DUURZAAM KRINGLOOP BOERENTransparantie en belonen voor goede prestaties ir. Frank Verhoeven Boerenverstand Consultancy Presentatie 6 oktober 2010 www.duurzaamboerblijven.nl
2.
Over Frank Verhoeven1972 zoon van een melkveehouder (nabij Tilburg) 1997 afgestudeerd Veeteler Wageningen Universiteit 1998 universitair medewerker van Jaap van Bruchem 2000 projectleider mineralenproject Friese Wouden (WUR) 2004 Boerenverstand Consultancy ICCO/Nicaragua 2006 onderzoeker Louis Bolk Instituut 2007 opzet Boerenbox BV (pakketjes streekproducten) 2008 samenwerking Boerenverstand + ETC + DMS duurzaam boer blijven associate leerstoelgroep Rurale Sociologie Wageningen Universiteit adviseur Caring Dairy programma CONO kaasmakers/Ben&Jerry’s
3.
Duurzaam Boer Blijvenprogramma’s Duurzaam boer blijven in Drenthe 2009-2013, bouwt voort op 8 jaar Bedreven Bedrijven Drenthe, gefinancierd door provincie Drenthe Duurzaam boer blijven in Utrechtse Waarde: Meer uit Minder 2008-2012, gefinancierd door provincie Utrecht Duurzaam Bodembeheer Gelderse vallei/Utrecht Oost 2007-2012, gefinancierd door provincies Utrecht en Gelderland + vervolg vanuit Vallei Horstee Duurzaam boer blijven in het Groene Hart/Utrecht West 2009-2011, programma medegefinancierd door gemeentes Reeuwijk en Bodegraven Duurzaam Boer Blijven in Achterhoek/Oost Nederland 2009-2011, financiering Nationaal Landschap de Graafschap en Achterhoek Duurzaam Boer blijven in Groningen 2009-2012, Westerkwartier en Humsterland Duurzaam Boer blijven in Noord Holland (met CONO) 2009-2011, optie bio plus invulling Caring Dairy programma via workshops Duurzaam Boer blijven in de Friese Wouden (praktijkproef bovengronds) 2009-2013, onderzoek voordelen bovengronds mestaanwenden op duurzaamheid Duurzaam Boer blijven rondom de Wadden (met FrieslandCampina) + Natuurhoeve + Wageningen UR Landbouw Centraal > 350 melkveehouders
Klara 34 Deoptimale koe, het optimale bemestingsniveau, het optimale grasland, etc. Mest: 123,92 kg N/jaar (Kracht)voer: Tarwe, soja, raap, etc. 1 ha hier + 1 ha elders Kunstmest: 225 kg N/ha 10.506 kg melk/jaar 3,82 % vet 3,44 % eiwit 22,3 ureum Methaan (CH 4 ) lachgas (N 2 )
Focus op bedrijfsoptimalisatie= focus op duurzame ontwikkeling Gezond bedrijf Happy people Gezonde koeien Happy cow Gezonde omgeving Happy planet
10.
Optelsom regels =geen kringloopoptimalisatie! Dit heeft ALLEMAAL met N, P en C te maken…. Minas was mooi systeem focus op bedrijfsoptimalisatie..minder verliezen! Al deze regels komen samen op het individuele bedrijf…DAAR Moet 1 consistente duurzame Lijn gekozen worden…. Verschillende overheden verschillende prioriteiten…geen Verantwoordelijkheid over het geheel…. Natura 2000 (provinciaal) Wet Ammoniak & Veehouderij (provinciaal – gemeentelijk) Kader Richtlijn Water (waterschap ) Nitraatrichtlijn (Europees, landelijk) BGM (besluit gebruik meststoffen, landelijk) Besluit milieu (> 200 melkkoeien) Besluit landbouw milieubeheer Besluit huisvesting/maatlat Duurzame Melkveehouderij NEC-richtlijn (gemeente, NH3) Natuurbeschermingswet Schoon&zuinig convenant IPPC (klimaat, landelijk) (geur, in mindere mate) flora & fauna plan
11.
Wat zijn degrote lijnen? - 90% gaat over N (stikstof), P (fosfor), C (koolstof) en € - Doel = meer uit minder halen (efficiëntie slag) - Schoon & zuinig Beter gebruik maken eigen hulpbronnen - Lagere kostprijs door beter boeren - Meer biodiversiteit realiseren - Slimme combinaties maken met agrarisch natuur- en weidevogelbeheer Enzoverder… Minas was mooi systeem focus op bedrijfsoptimalisatie..minder verliezen! Al deze regels komen samen op het individuele bedrijf…DAAR Moet 1 consistente duurzame Lijn gekozen worden…. Verschillende overheden verschillende prioriteiten…geen Verantwoordelijkheid over het geheel….
12.
