Download to read offline
More Related Content
Similar to Mga may-akda sa Rehiyon 1.pptx
Mga may-akda sa Rehiyon 1.pptx
- 1. Mga may-akda sa Rehiyon- I Pagtalakay sa mga kilalang mga manunulat sa rehiyong I
- 2. Lectura 01 Puedes describirel tema de la sección aquí Clasificación 02 Puedes describir el tema de la sección aquí Análisis 03 Puedes describir el tema de la sección aquí Comentario 04 Puedes describir el tema de la sección aquí Crítica 05 Puedes describir el tema de la sección aquí Bibliografía 06 Puedes describir el tema de la sección aquí Tabla de contenidos
- 3. Pagpapakilala sa Rehiyong 1 Angrehiyon 1 ay matatagpuan sa hilagang bahagi ng Luzon ito ay binubuo ng apat na probinsya kabilang ang Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union at Pangasinan
- 4. Francisco Sionil José F.Sionil Jose - Isang kilalang Pilipinong manunulat at nobelista, si Francisco Sionil Jose ay kilala sa kanyang mga akda na sumasalamin sa sosyal at pulitikal na kalagayan ng Pilipinas. Siya ay ipinanganak sa Rosales, Pangasinan, na bahagi ng Rehiyon ng Ilocos.
- 5. Francisco Sionil José Petsang Kapanganakan Disyembre 3, 1924 Lugar ng Kapanganakan Rosales, Pangasinan Kolehiyong Pinasukan Far Eastern University, University of Santo Tomas (Dropped out)
- 6. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Francisco Sionil Jose: ● Poon - Ang mga pangyayari sa nobelang "Poon" ay naganap mula sa 1880s hanggang sa 1900s, kung kailan isang pamilyang Ilokano na iniwan ang kanilang minamahal na barrio upang malampasan ang mga hamon sa kanilang kaligtasan sa timog ng Pangasinan, at upang tumakas mula sa kalupitan na kanilang natanggap mula sa mga Kastila. ● My Brother, My Executioner - Ang tunggalian sa nobelang ito ay hindi lamang tungkol sa pag-aalsa ng Hukbalahap at gulo ng digmaang gerilya noong dekada singkwenta. Ito ay may mas malalim na simbolikong tunggalian sa pagitan ng dalawang magkapatid at kanilang malalayo at magkaibang mundo. Narito rin ang trauma ng tradisyonal na lipunan na nagdadaan sa pagbabago, at ang mga matatanda na ayaw bumitaw.
- 7. Si Carlos Bulosanay isang Pilipino- Amerikanong manunulat na kilala sa kanyang mga akda na naglalarawan ng mga pakikibaka at karanasan ng mga imigrante mula sa Pilipinas sa Estados Unidos. Siya ay ipinanganak sa Mangusmana, Pangasinan. Carlos Bulosan
- 8. Carlos Bulosan Petsa ng Kapanganakan Nobyembre24, 1913 Lugar ng Kapanganakan Binalonan, Pangasinan Propesyon Manunulat, aktibista, Labor Union Oganizer
- 9. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Carlos Bulosan : ● America is in the Heart – isang nobelang tungkol sa mga karanasan ni Carlos kasama ang iba pang mga manggagawang Pilipino na nagtiis sa matinding pang-aabuso base sa lahi sa mga sakahan, mga hardin, mga bayan, mga lungsod at mga kahalumigmigan sa California at Pacific Northwest noong dekada ng 1930s, ay nagmumungkahi ng panibagong pagsusuri sa mga ideyal ng pangarap na Amerikano. ● Father Goes To Court - Tungkol ito sa dalawang magkakaibang pamilya at kung paano sila namumuhay. Ang mahirap na pamilya ay may masaya at malusog na pamumuhay samantalang sa kabilang dako ay ang mayamang pamilya na namumuhay ng walang pakikisama sa lipunan.
- 10. Leona Josefa Florentino LeonaFlorentino - Itinuturing na isa sa mga unang babaeng makata ng Pilipinas, ipinanganak si Leona Florentino sa Vigan, Ilocos Sur, na bahagi ng Rehiyon ng ilocos. Ang kanyang mga akda ay isinulat sa wikang Espanyol at nakatuon sa mga tema ng pag-ibig, nasyonalismo, at karapatan ng mga kababaihan.
