ปรัชญา
   ของ
 เศรษฐกิจ
  พอเพียง
Sufficiency
 Economy
“เศรษฐกิจพอเพียง
     เป็ นเสมือนรากฐานของชีวต        ิ
    รากฐานความมันคงของแผ่ นดิน
                          ่
           เปรียบเสมือนเสาเข็ม
         ทีตอกรองรับบ้ านเรือน
              ่
                ตัวอาคารไว้ นั่นเอง
          สิ่ งก่ อสร้ างจะมันคงได้
                                 ่
                   ก็อยู่ทเี่ สาเข็ม
   แต่ คนส่ วนมากมองไม่ เห็นเสาเข็ม
     และลืมเสาเข็มเสี ยด้ วยซ้าไป”
พระราชดารัสพระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่หัว
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
             ทางสายกลาง  พอเพียง
                             พอประมาณ

                 มีเหตุผล        มีภมิค้มกันในตัว
                                    ู ุ

     เงื่อนไขความรู้                         เงื่อนไขคุณธรรม
  รอบรู้ รอบคอบ ระมัดระวัง                 ุ                      ั
                                 ซื่อสัตย์สจริต อดทน เพียร มีสติ ปญญา

       เศรษฐกิจ สั งคม สิ่ งแวดล้อม วัฒนธรรม

ก้าวหน้ า สมดุล มั่นคง และยังยืน พร้ อมรับการเปลียนแปลง
                            ่                    ่
หลักของความพอประมาณ (พอดี) 5 ประการ
                            เข็มแข็ง มีจิตสานึกที่ดี เอืออาทร ประนีประนอม นึกถึง
                                                        ้
1.พอดีด้านจิตใจ             ประโยชน์ ส่วนรวม

2.พอดีด้านสั งคม            ช่ วยเหลือเกือกูล รู้ รักสามัคคี สร้ างความเข้ มแข็งให้ ครอบครัว
                                         ้
                            และชุ มชน
3.พอดีด้านทรัพยากร          รู้ จักใช้ และจัดการอย่ างฉลาดและรอบคอบและเกิดความยังยืน
                                                                                ่
 ธรรมชาติและสิ่ งแวดล้ อม   สู งสุ ด
                            รู้ จักใช้ เทคโนโลยีทเี่ หมาะสมและสอดคล้ องต่ อความต้ องการ
4.พอดีด้านเทคโนโลยี         เป็ นประโยชน์ ต่อสภาพแวดล้อมและเกิดประโยชน์ ต่อ
                            ส่ วนรวมและพัฒนาจากภูมปัญญาชาวบ้ านก่ อน
                                                          ิ

5.พอดีด้านเศรษฐกิจ          เพิมรายได้ ลดรายจ่ าย ดารงชีวตอย่ างพอควร พออยู่ พอกิน
                               ่                         ิ
                            สมควรตามอัตตาภาพและฐานะของตน
หลักของความมีเหตุผล 5 ประการ
1.ยึดความประหยัด ตัดทอนค่ าใช้ จ่ายในทุกด้ าน ลดความฟุ่ มเฟื อยในการดารงชีวิต
2.ยึดถือการประกอบอาชีพด้ วยความถูกต้ อง สุ จริต แม้ จะตกอยู่ในภาวะขาดแคลน
 ในการดารงชีวติ

3.ละเลิกการเก่งแย่ งผลประโยชน์ และแข่ งขันในทางการค้ าขายประกอบอาชีพแบบ
 ต่ อสู้ กนอย่ างรุ นแรง
          ั

4.ไม่ หยุดนิ่งทีหาหนทางในชีวต หลุดพ้ นจากความทุกข์ ยาก
                ่           ิ

5.ปฏิบัติตนในแนวทางที่ดี ลด เลิก สิ่ งยัวกิเลสให้ หมดสิ้นไป ไม่ ก่อความชั่วให้
                                        ่
 เป็ นเครื่องทาลายตัวเอง ทาลายผู้อน พยายามเพิมพูนรักษาความดี ทีมอยู่ให้
                                  ื่              ่                  ่ ี
 งอกงามสมบูรณ์ ยงขึน
                   ิ่ ้
หลักของความมีภูมคุ้มกัน
                             ิ
                   2 ประการ



ภูมปัญญา : มีความรู้ รอบครอบ และระมัดระวัง
   ิ
ภูมธรรม : ซื่อสั ตย์ สุ จริต ขยันอดทนและแบ่ งปัน
   ิ
พอเพียง คือ ไม่เบียดเบียน


    ความพอเพียงนี้ อาจจะมีของหรูหราก็ได้
        แต่ว่าต้องไม่เบียดเบียนคนอื่น
ต้องให้พอประมาณตามอัตภาพ พูดจาก็พอเพียง
     ทาอะไรก็พอเพียง ปฏิบตตนก็พอเพียง
                           ั ิ

