Postpartum Kanamada Yönetim
 
Postpartum kanama Tanım Geleneksel: Doğum sonrası 24 saatte genital yoldan 500 ml’den fazla kanama Hastayı semptomatik hale getiren ve/veya hipovolemi belirtilerine sebep olan kanama Primer postpartum kanama: Doğum-24 saat Sekonder postpartum kanama: 24 saat sonrası 6 (12 hf) haftaya kadar olan kanama
Postpartum kanama Tüm doğumların %2-11 Kantitatif kan kaybı ölçüldüğünde %20 Yaşamı tehdit edici kanama 1/1000 doğum Evrensel en önemli anne ölüm sebebidir Doğum sonu anne ölümlerinin %50’sinden sorumludur
Kan kaybının değerlendirilmesi Görsel Vakaların 1/3-1/2 sinde az değerlendirilir Hipotansiyon Hipertansif bozukluklarda maskelenir Tilt-test Yalancı pozitif ( Conduction anestezi) Yalancı negatif (gebelik hipervolemisi) Taşikardi İdrar akımı Perfüzyon yeterliliğini gösterir
Akut kan kaybının hematokrit üzerine etkisi ACOG: Antepartum-postpartum periodda %10 hematokrit değişikliği veya Eritrosit transfüzyon ihtiyacının hissedilmesi Değişiklik genelde 4 saat zaman alır Tam kompensasyon 24 saat de olur Damardan verilen sıvılar sonucu etkiler Peripartum hemokonsantrasyon (preeclampsi) sonucu etkiler
Doğum yöntemine bağlı ortalama kan kayıpları Vaginal doğum: 500 ml %5 kadında 1000 ml Sezeryan doğum: 1000 ml Mükerrer sezaryen: 1500 ml Acil sezeryan histerektomi: 3500 ml
Postpartum kanama etyolojisi Uterin atoni Anormal plasentasyon Travma Koagülasyon defektleri Uterin atoni vakaların % 75-90’nını oluşturur
Postpartum kanamayı önleme stratejisi Doğumun 3. evresini kısaltmak Bebek doğumu sonrası uterin kontraksiyonlar devam ettirilir Uterin atoniye bağlı kanama oranı azaltılır Kan kaybını önler
Doğumun 3. evresinin aktif yönetimi Erken kordon klemplenmesi  Kontrollü kordon çekilmesi Uterotonik ajan kullanımı Ön omuz doğduktan sonra oksitosin 20IU/1000ml İV infüzyon (laktatlı ringer solüsyonu)
Postpartum kanamanın sınıflandırılması Profound şok >40 >2400 4 Hipotansiyon Taşikardi Taşipne, cold clammy 30-35 1800-2100 3 İdrar akımı  Nabız kızı Solunum sayısı Postural hipotansiyon Nabız basıncında daralma 20-25 1200-1500 2 Action LINE minimal 15 500-1000 1 Alert LINE yok <10 <500 0 (normal kayıp) Klinik belirti ve bulgular Kan hacım kaybı (%) Hesaplanan kan kaybı (ml) Kanama derecesi
Postpartum kanamada ilk yapılacak işler YARDIM İSTEMEK Başebe Obstetrisyenleri çağırmak Anestezistleri çağırmak Personel’i alarma geçirmek Kan merkezi, ameliyathaneyi haberdar etmek İletişim ve kayıt için hemşire
Resüssitasyon 2 büyük kanül (14 gauge) Maske ile oksijen Ayaklar yükseğe kaldırılır Kan- laboratuar için (22 ml) Cross-match (6 Ü kan) Tam kan sayımı Pıhtılaşma taraması ( PT, APTT, Fibrinojen, D-dimer) Üre, elektrolit Saatlik idrar ölçümü Monitorizasyon  nabız, kan basıncı, oksijen satürasyonu Santral venöz yol
Hacim replasmanı Sıvı: Kristalloid 1000 cc her iki damar yolundan Kan: Hayatı tehdit edici kanamada gerekirse ORh(-) kan Taze donmuş plasma:  PT/APTT >1.5x normal Criyoprecipitate.  Fibrinojen < 1 gr/lt Platelet transfüzyonu:  Platelet < 50000/ml İlk saat kayıp sıvılar  yerine konur.
Sebebin tesbiti ve tedavisi Bimanuel uterus kompresyonu Plasentanın muayenesi  Alt genital yol travmasının onarımı Uterin atoni sebep olarak görülüyorsa Oksitosin 10 Ü yavaş İV injeksiyon Ergometrine 0.2 mg İM (60 saniyede İV infüzyon) Oksitosin 40ü/500ml -125ml/saat infüzyon Prostaglandin F2alfa 250 microgr İM Misoprostol 800-1000 mcg rectal
 