- 11. Leona Josefa Florentino Petsang Kapanganakan Abril 19, 1849 Lugar ng Kapanganakan Vigan, Ilocos Sur Propesyon Makatà, manunulat, mamamahayag
- 12. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Leona Florentino : ● La Ilocana - Isang tula na tumatalakay sa papel ng mga kababaihan sa lipunan at kahalagahan ng kanilang mga kontribusyon. ● Daguiti Gapu Iti Puso Ko - Isang tula na nagpapakita ng pagmamahal at kalungkutan ng isang taong umiibig. ● Adda La Union - Isang tula na nagpapahayag ng pagmamahal at pagmamalaki sa lalawigan ng La Union. ● Dallot ti Kararwa - Isang tula na nagpapahayag ng mga hinaing at emosyon ng isang taong sawi sa pag-ibig. ● Naimbag a Damag - Isang tula na nagpapahayag ng pagbati sa isang bago at magandang umaga.
- 13. Juan C. Laya- Isang manunulat, mamahayag, at lider ng mga manggagawa, ipinanganak si Juan C. Laya sa Bauang, La Union, na bahagi ng Rehiyon I. Kilala siya sa kanyang mga akda na naglalantad ng mga pakikibaka at kalagayan ng mga manggagawang Pilipino at mga magsasaka. Juan C. Laya
- 14. Juan C. Laya Petsang Kapanganakan Hulyo 12, 1911 Lugar ng Kapanganakan San Manuel, Pangasinan Kolehiyong Pinasukan University of the Philippines Diliman, Indiana University, U.S.A.
- 15. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Juan C. Laya : ● His Native Soil - Isang nobelang naglalarawan sa buhay at karanasan ng mga magsasaka sa Pilipinas, kung saan ibinabahagi niya ang kanyang mga pananaw sa agrikultura at agrikultural na reporma. ● Humiliation of His Children - Isang maikling kwento ni Juan C. Laya na isinulat noong 1948. Ang kwento ay tumatalakay sa kuwento ng isang magsasaka na si Mang Kardo, na nabubuhay sa isang mahirap na pamayanan sa Pilipinas. Ipinapakita ng kwento ang kahirapan at kalunos- lunos na kalagayan ng mga magsasaka sa gitna ng kolonyalismo at kawalan ng hustisyang panlipunan.
- 16. Pedro Bukaneg Pedro Bukaneg- Kinikilalang "Ama ng Panitikang Ilokano," si Pedro Bukaneg ay isang katutubong makata mula sa Rehiyon ng Ilocos na pinagkakautangan ng paglikha ng epikong tula na "Biag ni Lam-ang" (Ang Buhay ni Lam-ang). "Biag ni Lam-ang" ay itinuturing na isa sa mga pinakamaagang at pinakamagagandang halimbawa ng mga epikong bayan sa Pilipinas, at ito ay mahalagang bahagi ng pamana sa panitikan at kultura ng mga Ilokano.
- 17. Pedro Bukaneg Petsa ng Kapanganakan Marso1592 Lugar ng Kapanganakan (Bandang Ilocos Sur) – Walang tiyak na lugar Propesyon Manunula, manunulat
- 18. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Pedro Bukaneg : ● Biag ni Lam-ang - sang mahabang tulang epiko na naglalaman ng mga pakikipagsapalaran ng bayaning si Lam-ang, isang malakas na pinuno ng mga Ilokano. Ipinapakita sa kwento ang kahusayan ni Lam-ang sa paglaban sa mga kalaban, ang kanyang mga kahanga-hangang kakayahan, at ang kanyang pakikipagsapalaran upang malunasan ang mga hamon at kaguluhan sa kanyang kapaligiran. Sa pamamagitan ng mga himala, mga laban, at mga kahayupan, ipinapakita ng "Biag ni Lam-ang" ang katapangan, talino, at katangian ng kulturang Ilokano. ● Pagsalin ng akdang Doctrina Cristiana sa wikang Ilocano na naimprenta noong atong 1593
- 19. Isabelo de losReyes – Siya ay ipinanganak sa Vigan, Ilocos Sur, si Isabelo de los Reyes ay kilala sa kanyang mga kontribusyon sa panitikan ng Pilipinas bilang isang manunulat, mamamahayag, at labor lider. Siya ay isang matalinong manunulat na sumasaklaw sa iba't ibang mga isyung panlipunan at pulitikal, ang kanyang mga akda ay nag-bigay daan sa paghubog ng kulturang pangkaisipan ng Pilipinas noong kanyang kapanahunan. Isabelo de los Reyes
- 20. Isabelo de losReyes Petsa ng Kapanganakan Hulyo 7, 1864 Lugar ng Kapanganakan Vigan, Ilocos Sur Propesyon Vice mayor, obispo, senador, miyembro ng konseho ng siyudad ng Maynila
- 21. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Isabelo de los Reyes : ● El Ilocano – sa akdang ito ipinapahayag ni Isabelo de los Reyes ang kanyang pagmamahal at pagmamalaki sa kanyang katutubong wika at kultura. Ipinakikita rin niya sa kanyang akda ang kahalagahan ng wika bilang isang kasangkapan ng pagkakakilanlan at pagkakaisa ng isang komunidad. Nagpapahiwatig rin ito ng pagnanais na itaguyod at ipaglaban ang kultura at mga karapatan ng mga Ilokano bilang isang katutubong grupo. ● La Lectura Popular - sa akdang ito ipinapakita ni Isabelo de los Reyes ang mga suliranin at hamon na kinaharap ng mga Pilipino noong panahon ng kolonyalismo, lalo na ang mga isyu ng kahirapan, kawalan ng edukasyon, at pang-aapi ng mga dayuhan. Sa pamamagitan ng mga karakter at kuwento sa nobela, ipinapakita niya ang kanyang mga paniniwala sa kahalagahan ng edukasyon, kalayaan, at pagkakaisa ng mga Pilipino sa pagtamo ng kanilang kalayaan mula sa mga dayuhan.
