1. ΗΠΕΙΡΩΣΕ΢
ΠΟΤ
ΤΠΗΡΕΣΗ΢ΑΝ
ΚΑΙ ΤΠΗΡΕΣΟΤΝ
ΣΗΝ ΣΕΥΝΗ

2. ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΑΖΑΚΟΣ
χαράκτθσ (1945-2006)

3. Γεννικθκε ςτα Γιάννενα το 1945 και φεφγει από τα
αυτά τελειϊνοντασ το ςχολείο. Με εξετάςεισ περνά
ςτθ Σχολι Καλϊν Τεχνϊν.
Αςχολείται με τθ χαρακτικι και ζχει κακθγθτι το
Γραμματόπουλο. Ενϊ είναι μακθτισ ςτθ ςχολι
φτιάχνει τθν ξυλογραφία «Κόκκινο Γυμνό» ςτθν οποία
εφαρμόηει τθν τεχνικι των «Ντεγκραντζ» (μετάβαςθ
χρωμάτων). Αυτό ενκουςιάηει το Γραμματόπουλο ο
οποίοσ τον παίρνει ςτο προςωπικό εργαςτιριο του.
Το 1977 Διδάςκει ςτθν ΑΣΚΤ ωσ Βοθκόσ, Επιμελθτισ,
Λζκτορασ και το 1999 : Εκλζγεται Αναπλθρωτισ
Κακθγθτισ ςτθν ΑΣΚΤ. Ζργα του υπάρχουν ςε ιδιωτικζσ
ςυλλογζσ ςτθν Ελλάδα, Φιλανδία, Σουθδία, ΗΡΑ,
Αργεντινι, Ιταλία, ςτισ Ρινακοκικεσ των Διμων
Ακθναίων, ΢όδου, Ιωαννίνων, Φλϊρινασ, ςτο
Υπουργείο Ρολιτιςμοφ κακϊσ και ςτισ ςυλλογζσ
πολλϊν ελλθνικϊν Τραπεηϊν. Απεβίωςε ςτισ 4
Αυγοφςτου 2006

4. • Μια πρϊτθ
κατθγοριοποίθςθ ςτα ζργα
του Καηάκου είναι θ εξισ:
• 1960 -70 Φοιτθτικι
περίοδοσ: Επεξεργάηεται
κζματα που του δίνονται
από τουσ κακθγθτζσ του
ςτθ Σχολι.
• 1970-80 και 1980-90
ζχουμε τισ κλαςςικζσ
ξυλογραφίεσ του.
• Από το 1988 όμωσ και μετά
αρχίηει να υπάρχει μια
αλλαγι ςτα ζργα του
Καηάκου, τόςο
κεματολογικά όςο και
τεχνοτροπικά.

5. • Εξετάηοντασ τθν πρϊτθ
ενότθτα των χαρακτικϊν,
διαπιςτϊνουμε πρϊτα από
όλα ότι ο Καηάκοσ μασ δίνει
μία εκπλθκτικι αποτφπωςθ
του Κάςτρου των Ιωαννίνων,
με κάκε λεπτομζρεια, το
΢ολόι ςτθν Ρφλθ του
Κάςτρου, το Αςλάν Τηαμί, τα
τείχθ του Κάςτρου και
φυςικά τθ Λίμνθ. Πλα αυτά
τα ςτοιχεία τα διαπιςτϊνει
κανείσ με πρϊτθ ματιά ςτο
χαρακτικό με τίτλο «Τηαμί,
θμζρα»