       พระราชดารัส (๔ ธ.ค. ๒๕๔๑)
โลภน้อย คือ พอเพียง

          คนเราถ้าพอในความต้องการ
               ก็มีความโลภน้อย
 เมื่อมีความโลภน้อย ก็เบียดเบียนคนอื่นน้อย.
ถ้าทุกประเทศมีความคิด-อันนี้ไม่ใช่เศรษฐกิจ-
        มีความคิดว่าทาอะไรต้องพอเพียง
      หมายความว่า พอประมาณ ไม่สุดโต่ง
       ไม่โลภอย่างมาก คนเราก็อยูเป็ นสุข.
                                ่
         พระราชดารัส (๔ ธ.ค. ๒๕๔๑)
เป้ าหมายของการพัฒนา
การพัฒนาคนให้ พออย่ พอกิน → อย่ ดมีสุข
                    ู           ู ี
  พึงตนเองได้ ระดับหนึ่ง มีศักยภาพ / มีทางเลือก
    ่
        สุ ขภาพ ความรู้ ทักษะ อาชีพ เสรีภาพ
   อยู่ร่วมกับผู้อนในสั งคม ได้ อย่ างสั นติสุข
                  ื่
     ไม่ เบียดเบียน ไม่ เอารัดเอาเปรียบ แบ่ งปันเอือเฟื้ อเผื่อแผ่
                                                   ้
     มีจิตเมตตา จิตสาธารณะ
   อยู่ร่วมกับธรรมชาติ & สิ่ งแวดล้ อม ได้ อย่ างยังยืน
                                                   ่
      ไม่ ทาลาย เห็นคุณค่ า อนุรักษ์
สรุปเศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร
• เป็ นวิถีการดาเนินชีวิต ที่ใช้คณธรรมนาความรู้
                                 ุ
• เป็ นการพัฒนาตัวเอง ครอบครัว องค์กร ชุมชน
  สังคม ประเทศชาติ ให้ก้าวหน้ าไปพร้อมกับความ
  สมดุล มันคง ยังยืน
            ่     ่
• เป็ นหลักปฏิบติเพื่อให้อยู่ร่วมกันอย่างสันติสข
                ั                              ุ
  ระหว่างคนกับคนในสังคม และคนกับธรรมชาติ
การประยุกต์ ใช้
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
การประยุกต์ ใช้ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
 โดยพื้นฐานก็คือ การพึ่งตนเอง เป็ นหลัก
  การทาอะไรอย่างเป็ นขันเป็ นตอน รอบคอบ ระมัดระวัง
                        ้
 พิจารณาถึงความพอดี พอเหมาะ พอควร ความสมเหตุสมผล
  และการพร้อมรับความเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ
 การสร้างสามัคคีให้เกิดขึ้น บนพื้นฐานของความสมดุลในแต่
  ละสัดส่วน แต่ละระดับ
 ครอบคลุมทังทางด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี ทรัพยากร
             ้
  ธรรมชาติและสิ่ งแวดล้อม รวมถึงจิตใจ และวัฒนธรรม
การประยุกต์ ใช้ เศรษฐกิจพอเพียงในด้ านต่ างๆ
ด้านเศรษฐกิจ    ลดรายจ่าย/เพิ่มรายได้/ใช้ชีวิตอย่างพอควร/คิดและวางแผน
                อย่างรอบคอบ/มีภูมิคมกันไม่เสี่ยงเกินไป/การเผื่อทางเลือก
                                        ุ้
                สารอง
ด้านจิตใจ       มีจตใจเข้มแข็ง พึ่งตนเองได้ /มีจตสานึกที่ดี /เอื้ออาทร
                       ิ                         ิ
                ประนีประนอม /นึกถึงผลประโยชน์ส่วนรวมเป็ นหลัก
ด้านสังคม       ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน /รูรกสามัคคี /สร้างความเข้มแข็งให้
                                           ้ั
                ครอบครัวและชุมชน
ด้านทรัพยากร    รูจกใช้และจัดการอย่างฉลาดและรอบคอบ /เลือกใช้
                    ้ั
ธรรมชาติและ     ทรัพยากรที่มีอยูอย่างคุมค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด /
                                 ่         ้
สิ่งแวดล้อม     ฟื้ นฟูทรัพยากรเพื่อให้เกิดความยั ่งยืนสูงสุด
ด้านเทคโนโลยี   รูจกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม สอดคล้องกับความต้องการและ
                    ้ั
                สภาพแวดล้อม (ภูมิสงคม) /พัฒนาเทคโนโลยีจากภูมิปัญญา
                                      ั
                ชาวบ้านเองก่อน /ก่อให้เกิดประโยชน์กบคนหมู่มาก
                                                         ั
ตัวอย่างแนวทางการวิเคราะห์ความพอเพียง
        โดยใช้ หลักสัปปุริสธรรม ๗
   ๑.   รูเ้ หตุ
   ๒.   รูผล้
                          ความมีเหตุมีผล
   ๓.   รูตน  ้
                          ความพอประมาณ
   ๔.   รูประมาณ้
   ๕.   รูกาล     ้
   ๖.   รูบุคคล     ้     มีภูมิคมกันที่ดี
                                 ุ้
   ๗.   รูชุมชน       ้
คุณลักษณะของกิจกรรม
                  ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง
ความพอประมาณ          ความมีเหตุมีผล         มีภูมิคมกันที่ดี
                                                    ุ้
พอเหมาะกับ       รูสาเหตุ – ทาไม
                   ้                          คานึงถึงการเปลี่ยนแปลง
