Tài liệu so sánh một số mô hình phát triển chương trình giáo dục như Tyler, Alexander và Lewis, Taba, Olivia, đồng thời đề xuất ứng dụng vào phát triển chương trình môn Khoa học tự nhiên trong giáo dục phổ thông năm 2018 ở Việt Nam. Mỗi mô hình có quy trình và bước xây dựng riêng, nhấn mạnh vai trò của giáo viên và mục tiêu học tập, đồng thời chỉ ra những ưu điểm và nhược điểm của từng mô hình. Tài liệu cũng phân tích các điểm tương đồng và khác biệt giữa các mô hình này.

1. CHỦ ĐỀ 3:SO SÁNH CÁC MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN CHƯƠNG
TRÌNH (TYLER,ALEXANDER VÀ LEWIS,TABA,OLIVIA).
ÁP DỤNG VÀO THỰC TIỄN: CÓ THỂ VẬN DỤNG MÔ HÌNH
NÀO TRONG THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH MÔN
KHTN TRONG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
Ở VIỆT NAM.
NHÓM 8
Giảng viên: Thái Hoài Minh

2. STT HỌ VÀ TÊN MSSV
1 Nguyễn Minh Khôi (Nhóm trưởng) 46.01.401.105
2 Nguyễn Kim Thành 46.01.401.240
3 Nguyễn Ngọc Diễm Phương 46.01.401.203
4 Nguyễn Ngọc Phương Thanh 46.01.401.237
5 Đặng Phan Tú My 46.01.401.148
6 Hà Kiều Anh 46.01.401.013
THÀNH VIÊN CỦA NHÓM 8

3. 1.MÔ HÌNH TYLER
a. Tác giả
-Mô hình của Tyler được nhà giáo dục
người Mỹ Ralph W. Tyler phát triển vào
năm 1949

4. Lựa chọn giảng
dạy
B1 B3
Sắp xếp nội dung Đánh giá
B4 B6
Phân tích nhu cầu Xác định mục tiêu
giảng dạy
B2
Thực hiện nội dung
B5
b)Quan điểm xây dựng chương trình
- Khi thiết kế mô hình Tyler cần dựa vào 6 bước chính:

5. c)Quy trình và các bước xây dựng mô hình
- Dựa trên 6 bước
Bước 1: Phân tích nhu cầu:
Xử lý các tình huống
Thống kê dữ liệu đánh giá học sinh
Bước 2: Xác định mục tiêu giảng dạy:
Xác định rõ mục tiêu giáo dục
cụ thể
Xác định kiến thức, kỹ năng
và thái độ

6. c)Quy Trình và các bước xây dựng mô hình
- Dựa trên 6 bước
Bước 3: Lựa chọn giảng dạy
Xây dựng nội dung chương trình
Chọn phương pháp, kỹ thuật
giảng dạy phù hợp với mục tiêu và
nội dung đó.
Bước 4: Sắp xếp nội dung Logic và có kế hoạch
Phát triển tài liệu giảng dạy, sách giáo
trình, và tài liệu tham khảo

7. c)Quy Trình và các bước xây dựng mô hình
- Dựa trên 6 bước
Bước 5: Thực hiện nội dung
Tương tác với học sinh, tạo môi
trường học tập tích cực
Luôn lấy học sinh là trung tâm
Bước 6: Đánh giá
Phương pháp đánh giá đa dạng để đo lường
mức độ đạt được của học sinh đối với mục
tiêu giáo dục
Đánh giá hiệu quả của chương trình bằng cách
thu thập phản hồi từ giáo viên, học sinh, và
phụ huynh.