6. • «Κάςτρο», Χαρακτικό
του Βαςίλθ Καηάκου

7. Κάςτρο-ποδιλατα

8. • ««Κυριακζσ», χαρακτικό
Β. Καηάκου

9. • Βλζπουμε πωσ με τισ προ του 1988 ξυλογραφίεσ
ο Καηάκοσ πετυχαίνει να μασ μεταφζρει ςε ζναν
κόςμο ονειρικό και φανταςτικό, ςτον κόςμο
δθλαδι τθσ παιδικισ θλικίασ, όπου όλα
φαίνονται απόλυτα λογικά. Εδϊ ρεαλιςμόσ και
όνειρο γίνονται ζνα, τα ίδια τα ποδιλατα
διακζτουν ρεαλιςτικι ρόδα, αλλά και τεράςτια
φτερά.
• Με τα ποδιλατα φαίνεται πωσ ο Καηάκοσ
κυνθγά το όνειρο, ζνα όνειρο απροςδιόριςτο με
όχθμα το ποδιλατο. Στα ζργα του ο γενζκλιοσ
χϊροσ υπάρχει, απεικονίηεται με ςαφινεια, αλλά
δεν του είναι αρκετόσ, κζλει κάτι παραπάνω από
αυτόν, γι’ αυτό και πετάει πάνω από αυτόν.

10. • Και περνάμε τϊρα ςτα ζργα μετά το 1988. Βλζπουμε
ότι θ κεματικι του ζχει αλλάξει, δεν είναι πια τα
ποδιλατα και οι βόλτεσ με αυτά γφρω από τθ Λίμνθ,
αλλά οι γυναίκεσ ςτα μπαρ. Θα μποροφςαμε να
ποφμε ότι θ κεματικι αλλάηει κακϊσ και ο ίδιοσ ο
Καηάκοσ μεγαλϊνει θλικιακά. Είναι πια ζνασ ϊριμοσ
άντρασ με ενδιαφζρον για το άλλο φφλο.
• Τα ζργα του από το 1988 και μετά είναι, όπωσ ιδθ
αναφζραμε, ανκρωποκεντρικά, και ςυγκεκριμζνα
ζχουν κζμα τθ γυναίκα. Ππωσ κα δοφμε οι γυναίκεσ
τϊρα είναι εκείνεσ που ζχουν τα φτερά και όχι τα
ποδιλατα τα οποία εμφανίηονται και αυτά αλλά ςτθ
«ςωςτι τουσ κζςθ», ςτο ζδαφοσ.

11. • «Μπαρ Αδιζξοδα»
Βακυτυπία ςε
πλεξιγκλάσ, Β. Καηάκου

13. • «Ημζρεσ τθσ
εβδομάδασ»
Βακυτυπία ςε
πλεξιγκλάσ. Β. Καηάκου

14. « ελιά » «πόρτα»

15. καραγκιόηθσ – αργαλειόσ – λοφνα παρκ

18. Γιάννθσ Μόραλθσ
Ζωγράφοσ (1 9 1 6 -2 0 0 9)

19. Γιάμμηπ Μόοαληπ
• Εσγξάθνο θαη ραξάθηεο, κηα
από ηηο πην ζεκαληηθέο
θπζηνγλσκίεο ηεο ειιεληθήο
ηέρλεο ηνπ 20νύ αηώλα,
νκόηηκνο θαζεγεηήο ηεο
Αλσηάηεο Πρνιήο Θαιώλ
Ρερλώλ.

20. • Γελλήζεθε ζηελ Άξηα ην 1916 αιιά από ην 1922 σο ην 1928
έδεζε ζηελ Ξξέβεδα, όπνπ ππεξεηνύζε σο γπκλαζηάξρεο ν
θηιόινγνο παηέξαο ηνπ. Ρν 1927 εγθαηαζηάζεθε κόληκα κε
ηελ νηθνγέλεηά ηνπ ζηελ Αζήλα.
• Από ην 1931 σο ην 1936 ζπνύδαζε ζηελ Αλσηάηε Πρνιή
Θαιώλ Ρερλώλ, δσγξαθηθή κε ηνπο Θσλζηαληίλν Ξαξζέλε,
Ρν 1937 κε ππνηξνθία ηεο Αθαδεκίαο Αζελώλ πήγε ζηε
Οώκε -όπνπ γηα έμη κήλεο παξαθνινύζεζε καζήκαηα
ηνηρνγξαθίαο θαη κσζατθνύ- θαη νινθιήξσζε ηηο ζπνπδέο
ηνπ ζην Ξαξίζη.
• Tν 1947 εθιέρηεθε ηαθηηθόο θαζεγεηήο ζηελ
πξνπαξαζθεπαζηηθή ηάμε ηεο ΑΠΘΡ θαη ην 1953 ηαθηηθόο
θαζεγεηήο Δξγαζηεξίνπ Εσγξαθηθήο, ζέζε πνπ
δηαηήξεζε σο ην 1983.
• Δμέζεζε έξγα ηνπ ζε δηάθνξεο νκαδηθέο θαη αηνκηθέο
εθζέζεηο -ζηελ Διιάδα θαη ζην εμσηεξηθό- θαη ην 1958
αληηπξνζώπεπζε ηε ρώξα καδί κε ηνλ Γ. Ρζαξνύρε θαη ηνλ
Αλη. Πώρν ζηελ Κπηελλάιε ηεο Βελεηίαο..

