Jak zarządzad doświadczeniemklientów w
codziennej praktyce sklepowej?
Mikołaj Dziubalski
Menedżer Działu Sprzedaży Detalicznej
YES Biżuteria
14.09.2011
2.
Ewolucja idei CRM
• idea CRM znana jest już od zarania dziejów
• koniecznośd budowania i pielęgnowania relacji
to immanentna częśd każdego procesu
wymiany dóbr
• w czasach przed rewolucją przemysłową
realizowana w sposób intuicyjny
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
2
3.
Ewolucja idei CRM
• później sprawa skomplikowała się z powodu
rozproszonej logistyki ─ wiedza o klientach
ginęła w rozbudowanym łaocuchu dystrybucji
• z pomocą przyszły wtedy systemy
informatyczne
– począwszy od prostych operacyjnych front-
office, wspomagających gromadzenie danych
– na zaawansowanych analitycznych back-
office, działających w oparciu o narzędzia
14 września 2011
BI, skooczywszy YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
3
4.
Problemy z CRMw Polsce
• jeżeli idea CRM jest tak intuicyjna to dlaczego
zaledwie 45% polskich przedsiębiorstw taki
system posiada?
• dlaczego, gdy już taki system zostaje
wdrożony, często wywołuje rozczarowanie?
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
4
5.
Puzzle 2x2
Tym, któryprzetrwa, nie jest gatunek najsilniejszy ani
Your own sub headline
najbardziej inteligentny, lecz najlepiej reagujący na zmianę.
Karol Darwin
6.
Błędy wdrożeniowe
• brak świadomości, że CRM to przede
wszystkim filozofia prowadzenia biznesu
klientocentrycznego, która powinna byd
wpisana w strategię firmy i odciskad się na
każdym działaniu przez nią podejmowanym
• system informatyczny zaledwie wspomaga
realizację takiej strategii na poziomie
operacyjnym
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
6
7.
Błędy wdrożeniowe
• niewystarczające poparcie ze strony
najwyższych gremiów zarządzających firmą, a
co za tym idzie niewłaściwa alokacja zasobów i
słabe zaangażowanie pracowników
• inercja organizacji i niewłaściwy proces
zarządzania zmianą
• obawa przed adaptacją wszystkich procesów
firmy pod kątem CRM
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
7
8.
Tymczasem…
• postępujące utowarowienie (komodytyzacja)
produktów i usług oraz coraz większa
redundancja przekazu reklamowego
wymuszają stosowanie jeszcze bardziej
wysublimowanych metod
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
8
9.
Pułapki utowarowienia
Źródło: R. A. D'Aveni „Utowarowienie - cichy zabójca zysków”, HBRP nr 92, październik 2010.
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
9
10.
Emocje, emocje, emocje…
• w czasach, gdy przewagę konkurencyjną
buduje się prawie wyłącznie w sferze
emocji, zaspokajając potrzeby wyższego
rzędu, firmy popełniające wyżej wymienione
błędy skazane są w najlepszym razie na
wegetację
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
10
11.
VOC (Voice OfThe Customer)
Źródło: B. Caruso „Engagement: The Next Business Battleground”, J.D. Power and Associates.
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
11
12.
Jeśli chcesz zbudowadstatek, nie zwołuj ludzi, by wycinali
Puzzle 2x2
drzewa, nie rozdzielaj pracy ani nie wydawaj poleceo.
Your own sub headline
Naucz ich raczej tęsknid za ogromnym, bezkresnym
morzem.
Antoine de Saint-Exupéry
13.
Idea CEM
• na tej fali pojawiła się koncepcja zarządzania
doświadczeniem klientów - CEM (Customer
Experience Management)
• jest ona logicznym rozwinięciem idei CRM czy
wręcz samym ceeremem, ale w jego idealnym,
holistycznym wydaniu
• nie rozstrzygając tego, należy zwrócid uwagę,
iż realizacja CEM bez CRM jest właściwie
niemożliwa
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
13
14.
Idea CEM
• CEM kładzie nacisk na jakośd i spójnośd
procesu komunikacji firmy z jej otoczeniem
rynkowym we wszystkich punktach styku w
jakich ta komunikacja następuje
• mogą to więc byd sklepy, produkty i ich
opakowania, call center, ATL, obsługa
reklamacji, strona www, ale także samochody
służbowe czy siedziba firmy
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
14
15.
