10 сарын 26-нд болсон vйл
          явдлууд
1612: Оросын Минина болон Пожарскийн журамт цэргvvд
Кремль руу орж Польшуудаас чєлєєлсєн.
1839: Манчестерт дэлхийд анхны тємєр замаар явах
хувиар гарсан.

1897: Оросод хєлбємбєгийн анхны тэмцээн болсон.

1944: Гимлер Берлины анатомын дээд сургуульд байсан
еврейчvvдийн араг ясны цуглуулгыг устгах тушаал єгсєн.
1976: Лондонд vндэсний хааны театр нээгдсэн.

1990: Казакстан улсын тусгаар тогтнолын тухай хууль
гарсан ба тvvнд казак vндэстэнг зонхилох болсныг
зарласан.
Энгийн бутархайг ижил
  хувааритай болгох




 Математикийн багш: Б.Ариунтуяа
Хичээлийн зорилго:
Хичээлийн зорилт:
•   Тэнцүү бутархайнууд
•   Ижил хуваарьтай болгох дараалал
•   Жишээ дасгалаар бататгах
•   Дүгнэлт
Тэнцүү бутархай




    4             2        1
   16             8        4

 4 : 2           2
16 : 2           8

4 : 4          2: 2        1
16 : 4         8 : 2       4
Дүгнэлт

  Ямар нэг юмны ижил хэсгийг илэрхийлж байгаа
    бутархайнуудыг тэнцүү бутархайнууд гэнэ.



 Жишээ:



   Бутархайн хүртвэр ба хуваарийг ижил тоогоор
  үржүүлэх, ижил тоонд хуваахад тэнцүү бутархай
                      үүснэ.




Жишээ:
Бутархайг ижил хуваарьтай болгох


         =                                           =

 1               3                          5                 10
        =                                            =
 4              12                          6                 12
                        ХБЕХ(6;4)=12

     12:4=3                              12:6=2
 1      1* 3       3                5       5* 2         10
 4      4*3       12                6       6*2          12
Хоёр бутархайг ижил хуваарьтай болгохдоо:
1.Хуваариудын ХБЕХ-ийг олно.
2.Хуваарь тус бүрийн ХБЕХ хүртэлх гүйцээх
үржигдэхүүнүүдийг олно.
3.Бутархай тус бүрийн хүртвэр ба хуваарийг гүйцээх
үржигдэхүүнээр нь үржүүлнэ.
Бататгал

 Дараах бутархайнуудыг ижил хуваарьтай болго.



a.   3 17            7 5            13 8
       ;              ;               ;
     25 30          10 6            27 45

    3 7              7 1             5 8
b.   ;                ;                ;
   40 8             10 2            27 9

    3 17              7 5            13 8
c. 1 ;              2 ;5            2 ;
    25 30            10 6            27 9
Сэтгэгдэл

ижил хуваарьт шилжүүлэх

  • 1.
    10 сарын 26-ндболсон vйл явдлууд 1612: Оросын Минина болон Пожарскийн журамт цэргvvд Кремль руу орж Польшуудаас чєлєєлсєн. 1839: Манчестерт дэлхийд анхны тємєр замаар явах хувиар гарсан. 1897: Оросод хєлбємбєгийн анхны тэмцээн болсон. 1944: Гимлер Берлины анатомын дээд сургуульд байсан еврейчvvдийн араг ясны цуглуулгыг устгах тушаал єгсєн. 1976: Лондонд vндэсний хааны театр нээгдсэн. 1990: Казакстан улсын тусгаар тогтнолын тухай хууль гарсан ба тvvнд казак vндэстэнг зонхилох болсныг зарласан.
  • 2.
    Энгийн бутархайг ижил хувааритай болгох Математикийн багш: Б.Ариунтуяа
  • 3.
  • 4.
    Хичээлийн зорилт: • Тэнцүү бутархайнууд • Ижил хуваарьтай болгох дараалал • Жишээ дасгалаар бататгах • Дүгнэлт
  • 5.
    Тэнцүү бутархай 4 2 1 16 8 4 4 : 2 2 16 : 2 8 4 : 4 2: 2 1 16 : 4 8 : 2 4
  • 6.
    Дүгнэлт Ямарнэг юмны ижил хэсгийг илэрхийлж байгаа бутархайнуудыг тэнцүү бутархайнууд гэнэ. Жишээ: Бутархайн хүртвэр ба хуваарийг ижил тоогоор үржүүлэх, ижил тоонд хуваахад тэнцүү бутархай үүснэ. Жишээ:
  • 7.
    Бутархайг ижил хуваарьтайболгох = = 1 3 5 10 = = 4 12 6 12 ХБЕХ(6;4)=12 12:4=3 12:6=2 1 1* 3 3 5 5* 2 10 4 4*3 12 6 6*2 12 Хоёр бутархайг ижил хуваарьтай болгохдоо: 1.Хуваариудын ХБЕХ-ийг олно. 2.Хуваарь тус бүрийн ХБЕХ хүртэлх гүйцээх үржигдэхүүнүүдийг олно. 3.Бутархай тус бүрийн хүртвэр ба хуваарийг гүйцээх үржигдэхүүнээр нь үржүүлнэ.
  • 8.
    Бататгал Дараах бутархайнуудыгижил хуваарьтай болго. a. 3 17 7 5 13 8 ; ; ; 25 30 10 6 27 45 3 7 7 1 5 8 b. ; ; ; 40 8 10 2 27 9 3 17 7 5 13 8 c. 1 ; 2 ;5 2 ; 25 30 10 6 27 9
  • 9.