10 САРЫН 26-НД БОЛСОН VЙЛ ЯВДЛУУД

 1612: Оросын Минина болон Пожарскийн журамт цэргvvд Кремль руу орж
 Польшуудаас чєлєєлсєн.

 1839: Манчестерт дэлхийд анхны тємєр замаар явах хувиар гарсан.

 1897: Оросод хєлбємбєгийн анхны тэмцээн болсон.


 1944: Гимлер Берлины анатомын дээд сургуульд байсан еврейчvvдийн араг ясны
 цуглуулгыг устгах тушаал єгсєн.

 1976: Лондонд vндэсний хааны театр нээгдсэн.

 1990: Казакстан улсын тусгаар тогтнолын тухай хууль гарсан ба тvvнд казак
 vндэстэнг зонхилох болсныг зарласан.
Математикийн багш: Б.Ариунтуяа
Энгийн бутархайг
таних, ялгах, дүрслэх.
   Бутархайг таних, дүрслэх, ангилах
    Зөв бутархай, зөв биш бутархай,
холимог бутархайг мэдэх, холимог
бутархайг засагдах бутархай, засагдах
бутархайг холимог бутархай болгож сурах
БАГШИЙН ЗААЖ
БАЙСНЫГ ЭРГЭН
                ЭНГИЙН БУТАРХАЙ ГЭЖ ЮУ ВЭ?
    САНАЯ


                   Юмыг тэнцүү хуваахад
                    үүссэн


                гэх мэт хэсгийг тэмдэглэж
                   байгаа тоог энгийн
                   бутархай гэнэ.
                 хүртвэр
                 хуваарь


                                             5
ЭНГИЙН БУТАРХАЙ



      Ноогдсон
   хэсгүүдийн тоо


 Тэнцүү хуваагдсан   Хүртвэр
   хэсгүүдийн тоо    Хуваарь
ЖИШЭЭ 1




              1
          =
              4
ЖИШЭЭ 2




              5
          =
              12
ЖИШЭЭ 3




                  7
          =   3
                  8
Бүхэл ба бутархай
          зүйлсийг хамтат нь
        илэрхийлж байгаа энгийн
           бутархайг холимог
             бутархай гэнэ.




                          Хүртвэр
Бүхэл       3
                          Хуваарь
3–г     бүхэл хэсэг

      7           7
                    -г бутархай хэсэг
  3               8

      8           7 – г бутархайн хүртвэр

                  8 – г бутархайн хуваарь
Энгийн бутархай    гэнэ.

                  Уншихдаа гурван бүхэл наймны долоо гэж
                                  уншина.
Зурагт үзүүлсэн хэсэг алимны
     хэмжээг дараах хэлбэртэй
           тэмдэглэнэ.


                         1

  1


Энэ нь нэг бүтэн юм ,түүний 4-ний
        1 хэсэг гэсэн үг юм
Дараах зургууд хэдний хэдэн хэсэг вэ?
       Бутархайгаар илэрхийл


           2
                                  2

           1

                                   3

           2
ЗӨВ БУТАРХАЙ


                      Дөрөвний нэг


       Хүртвэр   <   Хуваарь



                     Гуравны хоёр
ЗӨВ БИШ БУТАРХАЙ

        Есний арван хоёр


   Хүртвэр    >    Хувааарь

       Гуравны найм
Хүртвэр нь
                     Хүртвэр нь
  хуваариасаа
                   хуваариасаа их
бага бутархайг
                 бутархайг зөв биш
 зөв бутархай
                   бутархай буюу
     гэнэ.
                 засагдах бутархай
                    гэнэ. Засагдах
                  бутархай нь 1-ээс
                 их буюу бүтэн юмс
                 оролцсон зүйлсийн
                   хэмжээг заана.
Ж.нь 4   засагдах бутархайд шилжүүлье.



              4х3+2
    4
                 3
                       =
18


  Зөв                    Холимог
бутархай       8         бутархай


                     2


           6        12
МАШ
САЙН
БАЙНА.
Дараах холимог
бутархайг засагдах
 бутархай болго.


5       4       6


    3       8


        9
Засагдах бутархайг холимог
   бутархайд шилжүүлэхдээ хүртвэрийг
    хуваарт хувааж гарсан тоог бүхлээр
   авч үлдэгдэлийг нь хүртвэр болгоно.
          Хуваарь өөрчлөгдөхгүй.