Idea CEM
• określony sposób prowadzenia tej komunikacji
ma na celu wywołanie pozytywnych emocji u
jej odbiorców, a co za tym idzie kształtowanie
zamierzonych doświadczeo w umysłach i
sercach tychże
• spójnośd wszystkich kanałów realizuje ideę
komunikacji 360 stopni i dodatkowo wywołuje
efekt synergii
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
15
Etapy CEM
Źródło: J.Kamieoski „Zarządzanie doświadczeniem klientów: gra o lojalnośd i zaufanie”, THINKTANK, 2/2009.
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
17
18.
Idea CEM
• współczesne badania neuromarketingowe
jednoznacznie udowodniły, iż czasy, kiedy klienci
podejmowali racjonalne decyzje to już przeszłośd
– dlatego też doświadczenie może byd najlepszym
sposobem na budowanie lojalności klientów
• oczywiście nie można zawężad CEM do znanej od
dawna koncepcji zintegrowanej komunikacji
przedsiębiorstwa, pojęcia z pogranicza
marketingu i PR
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
18
19.
Poziomy lojalności
Źródło: M. Lindstrom „Brand sense - marka pięciu zmysłów”, One Press, 2009.
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
19
20.
Zaangażowanie
Źródło: G. Rhoads, D. Whitlark „What Is Engagement, and Why is it One of the Most Powerful Emerging Business Concepts of the 21st Century?”, Allegiance.
14 września 2011 Dział Sprzedaży Detalicznej company confidential
20
21.
Idea CEM
• CEM stawia na komunikację za pomocą
wszystkich pięciu zmysłów człowieka
• wspiera proces przekształcania marek w obiekty
kultu, a sklepów – w świątynie
• w takim sklepie wyznawcy marki mogą za
pomocą określonych rytuałów, w odpowiedniej
atmosferze, spokojnie oddawad się swoistym
praktykom religijnym i – oczywiście –
kupowad, aby móc obcowad z produktami
postrzeganymi jako relikwie w zaciszu domowym
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
21
22.
Problemy z CEMw sklepie
• osiągnięcie odpowiedniego poziomu zaangażowania
personelu sklepu, podobnego do kapłana marki,
wymaga dużych inwestycji w szkolenia i
motywowanie personelu (co może byd szczególnie
trudne w sieciach franczyzowych)
• stworzenie rytuałów sklepowych wymaga całkowicie
nowego podejścia do standardów obsługi klienta,
znacznie bardziej szczegółowego ich opisania,
wdrożenia nowych nawyków i pożegnania się z
dotychczasowymi podręcznikami operacyjnymi
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
22
23.
Problemy z CEMw sklepie
• stworzenie sklepu – świątyni marki, która będzie
synergicznie oddziaływad z innymi kanałami
komunikacji, siłą rzeczy pozwalających na większa
kreatywnośd, może byd bardzo kosztowne, a często
nawet niewykonalne ze względu na ograniczenia
centrów handlowych
• dużą częśd budżetu poświęconego na projektowanie
nowego konceptu sklepu powinny pochłonąd
badania, prowadzone nowoczesnymi metodami
biometrycznymi (eye-tracking, EEG)
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
23
24.
Problemy z CEMw sklepie
• przy obecnym poziomie utowarowienia
gospodarki, zaproponowanie klientowi produktu
kształtującego pożądane doświadczenia klienta
jest praktycznie niemożliwe bez zastosowania
metodologii design thinking, która wymaga
jednak potężnych przeobrażeo w mentalności
projektantów
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
24
25.
Shopper marketing możepomóc
• w projektowaniu doświadczeo klienta w punkcie
sprzedaży pomocne mogą byd zdobycze shopper
marketingu
• shopper marketing pozwala klientowi doświadczyd
tych samych emocji, które wywołują u niego
działania prowadzone w innych kanałach
komunikacji, i które prawdopodobnie wywołały u
niego potrzebę przyjścia do sklepu, bez gwarancji
jednak, iż proces sprzedaży zakooczy się sukcesem
• a czy tak się właśnie zakooczy zależy od poziomu
realizacji obietnicy marki w sklepie
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
25
26.
