Skip to main content
UploadLanguage (EN)Support
BusinessMobileSocial MediaMarketingTechnologyArt & PhotosCareerDesignEducationPresentations & Public SpeakingGovernment & NonprofitHealthcareInternetLawLeadership & ManagementAutomotiveEngineeringSoftwareRecruiting & HRRetailSalesServicesScienceSmall Business & EntrepreneurshipFoodEnvironmentEconomy & FinanceData & AnalyticsInvestor RelationsSportsSpiritualNews & PoliticsTravelSelf ImprovementReal EstateEntertainment & HumorHealth & MedicineDevices & HardwareLifestyle
Uploaded byMjMercado4
PPTX, PDF76,589 views

Rehiyon v rehiyon-ng-bicol

Ang Rehiyon V, na kilala bilang Bicol, ay mayamang rehiyon sa mga bulkan, mayaman sa likas na yaman, at may populasyong mahigit limang milyon. Ang mga pangunahing hanapbuhay dito ay pangingisda at pagsasaka, kung saan ang mga produktong agrikultural ay kinabibilangan ng abaka, niyog, at palay. Kasama rito ang mga kagandahan ng kalikasan tulad ng Bulkang Mayon at mga awiting bayan na sumasalamin sa kultura at tradisyon ng mga Bikolano.

Education◦
Downloaded 65 times
Rehiyon V Rehiyon ng Bicol
•Kilala ang Bicol na rehiyon ng mga Bulkan dahil higit na marami ang bulkang matatagpuan dito •May 17,632 kilometrong parisukat na lawak ng lupain •Panlima sa may pinakamalaking pangkat ng mga etnolinggwistika sa Pilipinas
•Wikang Bicol ay ibinatay sa Malayo Polynesian na may halong Arabia, Intsik at Kastila (Lorenzo et. Al 19) •May populasyong humigit kumulang sa limang milyon ang rehiyong ito
Pangunahing Hanapbuhay •Pagsasaka at pangingisda
Pangunahing Produktong Agrikultural •Abaka •Niyog •Pinya •Palay •Mais •Saging •Pili nuts
Produktong Metal •Ginto •Pilak •Kromo
Produktong Di-metal •Buhangin •Graba •Uling •Apog •Perlita •Silica Marmol •Buhanging Itim •Buhanging Puti •Asin
Katangian ng mga Bikolano •Tahimik •Palakaibigan •Masayahin
•Matibay sa mga Pagsubok •Mahilig sa pagkaing may gata at sili
Sa Panliligaw, ganito ang ilan sa kanilang kaugalian: •Lagpitao o Palaktaw- laktaw ang unang pagkikita sa pamamagitan ng isang tagapamagitan
•Pasanco- pagsusuri ng bawat isa sa prospektibong kapareha •Pag-agad- paninilbihan sa Tagalog. Ang panunuyo ng lalaki sa pamilya ng babae: may negosasyon din bago ikasal (downy) o dote sa katagalugan
•Sinakat- regalo sa babaing ikakasal mula sa mga kamag- anak na dumalo sa kasalan •Ilinakad- ekstrang bayad pag ang babaing ikakasal ay siyang pinakamatanda sa pamilya
•Sayod (drawings) ng kasunduan sa pagpapakasal- ang dalawang panig ay nagsasagawa ng trono (panunusog ng lahi/pinagmulang angkan para maiwasan ang pagsasama ng magkamag-anak) •Pagcaya- sa wakas ang pagsaksi sa kasalan •Pururan o Hurulungan- ang pagbibigay ng mga regalo
Ang Lupain ay Binubuo ng: •Albay •Camarines Sur •Camarines Norte •Mabate •Sorsogon •Catanduanes
Albay •May sukat na humigit kumulang sa 2,553 kilometrong parisukat •Nagmula sa salitang “Ibal” ang Albay na ang ibig sabihin ay sentro ng kalakalan/bilihan
•Binubuo ang lalawigang ito ng isnag lungsod, ang Legaspi, at ng labing-isang munisipyo/bayan. Ito ay ang Bacacay,Camalig,Daraga, Guinobatan, Jovellar, Libon, Malilipot, Malinao, Manito, Oas, Pio Duran, Polangui, Rapu-rapu, Sto.Domingo, Tabaco at Tiwi (Almanac 232)