Ж.нь     -- холимог бутархайд шилжүүлье.


  13 |4
  12 3 –бүхэл                    3
   1- үлдэгдэл хүртвэр
Засагдах бутархайг
 холимог бутархай
    болгоорой.
СЭТГЭГДЭЛ
Анхаарал
 тавьсанд
баярлалаа.

энгийн бутархай

  • 1.
    10 САРЫН 26-НДБОЛСОН VЙЛ ЯВДЛУУД 1612: Оросын Минина болон Пожарскийн журамт цэргvvд Кремль руу орж Польшуудаас чєлєєлсєн. 1839: Манчестерт дэлхийд анхны тємєр замаар явах хувиар гарсан. 1897: Оросод хєлбємбєгийн анхны тэмцээн болсон. 1944: Гимлер Берлины анатомын дээд сургуульд байсан еврейчvvдийн араг ясны цуглуулгыг устгах тушаал єгсєн. 1976: Лондонд vндэсний хааны театр нээгдсэн. 1990: Казакстан улсын тусгаар тогтнолын тухай хууль гарсан ба тvvнд казак vндэстэнг зонхилох болсныг зарласан.
  • 2.
  • 3.
  • 4.
    Бутархайг таних, дүрслэх, ангилах  Зөв бутархай, зөв биш бутархай, холимог бутархайг мэдэх, холимог бутархайг засагдах бутархай, засагдах бутархайг холимог бутархай болгож сурах
  • 5.
    БАГШИЙН ЗААЖ БАЙСНЫГ ЭРГЭН ЭНГИЙН БУТАРХАЙ ГЭЖ ЮУ ВЭ? САНАЯ  Юмыг тэнцүү хуваахад үүссэн гэх мэт хэсгийг тэмдэглэж байгаа тоог энгийн бутархай гэнэ. хүртвэр хуваарь 5
  • 6.
    ЭНГИЙН БУТАРХАЙ Ноогдсон хэсгүүдийн тоо Тэнцүү хуваагдсан Хүртвэр хэсгүүдийн тоо Хуваарь
  • 7.
  • 8.
  • 9.
  • 10.
    Бүхэл ба бутархай зүйлсийг хамтат нь илэрхийлж байгаа энгийн бутархайг холимог бутархай гэнэ. Хүртвэр Бүхэл 3 Хуваарь
  • 11.
    3–г бүхэл хэсэг 7 7 -г бутархай хэсэг 3 8 8 7 – г бутархайн хүртвэр 8 – г бутархайн хуваарь Энгийн бутархай гэнэ. Уншихдаа гурван бүхэл наймны долоо гэж уншина.
  • 12.
    Зурагт үзүүлсэн хэсэгалимны хэмжээг дараах хэлбэртэй тэмдэглэнэ. 1 1 Энэ нь нэг бүтэн юм ,түүний 4-ний 1 хэсэг гэсэн үг юм
  • 13.
    Дараах зургууд хэднийхэдэн хэсэг вэ? Бутархайгаар илэрхийл 2 2 1 3 2
  • 14.
    ЗӨВ БУТАРХАЙ Дөрөвний нэг Хүртвэр < Хуваарь Гуравны хоёр
  • 15.
    ЗӨВ БИШ БУТАРХАЙ Есний арван хоёр Хүртвэр > Хувааарь Гуравны найм
  • 16.
    Хүртвэр нь Хүртвэр нь хуваариасаа хуваариасаа их бага бутархайг бутархайг зөв биш зөв бутархай бутархай буюу гэнэ. засагдах бутархай гэнэ. Засагдах бутархай нь 1-ээс их буюу бүтэн юмс оролцсон зүйлсийн хэмжээг заана.
  • 17.
    Ж.нь 4 засагдах бутархайд шилжүүлье. 4х3+2 4 3 =
  • 18.
    18 Зөв Холимог бутархай 8 бутархай 2 6 12
  • 19.
  • 20.
  • 21.
    Засагдах бутархайг холимог бутархайд шилжүүлэхдээ хүртвэрийг хуваарт хувааж гарсан тоог бүхлээр авч үлдэгдэлийг нь хүртвэр болгоно. Хуваарь өөрчлөгдөхгүй. Ж.нь -- холимог бутархайд шилжүүлье. 13 |4 12 3 –бүхэл 3 1- үлдэгдэл хүртвэр
  • 22.
    Засагдах бутархайг холимогбутархай болгоорой.
  • 23.
  • 25.