Downloaded 19 times
เศรษฐศาสตร์
- 1. 1 บทที่ ١ ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิชาเศรษฐศาสตร์ ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง ตระหนักถึงความจำากัดของทรัพยากรของประเทศไทย และสามารถใช้ทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื้อหาสาระ ١. ความหมายของเศรษฐศาสตร์ ตามแนวพุทธ ٢. ลักษณะของวิชาเศรษฐศาสตร์ ٣. ความเป็นมา ความสำาคัญ ของวิชาเศรษฐศาสตร์ 4. ประเภทของวิชาเศรษฐศาสตร์ 5. ประโยชน์ของวิชาเศรษฐศาสตร์ 6. การวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์เบืองต้น ้ วิชาเศรษฐศาสตร์ มุ่งศึกษาเรื่องการจัดสรรทรัพยากรที่ ขาดแคลน เพื่อตอบสนองความต้องการของมนุษย์ จัดว่าเป็น หัวใจสำาคัญของวิชาเศรษฐศาสตร์ ความหมายของเศรษฐศาสตร์ จากความเป็นมา “economics” มีรากศัพท์มาจาก ภาษากรีก ว่า “oikonomia” แปลว่า การบริหารจัดการของครัว เรือน ( skilled in the management household) เศรษฐศาสตร์หมายถึง เป็นการศึกษาถึงวิธีการจัดสรร ทรัพยากรที่มีอยู่จำากัด อย่างมีประสิทธิภาพเพื่อผลิตสินค้าและ บริการต่างๆเพื่อสนองตอบความต้องการของมนุษย์ซึ่งมีอยูไม่ ่ จำากัด โดยธรรมชาติมนุษย์มีความต้องการตลอดเวลา และไม่มที่ ี สิ้นสุด แต่จำานวนสินค้าและบริการมีจำากัด ทำาให้เกิดความไม่ สมดุลระหว่างสินค้า บริการและความต้องการ จึงเกิดการเลือกที่ จะต้องตอบสนองความต้องการ ในการเลือกทำาสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ทำาให้หมดโอกาสที่จะทำาสิ่งอื่นไปโดยปริยาย เราเรียกว่าสูญเสีย โอกาส จึงกล่าวว่าเมื่อตัดสินใจเลือกจะเกิดต้นทุนเกิดขึ้น พร้อมกันเราเรียกว่าต้นทุนค่าเสียโอกาส ดังนั้นการที่จะเลือกเพื่อ ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดมีต้นทุนตำ่าสุด สรุปได้วา ١. ความต้องการมีไม่จำากัด (unlimited wants) ่ ٢. ทรัพยากรมีจำากัด (scarcity resources)..ทำาให้เกิดความ ขาดแคลน ٣. จึงเกิดการเลือก (choice) ٤. เมื่อเกิดการ เลือกสิ่งที่ตามมาคืออะไร....................... เศรษฐศาสตร์
- 2. 2 สินค้าและบริการ(goods and services) เป็นสิ่งทีมี ่ อรรถประโยชน์(utility)คือสามารถตอบสนองความต้องการของผู้ บริโภค ทำาให้ผู้บริโภคได้รับความพอใจโดยไม่คำานึงว่าผิดกฏ หมายหรือผิดศีลธรรม สินค้าไร้ราคาหรือทรัพย์เสรี(free goods) มีตามธรรมชาติ เกินความต้องการของมนุษย์ ใช้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย เช่น นำ้า อากาศ แสงแดด สินค้าทางเศรษฐศาสตร์หรือเศรษฐทรัพย์(economic goods) สินค้าที่มีต้นทุนการผลิต มีจำากัดเมื่อเทียบกับความ ต้องการ ต้องซื้อหรือจ่ายค่าตอบแทน การศึกษาและเข้าใจพฤติกรรมของหน่วยเศรษฐกิจต่างๆต้อง เข้าใจพฤติกรรมของหน่วยเศรษฐกิจแต่ละหน่วย ในลักษณะที่เป็น ส่วนย่อยและส่วนรวมของระบบเศรษฐกิจเพื่อเข้าใจการทำางาน และปัญหาที่เกิดขึ้นในระบบเศรษฐกิจทั้งระบบได้ดียิ่งขึ้น สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ แบ่งเป็น 2 สาขา เศรษฐศาสตร์จุลภาค microeconomics เป็นการศึกษา พฤติกรรมทางเศรษฐกิจในส่วนย่อย