2. Καστοριά
Η Καςτοριϊ εύναι πόλη τησ
Ελλϊδασ και πρωτεύουςα του
ομώνυμου νομού. Βρύςκεται
ςτο δυτικό ϊκρο τησ Δυτικόσ
Μακεδονύασ. Ο πληθυςμόσ
τησ πόλησ ανϋρχεται ςτουσ
16.218 κατούκουσ (2001). Εύναι
χτιςμϋνη πϊνω ςε χερςόνηςο
τησ ομώνυμησ λύμνησ, ςε
υψόμετρο 703 m από την
επιφϊνεια τησ θϊλαςςασ,
ανϊμεςα ςτα βουνϊ Βύτςι και
Γρϊμμο. Περιβϊλλεται από τη
λύμνη τησ και ςυνδϋεται με την
ξηρϊ μϋςω μιασ ευρύτερησ
λωρύδασ γησ από
επιχωματώςεισ, δύνοντασ την
εντύπωςη νηςιού.

3. Σηεκ μαθραίωκε ηζηορία
ηες, μηάμηζε τηιηεηία από
θηίζεως θαη δύο τηιηεηίες
από οηθήζεως, γκώρηζε
ποιηορθίες θαη θαηαθηήζεης
από Βοσιγάροσς,
Νορμακδούς θαη Τούρθοσς,
δηαηερώκηας όμως μέτρη
ζήμερα έκα ζεμακηηθό
αρηζμό βσδακηηκώκ
εθθιεζηώκ, θεημειίωκ θαη
αρτοκηηθώκ ως ηεθμήρηα
ηες θαηά θαηρούς αθμής
ηες, ιόγω ηες
επηηστεμέκες εμπορίας θαη
δηαθίκεζες ηωκ γοσκαρηθώκ
ζε ζεμακηηθά θέκηρα ηες
Εσρώπες

4. Ωο πξνο ηελ νλνκαζία ηεο πόιεο,
επηθξαηέζηεξε ζεσξείηαη ε άπνςε
όηη πξνήιζε από ηνπο θάζηνξεο
πνπ ελδεκνύζαλ γηα αηώλεο
ζ’απηήλ. Σην 18ν αηώλα θαίλεηαη
πσο ππήξραλ αθόκε θάζηνξεο ζηε
ιίκλε ηεο Καζηνξηάο, θαζώο ην
έγγξαθν αξ. 1314 ηνπ Κξαηηθνύ
Αξρείνπ ηεο Βελεηίαο αλαθέξεη πσο
νη Καζηνξηαλνί ζηέιλνπλ «νιίγα
γνπλαξηθά από θάζηνξα». Εηθάδεηαη
όηη από ηελ ππεξάγξεπζε, αιιά
θπξίσο εμαηηίαο ησλ κεηαβνιώλ
θαηά ηε δηάξθεηα ησλ αηώλσλ ησλ
θιηκαηνινγηθώλ ζπλζεθώλ θαη πξν
πάλησλ ηεο ζηαδηαθήο κείσζεο ησλ
νξκεηηθώλ πδάησλ από ην Βίηζη,
επήιζε ε εμαθάληζε ηνπ θάζηνξα
από ηε ιίκλε.

5. Οθωμανική
περίοδοσ
Η κατάλθψθ τθσ Καςτοριάσ από τουσ
Τοφρκουσ τοποκετείται περίπου ςτο
1383. Ζμεινε ςτθν κατοχι τουσ επί
περίπου πζντε αιϊνεσ. Κατά τθν
περίοδο τθσ Τουρκοκρατίασ, θ περιοχι
τθσ Καςτοριάσ αναδείχτθκε ςε κζντρο
ελλθνιςμοφ διατθρϊντασ τθν εκνικι
ςυνείδθςθ, τθ γλϊςςα, τθ κρθςκεία,
τα ικθ και τα ζκιμα. Τθν εποχι αυτι θ
περιοχι ανζπτυξε ζντονθ οικονομικι
και εμπορικι δραςτθριότθτα και
γνϊριςε άνκθςθ ςτισ τζχνεσ και τα
γράμματα. Ο Γεϊργιοσ Καςτοριϊτθσ ι
Γεϊργιοσ Καςτριϊτθσ, επιφανισ
Καςτοριανόσ που ζφταςε ωσ το
αξίωμα του μεγάλου κομίςου, ίδρυςε
το 1705 ςτθ ςυνοικία Μοηαμβίκθ τθ
αναγνωριςμζνο λόγιο, κεολόγο και
ςυγγραφζα Μεκόδιο Ανκρακίτθ. Το
1710 ιδρφκθκε το Ανϊτερων Σχολείων
Κυρίτηθ τθ διεφκυνςθ του οποίου
ανζλαβε ο Μεκόδιοσ Ανκρακίτθσ.