21. Δφο Φίλεσ, 1946 Μορφι, 1951

22. • Ρν έξγν ηνπ Κόξαιε
πεξηιακβάλεη επηπιένλ
εηθνλνγξαθήζεηο βηβιίσλ
ησλ πνηεηώλ Διύηε θαη
Πεθέξε, εμώθπιια δίζθσλ
κνπζηθήο, γιππηά,
ηνηρνγξαθίεο θαζώο θαη
ζθεληθά θαη θνπζηνύκηα γηα
ην Δζληθό Θέαηξν Διιάδνο.
Πηα πην γλσζηά ηνπ έξγα
ζπγθαηαιέγνληαη νη
δηαθνζκήζεηο ηνπ
Μελνδνρείνπ Σίιηνλ ηεο
Αζήλαο, θαη νη ζπλζέζεηο ηνπ
ζηνλ ζηαζκό Ξαλεπηζηεκίνπ
ηνπ κεηξνπνιηηηθνύ
ζηδεξνδξόκνπ ηεο Αζήλαο.

23. • Ζ ηέρλε ηνπ ινηπόλ
είλαη αλζξσπνθεληξηθή
θαη κε ηε ζεκαηηθή ηνπ,
πνπ
απνθξπζηαιιώλεηαη
γύξσ ζην ’50 πιέθεη ην
εξσηηθό κέζησκα ηνπ
θνξηηζηνύ. Θόξεο πνπ
θάζνληαη αληηθξηζηά ή
πνπ αλαπαύνληαη,
αξραίεο ζηάζεηο πιάη
ζε παξαζηάδεο,
κπξνζηά ζε πόξηεο.

24. • Ζ αλαδήηεζή ηνπ θνξπθώλεηαη
ζηε δεθαεηία ηνπ ΄60 κε ηα
«Δπηηύκβηα» θαη ηα
«Δπηζαιάκηα», όπνπ έξσηαο
θαη ν ζάλαηνο θηηάρλνπλ ηελ
εμίζσζε ηεο δσήο. Θαηά ηελ
Καξίλα Ιακπξάθε _Ξιάθα:
• «Τν παξάδνμν κε ηνλ Μόξαιε
είλαη όηη όζν γηλόηαλ πην
κνληέξλνο, ηόζν γηλόηαλ πην
θιαζηθόο, πην αξραίνο. Καη
αθόκε, όζν γηλόηαλ πην
αθεξεκέλνο, ηόζν γηλόηαλ πην
αηζζεζηαθόο. Με απηό ην
παληνδύλακν μόξθη ν
δσγξάθνο αληηκεηώπηζε
ληθεθόξα ην γήξαο θαη ηνλ
ζάλαην».
Επηηύκβηα ΢ύλζεζε Γ, 1958-1963
Δζληθή Ξηλαθνζήθε - Κνπζείν
Αιεμάλδξνπ Πνύηζνπ, Αζήλα

25. Γυναίκα δζνει τισ
μπότεσ τθσ, 1976
Ερωτικό, 1990
Μακεδονικό
Μουςείο
Σφγχρονθσ
Τζχνθσ,
Θεςςαλονίκθ
Πανςζλθνοσ,
1977

