1. 1.3 Τουριστικοί πόροι – χαρτοφυλάκιο προϊόντων
Οικισµοί
Οι δηµοτικές και κοινοτικές ενότητες που συνθέτουν τον ∆ήµο Βόλου, είναι γνωστές
στους επισκέπτες της περιοχής, ως χωριά µε ιδιαίτερο τουριστικό ενδιαφέρον, και
αποτελούν βασικό λόγο επιλογής της περιοχής και επίσκεψης. Μια σύντοµη
περιγραφή των περιοχών είναι η παρακάτω:
ΒΟΛΟΣ. Ο Βόλος είναι µια σύγχρονη πόλη- λιµάνι, µε πλούσια πολιτιστική ζωή,
ενδιαφέρουσα νυχτερινή διασκέδαση, χαρακτηριστική τοπική κουζίνα (τσιπουράδικα).
Σύµβολο της πόλης είναι η Αργώ, το µυθικό πλοίο, παγκόσµια γνωστό µέσω του
µύθου της εκστρατείας των Αργοναυτών και του Ιάσονα στην Κολχίδα.
Τουριστικός προορισµός και διερχόµενος τουρισµός.
ΝΕΑ ΙΩΝΙΑ. Η Ιστορία του τόπου συνδέεται άµεσα µε τη Μικρασιατική Καταστροφή
και τον εµπρησµό της Σµύρνης. Σήµερα, η Νέα Ιωνία έχει τα χαρακτηριστικά µιας
οικιστικής περιοχής ενώ στα αξιοθέατά της περιλαµβάνονται το Μουσείο Εθνικής
Αντίστασης, το Μουσείο Προπολεµικής Μεταξουργίας και η εκκλησία της
Ευαγγελίστριας.
Σηµαντική είναι η αθλητική υποδοµή.
Εµφανίζει µειωµένο τουριστικό ενδιαφέρον.
ΝΕΑ ΑΓΧΙΑΛΟΣ. Παραθαλάσσια πόλη χτισµένη στη βορειοδυτική παραλία του
Παγασητικού Κόλπου κοντά στην αρχαία Πύρασο, η οποία υπήρξε το λιµάνι της
«λαµπροτάτης» αρχαίας πόλης των Φθιωτίδων Θηβών. Γνωστή σήµερα για τους
αρχαιολογικούς χώρους της µε τα εκτεταµένα λείψανα της πόλης «Θήβαι» των
παλαιοχριστιανικών χρόνων, για τις προσβάσιµες παραλίες από τον θεσσαλικό
χώρο, την παραδοσιακή γιορτή κρασιού και το αεροδρόµιο.
Τουριστικός προορισµός και διερχόµενος τουρισµός.
ΠΟΡΤΑΡΙΑ . Η Πορταριά είναι «η κυρία επί της υποδοχής» στο Πήλιο. Ενδιαφέρον
παρουσιάζουν τα νεοκλασικά αρχοντικά της, εκ των οποίων πολλά λειτουργούν ως
ξενώνες, καθώς και το εκκλησάκι της Παναγίας της Πορταρέας που έδωσε το όνοµά
του στο χωριό. Λειτουργεί Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο. Κάθε χρόνο προς τα
τέλη Αυγούστου αναβιώνει το έθιµο του «Πηλιορείτικου Γάµου». Κύριος τουριστικός
προορισµός µε 12µηνη επισκεψιµότητα και διερχόµενος τουρισµός.
13

2. ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΑ . ∆ιατηρητέος Παραδοσιακός οικισµός απολύτου προστασίας. Η
Μακρινίτσα είναι διεθνώς γνωστή, ως "το µπαλκόνι του Πηλίου" για την µοναδική θέα
που προσφέρει στον επισκέπτη και βεβαίως γιατί διατήρησε αναλλοίωτο το χρώµα
της στο πέρασµα του χρόνου µε ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της την εξαιρετική
αρχιτεκτονική φυσιογνωµία της. Χαρακτηριστικά είναι τα αναπαλαιωµένα Αρχοντικά,
τα γραφικά λιθόστρωτα, οι κρήνες, τα λιθόκτιστα τοξωτά γεφύρια, και πλατείες και
εκκλησίες του 17 και 18ου αιώνα µε βασική της κεντρική πλατεία. Κύριος τουριστικός
προορισµός µε 12µηνη επισκεψιµότητα και διερχόµενος τουρισµός
ΑΝΩ ΒΟΛΟΣ. Χωριό όπου παλιά αρχοντικά ανάµικτα µε νέα διατηρούν το ίδιο
παραδοσιακό αρχιτεκτονικό ύφος.
Προάστιο του Βόλου µε όµορφη θέα. Αξιοθέατα του είναι ο Ιερός Ναός Κοιµήσεως
της Θεοτόκου και ο λόφος της Eπισκοπής. Η επισκεψιµότητα είναι µικρή.
ΑΓ. ΟΝΟΥΦΡΙΟΣ. Το πρώτο χωριό ανεβαίνοντας από τον Βόλο προς το Πήλιο, µε
όµορφη πλατεία και ταβέρνες µε ελληνική µουσική. Υπάρχουν αρκετές αναφορές σε
τουριστικά αφιερώµατα, κυρίως για την τοπική κουζίνα και διασκέδαση.
ΆΛΛΗ ΜΕΡΙΑ. Όµορφο χωριό στις παρυφές του Πηλίου. Στο «Φούρνο του
Βελέντζα» υπάρχουν εννέα, άγνωστες στους πολλούς, τοιχογραφίες του Θεόφιλου.
Ξεχωριστή στιγµή η «γιορτή των λουλουδιών» κάθε Μάιο. ∆ιερχόµενος κυρίως
τουρισµός µε µικρή επισκεψιµότητα.
ΑΝΑΚΑΣΙΑ. Η Ανακασιά έχει πηλιορείτικο στοιχείο, µε παλιά αρχοντικά και
παραδοσιακά καλντερίµια. Αξιοθέατό της το Αρχοντικό Κοντού, µε έργα του
ζωγράφου Θεόφιλου. ∆ιερχόµενος τουρισµός µε κύριο λόγο την επίσκεψη στο
Μουσείο.
ΣΤΑΓΙΑΤΕΣ. Χωριό µε υπέροχη θέα από την πλατεία του χωριού, όπου υπάρχει και
κρήνη µε αρχαία οθωµανική επιγραφή. Στο τέλος του Ιουλίου διοργανώνεται η
«γιορτή του Λουκάνικου». Μικρή τουριστική επισκεψιµότητα.
ΚΑΤΗΧΩΡΙ. Χωριό χτισµένο σε µια περιοχή µε πλούσια βλάστηση. ∆ιατηρεί το
παραδοσιακό χρώµα του, µε βυζαντινές εκκλησίες και εξωκλήσια, όµορφα σπίτια και
αρχοντικά παραδοσιακής πηλιορείτικης αρχιτεκτονικής. Ένα από τα αξιοθέατά του
είναι και το ∆ηµοτικό Παραδοσιακό Ελαιοτριβείο «Χατζηγιάννη». Γνωστή είναι η
«γιορτή Τσίπουρου». Το µουσείο λειοτυργεί συµληρωµατικά µε το Μουσείο Κοντού
14