 
Tıbbi tedavi yetersiz Geleneksel Tedavi Yöntemi  Hipogastrik arter bağlanması Histerektomi
 
Tamponad Testi Condous G.S. 2003  Litotomi veya Lloyd Davies pozisyonu Anestezi altında muayene Vajinal, servikal laserasyon Uterin kavitede plasenta parçası ve pıhtı varlığı Koagülasyon çalışmaları Sengstaken-Blakmore özofagus kateteri 70-300 ml sıcak serum fizyolojik  Balon batından palpe edilinceye ve/veya servikal kanaldan görülünceye kadar şişirilir
Tamponad etki mekanizması Plasenta ayrılma yüzeylerine geçici baskı ile normal hemostatik mekanizmanın etkisi beklenir Uterin kavitede şişirilen balonun myometrial duvarı germesi sonucu myometrial kan akımının azalması sağlanır Inutero balonun myometrial duvara yaptığı baskı mekanik stimülasyonla myometrial kontraksiyon oluşturabilir
 
 
 
Tamponad testi için araçlar Sengstaken_blakemore özofagus tübü Foley kateter 24F Rush hydrostatic balon kateter Kondom Uterine packing
 
Rush balon kateter
 
 
 
 
 
Tamponad Testi Tamponad testi pozitif Serviks uteri veya kateter lümeninden kanama az veya yok İleri cerrahi tedaviye gerek yok Tamponad testi negatif  Serviks uteri veya kateter lümeninden kanama devam etmekte İleri cerrahi tedaviye gerek vardır
Tamponad Testi Pozitif En az 8 saat Oxytocin infüzyonu 40 U/500 ml I.V. Geniş spektrumlu antibiyotik 8-24 saat sonra balon kademeli olarak çekilir
Tamponad Testi G.S. Condous Obstet Gynecol 2003 16 postpartum kanama 10 Uterine atoni 4  Plasenta previa 1  Servikal laserasyon 1  Hematolojik durum 14 vakada test pozitif
Tamponad Testi Muhtemel komplikasyonlar Endometrium nekrozu Endometritis Skar ayrılması Kanamanın farkedilmemesi
Tamponad Asistan uygulayabilir Dakikalar içinde uygulanır Erken karar kan kaybını azaltır Aşağıdaki durumlarda medikal tedaviye üstündür Pl. Previa Multipl myomlu gebelik Pl. acreata Kanama kontrolü ile kan kaybı azalması yarar sağlar Cerrahi gereksinim olan vakalarda Ciddi koagülopatide-pıhtılaşma problemi çözülene kadar
Uterin packing 1950’li yıllarda terkedilmeye başlanmış İnfeksiyon sebebi olmak Kanamayı gizlemek 1980-90 da yeniden kullanım Düzgün sıkı packing için deneyim gerekir Devam eden kanamayı belirlemede geçikme Travma, infeksiyon riski
Balon Tamponad Kullanım Eşiği Düşürülerek Obstetrisyenin Bu Teknikle Uyuşması Sağlanmalı
Vaginal yoldan uterin arter ligasyonu Philippe H.J tarafından ilk kez uygulanmış HIV, Hepatitis B,C ile infekte bireylerde uygun değil 13 vakanın 12’sinde başarılı sonuç
 
 
 
 
 
Selektif arteryel embolizasyon 1979 da obstetric kanama için angiografik embolizasyon Cerrahi öncesi seçilecek prosedür Vital bulguları stabil persiste kanamalı hastalar işleme adaydır Gelatin sponge kullanılır %90-100 cevap
 
Uterin hemostatik sütür teknikleri B-Lynch Modifiye B-Lynch Hayman tekniği Hemostatic multipl square sutur Cho tekniği
B-Lynch sutürü Bamanuel uterin kompresyon ile sütürün başarı şansı değerlendirilir Uterin alt segment insizyonu yoksa yapılır Uterin kavite değerlendiriler Sütür uygun teknikle atılır
B-lynch sütür materyali 70 mm yuvarlak iğne 90 cm iplik Monocril. Poliglecaprone 25 monofilament Orijinal gerilim kuvveti 7. gün %60 14.gün %20 21.gün %0 Tam emilim 90/120 gün
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kompresyon sütürüne bağlı komplikasyonlar Pyometra Uterusun kısmi iskemik nekrozu Uterin kavitede sineşi Uterin nekroz
Kısmi iskemik uterus nekrozu
 