•Pinakamalaking bahagi ng lalawigan ay nakasandig sa maalamat na Bulkang Mayon na kinuha ang pangalan sa salitang “Magayon” na ang ibig sabihin ay maganda •Sawagnan ang unang pangalan ng Albay •Natuklasan ni Juan de Salcedo ang pulo ng libon, isang bahagi ng Sawagnan noong Hulyo 1573
•Noong 1810, umabot sa 106,333 ang kabuuang pupolasyon ng Albay •Pebrero 1,1814 ng pumutok ang Bulkang Mayon at namatay ang marami kaya naman 92,065 ang naging kabuuang populasyon •Ito ang sentrong lalawigan ng Rehiyon V •Legaspi ang kapital o kabisera ng lalawigan
Bundok ng Albay •Mayon •Masarana •Malinao (Silangang Bahagi) •Catburauan (Kanlurang Bahagi)
Balitang Ilog •Calaunan •Yana •Soboc •Ugat •Lagonoy •Quinaliti
Balitang Lawa •Caragatan •Mabano •Manlapoc •Burayan
Pangunahing Hanapbuhay •Pangingisda •Pagsasaka •Pag-aalaga ng mga hayop tulad ng manok,baboy, kambing at iba pa
Pangunahing Produkto •Abaka •Niyog •Tubo •Pinya •Gulay •Bigas
Magagandang Tanawin •Cagsawa •Ruin •Pali Falls •Bulkang Mayon •Bulkang Bulusan
•Hayop-hayopan Cave sa Camalig •Maglaboy Boiling Lake •Naglagbay Lake sa Tiwi •Kalayukay Beach •Beach Puro •Tiwi Hotspring
Camarines Sur •Pinakamalaki sa mga lalawigan ng Rehiyo V •May humigit kumulang sa 5,267 kilometrong parisukat na lupang sakop o 526,682 ektarya •Binubuo ng dalawang lungson ang Naga at Iriga
•May 35 munisipalidad ang Baao, Balatan, Bato, Bonibon, Buni, Bula, Cabusao, Calabanga, Camaligan, Canaman,Caramoan Del Gallego, Gaiza, Garchitorena,Goa,Lagonay, Libmanan, Lupi, Magarao, Milaor, Minalabac, Nabua, Ocampo,Pamplona, Pasacao, Pili, Presentacion (Parubcan) Ragay, Sagany, San Fernando, San Jose, Sipocot, Tigaon, at Tnambac (Almanac 232)
•Hinati sa dalawang probinsiya ang Camrines Sur at Camrines Norte na may apat na distrito 1)Ang distrito ng Nueva Caceres 2)Distrito ng Rinconada 3)Distrito ng Iraga 4)Distrito ng Isarog
•1854 ng muling nabuklod ang probinsyang ito •Nagkawatak-watak din pagkalipas ng tatlong taon
Pangunahing hanapbuhay •Pangingisda •Pagsasaka •Paghahayupan
Pangunahing Produkto •Bigas •Mais •Saging •Abaka •Halamang Ugat
Magagandang Tanawin •Carolina Resort •Inarikan Dam •Kayumanggi Resort •Malabay Falls •Nabontoalan Spring •Penafrancia Resort •Trinity Resort •Metropolitan Cathedral •University of Nueva Caceres •Penafrancia Shrine
Camarines Norte •Pangalawa sa pinakamaliit na lalawigan ng Rehiyon •May humigit kumulang 2,112 kilometrong parisukat na erya
•May labindalawang bayan o munisipalidad •Noong 1571, ginalugad ni Juan de Salcedo ang rehiyonnaakit sa balitang maraming ginto rito kay ditto nagsimula ang pananakop
Pangunahing Hanapbuhay •Pagsasaka •Pagmimin a •Pansariling Hanapbuhay (Cottage Industries)
Pangunahing Yaman •Ginto •Pilak •Tanso •Niyog •Saging •Abaka •Bigas
Magagandang Tanawin •Bagasbas Beach •Bicol National Park •Pulong Dta •Canton Cave •Lanot Soda Spring •Mananap Falls •Tulay na Lupa Reservoir
Sorsogon •Pinakmakasaysayang lugar sa Pilipinas •Ang erya ng lupain nito ay 2,141 kilometrong parisukat
•Dito dinaos ang kauna-unahang misa sa pulo ng Luzon •Isa sa pinakabatang Isla sa Luzon na ang dating pangalan ay Ibalon •Noong 1649 sinakop ito ng kastila at ginawang kabisera •Oktubre 17, 1894 naging isang hiwalay na lalawigan ang Sorsogon sa Albay, ang inang lalawigan nito