สภาพ/อัตภาพของตน รูปัจจัยที่เกี่ยวข้อง
                     ้                        ในด้านต่างๆ
(ปั จจัยภายใน)         วิชาการ/กฏหมาย         รูเ้ ท่าทันและ
พอควรกับภูมิสงคม/
             ั         /ความเชื่อ/ประเพณี     เตรียมความพร้อม
(ปั จจัยภายนอก)        รูผลกระทบที่จะ
                         ้                    (วางแผน/รอบคอบ/เรียนรู/
                                                                    ้
                       เกิดขึ้นในด้านต่างๆ    พัฒนาตน/จิตสาธารณะ/
                                              รักษ์สิ่งแวดล้อม)
     (สมดุล)          (รอบรู/สติ ปั ญญา)
                            ้                   (ไม่ประมาท)
       สามารถพึ่งตนเองได้ และเป็ นที่พ่ึงของผูอ่ืนได้ในที่สุด
                                              ้
ตัวอย่ างการประยุกต์ ใช้ เศรษฐกิจพอเพียง
       ในระดับบุคคลและครอบครั ว
ตัวอย่างการใช้จ่ายอย่างพอเพียง
พอประมาณ : รายจ่ ายสมดุลกับรายรับ
มีเหตุมีผล : ใช้ จ่ายอย่ างมีเหตุผล /มีความจาเป็ น /ไม่ ใช้ สิ่งของ
                     เกินฐานะ /ใช้ ของอย่ างคุ้มค่ าประหยัด
มีภูมคุ้มกัน : มีเงินออม /แบ่ งปันผู้อน /ทาบุญ
     ิ                                  ื่
ความรู้ คู่คุณธรรม : ประกอบอาชีพทีสุจริต ด้ วยความ
                                     ่
                     ขยันหมั่นเพียร ใช้ สติปัญญาในการตัดสิ นใจ
                     และดาเนินการต่ างๆ เพือให้ เท่ าทันต่ อการ
                                             ่
                     เปลียนแปลง
                         ่
สรุปข้ อสั งเกตเกียวกับ
                                 ่
           การประยุกต์ ใช้ เศรษฐกิจพอเพียง
• การประยุกต์ ใช้ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เกิดได้ หลายด้ าน
  และหลายรู ปแบบ ไม่ มีสูตรสาเร็จ แต่ ละคนจะต้ องพิจารณา
  ปรับใช้ ตามความเหมาะสม ให้ สอดคล้ องกับเงือนไข และสภาวะ
                                               ่
  ทีตนเผชิญอยู่
    ่
• ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จะช่ วยให้ เรา “ฉุกคิด” ว่ ามี
  ทางเลือกอีกทางหนึ่ง ทีจะช่ วยให้ เกิดความยังยืน มั่นคง และ
                        ่                    ่
  สมดุลในระยะยาว
เศรษฐกิจพอเพียงกับการศึกษา
ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา
                   (ด้ านเศรษฐกิจ)
          หลักปฏิบติ
                   ั                ตัวอย่างกิจกรรม
๑. รูจกการใช้จายของตนเอง
     ้ั        ่
        ใช้จายอย่างมีเหตุมีผล
            ่                    บันทึกบัญชีรายรับและ
        อย่างพอประมาณ            รายจ่าย
        ประหยัด เท่าที่จาเป็ น   วิเคราะห์บญชีรายรับและ
                                             ั
                                 รายจ่าย
                                 แลกเปลี่ยนประสบการณ์
                                 ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการ
                                 บริโภคเพื่อลดรายจ่ายที่
                                 ฟุ่ มเฟื อย
ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา
                  (ด้ านเศรษฐกิจ)
        หลักปฏิบติ
                ั               ตัวอย่างกิจกรรม
๒. รูจกออมเงิน มีกลไก
     ้ั
   ลดความเสี่ยง
        ระบบสวัสดิการ     • ออมอย่างพอเพียง
        ระบบออมเงิน       • สัปดาห์การออม
        ระบบสหกรณ์        • จัดตังกลุม/สหกรณ์
                                ้ ่
        ระบบประกันต่างๆ     ออมทรัพย์
ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา
                   (ด้ านเศรษฐกิจ)
        หลักปฏิบติ
                ั                  ตัวอย่างกิจกรรม
๓. รูจกประหยัด
     ้ั
   ใช้และกินอย่างมีเหตุผล                       ้
                              ปลูกผักสวนครัวรัวกินได้
   ไม่ฟุ่มเฟื อย              เลี้ยงปลา เลี้ยงไก่ ไว้กิน ไว้ขาย
   ใช้พลังงานเท่าที่จาเป็ น   ใช้สินค้าที่ประหยัดพลังงาน
   ใช้ทรัพยากรอย่างคุมค่า
                       ้      รีไซเคิลขยะเพื่อนามาใช้ใหม่
                              นาของเหลือใช้ มาทาให้เกิด
                              ประโยชน์
ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา
