012 = ( )10
หลัก คูณตัวเลข ค่าประจำาหลัก คือ
แต่ละหลัก นำาผล 23 22 21 20
คูณที่ได้มารวมกัน (1*8)+(1*4)+(0*2)+(1*1) = 13
5

6. การแปลงเลขฐาน 10 เป็น ฐาน
ใดๆ
กรณี เลขจำานวนเต็ม
ใช้หลัก MODULO คือ
เลขฐาน 10 เป็นตัวตั้ง หารด้วยเลขฐานทีกำาลังจะ
่
แปลง
ให้เก็บเศษจากการหาร
หารเลขต่อไปจนกระทังไม่สามารถหารได้
้
นำาเศษของการหารมาวางต่อกัน เศษตัวสุดท้ายเป็น
Most significant
6

7. ตัว อย่า งการแปลงเลขฐาน 10
เป็น ฐานใดๆ
เลขจำานวนเต็ม
1310 = ( )2 1310 = ( )4
2 13 4 13
2 6 1 3 1
2 3 0
1 1
ตอบ 11012 ตอบ 314 7

8. การแปลงเลขฐาน 10 เป็น ฐาน
ใดๆ
กรณี เลขจำานวนจริง: การแปลงแบ่งเป็น
2 ส่วน
ส่วนหน้าจุดทศนิยมใช้วิธี MODULO
ส่วนเลขหลังจุดทศนิยม
คูณเลขหลังจุดด้วยฐานที่จะไป บันทึกเฉพาะ
เลขหน้าจุด
ส่วนเลขหลังจุดนำามาคูณต่อ จนครบจำานวน
ตำาแหน่งหลังจุดที่ต้องการ 8

9. ตัว อย่า งการแปลงเลขฐาน 10
เป็น ฐานใดๆ
เลขจำานวนจริง 13.4 10 = ( )2
2 13 .4 * 2 = 0 .8
.8 * 2 = 1 .6
2 6 1 .6 * 2 = 1 .2
2 3 0 .2 * 2 = 0 .4
1 1
Ans: 1101.01102
9

10. การแปลงเลขฐาน 2 เป็น ฐาน
8 ฐาน 16
หลักการใช้การจัดกลุ่มบิท
เลขฐาน 2 เป็น ฐาน 8 จัดกลุ่มละ 3 บิท
เลขฐาน 2 เป็น ฐาน 16 จัดกลุ่มละ 4 บิท
โดยเริ่มจากบิทที่อยู่ใกล้จุดทศนิยม หากกลุ่ม
สุดท้ายไม่ครบเติม 0
10

11. ตัว อย่า งการแปลงเลขฐาน 2
เป็น ฐาน 8
จำานวนเต็ม 111112 = ( 37 ) 8
0 1 1 1 1 1
(0*4)+(1*2)+(1*1) (1*4)+(1*2)+(1*1)
3 7
11