ครัวเรือนหรือธุรกิจเพียง หน่วยใด หน่วยหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการผลิต การบริโภค การ กำาหนดราคา การจำาหน่ายจ่ายแจก เน้นไปทางการจัดสรร ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด เป็นการศึกษากิจกรรมทาง เศรษฐกิจของบุคคล หรือกลุ่มของบุคคลเนื้อหาส่วนใหญ่ของ เศรษฐศาสตร์จุลภาคเป็นเรื่องเกี่ยวกับราคาในตลาดแบบต่างๆ จึง เรียกอีกอย่างว่า ทฤษฏีราคา(price theory) เศรษฐศาสตร์มหภาค macroeconomics เป็นการศึกษาของ เศรษฐกิจส่วนร่วม เป็นการศึกษาพฤติกรรมทางเศรษฐกิจทุก หน่วยในสังคมเช่นรายได้ประชาชาติ ระดับราคาสินค้า การกระ จายรายได้ การคลังรัฐบาล การค้าระหว่างประเทศ การรักษา เสถียรภาพทางเศรษฐกิจของประเทศ เป็นการศึกษากิจกรรมทาง เศรษฐกิจระดับประเทศ ระหว่างประเทศ นักเศรษฐศาสตร์ที่สำาคัญ อัลเฟรด มาร์แชล ผู้ริเริ่มทฤษฏีทางเศรษฐศาสตร์จุล ภาคเป็คนแรก เขียนผลงานพฤติกรรมผู้บริโภค ผู้ผลิต (เสนอ ทฤษฎีวาด้วยการผลิต) ่ จอห์น เมนาร์ด เคนส์ ผู้ริเริมทฤษฏี ทาง ่ เศรษฐศาสตร์มหภาคเป็นคนแรก ได้รับยกย่องว่าเป็น “บิดาของ เศรษฐศาสตร์
- 3. 3 วิชาเศรษฐศาสตร์มหภาค” โดยเสนอ นโยบายวิธีแก้ปัญหาการ ว่างงานการเงิน การคลัง การออม การลงทุน อดัม สมิธ ชาวอังกฤษได้รบสมญา “บิดาแห่งวิชา ั เศรษฐศาสตร์” เขียนหนังสือ “An inquiry in to the Nature and causes of the Wealth of Nations” หรือ ความมังคั่งของ่ ประชาชาติ The Wealth of Nations เป็นหนังสือเศรษฐศาสตร์ เล่มแรกกล่าวถึงทำาอย่างไรประเทศจึงจะรำ่ารวย พูดถึงเรื่องกลไก สำาคัญที่เชื่อมโยงระหว่างสังคมกับธุรกิจให้ผลประโยชน์ร่วมกัน เรื่องกลไกของตลาด การกำาหนดมูลค่าของราคาสิ่งของ การ บริหารการคลัง การกระจายรายได้ การค้าระหว่างประเทศ ประเทศ ไทยมีหนังสือเกี่ยวกับวิชาเศรษฐศาสตร์เล่มแรกคือ “ ทรัพย์ศาสตร์เบื้องต้น” เ รียบเรียงโดย พระยาสุริยานุวัตร เมื่อ พ.ศ. ٢٤٥٤ ต่อมาเปลี่ยน ชื่อ เป็น “เศรษฐศาสตร์วิทยาภาคเบื้องต้น เล่ม ١” เราศึกษาวิชาเศรษฐศาสตร์เพราะอะไร?..เพื่อได้เข้าใจ ปรากฏการณ์ต่างๆทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นทั้งสาเหตุและผลกระทบ ต่อบุคคล สังคม เพื่อรู้แนวทางที่จำานำาไปแก้ไขหรือประยุกต์ใช้ใน การดำาเนินชีวิตประจำาวันอย่างมีเหตุผล ประโยชน์ของวิชาเศรษฐศาสตร์ 1. ช่วยให้สามารถซื้อหรือใช้ บริโภคสินค้าที่มีอยู่จำากัดให้เกิด ประโยชน์สูงสุด รูจักใช้ รูจักออม ้ ้ 2. เจ้าของปัจจัยการผลิต ใช้ความรู้ทางเศรษฐศาสตร์ ตัดสินใจ ใช้ปัจจัยการผลิตที่ต้นทุนตำ่าแต่เกิดกำาไรสูงสุด 3. เข้าใจสถานการณ์ปัญหาเศรษฐกิจและปรับตัวเข้ากับ สถานการณ์ได้ 4. ใช้ความรู้ในการจัดสรรทรัพยากร กำาหนดนโยบายการแก้ไข ปัญหาเศรษฐกิจ และรักษาผลประโยชน์ในการลงทุน การค้ากับ ต่างประเทศได้ การวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ - การวิเคราะห์เศรษฐศาสตร์แบบใดทีถือว่าเป็นวิทยาศาสตร์ ่ เพราะเหตุใด ١. เศรษฐศาสตร์ตามความเป็นจริง หรือ เศรษฐศาสตร์ พรรณา (Positive หรือ descriptive economics) การศึกษา เศรษฐศาสตร์เป็นการศึกษาเพื่อให้เข้าใจพฤติกรรมของหน่วย เศรษฐกิจหรือระบบเศรษฐกิจในการดำาเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจ เพื่อให้รู้ว่าอะไรคือสาเหตุ ทำาให้เราสามารถพยากรณ์เหตุการณ์ที่ เศรษฐศาสตร์