                  (ด้ านเศรษฐกิจ)
           หลักปฏิบติ
                   ั                 ตัวอย่างกิจกรรม
๔. พึ่งตนเองได้ทางเศรษฐกิจ เน้นการผลิตเพื่อพึ่งตนเอง ให้
   โดยผลิต หรือสร้างรายได้ ที่ พอเพียงกับการบริโภค และ
   สอดคล้องกับความต้องการ การผลิตที่หลากหลาย เช่น
   สอดคล้องกับภูมิสงคม
                     ั           ปลูกพืชผักผสมผสาน
   สอดคล้องกับภูมิปัญญา          ปลูกพืชสมุนไพรไทย
   ท้องถิ่น                      ผลิตสินค้าจากภูมิปัญญา
   สอดคล้องกับทรัพยากร           ท้องถิ่น
   ท้องถิ่น                      จัดอบรมพัฒนาอาชีพใน
                                ชุมชน
ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา
                    (ด้ านสั งคม)
      หลักปฏิบติ
              ั                  ตัวอย่างกิจกรรม
๕. รูจกช่วยเหลือสังคม
     ้ั                  พัฒนาความรูคู่คณธรรม ผ่าน
                                      ้ ุ
   หรือชุมชน             กิจกรรมรวมกลุมต่างๆ
                                        ่
   ปลูกจิตสานึก          • จัดกิจกรรมลด ละ เลิก อบายมุข
   สาธารณะ               • จัดกิจกรรมช่วยเหลือ
   ปลูกฝังความสามัคคี       ผูดอยโอกาส
                              ้ ้
   ปลูกฝังความเสียสละ    • จัดค่ายพัฒนาเยาวชน
   เผยแพร่องค์ความรู ้   • จัดตังศูนย์เรียนรูภายในชุมชน
                                  ้          ้
   เศรษฐกิจพอเพียง
ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา
                 (ด้ านสิ่ งแวดล้ อม)
             หลักปฏิบติ
                      ั                   ตัวอย่างกิจกรรม
๖. สร้างสมดุลของ                  พัฒนาความรูเ้ กี่ยวกับดิน
   ทรัพยากรธรรมชาติ               น้ า ป่ า เพื่อฟื้ นฟู รักษา
   ปลูกจิตสานึกรักษ์สิ่งแวดล้อม   • โครงการชีววิถี
   ฟื้ นฟูแหล่งเสื่อมโทรมใน       • จัดอบรมการอนุรกษ์        ั
   ท้องถิ่น                            ทรัพยากรธรรมชาติ
   ฟื้ นฟูและอนุรกษ์ทรัพยากรใน
                   ั              • จัดทาฝายแม้ว
   ท้องถิ่น
   ฟื้ นฟูดแลสถานที่ทองเที่ยวใน
           ู            ่
   ท้องถิ่น
ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา
                    (ด้ านวัฒนธรรม)
            หลักปฏิบติ ั              ตัวอย่างกิจกรรม
๗. สืบสานวัฒนธรรมไทย
   สร้างจิตสานึกรักษ์ไทย        • ปลูกฝังมารยาทไทย
   รักบ้านเกิด                  • ส่งเสริมอาหารประจาท้องถิ่น
   ฟื้ นฟูและอนุรกษ์อาหาร
                 ั              • ส่งเสริมการใช้ภาษาไทยและ
   ประจาท้องถิ่น                  ภาษาประจาท้องถิ่น
   ฟื้ นฟูและอนุรกษ์ดนตรีไทย
                   ั            • ทานุบารุงโบราณวัตถุและ
   และเพลงไทย                     โบราณสถาน
   ฟื้ นฟูและอนุรกษ์วตถุโบราณ
                     ั ั        • พัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่น
   และโบราณสถาน                 • รณรงค์การใช้สินค้าไทย
ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา
                  (ด้ านวัฒนธรรม)
      หลักปฏิบติ
              ั               ตัวอย่างกิจกรรม
๘. ส่งเสริมพระพุทธศาสนา
   ปลูกจิตสานึกความรัก • ให้ความสาคัญกับการรักษาศีล
   ชาติ                   หรือสวดมนต์เป็ นประจา
   ตระหนักถึงคุณค่าของ • ส่งเสริมการฝึ กอบรมสมาธิ
   พระพุทธศาสนาและ        ภาวนา
   ศาสนาที่ตนศรัทธา     • ร่วมกันทะนุบารุงศาสนาด้วย
   จงรักภักดีตอ
              ่           การปฏิบติบูชา และการร่วม
                                  ั
   พระมหากษัตริย ์        ดูแลวัด และศาสนสถานต่างๆ
การเขียนแผนแบบบูรณาการ
 ยึดสาระสังคมเป็ นหลัก เพราะสังคมจะมีหวข้อ และเนื้อหา
                                        ั
  ชัดเจนให้สอดแทรกความคิด/คุณค่า คุณลักษณะที่พึงประสงค์ลง
  ไปได้
 ยุทธศาสตร์การสอนของครู สอดแทรกความรับผิดชอบ ความคิด
  อิสระ ริเริ่มสร้างสรรค์ลงไป
 เน้นให้เด็กแสดงความคิดเห็น วิเคราะห์ปัญหาต่างๆที่อยูรอบตัว
                                                      ่
  โดยมีครูค่อยชักจูงให้คิดแบบ โยนิโสมนสิการ และมีกลยาณมิตร
                                                    ั
  คอยท้วงติง แนะนา ด้วยความจริงใจ
 เพื่อความอยูรวมกันอย่างเกิดประโยชน์และเป็ นสุข ยึดหลัก
                ่่
  เศรษฐกิจพอเพียงในการเรียนรู ้
สว ัสดี

