Presentatie agrarische avond Kollumerland

1. Frank Verhoeven
INNOVEREN
met boerenverstand
FRANK VERHOEVEN

2. Inhoud
- Wie en wat is Boerenverstand
- Duurzame melk: wat is het?
Innovaties:
- Kringloopwijzer
- Boer en Bunder
- De CONO stal

3. Verstand van het platteland!

4. Boerenverstand
werken aan praktische duurzaamheid!

5. Zo verkopen we de melk

6. Wat is duurzame melk?
Blije koeien: Koe Kompas Blije aarde: Kringloop Kompas
Blije boeren: Boer Kompas

7. Wat is duurzame melk?

8. Natura 2000 (provinciaal)
Wet Ammoniak & Veehouderij (provinciaal –
gemeentelijk)
Kader Richtlijn Water (waterschap)
Nitraatrichtlijn (Europees, landelijk)
BGM (besluit gebruik meststoffen,
landelijk)
Besluit milieu (> 200 melkkoeien)
Besluit landbouw milieubeheer
Besluit huisvesting/maatlat Duurzame
Melkveehouderij
NEC-richtlijn (gemeente, NH3)
Schoon & zuinig convenant
IPPC (klimaat,landelijk)
Overheid regelt ook “blije aarde”
GLB
Verplicht 7% braakleggen
Verplicht wisselteelt
Verplicht permanent grasland

9. N input dierlijke mest (kg N/ha)

10. Realiteit: voerprijzen stijgen
€ 5
€ 10
€ 15
€ 20
€ 25
€ 30
PrijsA-brokper100kgbijlevering8tonbulk
A-brok 1992 - 2015
Hoogste maandprijs
Jaargemiddelde
Laagste maandprijs
Bron: LEI

11. Sojaprijzen stijgen
€ 0
€ 100
€ 200
€ 300
€ 400
€ 500
€ 600
Sojaschroot/pellets,inlands44-45%per100kg
Soja 1992 - 2015
Hoogste maandprijs
Jaargemiddelde
Laagste maandprijs
Linear (Jaargemiddelde)
Bron: LEI

12. De melkprijs?
€ 15
€ 20
€ 25
€ 30
€ 35
€ 40
€ 45
€ 50
€ 55
Melkprijsineuroper100kg
Melkprijs 1992 - 2015
Hoogste maandprijs
Jaargemiddelde
Laagste maandprijs
Quotum
verruiming
Bron: LEI

13. Centraal voor “blije aarde”
Kringlooplandbouw!

14. Stikstof in balans – Cijfers van 100 Friese melkveebedrijven
tonen belang bodembenutting. (1998)
Verhoeven, F.P.M., Van Der Made, G.J.M.H., Van Bruchem, J.
Het begon in de Friese Wouden (1998)
Veeteelt,april1998

15. Waar zit de winst?
24-38%
63-140%

16. Hoeveel vreet de
koe van eigen land?
Hoeveel gras-
en maïs word
er geoogst?
Bemesten
voor wat er
is gegroeid
GEGROEID
BEMEST
BENUT
?
Wat komt er van dat (dure) land?

17. 40% uit eigen voer
80% van de eiwit-
behoefte veestapel
gedekt vanuit eigen
voer
Intensiteit (kg melk/hectare)
%eiwitvaneigenbodem
Waar is winst te halen?

18. Kringloopwijzer
www.mijnkringloopwijzer.nl
Poging: één model voor blije aarde

19. De kringloopwijzer

20. De kringloopwijzer

21. 100 kg
51% van de bedrijven heeft in 2015 een BEP voordeel
gem. BEP: 83 kg/ha
norm 2015: 82 kg/ha
Gemiddeld klopt alles
Fosfaatonttrekking(kgP/ha)
Intensiteit (kg melk/ha)

22. Benutting
eigen voer
Benutting mest
Rantsoen efficientie
Bodem
De uitdagingen in de kringloop

23. De benutting van mest
Water over mest: nog een hogere NH3 emissie
Wel een hogere benutting van de N uit drijfmest!

24. De bodem

25. De bodem

26. Wat komt er vanaf?

27. Het idee was goed !
Voert 3000 koeien! 2500 ha 1e snede

28. Bodemanalyses

30. De bodemconditie
MijnBodemconditie: Bedrijfsmeting
Wil je de BodemConditieScore online uitrekenen?Ga dan naar www.mijnbodemconditie.nl
1
2
4
3
N
1 Gegevens Bedrijf
Naam Bedrijf
Plaats
Datum
Naam uitvoerder
1 2 3 4 5 6 7 8
Perceel/volgnummer [1]
Oppervlakte (ha) [1]
Positie bodemkuilen /GPS coord. W
/GPS coord. NBodemtype [2]
Gewascode [3]
[1] Zie gecomnineerde opgave gewassen Ministerie EZ[2] 1 = Zware Klei 2 = Lichte Klei 3 = Zwak Lemig Zand 4 = St erk Lemig Zand 5 = Veen
[3] 259 = mais rotatie, 259c = mais continue, 266 = tijdelijk gr as (<6 jaar), 265 = permanent
2 Bodemanalyse
1 2 3 4 5 6 7 8
Zuurgraad (pH) [4]
Organische Stof (%) [4]
[4] Zie bodemanalyse perceel, indien aanwezig
3 Bodem Conditie Score (BCS)
[score x wegingsfactor]
Wegingsfactor 1 2 3 4 5 6 7 8
1 Zuurgraad (pH)
22 Bodemstructuur
33 Regenwormen
34 Aantal gekleurde vlekken 25 Beworteling
36 Kleur
27 Ploegzool
38 Gewasbedekking
2
Totaal BCS
Score: (0 = onvoldoende, 1 = matig, 2 = goed)
4 Aanvullende waarnemingen 1 2 3 4 5 6 7 8
Vochtigheid
Plasvorming
Scheuren
Spoorvorming/vertrapping
Beoordeling: (0 = geen, 1 = matig, 2 = veel)
5 Resultaten
0
8
16
24
32
Score:
Verdeel de scores over de meetlat
Slecht Onvoldoende Matig
Goed Zeer Goed
6 Opmerkingen

34. www.boerenbunder.nl
www.boerenbunder.nl

36. Hoe kan de bouw van een nieuwe
stal maximaal meerwaarde bieden?
voor boer, koe, omgeving,
… en de sector?
Tot slot: de stal!

37. Innovatie (en investeringen)
beperken zich tot NH3

38. Duurzaamheid niet te zien!

39. De samenleving denkt

40. Rapport Alders: Voldoen aan de wet is niet genoeg.
Maatschappij beoordeeld op hoger gestelde maatlat
Een ander deel denkt

41. bedankt voor uw aandacht
www.boerenverstand.nl
Maak duurzaamheid leuk en nuttig!
PAS op voor dier, fosfaat -en ammoniak-
normen maar zet de bodem en innovatie
centraal!