Arter Bağlanması Ortalama kan basıncı azalaır Arteryel pulzasyon ortadan kalkar Arteryel akım venöz akıma döner Damarda oluşan trombüs yerinde kalır
Arter bağlanması Bilateral uterin arter bağlanması Bilateral hipogastrik arter bağlanması Nabız basıncında %85 azalma Kan akımında %50 azalma Adım adım arter bağlanması Unilateral/bilateral uterin arter bağlanması Alt uterin damarların bağlanması (mesane mobilizasyonu) Unilateral/bilateral ovarian arter bağlanması 103 vakalık seride ilk 2 step’te vakaların %80’i cevap vermiş
 
 
 
 
 
Histerektomi En son çare gibi görünmektedir Alt uterin segment’te plasenta previa varlığında total histerektomi uygun Uterin atonide subtotal histerektomi yapılabilinir. Irlanda 1991-1997 tarihlerinde 48 acil histerektomi vakası: %48.9 Pl. accreta %29.8 Uterin atoni %8.5  Pl. Previa Primiparlarda (%69.2) uterin atoni Multiparlarda (%59.8) plasenta accreta
H.A.E.M.O.S.T.A.S.I.S H : Ask for help A : Assess (vital parameters, blood loss) and resussitate E : Establish etiology and check medication supply and availability of blood M : Massage uterus O : Oxytocin infusion, prostaglandins S : Shift to operating room, exclude retained products and trauma, bimanual compression T : Tamponade balloon, uterine packing A : Apply compression suture S : Systematic pelvic devascularization  I : İntervention radiologist, uterine arter embolization S : Subtotal or total hysterectomy
Teşekkürler!