•Ang wikang ginagamit ay Bicol na may halong Bisaya •May napakahabang baybaying dagat sa kahabaan ng daang San Bernardino palabas sa Dagat-Pacifico •May malawak na bukiring taniman ng palay na nakababaybay sa haywey ng Maharlika
Pangunahing Hanapbuhay •Pangingisda •Pagsasaka •Pagtotroso •Paghahayupan
Pangunahing Produkto •Abak •Palay •Pili •Niyog •Kopra
Yamang Mineral •Asin •Bato •Bakal •Sapatos
Magagandang Tanawin •Talon Ginulajon •Bulkang Bulusan •Rizal Beach •Bucabucalan Springs •Palhi Springs •Cauayan Falls •Masacot Springs •Licol View •San Benon Springs
Masbate •Kung titingnan ang mapa ang Masbate ay hugis-sinsel •Ang erya ng lupain ng Masbate ay 4,048 kilometrong parisukat o 404,769 ektarya •Masbate ang pinakamalaki at siyang pang- 11 sa pinakamalaking pulo ng kapuluan
•Binubuo ng dalawampu’t isa bayan o munisipalidad: Aroroy, Baleno, Balud, Balud, Baiuan, Cataingan, Cawayan, Claveria, Dimasalang, Esperanza, Mandoan, Masbate, Milagros, Mobo, Monreal, Palanas, Pio V. Corpuz, Placer, San Fernando, San Jacinto, San Pascual at Uson (Almanac 232)
Pangunahing Hanapbuhay •Pagsasaka •Pag-aalaga ng Baka •Pangingisda •Pagmimina •Pagtotroso
Pangunahing Produkto •Mais •Niyog •Saging •Bigas
Yamang Mineral •Ginto •Pilak •Bakal •Karbon •Oksido •Manganese
Magagandang Tanawin •Dacu Beach Resort •Espinosa Beach Resort •Valencia Beach Resort •Tinago Beach Resort •Matang Tubig Springs
Catanduanes •Bantog ang Catanduanes ang taguring Pulo ng Dagat-Silangan (Isle of the Eartern Sea) at Lupain ng Hinihilang mga Pakpak (Land of the Hauling Wings) •Ito ang pinakmaliit na sakop na lupain sa mga lalawigan ng Rehiyon V
•May eryang humigit kumulang sa 1,512 kilometrong parisukat •May labing-isang munisipalidad o bayan: Bagamahoc, Baras, Bato, Caramoan, Gigmoto, Pandan, Pananiban, San Andres, San Miguel, Vigan at Virac
Pangunahing Hanapbuhay •Pagsasaka •Pagtotroso •Pangingisda
Pangunahing Produkto •Abaka •Palay •Niyog •Halamang- ugat •troso
Yamang Mineral •Ginto •Pilak •Marmol •Manganese
Magagandang Tanawin •Bato-Salombong Falls •Binawahan Falls sa CABUGAO •Rdar Station sa Buenavista •Bars-Macutan Falls, Bato Tow- Cabugao Beach Resort
•Imelsa Resort •Kalapit ng Virac •Igang Beach •Palawig Beach Resort •Boctot Plateau
Literatura ang Rehiyon V Mayaman sa literatura ang Rehiyon V. May mga alamat, awiting bayan, mga bugtong na tinatawag nilang patotodan, epiko, mga tula at mga pamahiin.
Mga Bantog na manunulat mula sa Rehiyong Bicol •Manuel Fuentabella •Angelo de Castro •Valerio Zuniga •Mariano Goyema del Prado •Ben Frut •Antonio Salazar • Agapito San Antonio • Clemente Alejandria • Fortunato Reyes • Juan Peñalosa • Sirelo Salvador • Adolfo Caro
BUGTONG Mga Bugtong • Pag sadayot pa, pigkakaon. Pag dakula na, ginigibong..... HARONG • So iquin pina ataman co igbac, so igbac pina daculo sa iquin..... LAGNOW • Sarong-bungang bayabas pito an labot..... LALAUOGON Salin sa Filipino • Nang maliit ay gulay Nang lumaki’y pambahay..... LABONG • The young was given to the care of the dead, the dead took care of the young... FLY • Isang bayabas, pito ang butas..... ULO
MGA SALAWIKAIN O KASABIHAN Ang salawikain o kasabihan ay may malaking ginagampanan sa buhay ng mga Bicolano noon. Ang mga ito ay nagiging batayan na ginagamit kadalasan lalo na sa “pagpapaalala sa mga tao ng maaaring kalabasan ng maling gawa.”