- 4. 4 จะเกิดขึ้นในอนาคต เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงในสถาณการณ์ทั่วๆ ไปได้ โดยไม่คำานึงถึงเป้าหมายทางสังคมไม่นำาเอาจริยธรรม ค่า นิยม ความคิดทางสังคมมาพิจารณาร่วมด้วย เช่น กรณีที่โรงงาน อุตสาหกรรมปล่อยนำ้าเสียลงสูแม่นำ้า การศึกษาเศรษฐศาสตร์ตาม ่ ความเป็นจริงจะศึกษาเพียงว่า นำ้าในแม่นำ้าเน่าก่อให้เกิดต้นทุน ทางเศรษฐกิจและสังคมเป็นจำานวนเท่าไร จะไม่ชี้แนะว่ารัฐบสล ควรจะดำาเนินการเช่นไร เศรษฐศาสตร์ที่เป็นจริงถือว่าเป็น วิทยาศาสตร์แขนงหนึ่ง เพราะการศึกษาสามารถให้ข้อสรุปที่เป็นก ฏเกณฑ์ได้ ٢. เศรษฐศาสตร์ตามที่ควารจะเป็น หรือเศรษฐศาสตร์ นโยบาย (normative หรือ policy economics) การศึกษาที่ กล่าวถึงพฤติกรรมของหน่วยเศรษฐกิจ หรือระบบเศรษฐกิจโดยมี การสอดแทรกข้อเสนอแนะที่เห็นว่าถูกหรือควรจะเป็นลงไปด้วย โดยคำานึงถึงเป้าหมายทางสังคม สอดแทรกความต้องการของสังคม มีการนำาเอาค่านิยม จริยธรรม แนวคิดทางสังคมเข้าร่วมพิจารณา เช่น รัฐบาลต้องการเพิ่มภาษี สินค้ารถยนต์ นอกจากศึกษาถึงผลกระทบต่างๆแล้วสิ่งที่อาจเกิด ขึ้นยังศึกษาว่าการขึ้นภาษีดังกล่าวเป็นธรรมหรือไม่ ให้ข้อชี้แนะ แก่รัฐบาลว่าควรหรือไม่ควรขึ้นภาษีสินค้าชนิดนั้นหรือไม่ เศรษฐศาสตร์ที่ควรจะเป็นจะให้ข้อสรุปทีแตกต่างกันแล้วแต่การ ่ วินิจฉัยของบุคคลว่าอะไรถูก อะไรควร ไม่อาจกำาหนดเป็นกฏ เกณฑ์ที่ตายตัวได้ แบบฝึกปฏิบัติ ประเด็นควรคิด - กล่าวว่า เศรษฐศาสตร์สอดแทรกอยู่ในชีวิตประจำาวัน จริงไหม - เศรษฐศาสตร์มีความสำาคัญอย่างไรต่อ นักเรียน ครอบครัว ประเทศชาติ - เศรษฐศาสตร์มีประโยชน์อย่างไร? ..................................................................................... ...................................................................... ..................................................................................... ...................................................................... เศรษฐศาสตร์
- 5. 5 ..................................................................................... ...................................................................... ..................................................................................... ..................................................................... ..................................................................................... ..................................................................... ..................................................................................... .................................................................... ..................................................................................... ................................................................... ………………………………………………………………………………… …………………. ………………………………………………………………………………… …………………. ………………………………………………………………………………… …………………. ความต้องการ ให้นักเรียนเขียนความต้องการมา ٥ ความต้องการเรียงลำาดับจาก ความต้องการ จากมากสุดไปยังความต้องการน้อยในเวลา ٥ นาที ١................................................................................... ...............................................................เพราะ.............. ..................................................................................... ..................................... ٢................................................................................... ...............................................................เพราะ.............. ..................................................................................... ..................................... ٣................................................................................... ...............................................................เพราะ.............. ..................................................................................... ..................................... ٤................................................................................... ...............................................................เพราะ.............. ..................................................................................... ...................................... เศรษฐศาสตร์
- 6. 6 ٥................................................................................... ...............................................................เพราะ.............. ..................................................................................... ....................................... ให้นักเรียนเขียนตารางเวลาการใช้เวลาใน ١ วันว่านักเรียนทำา อะไรบ้าง เวลา กิจกรรมที่ปฎิบัติ หมายเห ตุ ข้อคำาถาม 1. กรณีที่ “การจัดการศึกษาให้แก่ผู้ปวย ออทิสติก จะต้อง ่ ใช้จ่ายจำานวนสูงมาก เมื่อเทียบกับการดูแลผู้ปวยอื่น ดัง ่ นั้นรัฐบาลเข้าไปช่วยเหลือโดยการจัดสถานที่ โรงเรียน เศรษฐศาสตร์
- 7. 7 และฝึกฝนผู้ที่ทำาหน้าที่ดูแล” จัดเป็นลักษณะของการ วิเคราะห์เศรษฐศาสตร์แบบใด…………………………… 2. ......เมื่อรัฐบาลประกาศปรับราคานำ้ามัน เอกสิทธิจะขับรถ ไปทำางานเฉพาะวันพุธกับพฤหัสบดีเท่านั้นจากเดิมที่ขับ รถไปทำางานทุกวัน เพราะราคานำ้ามันสูงขึ้น.... จัดเป็น เรื่องของเศรษฐศาสตร์ประเภทใด.......................และ เป็นการศึกษาวิเคราะห์เศรษฐศาสตร์ แบบ ใด............................................ ชื่อ.......................................................................... ..........................................เลขที่......... เศรษฐศาสตร์