26. • Δελ κνπ αξέζεη λα πνπιάσ
ηα έξγα κνπ. Ούηε ηώξα νύηε
παιηόηεξα. Ξεθίλεζα λα
ην θάλσ κόλνλ από αλάγθε».
• Ζ ζρέζε ηνπ Γηάλλε
Μόξαιε κε ηελ εκπνξηθή
πιεπξά ηεο ηέρλεο ηνπ
ππαγνξεύεηαη από απηήλ
αθξηβώο ηελ άπνςε. Ν ίδηνο
αξλείηαη θάζε ζπδήηεζε πεξί
ηηκώλ ησλ έξγσλ ηνπ, όπσο
αξλείηαη λα κπεη ζην παηρλίδη
ηνύ πνηνο πνπιάεη πόζν.
• Ν δσγξάθνο, ζεβόκελνο θαη
ππνζηεξίδνληαο απόιπηα ηνλ
ζεζκό ησλ γθαιεξί αθήλεη ζε
απηέο λα θαζνξίδνπλ ηηο
ηηκέο ησλ έξγσλ ηνπ. Θαη
όηαλ ηνπ θαίλνληαη «πνιύ
αθξηβέο» πξνζπαζεί λα ηηο
θαηεβάζεη...

27. Θεόδωρος
Παπαγιάννης
Γιύπηεο 1942

28. ΘΕΟΔΩΡΟ΢
ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ΢

29. • Ν Θεόδσξνο Ξαπαγηάλλεο θαηάγεηαη από ηελ
Ήπεηξν, από κία πεξηνρή πνπ κε ηε ηξαρηά ηεο
δηακόξθσζε, ηνπο γιππηηθνύο νξεηλνύο ηεο
όγθνπο θαη ηελ πέηξηλε αξρηηεθηνληθή ηεο,
αθππλίδεη ηελ θαιιηηερληθή ξνπή θαη ππαγνξεύεη
ηελ απζηεξόηεηα θαη ηνλ ζεβαζκό ζηε ρξήζε ησλ
πιηθώλ.
Ν πνιύηξνπνο θαιιηηέρλεο εμεξεπλά όρη κόλν ηα
παξαδνζηαθά πιηθά ( πέηξα, κάξκαξν, ραιθό )
αιιά θαη θάζε άιιε κνξθή πξώηεο ύιεο όπσο
μύιν, ζίδεξν, πειό, ζπλζεηηθέο ύιεο αιιά θαη
αληηθείκελα δεύηεξεο ρξήζεο, πνπ πξνζζέηνπλ
ηελ δηθή ηνπο ζηελ αθήγεζε ηνπ έξγνπ.

30. Ν Ζπεηξώηεο γιύπηεο είλαη
έλαο από ηνπο ηειεπηαίνπο
δεμηνηέρλεο ηεο ρεηξνηερληθήο
παξάδνζεο. Ζ καθξά
καζεηεία αξρηθά, θαη ζεηεία
αξγόηεξα ηνπ, Θεόδσξνπ
Ξαπαγηάλλε πιάη ζηνλ
Γηάλλε Ξαππά, έλαλ απζηεξό
δάζθαιν κε ξσκαιέν έξγν θαη
πινύζηα πιαζηηθή παηδεία,
ηνπ εμαζθάιηζε ζηέξεα
ζεκέιηα γηα λα νηθνδνκήζεη
ην δηθό ηνπ έξγν. Έξγν
βαζηθά αλζξσπνθεληξηθό, κε
κηθξέο παξεθβάζεηο,
όπσο ηα πνπιηά, πνπ δελ
παξαβηάδνπλ νπζηαζηηθά ηνλ
θαλόλα.