นำเสนอเศรษฐกิจพอเพียง

  • 1.
    ปรัชญา ของ เศรษฐกิจ พอเพียง Sufficiency Economy
  • 2.
    “เศรษฐกิจพอเพียง เป็ นเสมือนรากฐานของชีวต ิ รากฐานความมันคงของแผ่ นดิน ่ เปรียบเสมือนเสาเข็ม ทีตอกรองรับบ้ านเรือน ่ ตัวอาคารไว้ นั่นเอง สิ่ งก่ อสร้ างจะมันคงได้ ่ ก็อยู่ทเี่ สาเข็ม แต่ คนส่ วนมากมองไม่ เห็นเสาเข็ม และลืมเสาเข็มเสี ยด้ วยซ้าไป” พระราชดารัสพระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่หัว
  • 3.
    หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ทางสายกลาง  พอเพียง พอประมาณ มีเหตุผล มีภมิค้มกันในตัว ู ุ เงื่อนไขความรู้ เงื่อนไขคุณธรรม รอบรู้ รอบคอบ ระมัดระวัง ุ ั ซื่อสัตย์สจริต อดทน เพียร มีสติ ปญญา เศรษฐกิจ สั งคม สิ่ งแวดล้อม วัฒนธรรม ก้าวหน้ า สมดุล มั่นคง และยังยืน พร้ อมรับการเปลียนแปลง ่ ่
  • 4.
    หลักของความพอประมาณ (พอดี) 5ประการ เข็มแข็ง มีจิตสานึกที่ดี เอืออาทร ประนีประนอม นึกถึง ้ 1.พอดีด้านจิตใจ ประโยชน์ ส่วนรวม 2.พอดีด้านสั งคม ช่ วยเหลือเกือกูล รู้ รักสามัคคี สร้ างความเข้ มแข็งให้ ครอบครัว ้ และชุ มชน 3.พอดีด้านทรัพยากร รู้ จักใช้ และจัดการอย่ างฉลาดและรอบคอบและเกิดความยังยืน ่ ธรรมชาติและสิ่ งแวดล้ อม สู งสุ ด รู้ จักใช้ เทคโนโลยีทเี่ หมาะสมและสอดคล้ องต่ อความต้ องการ 4.พอดีด้านเทคโนโลยี เป็ นประโยชน์ ต่อสภาพแวดล้อมและเกิดประโยชน์ ต่อ ส่ วนรวมและพัฒนาจากภูมปัญญาชาวบ้ านก่ อน ิ 5.พอดีด้านเศรษฐกิจ เพิมรายได้ ลดรายจ่ าย ดารงชีวตอย่ างพอควร พออยู่ พอกิน ่ ิ สมควรตามอัตตาภาพและฐานะของตน
  • 5.
    หลักของความมีเหตุผล 5 ประการ 1.ยึดความประหยัดตัดทอนค่ าใช้ จ่ายในทุกด้ าน ลดความฟุ่ มเฟื อยในการดารงชีวิต 2.ยึดถือการประกอบอาชีพด้ วยความถูกต้ อง สุ จริต แม้ จะตกอยู่ในภาวะขาดแคลน ในการดารงชีวติ 3.ละเลิกการเก่งแย่ งผลประโยชน์ และแข่ งขันในทางการค้ าขายประกอบอาชีพแบบ ต่ อสู้ กนอย่ างรุ นแรง ั 4.ไม่ หยุดนิ่งทีหาหนทางในชีวต หลุดพ้ นจากความทุกข์ ยาก ่ ิ 5.ปฏิบัติตนในแนวทางที่ดี ลด เลิก สิ่ งยัวกิเลสให้ หมดสิ้นไป ไม่ ก่อความชั่วให้ ่ เป็ นเครื่องทาลายตัวเอง ทาลายผู้อน พยายามเพิมพูนรักษาความดี ทีมอยู่ให้ ื่ ่ ่ ี งอกงามสมบูรณ์ ยงขึน ิ่ ้
  • 6.
    หลักของความมีภูมคุ้มกัน ิ 2 ประการ ภูมปัญญา : มีความรู้ รอบครอบ และระมัดระวัง ิ ภูมธรรม : ซื่อสั ตย์ สุ จริต ขยันอดทนและแบ่ งปัน ิ
  • 7.
    พอเพียง คือ ไม่เบียดเบียน ความพอเพียงนี้ อาจจะมีของหรูหราก็ได้ แต่ว่าต้องไม่เบียดเบียนคนอื่น ต้องให้พอประมาณตามอัตภาพ พูดจาก็พอเพียง ทาอะไรก็พอเพียง ปฏิบตตนก็พอเพียง ั ิ พระราชดารัส (๔ ธ.ค. ๒๕๔๑)
  • 8.
    โลภน้อย คือ พอเพียง คนเราถ้าพอในความต้องการ ก็มีความโลภน้อย เมื่อมีความโลภน้อย ก็เบียดเบียนคนอื่นน้อย. ถ้าทุกประเทศมีความคิด-อันนี้ไม่ใช่เศรษฐกิจ- มีความคิดว่าทาอะไรต้องพอเพียง หมายความว่า พอประมาณ ไม่สุดโต่ง ไม่โลภอย่างมาก คนเราก็อยูเป็ นสุข. ่ พระราชดารัส (๔ ธ.ค. ๒๕๔๑)