Postpartum Kanama - www.jinekolojivegebelik.com

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    Postpartum kanama TanımGeleneksel: Doğum sonrası 24 saatte genital yoldan 500 ml’den fazla kanama Hastayı semptomatik hale getiren ve/veya hipovolemi belirtilerine sebep olan kanama Primer postpartum kanama: Doğum-24 saat Sekonder postpartum kanama: 24 saat sonrası 6 (12 hf) haftaya kadar olan kanama
  • 4.
    Postpartum kanama Tümdoğumların %2-11 Kantitatif kan kaybı ölçüldüğünde %20 Yaşamı tehdit edici kanama 1/1000 doğum Evrensel en önemli anne ölüm sebebidir Doğum sonu anne ölümlerinin %50’sinden sorumludur
  • 5.
    Kan kaybının değerlendirilmesiGörsel Vakaların 1/3-1/2 sinde az değerlendirilir Hipotansiyon Hipertansif bozukluklarda maskelenir Tilt-test Yalancı pozitif ( Conduction anestezi) Yalancı negatif (gebelik hipervolemisi) Taşikardi İdrar akımı Perfüzyon yeterliliğini gösterir
  • 6.
    Akut kan kaybınınhematokrit üzerine etkisi ACOG: Antepartum-postpartum periodda %10 hematokrit değişikliği veya Eritrosit transfüzyon ihtiyacının hissedilmesi Değişiklik genelde 4 saat zaman alır Tam kompensasyon 24 saat de olur Damardan verilen sıvılar sonucu etkiler Peripartum hemokonsantrasyon (preeclampsi) sonucu etkiler
  • 7.
    Doğum yöntemine bağlıortalama kan kayıpları Vaginal doğum: 500 ml %5 kadında 1000 ml Sezeryan doğum: 1000 ml Mükerrer sezaryen: 1500 ml Acil sezeryan histerektomi: 3500 ml
  • 8.
    Postpartum kanama etyolojisiUterin atoni Anormal plasentasyon Travma Koagülasyon defektleri Uterin atoni vakaların % 75-90’nını oluşturur
  • 9.
    Postpartum kanamayı önlemestratejisi Doğumun 3. evresini kısaltmak Bebek doğumu sonrası uterin kontraksiyonlar devam ettirilir Uterin atoniye bağlı kanama oranı azaltılır Kan kaybını önler
  • 10.
    Doğumun 3. evresininaktif yönetimi Erken kordon klemplenmesi Kontrollü kordon çekilmesi Uterotonik ajan kullanımı Ön omuz doğduktan sonra oksitosin 20IU/1000ml İV infüzyon (laktatlı ringer solüsyonu)
  • 11.
    Postpartum kanamanın sınıflandırılmasıProfound şok >40 >2400 4 Hipotansiyon Taşikardi Taşipne, cold clammy 30-35 1800-2100 3 İdrar akımı Nabız kızı Solunum sayısı Postural hipotansiyon Nabız basıncında daralma 20-25 1200-1500 2 Action LINE minimal 15 500-1000 1 Alert LINE yok <10 <500 0 (normal kayıp) Klinik belirti ve bulgular Kan hacım kaybı (%) Hesaplanan kan kaybı (ml) Kanama derecesi
  • 12.
    Postpartum kanamada ilkyapılacak işler YARDIM İSTEMEK Başebe Obstetrisyenleri çağırmak Anestezistleri çağırmak Personel’i alarma geçirmek Kan merkezi, ameliyathaneyi haberdar etmek İletişim ve kayıt için hemşire
  • 13.
    Resüssitasyon 2 büyükkanül (14 gauge) Maske ile oksijen Ayaklar yükseğe kaldırılır Kan- laboratuar için (22 ml) Cross-match (6 Ü kan) Tam kan sayımı Pıhtılaşma taraması ( PT, APTT, Fibrinojen, D-dimer) Üre, elektrolit Saatlik idrar ölçümü Monitorizasyon nabız, kan basıncı, oksijen satürasyonu Santral venöz yol
  • 14.
    Hacim replasmanı Sıvı:Kristalloid 1000 cc her iki damar yolundan Kan: Hayatı tehdit edici kanamada gerekirse ORh(-) kan Taze donmuş plasma: PT/APTT >1.5x normal Criyoprecipitate. Fibrinojen < 1 gr/lt Platelet transfüzyonu: Platelet < 50000/ml İlk saat kayıp sıvılar yerine konur.
  • 15.
    Sebebin tesbiti vetedavisi Bimanuel uterus kompresyonu Plasentanın muayenesi Alt genital yol travmasının onarımı Uterin atoni sebep olarak görülüyorsa Oksitosin 10 Ü yavaş İV injeksiyon Ergometrine 0.2 mg İM (60 saniyede İV infüzyon) Oksitosin 40ü/500ml -125ml/saat infüzyon Prostaglandin F2alfa 250 microgr İM Misoprostol 800-1000 mcg rectal
  • 16.
  • 17.
  • 18.
    Tıbbi tedavi yetersizGeleneksel Tedavi Yöntemi Hipogastrik arter bağlanması Histerektomi
  • 19.
  • 20.
    Tamponad Testi CondousG.S. 2003 Litotomi veya Lloyd Davies pozisyonu Anestezi altında muayene Vajinal, servikal laserasyon Uterin kavitede plasenta parçası ve pıhtı varlığı Koagülasyon çalışmaları Sengstaken-Blakmore özofagus kateteri 70-300 ml sıcak serum fizyolojik Balon batından palpe edilinceye ve/veya servikal kanaldan görülünceye kadar şişirilir
  • 21.
    Tamponad etki mekanizmasıPlasenta ayrılma yüzeylerine geçici baskı ile normal hemostatik mekanizmanın etkisi beklenir Uterin kavitede şişirilen balonun myometrial duvarı germesi sonucu myometrial kan akımının azalması sağlanır Inutero balonun myometrial duvara yaptığı baskı mekanik stimülasyonla myometrial kontraksiyon oluşturabilir