•Ang mga salawikain ay karaniwang tumatalakay sa moral, kabutihang loob at nagpapahiwatig ng pawang katotohanan tungkol sa buhay.
Mga Halimbawa • Ang masinaginsagin maanghit pa sa kanding.  Ang nagkukunwari ay maanghit pa sa kambing. • Ang ngusong marinotabrutal sining sa ganong makinuto.  Ang ngusong maingay ay tulad ng sa manok na pumuputak. • Dai mo ikasopog an dai mo pakapag-adal kundi an pagka-dai nin ugale  Do not be ashamed of your illiteracy but of your discourtesy. • Marhay pa an magsolo-solo can magiba ica con maraot na tao  Mabuti pang nag-iisa kaysa may masamang kasama.
AWITING BAYAN O KANTANG SUANOY Ang mga awiting bayan sa Bikol ay mga nagpapahayag ng nararamdaman at paniniwala ng mga tao na nilikha sa paraang paawit. Ang lahat ng talaan ng mga taong Ita sa bundok Iriga ay may mga kanta tungkol sa pag-ibig na tinatawag na dinusa, ang mga awitin na kinakanta sa pista ay tolbon at ang awit sa kalungkutan ay diwata.
Sa mababang lugar naman ay maraming mga awiting bayan na umusbong tulad ng awit, kundiman, tagulaylay. Ang mga uri ng awit ay kuwentong awitin tulad ng mga awiting pandulaan, awit sa mga inuman atbp. Marami sa mga awit kundiman ang maririnig pa rin sa kasalukuyan ngunit ang kumakanta ay pawang matatanda. Halimbawa ay maikling kwento.
Mga Alamat at Mito • Si Irago at Ang Binata • Ang Alamat ng Birheng Penafrancia • Ang Alamat ng Iriga • Ang Alamat ng Albay • Ang Alamat ng Buhi • Ang Alamat ng Bulkang Mayon Kwentong Bayan • Kung ang mga Tagalog ay may Juan Tanga at Tamad ang mga taga Rehiyon V, ay may Juan Osong. Siya ay tamad din subalit siya ay tuso, napakatakaw at Ubod ng lakas. • Ang Magsasaka at Ang Pari • Ang Salbaheng Anak • Ang Tamad na Asawa
EPIKONG IBALON Matandang Kasaysayan ng Ibalon ang panahong nasasaklaw ng matandang kasaysayan ng kabikulan ay nagsimula noong sinauna hanggang sa pagdating ng mga kastila na si Juan Salcedo noong 1573. Ibalon o Ibalnon ang naging tawag ng mga Kastila sa pook na ito at sa pangalang ito naunang nakilala ang lupain ng mga sinaunang Bikolano.
KATANGIAN NG EPIKONG IBALON Ito ay binubuo ng sampung saknong na may apat na taludtod ang bawat saknong. Ang sukat ay ladindalawang pantig ang bawat taludtod. Ito ay isinalin ni Fr. Jose Castano sa kastila.
Ang ikalawang bahagi naman ay ang awit ni kadugnung na naglalaman at naglalahad ng mga pangyayaring naganap noong matagal na panahon. Iling – isang ibong laganap sa kabikulan at kung inaalagaan ay maaaring turuang bumigkas ng ilang salita. KADUGNUNG- mangaawit at matalinong makata at sa kahilingan ni Iling ay inawit niya ang epiko. Siya ay nagsasalaysay ng epiko kay Fr. Jose Castano.
Mga Manunulat ng Rehiyon V • Aguilar, Celendonio V. • Alejandra, Clemente B. • Arce, Alejo Guadalupe • Arrieta, Nicolas Serrano • Bobis, Merlinda Carullo • Fuentabella, Manuel • Perfecto, Mariano • Salazar, Antonio Bufete • Manalang, Gloria Angela
Philippine Poetry •Yellow Moon •To A Lost One •Brutal •The Hand of The Enemy