6. Η Καςτοριά με τισ 72 εκκλθςίεσ τθσ
είναι θ μόνθ πόλθ ςτθν Ελλάδα που
ςϊηει ςε μεγάλο βακμό αδιάλειπτα τθ
βυηαντινι και μεταβυηαντινι μνιμθ. Με
εξαίρεςθ το Άγιον Όροσ μόνο ςτθν
Καςτοριά υπάρχουν φορθτζσ εικόνεσ
τθσ Κρθτικισ Σχολισ και μάλιςτα
πρϊιμθσ χρονολογίασ. Οι εκκλθςίεσ, οι
τοιχογραφίεσ, οι φορθτζσ εικόνεσ και τα
αρχοντικά, είναι μάρτυρεσ οικονομικισ
ακμισ και πολιτιςμοφ ςχεδόν 10 αιϊνεσ
περίπου. H ανζγερςθ των εκκλθςιϊν
τθσ Καςτοριάσ, όπωσ του Αγίου
Γεωργίου 1085 από τον Αυτοκράτορα
του Βυηαντίου Αλζξιο Κομνθνό
ςυνεχίςτθκε από μια πλειάδα τθσ
εκάςτοτε μακραίωνθσ τοπικισ
αριςτοκρατίασ ωσ κτθτόρων, όπωσ π.χ.
των Αγίων Αναργφρων και του Νικολάου
Καςνίτηθ. Το μοναςτιρι τθσ
Μαυριϊτιςςασ του 11ου αιϊνα είναι
τοιχογραφθμζνο και ςτθν εξωτερικι
όψθ, όπωσ ςυνθκίηεται ςτθ Βόρεια
Ελλάδα και ςτα Βαλκάνια. Στισ
τοιχογραφίεσ του ναοφ, επί
Οκωμανικισ αυτοκρατορίασ, είχαν
αφαιρεκεί τα μάτια από όλα τα
εικονιηόμενα πρόςωπα.

7. • Η Παναγία θ Καςτριϊτιςςα, • Οι Άγιοι Ανάργυροι (12ου αι.)
γνωςτι ωσ Κουμπελίδικθ, αρχζσ είναι ο μοναδικόσ ναόσ ςτθν
του 11ου αι. Καςτοριά που ζχει μαρμάρινο
• Ιερά Μονι τθσ Μαυριϊτιςςασ διάκοςμο, αμφικιόνια, επίκρανα
(περί τα τζλθ του 11ου αι.) που και περικυρϊματα με ποικίλα
προχπιρχε τθσ Κουμπελίδικθσ ωσ ανάγλυφα ςϋόλεσ τισ πφλεσ.
Μοναςτθρικό ςυγκρότθμα. • Ο Άγιοσ Νικόλαοσ του Καςνίτηθ
• Ο Άγιοσ Στζφανοσ του (11ου αι.) (δεφτερο ιμιςυ 12ου αι.).
είναι θ μοναδικι παλιά εκκλθςία • Άγιοσ Ακανάςιοσ του Μουηάκθ
με γυναικωνίτθ. κοντά ςτθ Μθτρόπολθ
• Ο Ταξιάρχθσ Μθτροπόλεωσ (11ου • Ναόσ Αγίων Τριϊν (14ου αι.)
αι.) • Ναόσ Αγ. Νικολάου Μαγαλειοφ
(16ου αι)

8. Αξιοςημείωτεσ αναφορζσ
για τη γουνοποιία
Μαζί με τη λίμνη της, ευρύτατα
γνωστό χαρακτηριστικό της
πόλης είναι η δραστηριοποίηση
των κατοίκων της για
περισσότερα από πεντακόσια
χρόνια στην τέχνη της
γουναρικής
Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει
εδώ για τη συντεχνία των
Ελλήνων γουναράδων της
Κωνσταντινούπολης, που τη
σύστασή της ανάγουν οι
ερευνητές στον 16ο αι. Το 1780 ο
πατριάρχης Σωφρόνιος, ύστερα
από αίτηση των μοναχών του
Αγίου Ιωάννη Θεολόγου Πάτμου,
ανέθεσε στους γουναράδες την
επιστασία της ιστορικής μονής.