  • 22.
  • 23.
  • 24.
  • 25.
    Tamponad testi içinaraçlar Sengstaken_blakemore özofagus tübü Foley kateter 24F Rush hydrostatic balon kateter Kondom Uterine packing
  • 26.
  • 27.
  • 28.
  • 29.
  • 30.
  • 31.
  • 32.
  • 33.
    Tamponad Testi Tamponadtesti pozitif Serviks uteri veya kateter lümeninden kanama az veya yok İleri cerrahi tedaviye gerek yok Tamponad testi negatif Serviks uteri veya kateter lümeninden kanama devam etmekte İleri cerrahi tedaviye gerek vardır
  • 34.
    Tamponad Testi PozitifEn az 8 saat Oxytocin infüzyonu 40 U/500 ml I.V. Geniş spektrumlu antibiyotik 8-24 saat sonra balon kademeli olarak çekilir
  • 35.
    Tamponad Testi G.S.Condous Obstet Gynecol 2003 16 postpartum kanama 10 Uterine atoni 4 Plasenta previa 1 Servikal laserasyon 1 Hematolojik durum 14 vakada test pozitif
  • 36.
    Tamponad Testi Muhtemelkomplikasyonlar Endometrium nekrozu Endometritis Skar ayrılması Kanamanın farkedilmemesi
  • 37.
    Tamponad Asistan uygulayabilirDakikalar içinde uygulanır Erken karar kan kaybını azaltır Aşağıdaki durumlarda medikal tedaviye üstündür Pl. Previa Multipl myomlu gebelik Pl. acreata Kanama kontrolü ile kan kaybı azalması yarar sağlar Cerrahi gereksinim olan vakalarda Ciddi koagülopatide-pıhtılaşma problemi çözülene kadar
  • 38.
    Uterin packing 1950’liyıllarda terkedilmeye başlanmış İnfeksiyon sebebi olmak Kanamayı gizlemek 1980-90 da yeniden kullanım Düzgün sıkı packing için deneyim gerekir Devam eden kanamayı belirlemede geçikme Travma, infeksiyon riski
  • 39.
    Balon Tamponad KullanımEşiği Düşürülerek Obstetrisyenin Bu Teknikle Uyuşması Sağlanmalı
  • 40.
    Vaginal yoldan uterinarter ligasyonu Philippe H.J tarafından ilk kez uygulanmış HIV, Hepatitis B,C ile infekte bireylerde uygun değil 13 vakanın 12’sinde başarılı sonuç
  • 41.
  • 42.
  • 43.
  • 44.
  • 45.
  • 46.
    Selektif arteryel embolizasyon1979 da obstetric kanama için angiografik embolizasyon Cerrahi öncesi seçilecek prosedür Vital bulguları stabil persiste kanamalı hastalar işleme adaydır Gelatin sponge kullanılır %90-100 cevap
  • 47.
  • 48.
    Uterin hemostatik sütürteknikleri B-Lynch Modifiye B-Lynch Hayman tekniği Hemostatic multipl square sutur Cho tekniği
  • 49.
    B-Lynch sutürü Bamanueluterin kompresyon ile sütürün başarı şansı değerlendirilir Uterin alt segment insizyonu yoksa yapılır Uterin kavite değerlendiriler Sütür uygun teknikle atılır
  • 50.
    B-lynch sütür materyali70 mm yuvarlak iğne 90 cm iplik Monocril. Poliglecaprone 25 monofilament Orijinal gerilim kuvveti 7. gün %60 14.gün %20 21.gün %0 Tam emilim 90/120 gün
  • 51.
  • 52.
  • 53.
  • 54.
  • 55.
  • 56.
  • 57.
  • 58.
  • 59.
  • 60.
  • 61.
  • 62.
    Kompresyon sütürüne bağlıkomplikasyonlar Pyometra Uterusun kısmi iskemik nekrozu Uterin kavitede sineşi Uterin nekroz
  • 63.
  • 64.
  • 65.
    Arter Bağlanması Ortalamakan basıncı azalaır Arteryel pulzasyon ortadan kalkar Arteryel akım venöz akıma döner Damarda oluşan trombüs yerinde kalır
  • 66.
    Arter bağlanması Bilateraluterin arter bağlanması Bilateral hipogastrik arter bağlanması Nabız basıncında %85 azalma Kan akımında %50 azalma Adım adım arter bağlanması Unilateral/bilateral uterin arter bağlanması Alt uterin damarların bağlanması (mesane mobilizasyonu) Unilateral/bilateral ovarian arter bağlanması 103 vakalık seride ilk 2 step’te vakaların %80’i cevap vermiş
  • 67.
  • 68.
  • 69.
  • 70.
  • 71.
  • 72.
    Histerektomi En sonçare gibi görünmektedir Alt uterin segment’te plasenta previa varlığında total histerektomi uygun Uterin atonide subtotal histerektomi yapılabilinir. Irlanda 1991-1997 tarihlerinde 48 acil histerektomi vakası: %48.9 Pl. accreta %29.8 Uterin atoni %8.5 Pl. Previa Primiparlarda (%69.2) uterin atoni Multiparlarda (%59.8) plasenta accreta
  • 73.
    H.A.E.M.O.S.T.A.S.I.S H :Ask for help A : Assess (vital parameters, blood loss) and resussitate E : Establish etiology and check medication supply and availability of blood M : Massage uterus O : Oxytocin infusion, prostaglandins S : Shift to operating room, exclude retained products and trauma, bimanual compression T : Tamponade balloon, uterine packing A : Apply compression suture S : Systematic pelvic devascularization I : İntervention radiologist, uterine arter embolization S : Subtotal or total hysterectomy
  • 74.