3. και τα Μουσεία Πορταριάς και Μακρινίτσας τα οποία συµβάλουν στην
επισκεψιµότητα.
ΑΓΡΙΑ. Είναι ένα από τα γραφικά παραθαλάσσια χωριά του Παγασητικού.
Η Αγριά, διαθέτει µεγάλη παραλία, µε πολλά καταστήµατα εστίασης και διασκέδασης,
γνωστά για την τοπική κουζίνα και την σχέση της µε την θάλασσα. Κορυφαία στιγµή
του καλοκαιριού η «Ψαράδικη Βραδιά». ∆ιαθέτει ξενοδοχειακές µονάδες διαφόρων
τύπων και καλύπτει διαφορετικές ανάγκες επισκεπτών. Η τουριστική κίνηση βασίζεται
κυρίως στην θερινή περίοδο.
∆ΡΑΚΕΙΑ. Η ∆ράκεια κτίστηκε στο 1655 από Ηπειρώτες µαστόρους. Γνωστή και ως
«Μαρτυρικό χωριό», λόγω της εκτέλεσης 118 πατριωτών από τους Γερµανούς το
1943. ∆εν έχει έντονη τουριστική ανάπτυξη.
ΑΝΩ & ΚΑΤΩ ΛΕΧΩΝΙΑ. Στα Λεχώνια, διατηρούνται, από τα χρόνια της
Τουρκοκρατίας πυργόσπιτα και πολλά παλιά νεοκλασικά αρχοντικά. Κύριο στοιχείο
είναι η παρουσία και αφετηρία του τρένου του Πηλίου. Μικρή τουριστική
επισκεψιµότητα κυρίως την θερινή περίοδο.
ΑΓ. ΒΛΑΣΙΟΣ. Άγιος Βλάσιος - Στις πλαγιές του Πηλίου, πιο πάνω από τα Άνω
Λεχώνια, είναι χτισµένο το χωριό Άγιος Βλάσιος. Το όνοµά του το πήρε από την
εκκλησία του χωριού, η οποία είναι κτίσµα του 1836.
Άγιος Λαυρέντιος - Από τα αρχαιότερα πηλιορείτικα χωριά, το όνοµα του οποίου
δόθηκε από το οµώνυµο βυζαντινό µοναστήρι που ιδρύθηκε από τον όσιο Λαυρέντιο.
Ολόκληρο το χωριό, είναι ένα µνηµείο πηλιορείτικης τέχνης µε θαυµάσια κτίρια,
βρύσες και καλντερίµια. Ξεχωριστός είναι ο κύκλος εκδηλώσεων «Μουσικό Χωριό»
κάθε Αύγουστο.
∆ΙΜΗΝΙ. Ο νεολιθικός οικισµός του ∆ιµηνίου κατοικήθηκε έως την αρχή της
Χαλκοκρατίας. Στα ευρήµατα των ανασκαφών περιλαµβάνονται πολλά λίθινα και
οστέινα εργαλεία, άφθονη κεραµική καθώς επίσης και ειδώλια και κοσµήµατα. Στα
νοτιοανατολικά του λόφου όπου βρίσκεται ο οικισµός µε τα νεολιθικά λείψανα
αποκαλύπτεται σηµαντικός µυκηναϊκός οικισµός.
ΣΕΣΚΛΟ. Ο προϊστορικός οικισµός του Σέσκλου αναπτύχθηκε πάνω στο λόφο
«Καστράκι» καθώς και στην περιοχή γύρω από το σηµερινό Σέσκλο. Το Σέσκλο
15

4. κατοικήθηκε για πρώτη φορά στα µέσα της 7ης χιλιετίας. Στη µέση Νεολιθική εποχή
(5η χιλιετία) ο οικισµός βρίσκεται την ακµή του και αποκτά µεγαλύτερη έκταση
ΜΙΚΡΟΘΗΒΕΣ. Μικρό χωριό σε νοτιοδυτική θέση του Βόλου. Στον κοντινό λόφο
«Κάστρο» σώζονται τα ερείπια της αρχαίας πόλης των Φθιωτίδων Θηβών, µεταξύ
των οποίων συγκαταλέγονται τα ισχυρά της τείχη και πολλά δηµόσια οικοδοµήµατα,
όπως ο ναός του Ασκληπιού, ο ναός της Αθηνάς Πολιάδας και το λίθινο θέατρο της
αρχαίας πόλης µε απεριόριστη θέα στο περίφηµο «Κρόκιο πεδίο», τη σηµερινή
πεδιάδα του Αλµυρού.
ΑΙ∆ΙΝΙΟ. Μικρό χωριό µε κατοίκους που ασχολούνται µε την γεωργία και την
κτηνοτροφία. ∆εν έχει ιδιαίτερο τουριστικό ενδιαφέρον.
ΓΛΑΦΥΡΕΣ. Γραφικό χωριό στην διαδροµή προς Βόρειο Πήλιο. Οι κάτοικοί του
ασχολούνται κυρίως µε την γεωργία. ∆εν έχει ιδιαίτερο τουριστικό ενδιαφέρον.
16

5. Φυσικό περιβάλλον
Ο ∆ήµος Βόλου διαθέτει παράκτιο και ορεινό όγκο µε σηµαντικούς φυσικούς πόρους.
Η ευρύτερη περιοχή διαθέτει οικοσυστήµατα και πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Το
παραλιακό µέτωπο είναι σηµαντικό µε ακτές που βραβεύονται κάθε χρόνο µε
γαλάζιες σηµαίες.
Ακτές µε γαλάζιες σηµαίες
1. ακτή Αναύρου (εντός αστικού κέντρου)
2. ακτή Ξενία (εντός αστικού κέντρου)
3. ακτή Πευκακίων
4. ακτή Παγασών
5. ακτή Αλυκών
6. ακτή Αµφανών
7. ακτή Αµαρυλίδος
8. Χρυσή ακτή Παναγιάς
9. ακτή Μπαρµπα Θωµά
Επίσης στην περιοχή είναι προσβάσιµη µε φυσικά µονοπάτια και διατηρηµένα
καλντερίµια, δηµιουργώντας ένα δίκτυο διαδροµών κατάλληλο για ορειβασία.
Πολιτιστικοί πόροι
Οι αρχαιολογικοί χώροι είναι ιδιαίτερο στοιχείο της τοπικής πολιτιστικής κληρονοµιάς
και έχουν σηµαντική αξία ως τουριστικοί πόροι. Οι βασικότεροι ως προς την
επισκεψιµότητά τους είναι:
∆ΙΜΗΝΙ
Ο Αρχαιολογικός χώρος του ∆ιµηνίου, 5 χλµ. δυτικά του Βόλου, δίπλα στο οµώνυµο
χωριό, έγινε αρχικά γνωστός από τα λείψανα του νεολιθικού οικισµού πάνω στο
λόφο.
Με τις ανασκαφές των τελευταίων χρόνων έχει έλθει στο φως ένας πολύ σηµαντικός
µυκηναϊκός οικισµός, ο οποίος, σύµφωνα µε νεότερες µελέτες, ταυτίζεται µε την
αρχαία Ιωλκό. Από το σπουδαίο αυτό µυκηναϊκό οικισµό έχει έλθει µέχρι στιγµής στο
φως ένα µεγάλο ανακτορικό συγκρότηµα, µε πτέρυγες εργαστηρίων, αποθηκών και
χώρους λατρείας, που συνδέεται µε δύο µεγάλους θολωτούς τάφους της ίδιας
περιόδου. Από το συγκρότηµα αυτό ξεκινά ένας µεγάλος δρόµος που καταλήγει στο
λιµάνι του Παγασητικού. Επίσης έχει αποκαλυφθεί και τµήµα του υπόλοιπου
πολεοδοµικού ιστού της µυκηναϊκής πόλης µε καλοχτισµένα σπίτια δεξιά και
αριστερά ενός δεύτερου µεγάλου δρόµου που οδηγεί στο ανακτορικό συγκρότηµα,
17

6. στο οποίο εισέρχεται κανείς µέσω ενός µνηµειακού προπύλου(τηλ.: 24210 85960,
24210 25285).
ΣΕΣΚΛΟ
Ο δεύτερος και παλαιότερος νεολιθικός οικισµός είναι το Σέσκλο, 15 χλµ. δυτικά του
Βόλου, στον ίδιο δρόµο µετά το ∆ιµήνι και πολύ κοντά στο σύγχρονο χωριό Σέσκλο.
Οι πρώτες ανασκαφές που έγιναν στο λόφο Καστράκι και στη γύρω απ' αυτόν
περιοχή, το 1901, έφεραν στο φως τον αρχαιότερο νεολιθικό οικισµό της Βαλκανικής.
Τα ευρήµατα αυτά κατέστησαν τον οικισµό του Σέσκλου έναν από τους
σπουδαιότερους νεολιθικούς οικισµούς της Ελλάδας και της Ευρώπης.
∆ΗΜΗΤΡΙΑ∆Α
Η ∆ηµητριάδα βρίσκεται 1,5 χλµ. νότια του Βόλου, στην περιοχή των Νέων
Παγασών. Πήρε το όνοµά της από τον ιδρυτή της ∆ηµήτριο τον Πολιορκητή, ο οποίος
στις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ. συνοίκισε τις µικρές κώµες της περιοχής για να
δηµιουργήσει µια πόλη µε στρατηγική θέση, ισχυρή οικονοµικά και πολιτικά.
Ο χώρος που κατέλαβε η πόλη άρχισε να κατοικείται από το τέλος της Νεολιθικής
εποχής (τηλ.: 24210 88091, 24210 25285, 24210 28563).
ΝΕΑ ΑΓΧΙΑΛΟΣ (ΦΘΙΩΤΙ∆ΕΣ ΘΗΒΕΣ)
Αν από τον Βόλο ακολουθήσετε την παραλιακή διαδροµή νοτιοδυτικά, θα φτάσετε,
µετά από 18χλµ., στη Νέα Αγχίαλο, παραλιακή τουριστική κωµόπολη που
δηµιουργήθηκε µετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Εκεί βρισκόταν η οµηρική Πύρασος, ενώ στην περιοχή έχουν βρεθεί ίχνη Νεολιθικής
Υστεροελλαδικής, Πρωτογεωµετρικής, Γεωµετρικής και Κλασικής κατοίκησης. Στην
Ύστερη Αρχαιότητα, κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο (4ος αι. µ.Χ.) και µέχρι τον
6ο αι. µ.Χ., αναπτύχθηκε στη θέση αυτή η παραθαλάσσια πόλη των «Φθιώτιδων
Θηβών», η οποία υπήρξε την εποχή εκείνη το µεγαλύτερο λιµάνι της Θεσσαλίας.(τηλ.
24280 76468, 24280 77057).
ΛΟΦΟΣ ΓΟΡΙΤΣΑΣ (µνηµείο Αρχαίων χρόνων)
Ο λόφος της Γορίτσας, βρίσκεται Ν.Α της πόλης του Βόλου, στην είσοδο του
Παγασητικού κόλπου. Πρωτοκατοικήθηκε τον 4ο αιώνα από τους µακεδόνες του
Φιλίππου του Β’, όπου κτίστηκε στο χώρο, µεγάλη οχυρωµένη πόλη. Μέχρι το 1911,
θεωρούνταν ότι επρόκειτο για την Αρχαία «∆ηµητριάς», ενώ τα τελευταία χρόνια
επικρατεί η άποψη ότι επρόκειτο για την αρχαία πόλη «Ορµίνιο», πολίχνη που
αναφέρεται από τον Στράβωνα.
18