8. Mô hình xây dựng chương trình học của Ralph Tyler (mở rộng)

9. d) Ưu và nhược điểm của mô hình Tyler
Ưu điểm
- Mục tiêu rõ ràng
- Kế hoạch hóa: khuyến khích việc xây dựng kế hoạch
học tập dựa trên mục tiêu.
- Phân loại mục tiêu: phân loại mục tiêu thành các loại
khác nhau
Nhược điểm
- Tập trung quá mức vào nội dung: Mô hình này có thể
dẫn đến tập trung quá nhiều vào việc xác định nội dung
học tập và bỏ qua phần quá trình học tập và phương
pháp dạy học.

10. 2.MÔ HÌNH ALEXANDER
VÀ LEWIS
a)Tác giả:
- Mô hình Alexander và Lewis là sự kết hợp
giữa 2 mô hình Alexander và mô hình Lewis.
Mô hình Alexander được thiết kế bởi
Alexander M.William. Mô hình Lewis được
thiết kế bởi William Arthur Lewis.

11. b) Quan điểm xây dựng mô hình:
Chương trình là “Một kế hoạch cung cấp tập hợp các
cơ hội học tập để mọi người được giáo dục”
- Kế hoạch chương trình không được xem như là một tài liệu duy nhất
“Nhiều kế hoạch nhỏ hơn cho các phần cụ thể của chương trình học”.

13. c) Quy trình và các bước xây dựng mô hình
- Gồm 4 bước:
1) Xác định
mục đích,
mục tiêu:
3) Thực hiện
chương trình
(tổ chức
giảng dạy)
2) Thiết kế
chương
trình
4) Đánh
giá chương
trình

14. c) Quy Trình và các bước xây dựng mô hình
1) Xác định mục đích, mục tiêu:
- Xác định rõ các mục đích giáo dục chính và mục tiêu cụ thể.
Phân loại tập hợp các mục đích rộng thành 4 lĩnh vực
• Phát triển cá nhân
• Năng lực xã hội
• Các kĩ năng học tập tiếp tục
• Sự chuyên môn hóa

15. c) Quy trình và các bước xây dựng mô hình
2) Thiết kế chương trình:
- Nhiệm vụ của giáo viên là xây dựng các kế hoạch giảng dạy chi tiết.
3) Thực hiện chương trình (tổ chức giảng dạy)
- Giáo viên có trách nhiệm đưa ra lựa chọn các chiến lược, phương pháp
dạy học.

16. c) Quy trình và các bước xây dựng mô hình
4) Đánh giá chương trình:
Giáo viên và nhà hoạch định chương trình tham gia vào việc đánh giá với
rất nhiều kĩ thuật đánh giá khác nhau.
Xác định sự tiến bộ, sự tăng trưởng.
Thông qua quá trình đánh giá quyết định các mục đích của nhà trường và
mục tiêu của giảng dạy

17. d) Ưu điểm của mô hình Alexander,Lewis
- Tập trung phát triển kỹ năng chuyên môn và phương pháp giảng dạy.
- Đề cao vai trò của giáo viên.
-Nhấn mạnh về sự linh hoạt trong việc thiết kế chương trình học.
- Đề cao vai trò của việc đánh giá và theo dõi tiến trình học tập cung cấp phản
hồi liên tục và điều chỉnh chương trình học.

18. e) Nhược điểm của mô hình alexander,lewis
- Khả năng triển khai: Đòi hỏi sự tập trung và đầu tư lớn về thời gian và tài nguyên
- Phát triển kiến thức cơ bản: Môi trường học tập tùy chỉnh dẫn đến việc bỏ qua
hoặc chậm phát triển kiến thức cơ bản.
- Đánh giá và tiêu chuẩn hóa: Gây khó khăn trong việc đánh giá và so sánh tiến
trình học tập
- Cần sự đầu tư lớn từ giáo viên
- Thời gian và tài nguyên: Phụ thuộc vào bối cảnh cụ thể và khả năng triển khai của
từng hệ thống giáo dục.

19. 3.Mô hình Olivia
a) Tác giả
Peter F. Oliva, một nhà phát triển chương trình
giảng dạy xuất sắc, đã nổi tiếng trong lĩnh vực
khoa học chương trình giảng dạy.
Sinh ngày 31 tháng 8 năm 1922, ông Peter F.
Oliva qua đời vào ngày 28 tháng 6 năm 2012.

