ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β. Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3.000-1.100 π.Χ.). 4. Η θρησκεία και η τέχνη των μινωιτών

1. 4. Η ΘΡΗ΢ΚΕΙΑ ΚΑΙ Η
ΣΕΧΝΗ ΣΩΝ ΜΙΝΩΙΣΩΝ
Μπακάληπ Κώσταπ
history-logotexnia.blogspot.com

2. ▲ Πνηα είλαη ε ζρέζε αλάκεζν ζην κύζν γηα ην ιαβύξηλζν θαη ην κηλσηθό αλάθηνξν;
▲ Με πνηεο ζεκαζίεο ρξεζηκνπνηνύκε ζήκεξα ηε ιέμε ιαβύξηλζνο;

3. ▲ Μπνξείηε λα αλαγλσξίζεηε ηηο κνξθέο
ησλ αγγείσλ;

4. α. Η ζρεζθεία
Οη Μηλσίηεο πίζηεπαλ θπξίσο
ζε γπλαηθείεο
ζεόηεηεο πνπ
ζρεηίδνληαλ κε:
ηε δηαδοτή ηωλ εποτώλ ηοσ
έηοσς,
κε ηε βιάζηεζε, ηελ
αλζοθορία, ηο καραζκό,
ηο ζάλαηο θαη ηελ
αλάζηαζε.

5. Σε ηη πίζηεσαλ οη
Μηλωίηες;
Τη ζσκβόιηδαλ ασηές οη
ζεόηεηες;
▲ Στέδηο από ζθραγίδα ποσ βρέζεθε ζηο αλάθηορο ηες
Κλωζού θαη απεηθολίδεη κηα γσλαηθεία ζεόηεηα ζε ηερό
θορσθής, ηελ οποία προζηαηεύοσλ δύο ιηοληάρηα, 1400 π.Χ.
περίποσ. Ηξάθιεην (Κξήηε), Αξραηνινγηθό Μνπζείν.

6. ► Ιεξνγιπθηθή πηλαθίδα

7. Σόπνη ιαηξείαο ηνπ Θείνπ
ήηαλ ηα κηθξά ηεξά:
-
ζηα αλάθηνξα
-
ζηα ζπίηηα
-
ζηα ζπήιαηα
Τν Ιεξαηείν απνηεινύζαλ
θπξίσο γπλαίθεο
Ιεξό δέληξν ηνπο ήηαλ ε ειηά.
Ιεξό δών ν ηαύξνο.
Πιεξνθνξίεο γηα ηε ζξεζθεία
ηνπο αληινύκε θπξίσο από ηηο
ηνηρνγξαθίεο.

8. Κμωσσόπ 1450 π.Χ.
▲ Πεξηγξάςηε ηελ ζθελή.
Σε πνην ρώξν ησλ αλαθηόξσλ λνκίδεηε όηη γηλόηαλ απηή ε ηειεηή;

10. ► “Τα ηασροκαθάψια” (ιίγο κεηά ηο
1500 π.Χ.), ηοητογραθία από ηελ
Κλωζό, Ηράθιεηο, Αξραηνινγηθό Μνπζείο.
Η ηνηρνγξαθία είλαη ηκήκα επξύηεξεο
ζύλζεζεο θαη πξνέξρεηαη από ην αλάθηνξν
ηεο Κλσζνύ, όπσο θαη ε “Παξηδηάλα”. Μόλν
κεξηθά
θνκκάηηα
ηεο
παξάζηαζεο
παξακέλνπλ ζώα. Είλαη εληππσζηαθόο ν
ηξόπνο ησλ θηλήζεσλ ησλ λέσλ γπλαηθώλ
(νη νπνίεο απεηθνλίδνληαη κε αλνηρηόρξσκν
δέξκα) θαη ησλ λέσλ αλ δξώλ (κε
ζθνπξόηεξν) πνπ παίξλνπλ κέξνο ζε απηή
ηελ ηειεηνπξγία. Τα παηρλίδηα κε ηνλ ηαύξν
(δελ έρνπλ θακηά ζρέζε κε ηηο ζύγρξνλεο
ηαπξνκαρίεο) ζπλέβαηλαλ ζηηο θεληξηθέο
απιέο ησλ κεγάισλ αλαθηόξσλ. Ο λένο
άληξαο
παξνπζηάδεηαη
λα
εθηειεί
ξηςνθίλδπλα αθξνβαηηθά επάλσ ζηελ
πιάηε ηνπ ηαύξνπ, ελώ ε θίλεζε ηνπ
ηαύξνπ ππνβάιιεηαη από ηελ επηκήθπλζε
ηνπ ζώκαηνο θαη ηεο θακπύιεο πνπ
δηαγξάθεη.

12. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑ ΣΗ΢ ΜΙΝΩΙΚΗ΢ ΘΡΗ΢ΚΕΙΑ΢
Επεηδή δελ έρνπκε θαηαλνεηά γξαπηά θείκελα, δε γλσξίδνπκε θαιά ηε
ζξεζθεία ησλ Κξεηώλ, νη νπνίνη είραλ κηα ηόζν πςειή αίζζεζε ηνπ
σξαίνπ. Μαληεύνπκε όκσο όηη ήηαλ κηα ζξεζθεία αηζηόδνμε, πνπ
πξνέηξεπε λα επηθνηλσλήζεη ν πηζηόο κε ηηο εζσηεξηθέο δπλάκεηο ηεο δσήο
θαη ηνπ πξνζέθεξε ειπίδεο επηπρίαο. Σην κηλσηθό πάλζενλ νη ζεέο
παίδνπλ κεγαιύηεξν ξόιν από απηό ησλ αλδξώλ. Παξηζηάλνληαη θάησ
από ην ηεξό δέλδξν, ζηελ θνξπθή ελόο όξνπο, επάλσ ζε έλα πινίν ή
ζείνληαο κηαλ αζπίδα. Άγξηα δώα θαη πηελά ηηο ζπλνδεύνπλ. Είλαη νη
δηάθνξεο κνξθέο πνπ ιακβάλεη ε αξρέγνλε κεηέξα-γε, ε νπνία
ελζαξθώλεη ηε δσηθή νξκή θαη εθηείλεη ηελ θπξηαξρία ηεο ζηα θπηά, ζηα δώα
θαη ζηνπο αλζξώπνπο. Αζθαιώο επηβίσζε κηαο πξσηόγνλεο
κεηξηαξρίαο* πνπ ελώλεη ηε γπλαίθα κε ηηο δπλάκεηο ηεο δσήο.
Pierre Lévéque, L’aventure grecque, ζ. 40 (Μεη. Β.Σ.)
▲ Μελετήστε τξ κείμεμξ και ενηγήστε τη
σςέση θοησκείαπ και μητοιαοςίαπ.

13. ▲ ΔΙΚΣΑΙΟ ΑΝΣΡΟ

14. Πνηνη ήηαλ νη ηόπνη ιαηξείαο ησλ
Μηλσηηώλ;
Πνην ήηαλ ην ηεξό ηνπο δέληξν;
Πνην δών είρε ξόιν ζηε ζξεζθεία
ηνπο;
Πνηνη απνηεινύζαλ ην ηεξαηείν;
Πνηα ηειεηή γλσξίδεηε;
Από πνύ αληινύκε πιεξνθνξίεο γηα
ηε ζξεζθεία, εθόζνλ δελ έρεη
απνθξππηνγξαθεζεί ε γξαθή ηνπο;

15. β. Σέτκε
Τα κηλσηθά έξγα (γεληθά ραξαθηεξηζηηθά):
Είλαη πξσηόηππα.
Είλαη πνηθίια (αγγεία πήιηλα ή ιίζηλα
εηδώιηα, θνζκήκαηα, ηνηρνγξαθίεο).
Έρνπλ θίλεζε, δσληάληα, ράξε.
Απεηθνλίδνπλ, θαηά πξνηίκεζε, ηε θύζε.
Επεξέαζαλ ηδηαίηεξα ηνπο Κπθιαδίηεο θαη ηνπο
Μπθελαίνπο