7. Σηµαντικότερη ανακάλυψη αποτελεί ο Προµαχώνας, ένα κορυφαίο οχυρωµατικό
έργο, του οποίου σώζεται στο ακέραιο η λίθινη βάση ύψους τριών (3) µέτρων. Κατά
µήκος του τείχους έχουν καταµετρηθεί 32 πύργοι, τµήµατα των οποίων διατηρούνται
µέχρι σήµερα.
Εκτός των παραπάνω, σηµαντική ανακάλυψη αποτελεί το ταφικό µνηµείο έξω από τη
δυτική πύλη και το σπήλαιο του Θεού ∆ιός του Μειλιχίου.
Ο Λόφος της Γορίτσας έχει επίσηµα ανακηρυχθεί ως Αρχαιολογικός Χώρος.
Στην κορυφή του Λόφου, βρίσκεται το γραφικό Ξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής.
Μουσεία – συλλογές
Τα µουσεία που λειτουργούν στην περιοχή του ∆ήµου Βόλου τόσο ως προς το
πλήθος τους, όσο και ως προς το εύρος των εκθέσεων που καλύπτουν, αποτελούν
πρόταση για κάθε επισκέπτη και συνθέτουν ένα ολοκληρωµένο αυτόνοµο προϊόν
αλλά και συµπληρωµατικό ως προς το φυσικό περιβάλλον που µπορεί να
προσελκύσει και να στηρίξει νέες µορφές τουρισµού.
ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου κτίσθηκε το 1909. Το κτήριο είναι νεοκλασικού
ρυθµού ενώ το 2004 έγινε επέκτασή του. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τόσο τα
πλούσια και ποικίλα εκθέµατα, όσο και ο τρόπος έκθεσής τους, στην αίθουσα των
νεολιθικών αντικειµένων και στην αίθουσα µε τις αναπαραστάσεις των τάφων.
Τα σηµαντικότερα εκθέµατα της συλλογής του Μουσείου προέρχονται από τους
προϊστορικούς οικισµούς Σέσκλο και ∆ιµήνι και συνθέτουν µια ολοκληρωµένη εικόνα
της Νεολιθικής εποχής στη Θεσσαλία και γενικότερα στον ελληνικό χώρο.
Στο Μουσείο µπορούµε να δούµε: Συλλογή παλαιολιθικών ευρηµάτων από όλη τη
Θεσσαλία, αίθουσα για τη Νεολιθική εποχή καθώς και συλλογή χρυσών νοµισµάτων
και επιτύµβιων στηλών από τη ∆ηµητριάδα.
(τηλ. 24210 25285, 24210 76278).
ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ ΤΖΙΟΡΤΖΙΟ ΝΤΕ ΚΙΡΙΚΟ
Το Κέντρο Τέχνης «Τζιόρτζιο ντε Κίρικο», οφείλει την ονοµασία του στον σπουδαίο
Ιταλό ζωγράφο, που γεννήθηκε στο Βόλο (1888-1978).
Στους δύο ορόφους του κτιρίου εκτίθεται µόνιµα η Συλλογή-δωρεά του συλλέκτη
Αλεξάνδρου ∆άµτσα, µε 500 περίπου πίνακες απ' όλα τα σηµαντικά καλλιτεχνικά
ρεύµατα του αιώνα µας.
19

8. Τα παραπάνω έργα κατανέµονται σε γκραβούρες, χάρτες και ντοκουµέντα για την
περιοχή, σε έργα Ελλήνων καλλιτεχνών. Το µεγαλύτερο µέρος της έκθεσης
καλύπτουν τα έργα Ελλήνων ζωγράφων του 19ου αιώνα. Σε άλλους χώρους του
Κέντρου Τέχνης φιλοξενούνται τακτικά εκθέσεις ποικίλου εικαστικού ενδιαφέροντος.
(Μεταµορφώσεως 3, τηλ. 24210 31701)
ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΙΤΣΟΥ ΜΑΚΡΗ
Στεγάζεται στο σπίτι του λαογράφου Κίτσου Μακρή και ανήκει από το 1989 στο
Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας. Περιλαµβάνει τη λαογραφική συλλογή του, µε µοναδικά
στο είδος τους εκθέµατα, όπως τα 25 έργα του Θεόφιλου Χατζηµιχαήλ, οι 5
τοιχογραφίες των Παγώνηδων και τα έργα του λαϊκού ζωγράφου Ν. Χριστόπουλου.
Περιλαµβάνει βιβλιοθήκη, που αποτελείται από 4.000 τόµους βιβλίων και περιοδικών
και αρχείο µε 2.500 διαφάνειες και 4.000 φωτογραφίες, όπου απεικονίζονται
θησαυροί της λαϊκής παράδοσης και 569 αντικείµενα λαϊκής τέχνης, κυρίως από το
Πήλιο.
(Κίτσου Μακρή 38, τηλ: 24210 37119)
ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Το αρχοντικό Χατζηαναστάση, γνωστό ως οικία Κοντού και Μουσείο Θεόφιλου,
βρίσκεται στην Ανακασιά. Το 1905, το αρχοντικό αγοράστηκε από τον Γιάννη Κοντό,
ο οποίος προέβη σε εργασίες προσαρµογής του στα νεοκλασικά πρότυπα της
εποχής. Το 1912, ξεκίνησε η διακόσµηση της σάλας του τελευταίου ορόφου από το
µεγάλο λαϊκό ζωγράφο Θεόφιλο Χατζηµιχαήλ.
Η οικία Κοντού είναι ένα από τα σηµαντικότερα νεότερα µνηµεία της περιοχής, καθώς
τόσο η ίδια, όσο και ο ζωγραφικός της διάκοσµος διατηρούνται σε άριστη κατάσταση.
Αποτελεί µοναδική περίπτωση πηλιορείτικου αρχοντικού που διασώζει
ολοκληρωµένο ζωγραφικό πρόγραµµα του Θεόφιλου.
(Οδός Θεοφίλου 211, Ανακασιά, τηλ. 24210 47340)
ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΛΙΝΘΟΚΕΡΑΜΟΠΟΙΙΑΣ
Το εργοστάσιο Πλινθοκεραµοποιΐας Τσαλαπάτα ιδρύθηκε το 1926. Έκτοτε και έως το
1978, που σταµάτησε να λειτουργεί, αποτέλεσε µια σηµαντική παραγωγική µονάδα
µε πανελλαδική εµβέλεια. Σήµερα αποτελεί σπάνιο δείγµα διασωζόµενου
βιοµηχανικού συγκροτήµατος του κλάδου.
Το 2004, το Πολιτιστικό Ίδρυµα Οµίλου Πειραιώς, σε συνεργασία µε το ∆ήµο Βόλου,
ανέλαβε τη µετατροπή των χώρων του κυρίως εργοστασίου σε Μουσείο
20