20. 02
Toàn diện,
khái quát các
thành phần
03
Mối quan hệ
thành phần
đảm bảo logic
và hệ thống
04
Bật rõ mối quan hệ
giữa chương trình
(xây dựng) và việc
giảng dạy
01
Đơn giản, dễ
hiểu
b)Quan điểm xây dựng mô hình
- Đảm bảo 4 tiêu chí

21. c)Quy trình và các bước xây dựng mô hình.
- Có 12 thành phần. Xuất phát từ việc xác định nhu cầu nói chung và nhu cầu xã hội .
Mô hình xây dựng chương trình P.F.Oliva

22. c)Quy trình và các bước xây dựng mô hình.
- Dựa vào 4 tiêu chí trên, đề xuất xây dựng mô hình chương trình học 12
thành phần và được thể hiện theo 17 bước sau:
1. Nhu cầu chung người học
2. Nhu cầu chung xã hội
3. Trình bày triết lí và mục đích
giáo dục
4. Nhu cầu đối tượng người học
5. Nhu cầu xã hội của cộng đồng
6. Nhu cầu của môn học

23. c)Quy trình và các bước xây dựng mô hình.
- Dựa vào 4 tiêu chí trên, đề xuất xây dựng mô hình chương trình học 12
thành phần và được thể hiện theo 17 bước sau:
7. Mục tiêu chung môn học.
8. Mục tiêu cụ thể môn học.
9. Sắp xếp &thực hiện CT (nội dung
phù hợp với mục tiêu)
10. Mục đích giảng dạy
11. Mục tiêu giảng dạy cụ thể
12. Lựa chọn chiến lược

24. c)Quy trình và các bước xây dựng mô hình.
- Dựa vào 4 tiêu chí trên, đề xuất xây dựng mô hình chương trình học 12
thành phần và được thể hiện theo 17 bước sau:
13. Đề xuất các kĩ năng đánh giá
14. Thực hiện chiến lược
15. Lựa chọn kĩ thuật đánh giá sau cùng
16. Đánh giá cải tiến thành phần
17. Đánh giá và cải tiến CT

25. d) Ưu và nhược điểm của mô hình Olivia
Ưu điểm Nhược điểm
- Sự lồng ghép, kết hợp, không
tách rời giữa quá trình xây dựng và
quá trình triển khai/ giảng dạy
- Thể hiện sự toàn diện, GV có thể
theo dõi và thực hiện một cách dễ
dàng
- Thông quan tuyến phản hồi, phải
thay đổi, chỉnh sửa, bổ sung, cập
nhật và điều chình liên tục
Tốn nhiều thời gian,công sức để
hoàn thành từng bước các công
đoạn

26. 5.MÔ HÌNH TABA
a) Tác giả
Hilda Taba (7 tháng 12 năm 1902 – 6
tháng 7 năm 1967) là một kiến trúc sư,
nhà lý luận chương trình giảng dạy, nhà
cải cách chương trình giảng dạy và nhà
giáo đào tạo giáo viên

27. b) Quan điểm xây dựng mô hình
Taba ủng hộ phương pháp quy
nạp bắt đầu từ điều cụ thể và tiến
đến xây dựng một thiết kế chung

28. c) Quy Trình và các bước xây dựng mô hình
1) Đưa ra các đơn vị thử
nghiệm tiêu biểu
2) Kiểm tra các đơn vị
thực nghiệm.
4) Phát triển khuôn khổ.
5) Áp dụng và phổ biến các
đơn vị mới.