- 22. Herminio Beltran Herminio Beltranay isang kilalang manunulat na nagtatanghal ng mga akda sa wika ng Ilokano. Siya ay ipinanganak noong Mayo 18, 1910 sa Candon, Ilocos Sur, at namatay noong Disyembre 10, 1994. Siya ay kilala sa kanyang mga tula na tumatalakay sa mga isyung panlipunan, pulitikal, at pangkabuhayan ng mga Ilokano. Si Herminio Beltran ay naglingkod bilang kasapi ng Kapisanan ng mga Manunulat sa Pilipinas (KMP) at isa sa mga nagtatag ng Grupo iti Literatura ti La Union (GLLU), isang samahan ng mga manunulat sa La Union. Isinulong niya ang paggamit at pagpapahalaga sa wikang Ilokano sa pamamagitan ng kanyang mga akda.
- 23. Herminio Beltran Petsa ng Kapanganakan Mayo18, 1910 Lugar ng Kapanganakan Candon, Ilocos Sur Propesyon kasapi ng Kapisanan ng mga Manunulat sa Pilipinas (KMP) at isa sa mga nagtatag ng Grupo iti Literatura ti La Union (GLLU)
- 24. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Herminio Beltran : ● Aglaglagip ken Ayatmo ay nagpapahiwatig ng tema ng pag-ibig at pagnanais sa kanyang wikang Ilokano. Ang tula ay maaaring tumalakay sa iba't ibang aspekto ng pag-ibig, tulad ng kalungkutan, kaligayahan, o pagtitiis. Maaaring ipakita rin nito ang kahalagahan ng pagpapahalaga sa sariling wika at kultura. Ang mga tula ni Herminio Beltran ay kilala sa kanyang malalim na pag-intindi at pakikiramay sa mga karanasan at damdamin ng mga Ilokano. ● Panagtitimpuyog ni Herminio Beltran ay isang tula sa wikang Ilokano na nagsasalaysay ng kahalagahan ng pagkakaisa, pagtutulungan, at pakikipagkaisa ng mga mamamayan sa isang komunidad o pamayanan. Ang salitang "panagtitimpuyog" ay nangangahulugang pagkakaisa o pagtutulungan sa wikang Ilokano.
- 25. Si Juan CrisostomoSoto (1867-1902) ay isang Pilipinong manunulat, mamamahayag, at aktibistang pangkalayaan. Siya ay isang prominenteng personalidad sa panahon ng pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas, at kilala siya sa kanyang aktibismo para sa kalayaan at karapatan ng mga Pilipino. Isa siya sa mga naging bahagi ng kilusang propaganda, isang grupo ng mga Pilipinong intelektuwal na lumalaban sa mga pang- aapi ng mga Kastila sa pamamagitan ng pamamahayag ng mga artikulo, tula, at iba pang mga akda. Si Soto ay kilala rin sa kanyang mga kontribusyon sa literaturang Ilokano at naging mahalagang boses ng kanyang panahon sa laban para sa kalayaan at karapatan ng mga Pilipino. Juan Crisostomo Soto
- 26. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Juan Crisostomo Soto : ● Pula’t Puti - Isang maikling kwento na isinulat sa wikang Ilokano. Ito ay isa sa mga kilalang akda ni Soto na naglalahad ng mga pangyayari at karanasan ng mga Pilipino noong panahon ng pananakop ng mga Kastila. Ang kwento ay naglalarawan ng mga kalagayan ng mga tao sa lipunan na mayroong mga pangkulay na "pula" at "puti", na kung saan ang "pula" ay sumisimbolo sa mga mayayamang Kastila at ang "puti" naman ay sumisimbolo sa mga mahihirap na Pilipino. Ito ay isang kritikal na pagtalakay sa mga sosyal na agwat at kahirapan sa panahon ng kolonisasyon at paglalaban para sa kalayaan ng mga Pilipino. Ang "Pula't Puti" ay isa sa mga klasikong akda na naging bahagi ng kultura at panitikan ng Pilipinas, at patuloy na pinag-aaralan at pinag-uusapan hanggang sa kasalukuyan.