9. Πλινθοκεραµοποιΐας. Λειτουργεί από το καλοκαίρι του 2006 και ανήκει στο δίκτυο
θεµατικών τεχνολογικών µουσείων του Π.Ι.Ο.Π.
(Είσοδος: Νότια Πύλη, όπισθεν Γηπέδου Μαγνησιακού, τηλ. 24210 29844)
ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΡΟΠΟΛΕΜΙΚΗΣ
ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΙΑΣ
Στο χώρο του Μουσείου εκτίθενται σήµερα ο µηχανολογικός εξοπλισµός του
εργοστασίου, παραγόµενα προϊόντα και άλλα υλικά τεκµηρίωσης που καταδεικνύουν
τη στενή σχέση του χώρου µε την κοινωνική ζωή των ανθρώπων της Νέας Ιωνίας,
την οικονοµία και την βιοµηχανία του Μεσοπολέµου, την τέχνη και τις τεχνικές της
µεταξουργίας.
Το Μουσείο βρίσκεται στην Νέα Ιωνία, δίπλα στον χείµαρρο του Κραυσίνδωνα και
στεγάζεται στο κτήριο του Μεταξουργείου των αδερφών Εκµεκτζόγλου.
(Νέα Ιωνία, 2421091047, 91131)
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ
ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΟΡΤΑΡΙΑΣ
Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Πορταριάς στεγάζεται στο διώροφο αρχοντικό
∆. Ζούλια. Μέσα από µια µόνιµη έκθεση, παρουσιάζονται στοιχεία της οικονοµικής
και πολιτιστικής ανάπτυξης της περιοχής, από τις αρχές του 19ου έως τα µέσα του
20ου αιώνα, µε έµφαση στον τρόπο ζωής και δράσης των επανεγκαταστηµένων
Αιγυπτιωτών στον τόπο αυτό.
Πορταριά , 2428350121, 2428099927
ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ &
ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΗΛΙΟΥ - ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΑ
Το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Ιστορίας Πηλίου στεγάζεται στο Αρχοντικό Τοπάλη, το
οποίο κτίστηκε το 1844 και αποτελεί δωρεά της οικογένειας Τοπάλη το 1932 στην
Κοινότητα Μακρινίτσας, προκειµένου να στεγαστεί σ’ αυτό ο ιστορικός και
λαογραφικός πλούτος του χωριού και του Πηλίου.
Η λαογραφική συλλογή περιλαµβάνει ένα πλήθος εκθεµάτων που σήµερα
ξεπερνούν τα 1500 αντικείµενα µεταξύ των οποίων µια σειρά τοιχογραφιών λαϊκής
ζωγραφικής από Αρχοντικά του 18ου και του 19ου αιώνα από την περιοχή του
Πηλίου, µια πλούσια συλλογή παλιών φωτογραφιών των αρχών του αιώνα µας,
χάλκινα, ξύλινα και κεραµικά σκεύη οικιακής χρήσης, τον εξοπλισµό της απόσταξης
του τσίπουρου, εικόνες, χαλκογραφίες και µικροαντικείµενα εκκλησιαστικής τέχνης,
παραδοσιακές φορεσιές του Πηλίου, ιστορικά κειµήλια της Μακρινίτσας, όπως το
21

10. λάβαρο της Επανάστασης του 1878, ο εξοπλισµός της κλωστικής και της υφαντικής
τέχνης, µάλλινα υφαντά, ‘κιλίµια’ και ένα πλήθος άλλων αντικειµένων που καλύπτουν
ολόκληρο το φάσµα της λαϊκής τέχνης της ευρύτερης περιοχής. To 1998 ενέταξε στη
συλλογή του µια σειρά θαλασσογραφιών του Ν. Χριστόπουλου.
Ο βασικός στόχος µε την έκθεση του λαογραφικού υλικού ήταν και είναι το
Αρχοντικό Τοπάλη, όπου στεγάζεται το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Ιστορίας Πηλίου,
να µη χάσει το ζεστό χαρακτήρα του σπιτιού, «…που λες και µόλις το στόλισαν οι
ιδιοκτήτες για να σε υποδεχθούν …», όπως εύστοχα σηµειώνει ένας επισκέπτης στο
βιβλίο εντυπώσεων.
Το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης & Ιστορίας Πηλίου αποτελεί ένα µοναδικό
πολιτιστικό χώρο για την περιοχή, στο οποίο διοργανώνονται περιοδικές εκθέσεις
καθ’ όλη την διάρκεια του έτους και στους χώρους του τα τελευταία χρόνια
υλοποιούνται σε συνεργασία µε το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης
Μακρινίτσας εκπαιδευτικά προγράµµατα.
(Μακρινίτσα, 24280 99505)
ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Η τοιχογραφία απλώνεται σε όλο το ανατολικό τυφλό τοίχο στα δεξιά της εισόδου στο
οµώνυµο καφενείο που βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία του Αϊ- Γιάννη στην κεντρική
πλατεία του χωριού. Είναι µεγάλων διαστάσεων ( 3,15Χ 2,50µ) και έχει ως θέµα του
« Η ανάπαυλα του Κατσαντώνη στα Τζουµέρκα». Η ζωγραφική σύνθεση αναπαριστά
γλέντι του πρωτοκλέφτη Κατσαντώνη µε τα παλικάρια του σε ένα ορεινό τοπίο των
Τζουµέρκων. Η τοιχογραφία είναι ίσως το µοναδικό έργο στην περιοχή που συνεχίζει
να υπάρχει µέσα στο ίδιο αυτό περιβάλλον όπου το ζωγράφισε ο Θεόφιλος.
Βρίσκεται στην κεντρική πλατεία του χωριού Μακρινίτσας
ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ
Το µουσείο στεγάζεται σε διώροφο κτίριο δίπλα στον ναό της Ευαγγελίστριας.
Σκοπός του µουσείου είναι να προβάλει την µνήµη και να προωθήσει την ιστορική
έρευνα σχετικά µε την αντίσταση µέρους του πληθυσµού της Ελλάδας και της
κατεχόµενης Ευρώπης στις δυνάµεις του Άξονα. Τον σκοπό αυτό, το µουσείο τον
προωθεί µε µια µόνιµη και µε την οργάνωση περιοδικών εκθέσεων καθώς και µε
εργαστήριο µελέτης που λειτουργεί στους χώρους του µουσείου.
ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΟ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ
22

11. Το δηµοτικό παραδοσιακό υδροκίνητο ελαιοτριβείο Χατζηγιάννη είναι επισκέψιµο
από σχολεία και επισκέπτες λειτουργώντας ως µουσείο τοπικής αγροτικής οικονοµίας
στο Κατηχώρι. Το παρακείµενο σπίτι «Χατζηγιάννη» λειτουργεί ως εκθετήριο
φωτογραφιών και εργαλείων της αγροτικής και κοινωνικής ζωής της περιοχής.
Φορέας λειτουργίας: Κοινωφελής επιχείρηση.
ΚΕΝΤΡΟ ΚΕΡΑΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΟΙΚ. Β. ΑΝΕΤΟΠΟΥΛΟΥ
Στο εργαστήριο αγγειοπλαστικής της οικ. Ανετόπουλου, η οποία δουλεύει την τέχνη
από το 1790 στην Νάξο και στην συνέχεια στην Μαγνησία, λειτουργεί µουσείο. Στις
αίθουσές του εκτίθενται κεραµικά από όλη την Ελλάδα, καλούπια νεοκλασικών
κεραµικών ενώ υπάρχει και υπαίθριος εκθεσιακός χώρος. Το µουσείο πραγµατοποιεί
εκπαιδευτικά προγράµµατα και εκδηλώσεις. Φορέας λειτουργίας: Σ. και Ευαγ.
Ανετόπουλος.
ΤΕΛΩΝΙΑΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΒΟΛΟΥ
Το µουσείο στεγάζεται σε µια από τις 6 αποθήκες της πλατείας ταχυδροµείου δίπλα
από την παραλία και απέναντι από το ∆ηµαρχείο Βόλου. Περιλαµβάνει χρηστικά
αντικείµενα (πλάστιγγες, στολές, σφραγίδες, συσκευές επικοινωνίας), φωτογραφικό
και αρχειακό υλικό µέσω του οποίου αναγνωρίζεται η διαχρονική ιστορία και
προσφορά της υπηρεσίας του Τελωνίου. Φορέας λειτουργίας: Τελωνείο Βόλου.
ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙ∆ΩΝ
Η συλλογή του λυκείου Ελληνίδων στεγάζεται στον άνω όροφο διατηρητέου κτηρίου,
αντιπροσωπευτικό δείγµα αστικής κατοικίας του Βόλου του 19ου αιώνα, δωρεά του
Κων/νου και Αµαλίας Ρήγα. Στο µουσείο εκτίθενται παραδοσιακές αυθεντικές
φορεσιές γυναικείες και ανδρικές, κοσµήµατα και υφαντά. Ο χώρος κοσµείται από
έπιπλα αστικών σπιτιών του Βόλου από την περίοδο του µεσοπολέµου. Φορέας
λειτουργίας: Λύκειο Ελληνίδων Βόλου.
ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΧΡΥΣΟΥΛΑΣ ΖΩΓΙΑ
Το κόκκινο σπίτι ή γνωστό στους Βολιώτες ως το σπίτι µε το τριαντάφυλλο, ανήκε
στην Χρυσούλα Ζιώγια. Το εσωτερικό του σπιτιού κοσµούν 400 περίπου έργα της
ζωγράφου. Την προσοχή επίσης κεντρίζει η επίπλωση του σπιτιού, οι αµέτρητες
σηµειώσεις της ιδιοκτήτριας, οι φωτογραφίες της, τα προσωπικά αντικείµενα, τα
ζωγραφισµένα µπουκάλια. Φορέας λειτουργίας: ∆ήµος Βόλου.
23

12. ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ «ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ» (∆ΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ)
Το Αρχοντικό «Ζαφειρίου», βρίσκεται στο µέσο περίπου του Οικισµού Αγίου
Ονουφρίου.
Πρόκειται για ένα µοναδικό νεοκλασικό κτίριο των τελών του 19ου αιώνα και λόγω της
ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής του έχει χαρακτηριστεί ως Μνηµείο Τέχνης από το
Υπουργείο Πολιτισµού.
Στο εσωτερικό της οικίας υπάρχει έντονος ζωγραφικός διάκοσµος µε θέµατα κυρίως
φυτικά, µε παραστάσεις αρχαίων µνηµείων (Παρθενώνας) και διαφόρων πόλεων (
Νεάπολη).
Σήµερα λειτουργεί µόνιµα έκθεση φωτογραφιών από σπάνιους πύργους και
αρχοντικά του Πηλίου που δεν υπάρχουν πια, από το φηµισµένο φωτογραφικό
αρχείο Ζηµέρη.
24

13. Οι µύθοι
Βασικό χαρακτηριστικό της περιοχής είναι η ύπαρξη 2 σηµαντικών Ελληνικών
µύθων. Οι µύθοι αυτοί είναι παγκόσµια αναγνωρίσιµοι και αποτελούν µπορούν να
δώσουν υπεραξία στην περιοχή.
Κένταυροι
Οι Κένταυροι ήταν παράξενα πλάσµατα, µισοί άνθρωποι µισοί άλογα, µε υπερφυσική
δύναµη, πολεµική δεξιότητα, αλλά και σοφία. Συνδέονται µε πολλούς ήρωες –ο
ονοµαστός Κένταυρος Χείρων υπήρξε, σύµφωνα µε το µύθο, ο δάσκαλος του
θρυλικού οµηρικού ήρωα Αχιλλέα-, ενώ επίσης εµπλέκονται σε σηµαντικά γεγονότα
της ελληνικής µυθολογίας και σχετίζονται µε διονυσιακές τελετές.
Ο µύθος, τους τοποθετεί στο όρος Πήλιο, και αργότερα εξαπλωµένους σε ολόκληρη
την ορεινή Θεσσαλία γεγονός που συνδέεται µε την άγρια φύση της περιοχής.
ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ
Σύµφωνα µε τον µύθο, ο Ιάσονας αναλαµβάνει να επαναφέρει στην Ιωλκό το
χρυσόµαλλο δέρας από την αρχαία Κολχίδα. Σε αυτή την περιπέτεια καλεί να τον
συντροφεύσουν όλοι οι γενναίοι ήρωες της εποχής του, 50 στον αριθµό,
συµπεριλαµβανοµένου και του Ηρακλή. Το πλοίο που θα τους µετέφερε
κατασκευάστηκε από τον Άργο, από τον οποίο πήρε και το όνοµα του: «Αργώ».
Φτιάχτηκε από δέντρα του Πηλίου, υπό την επίβλεψη της Θεάς Αθηνάς. Είχε 50
κουπιά και στην πλώρη η Θεά Αθηνά είχε τοποθετήσει ένα κοµµάτι από την ιερή
οµιλούσα βελανιδιά της ∆ωδώνης. Απέπλευσε από τις Παγασές, το λιµάνι της
αρχαίας Ιωλκού, πέρασε από την Λήµνο και την Σαµοθράκη, νίκησε τις Συµπληγάδες
Πέτρες και έφτασε στο βασίλειο της αρχαίας Κολχίδας. Εκεί, ο Ιάσων µε τη βοήθεια
της Μήδειας, της κόρης του βασιλιά της Κολχίδας Αιήτη, κατορθώνει να αποσπάσει
το χρυσόµαλλο δέρας και µετά από περιπέτειες να το επαναφέρει στην αρχαία Ιωλκό.
25

14. Εκκλησίες και Ιερές Μονές
Στοιχείο της περιοχής είναι η ύπαρξη πολλών και σηµαντικών Ορθόδοξων Ιερών
ναών και Μονών. Ενδεικτικά αναφέροντα:
Ι.Ν. ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΠΡΟ∆ΡΟΜΟΥ
Στην κεντρική πλατεία του οικισµού ο επισκέπτης µπορεί να θαυµάσει την εκκλησία
του Αγ. Ιωάννη του Προδρόµου (1792), µα τα θαυµάσια λιθανάγλυφα του εκ Βράχας
λαϊκού γλύπτη Θεοδόσιου (1806
ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Ι.Ν. ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ µακρινιτσα
Ο Ι. Ν. Κοιµήσεως της Θεοτόκου. Από τα πιο εντυπωσιακά κτίσµατα είναι η
τρίκλιτη βασιλική της Κοιµήσεως της Θεοτόκου, χρονολογηµένη στα 1767 ριζικά
ανακαινισµένη στα 1963 µετά την καταστροφή της από τους σεισµούς του 1955.
Χαρακτηρίζεται από τα αναρίθµητα λιθανάφλυφά της (ανάµεσα στα οποία επιγραφές,
σκαλιστά θωράκια, γρύπες, φτερωτά λιοντάρια, παγώνια, φίδια, κυπαρίσσια,
σταφύλια, κτλ. κάποια από τα οποία ανήκαν στην µονή), τα περισσότερα από τα
οποία κοσµούν την ανατολική πλευρά του ναού.
∆εσποτικό. Το κτήριο βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τµήµα της Περιοχής του Ι. Ν.
Κοιµήσεως της Θεοτόκου. Αρχικά χρησιµοποιήθηκε σαν έδρα της Μητροπόλεως και
κατόπιν σαν σχολείο, έχει δε κτιστεί το 1816.
Κρυφό Σχολείο. Σπουδαίο είναι το παρεκκλήσι των Αγίων Πάντων, κάτω από την
εκκλησία της Παναγίας, µε τις περίφηµες τοιχογραφίες του. Κάτω από τους Αγίους
Πάντες στο ίδιο κτίσµα είναι το σκοτεινό παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου. Έξω από
το παρεκκλήσι είναι η τοιχογραφία του Αγίου. Κάτω από µια µαρµάρινη πλάκα έχει
την χρονολογία 1743. Λέγεται πως εκεί επί Τουρκοκρατίας λειτουργούσε κρυφό
σχολείο.
ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΛΟΦΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ (µνηµείο Βυζαντινών
χρόνων)
Σηµαντικό µνηµείο των Βυζαντινών χρόνων αποτελεί ο ιερός Ναός Κοιµήσεως της
Θεοτόκου (Παλαιά Επισκοπή), που βρίσκεται στην κορυφή του Λόφου Επισκοπής,
στην είσοδο του Οικισµού Άνω Βόλου, επί της Εθνικής οδός Βόλου- Πορταριάς.
26

15. Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική Εκκλησία µε τοιχογραφίες του 18ου αιώνα και πολλά
αρχιτεκτονικά µέλη Βυζαντινής εποχής , όπως πεσσίσκους , επιστύλια, θωράκια
κ.λ.π.
Ο Ιερός Ναός έχει χαρακτηριστεί ως Βυζαντινό Μνηµείο και τελεί υπό την εποπτεία
της 7ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.΄
Η Αγία Τριάδα (τοιχογραφίες Θεοτοκόπουλου)
Η Παναγία τρύπα Γορίτσας (ιδιαίτερος εσωτερικός χώρος)
Ιεροί ναοί: Αγ. Νικολάου, Μεταµορφώσεως και Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης, 3
διαφορετικοί τύποι ναών σε σχέδια του Αρ. Ζάχου.
Ιερές Μονές
Ανδρικές
Ι. Μ. Κοιµήσεως Θεοτόκου Ανω Ξενιάς, Ηγούµενος: Αρχιµ. Νεκτάριος Υφαντίδης,
τηλ. 24220-22413
Ι. Μ. Μεταµορφώσεως Σωτήρος Φλαµουρίου, Ηγούµενος Αρχιµ. Συµεών
Αναστασίου, Μετόχι Βόλου, τηλ. 24210-70060
Ι. Μ. Αγίας Τριάδας Άνω Γατζέας (Μετόχι Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας Αγίου Όρους),
Ηγούµενος: Αρχιµ. Γρηγόριος Χατζηνικολάου
Ι. Μ. Οσίου Σεραφείµ Σάρωφ Πορταριάς (ανεγειρόµενη), Ηγούµενος: Αρχιµ.
Αθανάσιος Κολλάς, τηλ.: 24210 40669
Ι. Μ. Αγ. Σπυρίδωνος Προµυρίου, Προεδρ. ∆ιαχ. Επιτρ.: Ιεροµ. Ρωµανός Ζέρβας,
τηλ. 24230-71077
Ι.Μ. Αγίου Ιγνατίου Ανακασιάς, Ηγούµενος: Αρχιµ. Μάξιµος Παπαϊωάννου, τηλ
2421042201
Γυναικείες
Ι. Μ. Κοιµ. Θεοτόκου Ξενιάς, Ηγουµένη: Μον. Νυµφοδώρα, τηλ. 24220-94265
Ι. Μ. Αγ. Γερασίµου Μακρυνίτσης, Ηγουµένη: Μον. Ευπραξία, τηλ. 24280- 99171
Ι. Μ. Παµµ. Ταξιαρχών Αγ. Γεωργίου Νηλείας, Ηγουµένη: Μον. Νικοδήµη, τηλ.
24280-93590
Ι. Μ. Γεν. Θεοτόκου Αγ. Βλασίου, Ηγουµένη: Μον. Μαγδαληνή, τηλ. 24280-93736
Ι. Μ. Τιµ. Προδρόµου Συκής, Ηγουµένη: Μον. Αγαθοφήνη, τηλ. 24230-54826
Ι. Μ. Αγ. Λαυρεντίου - Αγίου Λαυρεντίου Πηλίου, Ηγουµένη: Μον. Μαριάµ, τηλ.
24280-96226
27

16. Ι. Μ. Παναγίας Οδηγήτριας, (Μετόχι Ι. Μ. Φιλοθέου Αγίου Όρους), Ηγουµένη: Μον.
Θεοφανώ, τηλ.: 24280 99140
Ι. Μ. Παναγίας Γοργοϋπηκόου Φυτόκου, Ηγουµένη: Μον. Μακρίνα, τηλ. 24210-
60011
28

17. Ετήσιες εκδηλώσεις
Οι σηµαντικότερες και σταθερές ετήσιες εκδηλώσεις της περιοχής είναι:
Μακρινίτσα
• γιορτάζεται η τοπική επέτειος για τη µάχη του χωριού.
• αποκριάτικη εκδήλωση, η οποία περιλαµβάνει κατασκευή, πέταγµα,
διαγωνισµό αερόστατου και το άναµµα του «Αφανού»
• αναβίωση του λαογραφικού εθίµου «Μάηδες»
• παραδοσιακό πανηγύρι του ∆εκαπενταύγουστου.
Άλλη µεριά
• διοργανώνεται η γιορτή των λουλουδιών.
Βόλος
• διοργανώνεται η ευρωπαϊκή ηµέρα της µουσικής.
• Εκδηλώσεις στους αρχαιολογικούς χώρους µε αφορµή την πανσέληνο του
Αύγουστου
• Έκθεση βιβλίου
• Επιχειρηµατικό πανόραµα
Πορταριά
• Πηλιορείτικος γάµος
Ανακασιά
• Θεοφίλια
Αγριά
• Ψαράδικη βραδιά µε παραδοσιακούς χορούς
Κατηχώρι
• Γιορτή τσίπουρου
Σταγιάτες
• Γιορτή λουκάνικου
Νέα Αγχίαλος
• Γιορτή κρασιού
• Ψαράδικη βραδιά
Αγ. Λαυρέντιος
Γιορτή κερασιού
29

18. Τοπική κουζίνα
ΤΣΙΠΟΥΡΑ∆ΙΚΑ & ΓΕΥΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΗΛΙΟ
Βασικό στοιχείο και χαρακτηριστικό της περιοχής είναι η ατµόσφαιρα των
τσιπουράδικων και η διαδικασία του τσίπουρου συνοδευόµενου από µεζέδες όπου
κυριαρχούν θαλασσινά. Στον Βόλο, τα περίπου 350 τσιπουράδικα δίνουν το χρώµα
της λαϊκής διασκέδασης και αποτελούν το βασικό τόπο συνάντησης κι επικοινωνίας.
Η ιστορία τους ξεκινά κάπου στις αρχές της δεκαετίας του 1920, όταν
πρωτοπαρουσιάστηκαν κάποια λιγοστά µαγαζιά που σέρβιραν τσίπουρο. Τότε
καθιερώθηκε και το 25αρι µε συνοδεία κάποιων µεζέδων, θαλασσινών κυρίως, όπως
χταποδάκι, καραβίδες και άλλα πολλά. Η παράδοση λέει ότι οι µικρασιάτες
πρόσφυγες έφεραν τη συνήθεια του τσίπουρου µε τους θαλασσινούς µεζέδες.
Σήµερα η παράδοση αυτού του τύπου σερβιρίσµατος διατηρείται και είναι ουσιαστικά
το κύριο χαρακτηριστικό και ιδιαιτερότητα των τσιπουράδικων. Κάθε 25αρι
προϋποθέτει και διαφορετικό µεζέ- µια ιεροτελεστία που διατηρήθηκε από εκείνα τα
χρόνια.
Σηµαντικό επίσης στοιχείο είναι η τοπική κουζίνα του Πηλίου, καθώς και τα γλυκά του
κουταλιού τα οποία παρασκευάζονται από µε υλικά της περιοχής και συνταγές που
πλήθος γυναικείων συνεταιρισµών έχουν διατηρήσει.
Τρενάκι πηλίου
Το ιστορικό τρενάκι που το 1903 διένυε την απόσταση Βόλος – Μηλιές, συνεχίζει να
κάνει το δροµολόγιο Λεχώνια – Μηλιές, δίνοντας µια εναλλακτική πρόσβαση σε µια
πολύ όµορφη διαδροµή. Ταυτόχρονα, η ύπαρξη του τρένου αυτού, συνδέει την
περιοχή µε τον Εβαρίστο Ντε Κίρικο και άρα µε τον Τζιόρτζιο Ντε Κίρικο που
γεννήθηκε στον Βόλο.
Χιονοδροµικό Κέντρο Πηλίου Αγριόλευκες
Tο χιονοδροµικό κέντρο βρίσκεται στην βορινή πλευρά της κορυφής ΑΓΡΙΟΛΕΥΚΕΣ
και σε υψόµετρο από 1200 έως 1471µ. ∆ηµιουργήθηκε από τον Ελληνικό Ορειβατικό
Σύλλογο Βόλου. Στο Χιονοδροµικό κέντρο λειτουργούν 5 αναβατήρες, πίστες
συνολικού µήκους 12 χλµ., 3 χώροι στάθµευσης, καταφύγιο δυναµικότητας 80
ατόµων, σχολή ski µε διπλωµατούχους προπονητές χιονοδροµίας, ενοικιάσεις ski µε
καινούριο εξοπλισµό, σταθµός Πρώτων Βοηθειών, σταθµός meteo και
παρατηρητήριο. Τακτικά οργανώνονται διάφορες εκδηλώσεις όπως νυχτερινά ski και
party. Η βλάστηση στην περιοχή αποτελείται από οξιές και αγριόλευκες, ενώ
πανοραµική είναι η θέα προς την θάλασσα.
30