32. Από ην Μνπζείν ζηελ
γελεηεξά ηνπ ην
ΕΛΛΗΝΙΚΟ

34. «Νη Γξνκείο», ην νπνίν ζα θνζκεί ηελ έμνδν ηνπ Γηεζλνύο
Αεξνδξνκίνπ «O' Hare», ηνπ Πηθάγνπ.
«Νη Γξνκείο είλαη ην ζύκβνιν ηεο κεηαλάζηεπζεο- κεηαθίλεζεο ηνπ Διιεληζκνύ ζηηο
ΖΞΑ. Κεηαθέξνπλ κήλπκα εηξήλεο, ζπλεξγαζίαο θαη θηιίαο κεηαμύ ησλ δύν πόιεσλ θαη
ησλ δύν θξαηώλ», δήισζε ν δεκηνπξγόο ηνπ έξγνπ, Θεόδσξνο Ξαπαγηάλλεο ζηελ
εθεκεξίδα «Chicago Tribune», ηνλίδνληαο όηη ην γιππηό αληηπξνζσπεύεη ηελ Ζξάθιεηα
ξήζε «Ρα Ξάληα Οεη».

35. • Γηα ην έξγν κνπ δελ αηζζάλνκαη ηελ
αλάγθε λα δώζσ εμεγήζεηο.
Ξηζηεύσ πσο είλαη απιό θαη
θαηαλνεηό.
• Θα πσ κόλν ηνύην : ήζεια κε ην
έξγν απηό λα ζπγθεξάζσ πνιιά
πξάγκαηα λα θάλσ θάηη πνπ
εθθξάδεη ηε δνπιεηά κνπ ζεκαηηθά
θαη θνξκαιηζηηθά. Καη δηάιεμα ην
δεπγάξη πνπ γηα κέλα απνηειεί
βαζηθό θύηηαξν ηεο θνηλωλίαο.
Απηό δεκηνπξγεί ηελ πόιε θαη ε
πόιε ππάξρεη γη΄απηό. Θέιεζα κηά
θόξκα απιή, ιηηή, Γσξηθή,
θαηαλνεηή έρνληαο πάληα θαηά λνπ
πσο ξίρλσ γέθπξα πξνζέγγηζεο θαη
θαηαλόεζεο ζηνλ πνιίηε ηνπ
ζήκεξα θαη ηνπ αύξην θαη ήζεια λα
ηνπνζεηεζεί εθεί απέλαληη απ΄ηα
θνβεξά Κπνπληξνύκηα ηνπ
Θάζηξνπ λα κείλεη ζαλ ζηνηρείν γηα
όινπο απηνύο πνπ καξηύξεζαλ θαη
ράζεθαλ ηαπεηλσκέλνη ρσξίο
απνινγία παίξλνληαο ην παξάπνλν
καδί ηνπο.Ππκπόζην γιππηηθήο, Γηάλλελα 1996

36. “ΑΦΗΔΟΩΛΔΡΑΗ ΠΡΝ΢Π ΔΞΩΛ΢ΚΝ΢Π ΘΑΗ
ΑΛΩΛ΢ΚΝ΢Π ΡΔΣΛΗΡΔΠ ΡΖΠ ΞΔΡΟΑΠ
ΡΖΠ ΔΞΑΟΣΗΑΠ ΘΝΛΗΡΠΖΠ”
• Από ηε ζηηγκή πνπ απνθάζηζα λα
ζπκκεηάζρσ ζην Ππκπόζην Γιππηηθήο
ηεο Θόληηζαο, ζθέςεηο πνιιέο άξρηζαλ
λα πεξηηξηγπξίδνπλ ζην κπαιό κνπ. Πηγά,
ζηγά επηθεληξώζεθαλ γύξσ από ηνπο
καζηόξνπο. Γλσξίδνληαο ηελ παξάδνζε
ησλ ρσξηώλ ηεο Θόληηζαο κε ηνπο
πεξίθεκνπο καζηόξνπο, απνθάζηζα λα
θάλσ θάηη πξνο ηηκή ηνπο. Ιόγσ ηεο
καθξόρξνλεο ελαζρόιεζήο κνπ κε ην
ιάμεκα ηεο πέηξαο αηζζαλόκνπλ
αιιειέγγπνο, αηζζαλόκνπλ θη εγώ έλαο
απ΄ην “ζπλάθη” ηνπο.
• Απηνύο ηνπο καζηόξνπο ζέιεζα λα
ηηκήζσ θηηάρλνληαο έλα πέηξηλν ζθπξί,
αιιά παξνπιηζκέλν δίρσο ζηεηιηάξη θαη
κε θάπνηεο θαθώζεηο πάλσ ηνπ απ΄ηελ
πνιύ θαη ζθιεξή δνπιεηά. Αηρκεξό θαη
πεξήθαλν όπσο νη αλάγθεο ην
δηακόξθσζαλ ζην πέξαζκα ησλ ρξόλσλ
λα θάζεηαη ζαλ ληθεηήο, πάλσ ζ΄έλα
αθαηέξγαζην βξάρν, απηόλ πνπ ζ΄όιε
ηνπ ηε δσή πειεθνύζε θαη δηακόξθσλε
θαη ηνπ έδηλε ζρήκα θαη αλαινγία.
Ππκπόζην γιππηηθήο,
Θόληηζα 1995

37. • Κε ηξηάληα ππεξθπζηθέο αλζξώπηλεο θηγνύξεο «ηα θαληάζκαηα
κνπ» όπσο η’ απνθαιεί, ζηήλεη έλα ηξαγηθό ρνξό. Ρα έξγα πνπ είλαη
θηινηερλεκέλα από ηα απνθαΐδηα ηνπ Ξνιπηερλείνπ (Λνέκβξηνο ηνπ
1993) θαη άιια αλαθπθιώζηκα πιηθά θηηάρλνπλ έλα ρνξό ηεο
ζύγρξνλεο Διιεληθήο Ρξαγσδίαο. Πηε κέζε ηνπ ρνξνύ έλα ηαςί κε
ςσκηά , ζύκβνιν ηεο επηβίσζεο ηνπ αλζξώπνπ θαη κηα πεζκέλε
κνξθή ζπκπιεξώλνπλ ην ζθεληθό ηεο έθζεζεο πνπ θάησ από ηηο
ηξαγηθέο ζπλζήθεο πνπ βηώλεη ε ρώξα παίξλεη ζπκβνιηθέο δηαζηάζεηο.
• Έθζεζε ζην Μνπζείν Μπελάθε

38. Κεοαμικά φχμιά-δημιξσογίεπ ςξσ Θεόδχοξσ Παπαγιάμμη
νευειλίζξσμ από έμα μεγάλξ ςαφί με τόμςξ ρακιά γεμάςα
ριςάοι, εμώ δσξ ρςασοξειδή «ςξςέμ» ςξμίζξσμ ςημ ιεοόςηςα
ςξσ φχμιξύ
• «Η επηβίσζε ζπκβνιίδεηαη
κε ην ςσκί, γηαηί απηό
βάδνπκε κπξνζηά. Λέκε:
δνπιεύσ γηα ην ςσκί κνπ,
αγσλίδνκαη γηα ην ςσκί κνπ,
ηξώσ πηθξό ςσκί, θάγακε
ςσκί θη αιάηη. Η ίδηα ε
ζξεζθεία βάδεη ζηελ πξώηε
γξακκή "ηνλ άξηνλ εκώλ
ησλ επηνύζηνλ δνο εκίλ
ζήκεξνλ"».

39. • «Η ηεξόηεηα ηνπ ςσκηνύ
ππνδειώλεηαη κε ην καύξν
ζηνιηζκέλν παλί πνπ
ζηξώλεηαη ζην έδαθνο θαη
ηνλ ρνξό ησλ κνξθώλ πνπ
αλαπηύζζεηαη ηξηγύξσ,
ζπκβνιίδνληαο ζεόηεηεο ή
ππεξθπζηθέο
πξνζηαηεπηηθέο δπλάκεηο,
αιιά θαη μόξθηα ή θαη
ζθηάρηξα πνπ ζπρλά
ζηήλνληαη ζηα ρσξάθηα γηα
λα πξνζηαηέςνπλ ηε
ζνδεηά»