16. ► Πξια είμαι τα ςαοακτηοιστικά τηπ μιμωικήπ τέςμηπ;

17. ► Τα έογα τέςμηπ ήταμ πξικίλα; Θρμόσαστε κάπξια
από αρτά;
▲ Χρσζόδεηος ζθραγηδόιηζος κε παράζηαζε ιηοληαρηού
θαη δακαζηώλ (Μοσζείο Ηραθιείοσ).

18. ► Η κηλωηθή ηέτλε ήηαλ έληολα
επερεαζκέλε από ηε θύζε. Μπορείηε
λα δώζεηε έλα παράδεηγκα;

19. Οη ηοητογραθίες παρηζηάκοσκ ζσκήζως:
Πνκπέο (ζξεζθεπηηθέο, ηειεηνπξγηθέο)
Σνπία εηδπιιηαθά.
Θαιαζζηλά ζέκαηα.

20. Παρηδηάκα
◄H
, π. 1500
π.Χ., τξιςξγοαυία, Κλσζόο

21. γ. Κεραμηθή
Η αλάπηπμή ηεο νθείιεηαη θαη ζην γξήγνξν θεξακηθό
ηξνρό.
Κακαξατθά αγγεία: νλνκάζηεθαλ έηζη από ην ρώξν
αλεύξεζεο ηνπο (ζπήιαην Κακαξώλ).
Καηαζθεπάδνληαλ ζηα αλαθηνξηθά
εξγαζηήξηα ηεο Κλσζνύ θαη ηεο
Φαηζηνύ.
Δηαθνζκνύληαλ ζπλήζσο κε
θαληαζηηθά ζρήκαηα.
▲ Καμαραϊκό κύπελλο με
ολόγλσθα άνθη.
Χαραθηερηζηηθό ηωλ θακαραϊθώλ
αγγείωλ είλαη ε ποιστρωκία:
θόθθηλο, θίηρηλο, ιεσθό. Μερηθά
είταλ ποιύ ιεπηά ηοητώκαηα ποσ
ζσκίδοσλ θέισθος ασγού
(ωοκέλσθα). (Μοσζείο
Ηραθιείοσ).
Εμάγνληαλ ζηελ Αλαηνιηθή Μεζόγεην
θαη ηελ Αίγππην.
Ήηαλ πνιύρξσκα.

22. ► Τι ήταμ τα
καμαοαϊκά αγγεία;

23. δ. Άιια έργα ηέτκες
Εηδώιηα: είλαη πήιηλα, θαη
ζπλήζσο παξηζηάλνπλ
γπλαηθείεο κνξθέο.
Ρπηά: πξόθεηηαη γηα κεγάια
αγγεία ρξεζηκνπνηνύκελα ζηηο
ηειεηνπξγίεο.
Κνζκήκαηα: είλαη ρξπζά θαη
αζεκέληα κε πεξίηερλε
θαηαζθεπή.
΢θξαγίδεο: θαηαζθεπάδνληαη
από ειεθαληόδνλην θαη
εκηπνιύηηκνπο ιίζνπο κε
ραξαγκέλα ζρέδηα.

24. ► Πήλινο ειδώλιο γσμνόζηηθης
γσναίκας.
Είλαη ταραθηερηζηηθή ε ελδσκαζία θαη ε
θόκκωζε. Η γσλαίθα βρίζθεηαη ζε
ζηάζε προζεστής. (Μοσζείο
Ηραθιείοσ)

25. ► Μηλωίηηζζες
τορεύοσλ…

26. ▲ Να αλαθέρω ιόγοσς γηα ηοσς οποίοσς ζα ήζεια/ ή δελ ζα
ήζεια λα δήζω ζηε κηλωηθή Κρήηε