- 27. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Juan Crisostomo Soto : ● Sigalot - Ang kwento ay tungkol sa isang lalaking nagngangalang Juan na naging biktima ng karahasan at pang-aapi ng mga Kastila. Pinakikita ng kwento ang kawalan ng katarungan at kalayaan ng mga Pilipino sa ilalim ng kolonisasyon ng mga dayuhan, at ang matinding pakikibaka ng mga Pilipino para sa kanilang kalayaan at dangal. "Sigalot" ay isa sa mga akda ni Soto na nagpapakita ng kanyang kritikal na pagtingin sa kalagayan ng mga Pilipino sa panahon ng kolonisasyon at naging bahagi ng kultura at panitikan ng Pilipinas.
- 28. Angela Marie Manalang SiAngela Marie Manalang-Gloria (1907-1995) ay isang kilalang manunulat mula sa Pilipinas na nagtaguyod ng panitikang Filipino. Siya ay isa sa mga unang Filipinong kababaihang manunulat na sumikat sa kanyang panahon. Siya ay mas kilala sa kanyang palabas na tula na "Maluwalhati't Mapayapang Bayan Ko" na nagwagi ng unang gantimpala sa Poetry Contest ng Commonwealth Literary Awards noong 1939.
- 29. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Angela Marie Manalang : ● Maluwalhati't Mapayapang Bayan Ko ni Angela Marie Manalang-Gloria ay isang kilalang tula na nanalo ng unang gantimpala sa Poetry Contest ng Commonwealth Literary Awards noong 1939. Ito ay isa sa mga pinakakilalang tula sa panitikang Filipino, at ipinahahayag nito ang pagmamahal ni Manalang-Gloria sa kanyang bayan, ang Pilipinas. ● The Debt ni Angela Manalang-Gloria ay isang tula na nagmula sa kanyang aklat na "Resurrection" na inilathala noong 1951. Ang tula ay isa sa mga kilalang gawa ni Manalang-Gloria at nagtatampok ng kanyang husay sa pagsulat ng malalim at makahulugang mga tula. Ang "The Debt" ay isang pagbubunyag ng pagmamahal ni Manalang-Gloria sa kanyang inang bayan, ang Pilipinas, at ang kanyang pangako na ipaglalaban ito at ibabalik ang mga "utang na loob" sa pamamagitan ng kanyang panulat.
- 30. Si Salvador P.Lopez (1911-1993) ay isang kilalang manunulat, kritiko, at pilosopo sa Pilipinas. Siya ay itinuturing na isa sa mga pinakatanyag na intelektuwal at kritiko ng kanyang panahon, at ang kanyang mga akda ay nagdulot ng malaking impluwensya sa larangan ng panitikan, kultura, at lipunan ng Pilipinas. Salvador P. Lopez
- 31. Salvador P. Lopez Petsang Kapanganakan Mayo 27, 1911 Lugar ng Kapanganakan Currimao, Ilocos Norte Propesyon Guro, manunulat, kritiko
- 32. Ilan sa mgaakdang naisulat ni Salvador P. Lopez: ● Literature and Society - isinulat noong 1940, kung saan kanyang tinatalakay ang ugnayan ng panitikan at lipunan, at kung paano ang panitikan ay naglalarawan ng lipunan at nagbabago nito. ● Lipang Kalabaw ni Salvador P. Lopez ay isa sa kanyang mga kilalang akda sa larangan ng panitikan. Isinulat ito noong 1922 at ito ay isang maikling kuwento na naglalarawan sa kalagayan ng mga magsasaka sa Pilipinas. Ang kuwento ay nagtatampok ng mga karanasang panglipunan at pulitikal ng mga magsasaka, kung paano sila pinagsasamantalahan ng mga mayayamang may-ari ng lupa, at ang kanilang pakikipaglaban para sa kanilang karapatan at kalayaan.