40. ΙΩΑΝΝΙΝΑ 03/2013

43. Κώζηαο
Μπαιάθαο
Φωηνγξάθνο (1920 – 2011))

44. Μζςα από το φακό του, θ
ιςτορία τθσ χϊρασ μασ...
Ρεριφανοι που ο τόποσ
μασ γζννθςε ζναν τόςο
μεγάλο άνκρωπο και
καλλιτζχνθ...
Κϊςτασ Μπαλάφασ

45. …] Γεννικθκα ς’ ζνα
κακοτράχαλο θπειρϊτικο
χωριό που λεσ πωσ και το ίδιο
γεννικθκε για αγϊνεσ πρϊτα
με τθν ίδια τθ φφςθ, για να
μπορζςει να επιβιϊςει ςτθν
κακοτράχαλθ γθ που
γεννικθκε Και ζνα μεγάλο
μαράηι ιταν ο ξενιτεμόσ.
Ξενιτεφτθκα νωρίσ κι εγϊ για
λόγουσ βιοποριςμοφ, μόλισ
τζλειωςα το Δθμοτικό —το
τζλειωςα και δεν το τζλειωςα.
Ήμουν τότε ζντεκα χρονϊν και
δοφλευα ς’ ζνα
γαλακτοπωλείο.

46. Ρριν πιάςω τθ μθχανι, είχα
γράψει λίγα πράγματα με το
μολφβι ς’ ζνα μπλοκάκι, τα
βιϊματά μου. Επειδι ζγραφα
και για το αφεντικό μου
πράγματα όχι τόςο ευχάριςτα,
μου ςκίςανε το μπλοκάκι και
ςτενοχωρικθκα πολφ γι’ αυτό,
γιατί είχα γενικά όλα μου τα
βιϊματα, πωσ ζφυγα από το
χωριό μου, πωσ κατζβθκα ςε μια
πολιτεία όπου είδα φϊτα που
δεν τα ζςβθνε θ βροχι και ο
αζρασ, πωσ, τζλοσ πάντων,
μπόρεςα να βοθκιςω τον εαυτό
μου και τθν οικογζνειά μου.

47. Στο αφεντικό μου αυτό είχαν ζρκει κάτι ςυγγενείσ
του από τθν Αμερικι, ομογενείσ, και κεϊρθςε
υποχρζωςι του να τουσ ξεναγιςει ςε διάφορα μζρθ.
Μια μζρα ςκζφτθκαν να ανζβουν ςτθν Ράρνθκα
είπανε, μάλιςτα, να πάρουν και μιαν αναμνθςτικι
φωτογραφία. Κάποιοσ Θα ζπρεπε όμωσ να κρατάει
αυτό το κουτί για να φωτογραφθκοφν αυτοί, και
αγγάρεψαν ζμζνα.
«Όταν κατάλαβα ότι αυτό το μθχάνθμα που
κρατοφςα ςτα χζρια μου μπορεί να αποτυπώςει ςε
εικόνα πάνω ςε χαρτί ό,τι ζχω ηωντανό μπροςτά
μου, μαγεφτθκα...»

49. • Ν Κπαιάθαο γελλήζεθε ην 1920 ζηελ
Θπςέιε Άξηαο από ηελ νπνία έθπγε ζε
αλαδήηεζε εξγαζίαο ζηελ Αζήλα.
Δξγαδόκελνο ζε γαιαθηνθνκείν παηξηώηε
ηνπ θαη θνηηώληαο ζε λπρηεξηλό ζρνιείν
κεηέβε ζηε Γαιαθηνθνκηθή Πρνιή
Ησαλλίλσλ θαη θαηόπηλ ζηελ Ηηαιία έσο ην
1939 όπνπ νινθιήξσζε ηηο ζπνπδέο ηνπ
ζηε γαιαθηνινγία. Δπηζηξέθνληαο ζηα
Ησάλληλα δηνξίζηεθε έθηαθηνο ππάιιεινο
ζηε Γαιαθηνθνκηθή Πρνιή.