29. c)Quy trình và các bước xây dựng mô hình
a. Chẩn đoán nhu cầu
b. Hình thành các mục
tiêu.
c. Lựa chọn nội dung.
h. Xác định điều cần đánh
giá cùng các phương
pháp và phương tiện
i. Kiểm tra sự cân đối và
trình tự
d. Sắp xếp nội dung.
e. Lựa chọn các kinh
nghiệm học tập (lựa chọn
phương pháp dạy học).
g. Sắp xếp các kinh nghiệm
học tập
1) Đưa ra các đơn vị thử nghiệm tiêu biểu
- Gồm 8 bước khi đưa ra các đơn vị thử nghiệm:

30. - Các đơn vị thử nghiệm được sửa đổi nhằm phù hợp với những nhu cầu và
khả năng khác nhau của HS, với các nguồn lực sẵn có và các phong cách
giảng dạy khác nhau để chương trình học có thể thích hợp với tất cả các loại
lớp học.
3) Sửa chữa và củng cố.
2) Kiểm tra các đơn vị thực nghiệm.
- Các đơn vị thử nghiệm phải được kiểm tra “để thiết lập tính hiệu lực và
tính có thể giảng dạy được của chúng, và để đặt ra các giới hạn cao hơn
hay thấp hơn đối với các khả năng được yêu cầu”.

31. 5) Áp dụng và phổ biến các đơn vị mới.
- Đào tạo GV đưa các đơn vị
dạy học vào hoạt động trong
các lớp học của mình một cách
hiệu quả.
Sơ đồ mô tả mô hình phát triển chương trình học của Taba

32. d) Ưu điểm của mô hình Taba
o Mô hình khai thác các kỹ năng tư duy bậc cao.
o Xây dựng các kỹ năng như suy luận, tổng hợp và tóm tắt.
o Những học sinh giỏi (có năng khiếu) sẽ có thể phát triển mạnh
nhờ có cơ hội khám phá các câu hỏi có nhiều câu trả lời.
o Câu hỏi mang tính chất mở, không giới hạn câu trả lời đúng hay
sai
.

33. d) Ưu điểm của mô hình Taba
o Học sinh sẽ hợp tác làm việc với nhau để xây dựng kỹ năng nghe và
nói.
o Giáo viên nắm rõ về nhu cầu của học sinh.
o Lấy người học làm trung tâm.
o Giáo viên trực tiếp thiết kế chương trình học

34. e) Nhược điểm của mô hình Taba
o Có thể khó khăn đối với một số học sinh trong việc tiếp cận khía
cạnh mở của mô hình.
o Nếu không có định hướng rõ ràng, giáo viên có thể khó lập kế
hoạch và chuẩn bị các câu hỏi cho lộ trình học tập của học sinh.
o Khó áp dụng cho một số nội dung học tập, vì vậy nội dung dạy học
phải được lựa chọn một cách có chọn lọc.

35. e) Nhược điểm của mô hình Taba
o Giáo viên chưa hiểu rõ mối liên hệ giữa nội dung, hoạt động, phương
pháp giảng dạy và đánh giá có thể khó áp dụng mô hình này trong
việc phát triển chương trình học.
o Các giáo viên phải cập nhật kiến thức mới liên tục.

36. e) Nhược điểm của mô hình Taba
o Giáo viên sẽ cần phải xem lại bài giảng thường xuyên hơn (để đánh giá
và chỉnh sửa).
o Khó áp dụng cho lớp học không đồng nhất (có sự chênh lệch lớn về
trình độ và nhu cầu trong cùng 1 lớp học).
o Các nhà phát triển chương trình khác thích xem xét các khía cạnh
chung của chương trình trước khi tiến tới các chi tiết cụ thể.

37. SO SÁNH CÁC MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH
(TYLER,ALEXANDER VÀ LEWIS,TABA,OLIVIA).
1. Điểm giống nhau
- Đều đưa ra các mô hình để xây dựng chương trình đào tạo.
- Người thực hiện chương trình đều là giáo viên.
- Các mô hình đều
được xây dựng dựa
trên 5 thành tố:
Mục tiêu đào tạo.
Thời gian đào tạo.
Nội dung đào tạo.
Cách thực hiện: hình thức,
phương tiện, ...
Cách kiểm tra đánh giá
kết quả của hoạt động.