19. 1.4 Τουριστικές επιχειρήσεις και υποδοµές
Τουριστικά καταλύµατα
Ο ∆ήµος Βόλου διαθέτει ξενοδοχειακή υποδοµή όλων των τύπων και των
κατηγοριών.
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΤΥΠΟΣ 1 2 3 4 5 ΣΥΝΟΛΟ
ΞΕΝΟ∆ΟΧΕΙΟ 10 25 13 8 2 58
Α Β
ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΟ ΚΑΤΑΛΥΜΑ 20 5 25
1 2 3
ΕΝΟΙΚΙΑΖΟΜΕΝΑ 19 34 17 70
Κατανοµή καταλυµάτων ανά τύπο και κατηγορία
πλήθος κλίνες
ΞΕΝΟ∆ΟΧΕΙΟ 83 3557
ΕΝΟΙΚΙΑΖΟΜΕΝΑ 70 882
Αριθµός καταλυµάτων και κλινών ανά τύπο
ΠΕΡΙΟΧΗ ΞΕΝΟ∆ΟΧΕΙΟ ΕΝΟΙΚΙΑΖΟΜΕΝΟ
ΑΓΙΟΣ ΛΑΥΡΕΝΤΙΟΣ 3 7
ΑΓΡΙΑ 3 3
ΑΛΛΗ ΜΕΡΙΑ 1
ΑΝΩ ΒΟΛΟΣ 1 1
ΒΟΛΟΣ 17 8
ΚΑΤΗΧΩΡΙ 1 2
ΚΟΥΚΟΥΡΑΒΑ 2
ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΑ 17 9
ΝΕΑ ΑΓΧΙΑΛΟΣ 6 7
ΠΛΑΤΑΝΙ∆ΙΑ 1 8
ΠΟΡΤΑΡΙΑ 23 18
ΧΑΝΙΑ 7 4
∆ΡΑΚΕΙΑ 3
Κατανοµή καταλυµάτων ανά τύπο και περιοχή
Πηγή: εγγεγραµµένα ξενοδοχεία στην Ένωση Ξενοδόχων 2011
31

20. Πηγή: ΕΟΤ 2011
Στην περιοχή δραστηριοποιούνται καταλύµατα υψηλών κατηγοριών συνθέτοντας µια
ποιοτική τουριστική υποδοµή. Οι περιοχές που εµφανίζουν την υψηλότερη
συγκέντρωση καταλυµάτων είναι η Πορταριά και ακολουθούν ο Βόλος και η
Μακρινίτσα.
Στην περιοχή επίσης δραστηριοποιούνται 5 επιχειρήσεις ενοικιάσεως αυτοκινήτων.
AVIS ΑΡΓΟΝΑΥΤΩΝ 41 ΤΗΛ 2421022880
EUROPEAN ΗΠΕΙΡΟΥ- ΤΗΛ 2421031430
ΑΡΓΟΝΑΥΤΩΝ
HERTZ ΑΓΟΡΑ ΛΙΜΕΝΟΣ ΤΗΛ 2421022544
ΒΟΛΟΥ
BUDGET – EUROPCAR ΠΟΛΥΜΕΡΗ27 ΤΗΛ 2421020473
CAR RENTAL
SIXT ALAMO-NATIONAL ΛΑΡΙΣΗΣ 242 ΤΗΛ 2421070009
Παράλληλα, στον ∆ήµο Βόλου λειτουργούν συνεδριακοί χώροι, που τα τελευταία
χρόνια µε την παρουσία και λειτουργία των αµφιθεάτρων του Παν/µιου Θεσσαλίας,
υποστηρίζουν συνέδρια και αντίστοιχες εκδηλώσεις.
ΣΥΝΕ∆ΡΙΑΚΟΣ
ΑΙΘ. ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ∆ΙΕΥΘΥΝΣΗ
ΧΩΡΟΣ
160 άτοµα
FORUM 3 160 άτοµα ∆εληγιώργη 9
50 άτοµα
400 άτοµα (αίθουσα Μαγνησία) Ξενοφώντος –
VOLOS PALACE 2
120 άτοµα (αίθουσα Θεσσαλία) Θρακών
600 άτοµα (αµφιθέατρο Κορδάτος) Αργοναυτών –
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 2
160 άτοµα (αµφιθέατρο Σαράτση) Ιάσονος
2ας Νοεµβρίου
ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ 1 300 άτοµα
– Ξενοφώντος
Για διοργάνωση συνεδρίων, 600 –
650 άτοµα
DOMOTEL XENIA VOLOS S.A. 4 Πλαστήρα 1
Για διοργάνωση οποιουδήποτε
άλλου event, 400 – 450 άτοµα
ΣΥΝΕ∆ΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ 3 1000 άτοµα συνολικά Μελισσιάτικα
32

21. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Νέας Ιωνίας
Ρήγα Φεραίου -
ΚΕΝΤΡΟ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ 1 220 άτοµα
Χατζηαργύρη
Κατηχώρι
STEVALIA 1 60 άτοµα (αίθουσα Θεόφιλος)
Πηλίου
120 άτοµα (αίθουσα Κένταυρος, Πορταριά
ΧΕΝΙΑ ΠΟΡΤΑΡΙΑΣ 3
Ιωλκός, Πηλέας) Πηλίου
Πορταριά
ΠΟΡΤΑΡΙΑ HOTEL 3 350 άτοµα
Πηλίου
VALIS RESORT 2 1000 άτοµα Αγριά
80 και 200 άτοµα
ΞΕΝΟ∆ΟΧΕΙΟ PARK 2 Βόλος
Ν. Αγχίαλος
ΛΑΟ∆ΑΜΕΙΑ HOTEL 1 50 άτοµα ∆ιαµαντοπούλου
29
Λιµάνι - Λιµενική εγκατάσταση
Το λιµάνι του Βόλου, στο κέντρο της Ελλάδας, και λόγω της γεωγραφικής του θέσης,
από την αρχαιότητα διατηρεί τη ναυτική του παράδοση.
Η θαλάσσια επικοινωνία της περιοχής του Βόλου µε τις άλλες περιοχές του Αιγαίου,
τεκµηριώνεται αρχαιολογικά ήδη από το τέλος της Νεολιθικής εποχής (4000 π.Χ.) και
την αρχή της εποχής του χαλκού (3000 π.Χ.), στη θέση «Πευκάκια».
Από εδώ πραγµατοποιήθηκε, κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού (1600-1100 π.Χ.),
ο απόπλους της µυθικής Αργούς, του θρυλικού πλοίου της αρχαιότερης ναυτικής
επιχείρησης -της φηµισµένης «Αργοναυτικής Εκστρατείας»-, η οποία διοργανώθηκε
από την αρχαία Ιωλκό, µε σκοπό την επαναφορά του χρυσόµαλλου δέρατος από τη
µακρινή Κολχίδα των ακτών του Εύξεινου Πόντου.
Το λιµάνι βρίσκεται µέσα στον ιστό της πόλης του Βόλου. εξυπηρετεί την επιβατική -
τουριστική κίνηση όσο και την εµπορευµατική.
Υπάρχει ακτοπλοϊκή σύνδεση µε τις Β. Σποράδες, ενώ τα πλωτά µέσα που
χρησιµοποιούνται είναι FERRY BOATS, CATAMARAN και FLYING DOLPHIN.
Υποδέχεται µεγάλο αριθµό κρουαζιερόπλοιων, έχοντας τις κατάλληλες υποδοµές
(επιβατικός σταθµός, C4I κ.λπ.). Επίσης παρέχει ολοκληρωµένες υπηρεσίες τόσο
στους χρήστες του Λιµένα (Εµπορικού και Επιβατικού) όσο και στους δηµότες της
πόλης του Βόλου.
33

22. Ειδικότερα στον τοµέα των λιµενικών εξυπηρετήσεων παρέχονται:
Υδροδότηση – ηλεκτροδότηση σκαφών.
Παραλαβή – διαχείριση αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου πλοίων.
Καταφύγιο τουριστικών σκαφών.
Επιπλέον για την εξυπηρέτηση της πόλης και των επισκεπτών
∆ιαθέτει δύο (2) χώρους ελεγχόµενης στάθµευσης:
Στον Κεντρικό Προβλήτα για Ι.Χ. οχήµατα, δυναµικότητας 400 θέσεων.
Στον Προβλήτα Σιλό για Ι.Χ. οχήµατα, δυναµικότητας 250 θέσεων.
Σηµαντική είναι η λειτουργία του λιµένα ως ενδιάµεσος σταθµός κρουαζιέρας. Ο
αριθµός αφίξεων κατά το τελευταίο έτος είναι 58 κρουαζιερόπλοια µε αποτέλεσµα να
προβλέπεται να αφιχθούν στο Βόλο και στις γύρω περιοχές 77.000 και πλέον
αλλοδαποί τουρίστες. Ωστόσο ο τρόπος που γίνεται η υποδοχή των
κρουαζιεροπλοίων σήµερα δηµιουργεί δυσκολίες όπως η αρνητική πρώτη εικόνα
λόγο υποδοχής στο χώρο φόρτωσης και αποθήκευσης εµπορευµάτων,
αποπροσανατολισµός και επικινδυνότητα µετακίνησης επισκεπτών κτλ. Επόµενος
στόχος του λιµένα είναι να ενισχυθούν οι προοπτικές του υποστήριξης τουρισµού
κρουαζιέρας. Για αυτό προβλέπεται:
α) να απελευθερωθεί ο 1ος προβλήτας για τον τουρισµό κρουαζιέρας µε µεταφορά
στο 2ο προβλήτα των χρήσεων φορτοεκφόρτωσης χύδην φορτίων και δηµητριακών
και
β) να µεταφερθεί το σκραπ στη χερσαία ζώνη του 3ου προβλήτα. Η απόφαση αυτή
έχει µεν µεσοπρόσθεσµο χαρακτήρα αλλά δηµιουργεί νέα δυναµική για το λιµάνι του
Βόλου που χωρίς να υποβαθµίζει τις εµπορικές δραστηριότητες του, στρέφεται
περισσότερο ανταγωνιστικά στο θέµα του τουρισµού κρουαζιέρας που αποτελεί και
κεντρική κυβερνητική προτεραιότητα αλλά και σοβαρή κατεύθυνση του διεθνούς
τουρισµού.
Σε ότι αφορά στη χρήση του κεντρικού προβλήτα για τη φιλοξενία κρουαζιερόπλοιων
µικρότερου µήκους, υπάρχουν σοβαροί περιορισµοί ασφαλείας λόγω της εφαρµογής
του διεθνούς κώδικα ασφαλείας λιµένων ISPS καθώς ο ελλιµενισµός
κρουαζιεροπλοίων δηµιουργεί την αδυναµία χρήσης του λιµένα για τις ανάγκες των
ακτοπλοικών συνδέσεων µε τις Σποράδες, την αποµάκρυνση των αλιευτικών
σκαφών αλλά και τη διακοπή λειτουργίας του χώρου στάθµευσης.
Ετήσια κίνηση αφίξεων κρουαζιεροπλοίων και επιβατών:
34