  • 9.
    เป้ าหมายของการพัฒนา การพัฒนาคนให้ พออย่พอกิน → อย่ ดมีสุข ู ู ี พึงตนเองได้ ระดับหนึ่ง มีศักยภาพ / มีทางเลือก ่ สุ ขภาพ ความรู้ ทักษะ อาชีพ เสรีภาพ อยู่ร่วมกับผู้อนในสั งคม ได้ อย่ างสั นติสุข ื่ ไม่ เบียดเบียน ไม่ เอารัดเอาเปรียบ แบ่ งปันเอือเฟื้ อเผื่อแผ่ ้ มีจิตเมตตา จิตสาธารณะ อยู่ร่วมกับธรรมชาติ & สิ่ งแวดล้ อม ได้ อย่ างยังยืน ่ ไม่ ทาลาย เห็นคุณค่ า อนุรักษ์
  • 10.
    สรุปเศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร • เป็ นวิถีการดาเนินชีวิตที่ใช้คณธรรมนาความรู้ ุ • เป็ นการพัฒนาตัวเอง ครอบครัว องค์กร ชุมชน สังคม ประเทศชาติ ให้ก้าวหน้ าไปพร้อมกับความ สมดุล มันคง ยังยืน ่ ่ • เป็ นหลักปฏิบติเพื่อให้อยู่ร่วมกันอย่างสันติสข ั ุ ระหว่างคนกับคนในสังคม และคนกับธรรมชาติ
  • 11.
  • 12.
    การประยุกต์ ใช้ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยพื้นฐานก็คือ การพึ่งตนเอง เป็ นหลัก การทาอะไรอย่างเป็ นขันเป็ นตอน รอบคอบ ระมัดระวัง ้  พิจารณาถึงความพอดี พอเหมาะ พอควร ความสมเหตุสมผล และการพร้อมรับความเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ  การสร้างสามัคคีให้เกิดขึ้น บนพื้นฐานของความสมดุลในแต่ ละสัดส่วน แต่ละระดับ  ครอบคลุมทังทางด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี ทรัพยากร ้ ธรรมชาติและสิ่ งแวดล้อม รวมถึงจิตใจ และวัฒนธรรม
  • 13.
    การประยุกต์ ใช้ เศรษฐกิจพอเพียงในด้านต่ างๆ ด้านเศรษฐกิจ ลดรายจ่าย/เพิ่มรายได้/ใช้ชีวิตอย่างพอควร/คิดและวางแผน อย่างรอบคอบ/มีภูมิคมกันไม่เสี่ยงเกินไป/การเผื่อทางเลือก ุ้ สารอง ด้านจิตใจ มีจตใจเข้มแข็ง พึ่งตนเองได้ /มีจตสานึกที่ดี /เอื้ออาทร ิ ิ ประนีประนอม /นึกถึงผลประโยชน์ส่วนรวมเป็ นหลัก ด้านสังคม ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน /รูรกสามัคคี /สร้างความเข้มแข็งให้ ้ั ครอบครัวและชุมชน ด้านทรัพยากร รูจกใช้และจัดการอย่างฉลาดและรอบคอบ /เลือกใช้ ้ั ธรรมชาติและ ทรัพยากรที่มีอยูอย่างคุมค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด / ่ ้ สิ่งแวดล้อม ฟื้ นฟูทรัพยากรเพื่อให้เกิดความยั ่งยืนสูงสุด ด้านเทคโนโลยี รูจกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม สอดคล้องกับความต้องการและ ้ั สภาพแวดล้อม (ภูมิสงคม) /พัฒนาเทคโนโลยีจากภูมิปัญญา ั ชาวบ้านเองก่อน /ก่อให้เกิดประโยชน์กบคนหมู่มาก ั
  • 14.
    ตัวอย่างแนวทางการวิเคราะห์ความพอเพียง โดยใช้ หลักสัปปุริสธรรม ๗ ๑. รูเ้ หตุ ๒. รูผล้ ความมีเหตุมีผล ๓. รูตน ้ ความพอประมาณ ๔. รูประมาณ้ ๕. รูกาล ้ ๖. รูบุคคล ้ มีภูมิคมกันที่ดี ุ้ ๗. รูชุมชน ้
  • 15.