9. Η τζχνθ τθσ γουναρικισ
Η τζχνθ των καςτοριανϊν γουνοποιϊν ςυνιςτάται ςτθν ειδικι επεξεργαςία των χορδάδων
(αποκομμάτων δερμάτων, αυτά δθλαδι που αποκόπτονταν από άλλουσ ωσ φφρα) που
χειρίηονται με μοναδικό τρόπο και με ιδιαίτερθ τεχνικι.( Λόγω τθσ μεγάλθσ ηιτθςθσ των
γουναρικϊν, απαγορεφτθκε για κάποια χρονικι περίοδο θ χριςθ τουσ με ςουλτανικό
διάταγμα το 1713 γιατί επιλκε «ςπάνισ γουνϊν». Τότε (18οσ αι.) ανζκυψε θ ανάγκθ να
χρθςιμοποιθκοφν τα αποκόμματα για να καλφψουν τθ μεγάλθ ηιτθςθ. Πρόκειται για
ςυρραφι μικρϊν τεμαχίων που κόβονται ςε μικρότερεσ λωρίδεσ και υπολωρίδεσ για να
επιτευχκεί ο ομοιόμορφοσ, ελκυςτικόσ, εντυπωςιακόσ και ενιαίοσ φυςικόσ χρωματιςμόσ, θ
επικυμθτι φορά του τριχϊματοσ (διαλογζασ, κόφτθσ, χρωματιςτάσ που ξεχϊριηε κατά
χρϊματα τα κομμάτια τοφ δζρματοσ, αλλά και κατά είδοσ (ηερβά ποδαράκια, δεξιά
ποδαράκια, γιατί δεν χρθςιμοποιοφνταν μαηί ςτο ίδιο παλτό, κεφάλια, ουρζσ κτλ.)
καμπαντοςφνθ (ίδια φορά τριχϊματοσ), ςυρραφι ςε ειδικζσ μθχανζσ, ςταματοτάσ
(ςταματϊνω, βρζχω και τανφηω τα δζρματα) ςε ξφλινεσ τάβλεσ (ςταματοφρα) και ζκκεςθ
ςτον ιλιο ςυρραμζνων κομματιϊν) κ.α. μζχρι το τελικό προϊόν. Όλα αυτά κατζςτθςαν τισ
γοφνεσ τθσ Καςτοριάσ περιηιτθτεσ ςτθν παγκόςμια αγορά και προςζδωςαν ςτθν πόλθ τθ
γνωςτι τθσ φιμθ και τθν οικονομικι, κατά καιροφσ, ευεξία τθσ. Το χαμθλό κόςτοσ των
χορδάδων, ο καταμεριςμόσ τθσ εργαςίασ, θ εξειδίκευςθ με πρϊτιςτθ του χρωματιςτά
κάνανε περιηιτθτεσ τισ γοφνεσ τισ Καςτοριάσ ωσ αλθκινά κομψοτεχνιματα.
Απαιτείταιπαραπομπιπροσμιααξιόπιςτθπθγιγιατθνεπαλικευςθτθσπλθροφοριασ

11. Δείγματα τθσ λαμπρισ άνκθςθσ τθσ βιοτεχνικισ και εμπορικισ δραςτθριότθτασ των
κατοίκων τθσ Καςτοριάσ κατά τθ διάρκεια ιδιαίτερα του 18ουαι. και αποτελοφν τα
πολυάρικμα πανφψθλα αρχοντικά τθσ καμωμζνα για τισ βιοτικζσ ανάγκεσ των
ενοίκων τθσ. Ήταν τότε που υπογράφθκαν διάφορεσ διεκνείσ ςυνκικεσ και
επεκράτθςε ειρινθ και ελευκερία επικοινωνίασ ςτα Βαλκάνια και ςτθν Ευρϊπθ.
Παρουςιάηουν ακόμα και ςιμερα ιδιαίτερο ενδιαφζρον και ωσ οικιςτικό ςφνολο.
Με εςωτερικοφσ χωριςμζνουσ λειτουργικοφσ χϊρουσ, εςωτερικζσ διακοςμιςεισ,
περίτεχνα ξυλόγλυπτα ςτα ςανιδϊματα ςτισ οροφζσ, πολφχρωμουσ υαλωτοφσ
φεγγίτεσ υψθλισ αιςκθτικισ, ηωφόρουσ κατάκοςμουσ, πλικοσ φυτομορφικϊν
διακοςμιςεων και ρόμβων δθμιουργοφν και ςυνκζτουν ζνα ιδιότυπο εςωτερικό
χϊρο, που βρίςκει τθν καλφτερθ ζκφραςι του ςτθν Καςτοριά, ζνα ιδιότυπο
Μακεδονικό ρυκμό. Είναι κατϋεξοχιν δείγματα λαϊκισ αρχιτεκτονικισ. Γενικά ςτα
αρχοντικά τθσ Καςτοριάσ υπάρχει μια ιςορροπία ςε ςχζςθ με το περιβάλλον,
διατθροφν ακζραιεσ τισ αρετζσ του μζτρου και τθσ ανκρϊπινθσ κλίμακασ. Ανάλογα
με τθν κλίςθ του εδάφουσ ιταν τριϊροφα και τετραϊροφα, όταν δεν υπιρχε κλίςθ
ιταν μόνο το ιςόγειο, το μεςοπάτωμα και ο όροφοσ. Τα μεγάλα ςπίτια για πρϊτθ
φορά απζκτθςαν τηαμλίκια και ξφλινα παράκυρα που οι Τοφρκοι τα αποκαλοφςαν
«κιρκ πεντηζρ» (=ςαράντα παρακφρια).

13. • Μόλισ 5 λεπτά με το αυτοκίνθτο από To Dedis Hotel βρίςκεται ςε απόςταςθ
τθν πόλθ τθσ Καςτοριάσ, λίγων μόλισ χιλιομζτρων από το
• Στο χϊρο του ξενοδοχείου υπάρχει κζντρο τθσ Καςτοριάσ και το
πιςίνα με θλιόλουςτθ βεράντα και αεροδρόμιό τθσ. Διακζτει 2 πιςίνεσ )
ζνασ όμορφοσ κιποσ με ςκιερά και υπαίκριο υδρομαςάη.
δζντρα, που δθμιουργοφν ζνα
περιβάλλον ιδανικό για χαλάρωςθ.