Obietnica marki trafiaw próżnię
• tutaj pojawia się błędne koło: słabe wykorzystanie
systemów CRM w polskich przedsiębiorstwach
przekłada się na słabą znajomośd potrzeb i
oczekiwao klientów
• utrudnia to zdefiniowanie pożądanych doświadczeo
klientów, gdyż nawet gdy precyzyjnie określimy
obietnicę marki i zdefiniujemy kluczowe punkty
styku, w których chcemy doświadczenia budowad, to
ciągle nie wiemy jakie doświadczenia są przez
naszych klientów oczekiwane
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
26
27.
Wiedza o klientachposzukiwana
• podobnie jak CRM, CEM napotyka na barierę
beztroski z jaką zarządy i szeregowi pracownicy
traktują wiedzę o swoich klientach
• często wydaje im się, że na podstawie
przypadkowych, urągających zasadom
statystyki, obserwacji można podejmowad
kluczowe decyzje
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
27
28.
Tworzenie społeczności wokół
marki
• tymczasem to właśnie analiza zachowao i stylu
życia społeczności wyznawców marki pozwala
na projektowanie doświadczeo, które taką
społecznośd będą umacniad i rozszerzad
• pomocna może byd tu aktywna obserwacja
portali społecznościowych, blogów, ale także
klientów w sklepach
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
28
29.
Empatia
• najlepszym sposobem jest oddelegowanie
pracowników odpowiedzialnych za rozwój
CEM do pracy w sklepie czy wręcz ich udział w
życiu społeczności
• pozwoli to na wzbudzenie w pracownikach
firmy empatii w stosunku do klientów i
opracowanie prawdziwych, opartych na
własnych przeżyciach, procedur realizacji
obietnicy marki w kluczowych punktach styku
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
29
30.
Zagrożenia
• należy pamiętad, że implementacja CEM w
sklepie jest zagrożona tymi samymi błędami
jakie opisano wyżej, i które popełniano w
trakcie wdrożeo CRM
• tym bardziej, że punkt sprzedaży jest często
oddalony od centrali firmy co utrudnia nad
nim kontrolę
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
30
31.
Zagrożenia
• milionowe inwestycje w badania,
przeprojektowanie procesów, zarządzanie
zmianą, infrastrukturę nie przyniosą pożądanego
efektu, jeżeli klient odwiedzający sklep trafi na
znudzoną panią z przyzwyczajeniami rodem z
urzędu w filmach Barei
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
31
32.
Zagrożenia
• „ideał sięgnie bruku”, jeśli…
– zawiedzie proces zmiany orientacji organizacji z
księgowocentrycznej na klientocentryczną
– nowe procedury pozostaną na papierze, system
CRM będzie tylko kolejną ikoną na pulpicie
komputerów
– idea CEM potraktowana zostanie jako górnolotne
słowa i wywoła ironiczny uśmiech pracowników
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
32
33.
Zagrożenia
• wdrażanie CEM nie ma sensu, jeśli…
– nie będzie traktowane jako cel strategiczny firmy
– będzie wdrażane tylko przez Dział Marketingu
– rozpocznie wojnę między jednostkami
innowacyjnymi i operacyjnymi
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
33
34.
Puzzle 2x2
Strategia beztaktyki to najwolniejsza droga do zwycięstwa.
Taktykasub headline
Your own bez strategii to zgiełk poprzedzający klęskę.
Sun Zi
35.
Przyszłośd
• nie ulega wątpliwości, że CEM to przyszłośd
• to sposób prowadzenia biznesu w erze
klientów, dla których nawet wyjmowanie
produktu z kartonu jest swoistym
misterium, zdolnych na spędzenie nocy przed
sklepem, aby jako pierwsi zdobyd wymarzony
produkt
• to także sposób na zwiększenie lojalności
klientów do poziomu apostoła marki
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
35
36.
Przyszłośd
• pamiętajmy jednak, że chod klienci będący na
tym poziomie wybaczą nam nawet spore
wpadki, taki stan wymaga wielu lat
konsekwentnej realizacji strategii organizacji
klientocentrycznej
14 września 2011 YES Biżuteria Sp. z o.o. company confidential
36