    คุณลักษณะของกิจกรรม ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ความพอประมาณ ความมีเหตุมีผล มีภูมิคมกันที่ดี ุ้ พอเหมาะกับ รูสาเหตุ – ทาไม ้ คานึงถึงการเปลี่ยนแปลง สภาพ/อัตภาพของตน รูปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ้ ในด้านต่างๆ (ปั จจัยภายใน) วิชาการ/กฏหมาย รูเ้ ท่าทันและ พอควรกับภูมิสงคม/ ั /ความเชื่อ/ประเพณี เตรียมความพร้อม (ปั จจัยภายนอก) รูผลกระทบที่จะ ้ (วางแผน/รอบคอบ/เรียนรู/ ้ เกิดขึ้นในด้านต่างๆ พัฒนาตน/จิตสาธารณะ/ รักษ์สิ่งแวดล้อม) (สมดุล) (รอบรู/สติ ปั ญญา) ้ (ไม่ประมาท) สามารถพึ่งตนเองได้ และเป็ นที่พ่ึงของผูอ่ืนได้ในที่สุด ้
  • 16.
    ตัวอย่ างการประยุกต์ ใช้เศรษฐกิจพอเพียง ในระดับบุคคลและครอบครั ว
  • 17.
    ตัวอย่างการใช้จ่ายอย่างพอเพียง พอประมาณ : รายจ่ายสมดุลกับรายรับ มีเหตุมีผล : ใช้ จ่ายอย่ างมีเหตุผล /มีความจาเป็ น /ไม่ ใช้ สิ่งของ เกินฐานะ /ใช้ ของอย่ างคุ้มค่ าประหยัด มีภูมคุ้มกัน : มีเงินออม /แบ่ งปันผู้อน /ทาบุญ ิ ื่ ความรู้ คู่คุณธรรม : ประกอบอาชีพทีสุจริต ด้ วยความ ่ ขยันหมั่นเพียร ใช้ สติปัญญาในการตัดสิ นใจ และดาเนินการต่ างๆ เพือให้ เท่ าทันต่ อการ ่ เปลียนแปลง ่
  • 18.
    สรุปข้ อสั งเกตเกียวกับ ่ การประยุกต์ ใช้ เศรษฐกิจพอเพียง • การประยุกต์ ใช้ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เกิดได้ หลายด้ าน และหลายรู ปแบบ ไม่ มีสูตรสาเร็จ แต่ ละคนจะต้ องพิจารณา ปรับใช้ ตามความเหมาะสม ให้ สอดคล้ องกับเงือนไข และสภาวะ ่ ทีตนเผชิญอยู่ ่ • ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จะช่ วยให้ เรา “ฉุกคิด” ว่ ามี ทางเลือกอีกทางหนึ่ง ทีจะช่ วยให้ เกิดความยังยืน มั่นคง และ ่ ่ สมดุลในระยะยาว
  • 19.
  • 20.
    ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา (ด้ านเศรษฐกิจ) หลักปฏิบติ ั ตัวอย่างกิจกรรม ๑. รูจกการใช้จายของตนเอง ้ั ่ ใช้จายอย่างมีเหตุมีผล ่ บันทึกบัญชีรายรับและ อย่างพอประมาณ รายจ่าย ประหยัด เท่าที่จาเป็ น วิเคราะห์บญชีรายรับและ ั รายจ่าย แลกเปลี่ยนประสบการณ์ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการ บริโภคเพื่อลดรายจ่ายที่ ฟุ่ มเฟื อย
  • 21.
    ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา (ด้ านเศรษฐกิจ) หลักปฏิบติ ั ตัวอย่างกิจกรรม ๒. รูจกออมเงิน มีกลไก ้ั ลดความเสี่ยง ระบบสวัสดิการ • ออมอย่างพอเพียง ระบบออมเงิน • สัปดาห์การออม ระบบสหกรณ์ • จัดตังกลุม/สหกรณ์ ้ ่ ระบบประกันต่างๆ ออมทรัพย์
  • 22.
    ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา (ด้ านเศรษฐกิจ) หลักปฏิบติ ั ตัวอย่างกิจกรรม ๓. รูจกประหยัด ้ั ใช้และกินอย่างมีเหตุผล ้ ปลูกผักสวนครัวรัวกินได้ ไม่ฟุ่มเฟื อย เลี้ยงปลา เลี้ยงไก่ ไว้กิน ไว้ขาย ใช้พลังงานเท่าที่จาเป็ น ใช้สินค้าที่ประหยัดพลังงาน ใช้ทรัพยากรอย่างคุมค่า ้ รีไซเคิลขยะเพื่อนามาใช้ใหม่ นาของเหลือใช้ มาทาให้เกิด ประโยชน์
  • 23.
    ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา (ด้ านเศรษฐกิจ) หลักปฏิบติ ั ตัวอย่างกิจกรรม ๔. พึ่งตนเองได้ทางเศรษฐกิจ เน้นการผลิตเพื่อพึ่งตนเอง ให้ โดยผลิต หรือสร้างรายได้ ที่ พอเพียงกับการบริโภค และ สอดคล้องกับความต้องการ การผลิตที่หลากหลาย เช่น สอดคล้องกับภูมิสงคม ั ปลูกพืชผักผสมผสาน สอดคล้องกับภูมิปัญญา ปลูกพืชสมุนไพรไทย ท้องถิ่น ผลิตสินค้าจากภูมิปัญญา สอดคล้องกับทรัพยากร ท้องถิ่น ท้องถิ่น จัดอบรมพัฒนาอาชีพใน ชุมชน
  • 24.
    ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา (ด้ านสั งคม) หลักปฏิบติ ั ตัวอย่างกิจกรรม ๕. รูจกช่วยเหลือสังคม ้ั พัฒนาความรูคู่คณธรรม ผ่าน ้ ุ หรือชุมชน กิจกรรมรวมกลุมต่างๆ ่ ปลูกจิตสานึก • จัดกิจกรรมลด ละ เลิก อบายมุข สาธารณะ • จัดกิจกรรมช่วยเหลือ ปลูกฝังความสามัคคี ผูดอยโอกาส ้ ้ ปลูกฝังความเสียสละ • จัดค่ายพัฒนาเยาวชน เผยแพร่องค์ความรู ้ • จัดตังศูนย์เรียนรูภายในชุมชน ้ ้ เศรษฐกิจพอเพียง
  • 25.
    ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา (ด้ านสิ่ งแวดล้ อม) หลักปฏิบติ ั ตัวอย่างกิจกรรม ๖. สร้างสมดุลของ พัฒนาความรูเ้ กี่ยวกับดิน ทรัพยากรธรรมชาติ น้ า ป่ า เพื่อฟื้ นฟู รักษา ปลูกจิตสานึกรักษ์สิ่งแวดล้อม • โครงการชีววิถี ฟื้ นฟูแหล่งเสื่อมโทรมใน • จัดอบรมการอนุรกษ์ ั ท้องถิ่น ทรัพยากรธรรมชาติ ฟื้ นฟูและอนุรกษ์ทรัพยากรใน ั • จัดทาฝายแม้ว ท้องถิ่น ฟื้ นฟูดแลสถานที่ทองเที่ยวใน ู ่ ท้องถิ่น
  • 26.
    ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา (ด้ านวัฒนธรรม) หลักปฏิบติ ั ตัวอย่างกิจกรรม ๗. สืบสานวัฒนธรรมไทย สร้างจิตสานึกรักษ์ไทย • ปลูกฝังมารยาทไทย รักบ้านเกิด • ส่งเสริมอาหารประจาท้องถิ่น ฟื้ นฟูและอนุรกษ์อาหาร ั • ส่งเสริมการใช้ภาษาไทยและ ประจาท้องถิ่น ภาษาประจาท้องถิ่น ฟื้ นฟูและอนุรกษ์ดนตรีไทย ั • ทานุบารุงโบราณวัตถุและ และเพลงไทย โบราณสถาน ฟื้ นฟูและอนุรกษ์วตถุโบราณ ั ั • พัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่น และโบราณสถาน • รณรงค์การใช้สินค้าไทย
  • 27.
    ตัวอย่ างกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา (ด้ านวัฒนธรรม) หลักปฏิบติ ั ตัวอย่างกิจกรรม ๘. ส่งเสริมพระพุทธศาสนา ปลูกจิตสานึกความรัก • ให้ความสาคัญกับการรักษาศีล ชาติ หรือสวดมนต์เป็ นประจา ตระหนักถึงคุณค่าของ • ส่งเสริมการฝึ กอบรมสมาธิ พระพุทธศาสนาและ ภาวนา ศาสนาที่ตนศรัทธา • ร่วมกันทะนุบารุงศาสนาด้วย จงรักภักดีตอ ่ การปฏิบติบูชา และการร่วม ั พระมหากษัตริย ์ ดูแลวัด และศาสนสถานต่างๆ
  • 28.
    การเขียนแผนแบบบูรณาการ  ยึดสาระสังคมเป็ นหลักเพราะสังคมจะมีหวข้อ และเนื้อหา ั ชัดเจนให้สอดแทรกความคิด/คุณค่า คุณลักษณะที่พึงประสงค์ลง ไปได้  ยุทธศาสตร์การสอนของครู สอดแทรกความรับผิดชอบ ความคิด อิสระ ริเริ่มสร้างสรรค์ลงไป  เน้นให้เด็กแสดงความคิดเห็น วิเคราะห์ปัญหาต่างๆที่อยูรอบตัว ่ โดยมีครูค่อยชักจูงให้คิดแบบ โยนิโสมนสิการ และมีกลยาณมิตร ั คอยท้วงติง แนะนา ด้วยความจริงใจ  เพื่อความอยูรวมกันอย่างเกิดประโยชน์และเป็ นสุข ยึดหลัก ่่ เศรษฐกิจพอเพียงในการเรียนรู ้
  • 29.