38. 2.Điểm khác nhau
Tyler
Alexander,
Lewis
Oliva Taba
Quan
điểm
Theo phép diễn
dịch, tiến hành
từ cái tổng quát:
nhu cầu đến
mục tiêu.
Theo phương
pháp diễn dịch:
Bắt đầu từ mục
đích giáo dục
chính và các mục
tiêu cụ thể.
Theo phương
pháp diễn dịch:
mô hình cần
đảm bảo các
tiêu chí nhất
định.
Theo phéo quy
nạp: thử nghiệm
chương trình cụ
thể đến thiết kế
chung
Người
thiết kế
chương
trình
Nhà thiết kế
chương trình
Nhà thiết kế
chương trình
Nhà thiết kế
chương trình
Nhà thiết kế
chương trình
Giáo viên

39. 2.Điểm khác nhau
Tyler
Alexander,
Lewis
Olivia Taba
Quy trình
Phác hoạ các
bước cụ thể tiến
hành xây dựng
chương trình
(6 bước)
Lên sơ đồ các
thành phần của quá
trình xây dựng
chương trình (giai
đoạn hoạch định)
(4 bước)
Hoạch định +
triển khai chương
trình
(17 bước)
Phác hoạ các
bước cụ thể tiến
hành xây dựng
chương trình
(Triển khai
chương trình)
(5 bước)
Bước đầu
tiên thực
hiện
Phân tích nhu cầu
để xây dựng mục
tiêu tổng quát, qua
hai bức màn xây
dựng mục tiêu cụ
thể.
Xác định mục đích,
mục tiêu muốn đạt
được.
Khảo sát nhu cầu
xã hội, người học,
môn học, ngành
học  xác định
mục đích, mục
tiêu
Xây dựng
chương trình thực
nghiệm (chỉ đề
cập đến mục
đích, không đề
cập mục tiêu)

40. 2.Điểm khác nhau
Tyler
Alexander,Lewi
s
Olivia Taba
Sự đánh
giá hiệu
quả học
tập
Có (bước 6) Có (bước 4)
Có (thành phần
XII, XI)
Có (bước 2),
sau đó sửa
chữa chương
trình cho phù
hợp.
Sự đánh
giá giáo
viên
Không Không
Có (thành phần
số XI): đánh giá
giảng dạy
Không
Xây dựng
Dựa vào mục
tiêu
Dựa vào mục
tiêu
Dựa vào mục
tiêu
Từ chương
trình thử
nghiệm

41. [1] Studocu,“Một vài mô hình phát triển chương trình”. Truy cập ngày 08/09/2023 tại:
https://www.studocu.com/vn/document/dai-hoc-su-pham-ha-noi/tam-li-hoc-giao-duc/mot-vai-mo-hinh-
phat-trien-chuong-trinh/47412975
[2] Academia.edu,“Các mô hình xây dựng chương trình giáo dục”. Truy cập ngày 08/09/2023 tại:
https://www.academia.edu/34722379/C%C3%81C_M%C3%94_H%C3%8CNH_X%C3%82Y_D_NG_C
H_NG_TR%C3%8CNH_GI%C3%81O_D_C
[3] Nguyễn Đức Chính và Vũ Lan Hương (2015). Phát triển chương trình giáo dục. NXB Giáo dục
[4]ResarchGate, Oliva Model in Malaysian Logistics Curriculum: A Conceptual Framework Paper,Truy
cập ngày 07/09/2023
https://www.researchgate.net/publication/314887007_Oliva_Model_in_Malaysian_Logistics_Curriculu
m_A_Conceptual_Framework_Paper
TÀI LIỆU THAM KHẢO

42. CREDITS: This presentation template was created by Slidesgo,
including icons by Flaticon, and infographics & images by Freepik