23. Μήνας 2011 Αριθµός αφίξεων Αριθµός επιβατών
Απρίλιος 4 2192
Μάιος 12 12466
Ιούνιος 5 8772
Ιούλιος 7 10364
Αύγουστος 5 10000
Σεπτέµβριος 10 13270,91*
Οκτώβριος 8 10616,73*
Νοέµβριος 7 9289,636*
58 76971,00
*πρόβλεψη
Κρατικός Αερολιµένας Νέας Αγχιάλου VOL
Τύπος Αεροδροµίου: Πολιτικό
Ο Κρατικός Αερολιµένας Νέας Αγχιάλου άρχισε την λειτουργία του το 1991. Βρίσκεται
26 χµ. µακριά από τη πόλη του Βόλου και είναι εύκολα προσβάσιµος από τον
αυτοκινητόδροµο E75. Η πρόσβαση υποστηρίζεται µόνο από το οδικό δίκτυο ενώ τα
µέσα είναι ΕΙΧ, ταξί και σταθερό δροµολόγιο λεωφορείο. Το αστικό Κ.Τ.Ε.Λ. Βόλου
έχει ειδικά δροµολόγια που ξεκινούν από το Βόλο 2 ώρες πριν από κάθε πτήση.
Η ολοκλήρωση του νέου αεροσταθµού 9.000 m² τον Σεπτέµβριο του 2010, έδωσε
ώθηση στην περαιτέρω ανάπτυξη του αερολιµένα και πλέον ο Βόλος διαθέτει ένα
από τα πιο σύγχρονα περιφερειακά αεροδρόµια της Ελλάδας.
Το νέο κτίριο του αεροσταθµού περιλαµβάνει ισόγειο όπου θα είναι η αίθουσα
αναµονής και 10 θύρες εισόδου και εξόδου και άνω όροφο, όπου στεγάζεται
εστιατόριο και τα καταστήµατα duty free. Ο περιβάλλων χώρος έχει εµβαδό 24.000
m² ενω διατίθεται αφύλαχτος προς το παρών χώρος στάθµευσης.
Οι εταιρίες που δραστηριοποιούνται στο αεροδρόµιο VOL, τα χαρακτηριστικά των
πτήσεων και οι προορισµοί είναι οι ακόλουθοι:
Airberlin, Προγραµµατισµένες Πτήσεις: Νυρεµβέργη, Βερολίνο, Ντίσελντορφ και
Βιέννη.
Ryanair, Προγραµµατισµένες Πτήσεις: Μιλάνο, Βρυξέλες, Ρώµη, Φρανκφούρτη
35

24. Monarch, Ναυλωµένες Πτήσεις Charter
Avro, Ναυλωµένες πτήσεις Charter
Transavia, Προγραµµατισµένες πτήσεις: Άµστερνταµ
BelleAir, Προγραµµατισµένες πτήσεις: Τίρανα
Lauda, Προγραµµατισµένες πτήσεις: Βιέννη
Sky Express, Προγραµµατισµένες πτήσεις : Μύκονος, Ηράκλειο
Στις κτιριακές εγκαταστάσεις του Αερολιµένα Ν.Αγχιάλου περιλαµβάνονται όλες
εκείνες οι απαραίτητες υποδοµές και υπηρεσίες που χρειάζεται ένα σύγχρονο
αεροδρόµιο έτσι ώστε να προσφέρει στους επισκέπτες του τις ανέσεις και την
ασφάλεια που χρειάζονται.
Μορφές τουρισµού
Με βάση το παραπάνω χαρτοφυλάκιο προϊόντων, οι µορφές τουρισµού που
µπορούν να υποστηριχθούν είναι:
• Θαλάσσιος τουρισµός
• Αστικός τουρισµός
• Συνεδριακός τουρισµός
• Χειµερινός τουρισµός
• Περιπατητικός τουρισµός
• Πολιτιστικός – θρησκευτικός – αρχαιολογικός τουρισµός
• Μαθητικός τουρισµός
• Γαστρονοµικός τουρισµός
36

25. 1.6 Τουριστική προβολή (πρωτογενή έρευνα Παράρτηµα)
Το 96% των καταλυµάτων της περιοχής, χρησιµοποιούν τρόπους προβολής της
επιχείρησης τους.
Αναφορικά µε τις µεθόδους προβολής ισχύουν τα ακόλουθα:
Κύρια µέθοδος προβολής είναι η ύπαρξη site της επιχείρησης σε ποσοστό 96,2%. Σε
πολύ υψηλό ποσοστό εµφανίζεται η καταχώριση σε άλλο site 80,8%. Ακολουθεί η
διαφήµιση και παροχή προσφορών. Το έντυπο και η καταχώριση σε περιοδικά
συγκεντρώνουν τα επόµενα ποσοστά 65,4 και 61,5% αντίστοιχα. Οι συµµετοχή σε
εκθέσεις εµφανίζει τα µικρότερα ποσοστά.
Αναφορικά µε τις τουριστικές αγορές που πρέπει να στοχεύσει ο νέος ∆ήµος Βόλου,
αυτές προτείνονται να είναι:
Ελληνική αγορά:
Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα – Μακεδονία
Αλλοδαποί επισκέπτες:
Ιταλία, Κύπρος, Αγγλία, Ολλανδία, Γερµανία, Ρωσία, Γαλλία
Κύριοι τρόποι προβολής του ∆. Βόλου προτείνονται να είναι:
• Η διαφήµιση σε τουριστικά site και µηχανές αναζήτησης
• Η συµµετοχή σε τουριστικές εκθέσεις του εξωτερικού
• Η βελτίωση του τουριστικού site της περιοχής και η επέκτασή του σε επίπεδο
Πηλίου και σε επόµενη φάση σε επίπεδο Μαγνησίας.
• Συνεργασία σε κανάλια διανοµής και µέσα του εξωτερικού
• Η συνέχιση των εκδηλώσεων και η οργάνωση νέων.
Και ακολουθούν:
• Η παραγωγή αναλυτικού οδηγού και θεµατικών φυλλαδίων
• Η συµµετοχή σε τουριστικές εκθέσεις του εσωτερικού
• ∆ιαφηµιστικές δράσεις σε µέσα (έντυπα και τηλεόραση) εσωτερικού κι
εξωτερικού
• Συνεργασία σε κανάλια διανοµής και µέσα του εξωτερικού
• Η συνέχιση των εκδηλώσεων και η οργάνωση νέων.
• Φιλοξενία δηµοσιογράφων
Τέλος ως βασικά χαρακτηριστικά του νέου ∆ήµου εµφανίζονται:
Τοπική κουζίνα – τσιπουράδικα, Πήλιο, βουνό µοναδικής οµορφιάς, Περιοχή για
οικογενειακές διακοπές, και ακολουθούν τα χαρακτηριστικά Πόλη λιµάνι,
Προορισµός Σαβ/κύριακού, Πόλη τουριστική, Περιοχή εύκολα προσβάσιµη και
Περιοχή µε εναλλακτικές µορφές τουρισµού
37