90% gaat overN, P, C en € N P C € Aanvoer (kracht)voer N P C € Afvoer melk en vlees N P C € OVERSCHOT N P C € Aanvoer (kunst)mest
13.
Bedrijfseigen excretie (BEX)N en P Aanvoer (kracht)voer N en P Afvoer melk en vlees N en P Benutting eigen voer BEREKEND N en P excretie (BEX) Uitzonderingsregel in de mest-en mineralenwetgeving: De bedrijfsspecifieke excretie
14.
Bedrijfseigen ammoniakemissie (BEA)N en P Aanvoer (kracht)voer N en P Afvoer melk en vlees N en P Benutting eigen voer BEREKEND Ammoniakbeleid bepaalt in sterke mate de omvang van een melkveebedrijf, steeds meer tools om verliezen in beeld te brengen! N en P emissie (BEA)
15.
Bedrijfseigen nitraat uitspoeling(BEN) N Aanvoer (kracht)voer N Afvoer melk en vlees N OVERSCHOT N BEA (NH3) = N BODEMOVERSCHOT N emissie (BEA) N en P Aanvoer (kunst)mest
16.
Focus op debelangrijkste zaken: bodem, mest- en ruwvoerkwaliteit NETTO KVEM BENUTTING GRAS/MAIS BRUTO KVEM PRODUCTIE GRAS/MAIS INKUIL- EN OPSLAG VERLIEZEN VOERVERLIEZEN
Scoren op blijekoeien en blije aarde! KoeKompas KringloopKompas Vervanging PBB! Onderbouwing derogatie! CONO betaalt PREMIE voor duurzaamheid voor deelname, maar vanaf volgend jaar voor goede score op duurzaamheid.
22.
Zelfde quotum: 10ctwinst = INKOMEN! Blije boeren? prioriteit no. 1 is en blijft lage kosten!
maatschappelijke opgave: openhouden agrarisch kerngebied -hoe houden we graslanden, vitale landbouwbedrijven en dus klara in de wei?- .…er is meer nodig om de landbouw vitaal te houden BEDRIJF SKRACHT Versterken van de individuele bedrijven via de kringloopaanpak: milieuwinst boeken & kosten besparen Rapportcijfer Voer- en mest management Milieu- Score/Getuigschrift Milieu effect rapportage/ Duurzaamheids jaarverslag Duurzaamste boer van de streek
25.
SPOOR 1: BEDRIJF SKRACHT Lage kosten, minder verliezen, transparantie middels bedrijfscijfers, eventueel gecertificeerd maatschappelijke opgave: openhouden agrarisch kerngebied -hoe houden we graslanden, vitale landbouwbedrijven en dus klara in de wei?- SPOOR 2: GEBIED SKRACHT Transparantie bieden over behaalde milieuwinst geeft mogelijkheden voor beloning bovenwettelijke prestaties (gebiedsfondsen, etc.) en ruimte in regels Rapport management Milieu- score Milieu effect rapportage Duurzaamheids jaarverslag Duurzaamste boer van de streek
26.
SPOOR 1: BEDRIJF SKRACHT maatschappelijke opgave: openhouden agrarisch kerngebied -hoe houden we graslanden, vitale landbouwbedrijven en dus klara in de wei?- SPOOR 2: GEBIED SKRACHT Transparantie bieden over behaalde milieuwinst geeft mogelijkheden voor beloning voor bovenwettelijke prestaties (gebiedsfondsen, etc.) en ruimte in regels Rapport management Milieu- score Milieu effect rapportage Duurzaamheids jaarverslag Duurzaamste boer van de streek SPOOR 3: KETEN KRACHT Ondersteuning duurzame producten (toetjes, zuivel, kaas, etc.) onderbouwing marketing en meerwaarde in de markt creëren!
27.
KRINGLOOP-CERTIFICAAT/ MILIEUSCORE Transparantie& Certificering bedrijfsspecifieke milieuprestaties (indien nodig) SPOOR 1: BEDRIJF SKRACHT maatschappelijke opgave: openhouden agrarisch kerngebied -hoe houden we graslanden, vitale landbouwbedrijven en dus klara in de wei?- SPOOR 2: GEBIED SKRACHT SPOOR 3: KETEN KRACHT Rapport management Milieu- score Milieu effect rapportage Duurzaamheids jaarverslag Duurzaamste boer van de streek
28.
Tot slot: erliggen oplossingen! Duurzaamheid kan gemeten & geborgd worden; Studiegroepen garanderen proces van verduurzaming; Melkfabrieken betalen uit op duurzaamheid; Overheden geven ruimte en stimulansen om duurzame prestaties te belonen; Gebiedsfondsen betalen uit op duurzaamheid; Rabobank geeft rentekorting op duurzame prestaties; Bedrijven onderbouwen derogatie richting Brussel. > Maximale stimulansen om kringlopen te optimaliseren