50. Δελ ππήξμε επαγγεικαηίαο θωηνξεπόξηεξ, νύηε βξέζεθε
ηπραία ζην κέηωπν ηωλ πνιεκηθώλ επηρεηξήζεωλ: ήηαλ
αληάξηεο-ηπθεθηνθόξνο θαη παξάηνικνο θωηνγξάθνο.

52. • Κατά τθν περίοδο των ςπουδϊν του ςτα
Ιωάννινα αγόραςε τθν πρϊτθ του
φωτογραφικι μθχανι (Junior Kodak) τθν
οποία αντικατζςτθςε ςτθν περίοδο τθσ
Ιταλίασ με μια Robot, μακαίνοντασ εμπειρικά
τθν τζχνθ του ςκοτεινοφ καλάμου ςε
γειτονικό φωτογραφείο. Τθ μθχανι του
χρθςιμοποίθςε αργότερα για να
απακανατίςει τθν πορεία του ελλθνικοφ
ςτρατοφ προσ το αλβανικό μζτωπο, τθν
περίοδο τθσ γερμανικισ Κατοχισ και τον
ζνοπλο αγϊνα του ΕΛΑΣ, τον οποίο
ακολοφκθςε ωσ τυφεκιοφόροσ.

54. • Ο Κϊςτασ Μπαλάφασ
είναι «ανκρωπιςτισ»
φωτογράφοσ που
παρατθρεί και
αποτυπϊνει τα
δρϊμενα με
ειλικρίνεια, είναι ο
καλλιτζχνθσ που
δθμιοφργθςε, κάτω από
αντίξοεσ ςυνκικεσ,
φωτογραφίεσ-
ντοκουμζντα για να
διαςωκεί το μεγαλείο
του λαοφ μασ.

55. • Ο Κϊςτασ Μπαλάφασ
εικονογράφθςε τθ ςφγχρονθ
ελλθνικι ιςτορία, αλλά και τθν
ιςτορία τθσ τζχνθσ τθσ
φωτογραφίασ, με εκατοντάδεσ
γνιςια ντοκουμζντα: για τθν
πορεία του ελλθνικοφ ςτρατοφ
ςτθν Αλβανία, τθν Κατοχι, το
αντάρτικο και τον αγϊνα του
ΕΛΑΣ ςτθν Ήπειρο, αλλά και
τον άνκρωπο του μόχκου και
τθσ ςκλθρισ επιβίωςθσ. Στα
δικά του καρζ πρζπει να
ανατρζξει όποιοσ κζλει να δει
ηωντανι τθν αλικεια τθσ
μεταπολεμικισ Ελλάδασ.

56. • Το 2008 δϊριςε το
φωτογραφικό αρχείο
του ςτο Μουςείο
Μπενάκθ,
αποτελοφμενο από
15.000 αςπρόμαυρα
αρνθτικά από το 1939
ζωσ το 2000 και 60
ταινίεσ μικροφ μικουσ
ζτοιμεσ για ψθφιακι
επεξεργαςία, με
κεντρικό κζμα τα ικθ
και τα ζκιμα τθσ
θπειρωτικισ και
νθςιωτικισ Ελλάδασ.
Ρν ηειεπηαίν θιηθ ηεο δσήο ηνπ
ήηαλ ηελ Θπξηαθή, ζε ειηθία 91
εηώλ. Ν Θώζηαο Κπαιάθαο
έθπγε αλαγλσξηζκέλνο γηα ην
έξγν ηνπ.

57. • Απγεξηλνύ Αηθαηεξίλε
• Aπνζηόινπ Βαζίιεο
• Ιάκπξεο Βαιάληεο
• Σαιθηάο Θσζηαληίλνο
• Σήηαο Θσζηαληίλνο
Η ξμάδα μαπ
Δπηκέιεηα:
Λάθθα Αηθαηεξίλε εθπαηδεπηηθόο ΞΔ18-13 &
Θαξάκπαιε Γήκεηξα εθπαηδεπηηθόο ΞΔ 19
ηνπ 3νπ ΔΞΑΙ Ησαλλίλσλ
Πρ. Έηνο: 2012-2013