A planificación lingüística

1. TEMA 1
O conflito lingüístico: a planificación lingüística

2. 1. Bilingüismo
1. Bilingüismo individual1. Bilingüismo individual
Capacidade que ten unha
persoa para falar dúas
linguas.
Trátase dun feito individual
que atinxe á
psicolingüística
Capacidade que ten unha
persoa para falar dúas
linguas.
Trátase dun feito individual
que atinxe á
psicolingüística
2. Bilingüismo social2. Bilingüismo social
Sociedade bilingüe é aquela en que se
empregan dúas linguas diferentes
como medio de comunicación, sendo
unha boa parte da poboación bilingüe.
O bilingüismo social non é estable
senón que comporta desequilibrios e
tensións, e por isto se fala de
diglosia e de conflito lingüístico.
Sociedade bilingüe é aquela en que se
empregan dúas linguas diferentes
como medio de comunicación, sendo
unha boa parte da poboación bilingüe.
O bilingüismo social non é estable
senón que comporta desequilibrios e
tensións, e por isto se fala de
diglosia e de conflito lingüístico.
3. Bilingüismo territorial3. Bilingüismo territorial3. Bilingüismo territorial3. Bilingüismo territorial
Dáse nun territorio dividido en varias zonas
con linguas diferentes.
Bélxica: a rexión de Flandres, ten o flamengo
(neerlandés) como lingua oficial e outra,
Valonia, o francés.
Dáse nun territorio dividido en varias zonas
con linguas diferentes.
Bélxica: a rexión de Flandres, ten o flamengo
(neerlandés) como lingua oficial e outra,
Valonia, o francés.

3. 2. Diglosia
Relación estable entre dúas
variedades lingüísticas
internas dunha mesma
lingua, a chamada
“variedade alta” e a
“variedade baixa”, e que se
sitúan nunha distribución
funcional de usos (usos
formais vs. usos informais)
Ferguson, 1959Ferguson, 1959
Relación estable entre dúas
variedades lingüísticas
internas dunha mesma
lingua, a chamada
“variedade alta” e a
“variedade baixa”, e que se
sitúan nunha distribución
funcional de usos (usos
formais vs. usos informais)
Ferguson, 1959Ferguson, 1959
Fenómeno social (colectivo
non individual) que se
caracteriza pola utilización
de dúas linguas nunha
mesma sociedade.
Presenta unha distribución
funcional (lingua
A=prestixio e lingua
B=usos informais.)
A LB xeralmente é a
autóctona.
J. Fishman, 1960
Fenómeno social (colectivo
non individual) que se
caracteriza pola utilización
de dúas linguas nunha
mesma sociedade.
Presenta unha distribución
funcional (lingua
A=prestixio e lingua
B=usos informais.)
A LB xeralmente é a
autóctona.
J. Fishman, 1960

4. 2.1. Causas da diglosia
Movementos migratorios
Procesos de expansión territorial.
Comunidade con lingua propia (Lingua A) invade o territorio doutra comunidade
tamén con lingua propia (Lingua B)
Comunidade con lingua propia (Lingua A) invade o territorio doutra comunidade
tamén con lingua propia (Lingua B)
Fases:
A lingua A adquire unha posición de prestixio con respecto á lingua B e é adoptada
pola elite da comunidade B
A lingua A adquire unha posición de prestixio con respecto á lingua B e é adoptada
pola elite da comunidade B
As relacións entre as dúas comunidades establécense na lingua A. Os falantes da
lingua B vense obrigados a aprender a lingua A.
As relacións entre as dúas comunidades establécense na lingua A. Os falantes da
lingua B vense obrigados a aprender a lingua A.
A lingua B queda restrinxida para os usos informais.A lingua B queda restrinxida para os usos informais.
Desaparición da lingua B, de non existir unha reacción social e política.Desaparición da lingua B, de non existir unha reacción social e política.

5. 2.2. Consecuencias da diglosia
1. Restricción de usos1. Restricción de usos
da Lingua Bda Lingua B
1. Restricción de usos1. Restricción de usos
da Lingua Bda Lingua B
2.I2.Interferencias lingüísticasnterferencias lingüísticas2.I2.Interferencias lingüísticasnterferencias lingüísticas
3. Prexuízos
lingüísticos

6. 3.Conflito lingüístico
Intento natural de calquera lingua de converterse en instrumento válido para
resolver todas as situacións comunicativas que se lle poden presentar á súa
comunidade de falantes.
SAÍDASSAÍDASSAÍDASSAÍDAS
SUBSTITUCIÓNSUBSTITUCIÓNSUBSTITUCIÓNSUBSTITUCIÓN
NORMALIZACIÓNNORMALIZACIÓNNORMALIZACIÓNNORMALIZACIÓN
ampliarampliar
ámbitos deámbitos de
usouso
ampliarampliar
ámbitos deámbitos de
usouso
aumento doaumento do
número denúmero de
falantesfalantes
aumento doaumento do
número denúmero de
falantesfalantes
aumentar prestixioaumentar prestixioaumentar prestixioaumentar prestixio
Sistema educativoSistema educativo
AdministraciónAdministración
Medios deMedios de
comunicacióncomunicación
LiteraturaLiteratura
OcioOcio
Sistema educativoSistema educativo
AdministraciónAdministración
Medios deMedios de
comunicacióncomunicación
LiteraturaLiteratura
OcioOcio
ferramentas

7. 4. A planificación
DO STATUSDO STATUS
(NORMALIZACIÓN)(NORMALIZACIÓN)
DO STATUSDO STATUS
(NORMALIZACIÓN)(NORMALIZACIÓN)
DO CORPUSDO CORPUS
(NORMATIVIZACIÓN)(NORMATIVIZACIÓN)
DO CORPUSDO CORPUS
(NORMATIVIZACIÓN)(NORMATIVIZACIÓN)
AumentoAumento
número denúmero de
falantesfalantes
AumentoAumento
número denúmero de
falantesfalantes
ElaboraciónElaboración
variedade estándarvariedade estándar
ElaboraciónElaboración
variedade estándarvariedade estándar
ExtensiónExtensión
de usos ede usos e
funciónsfuncións
ExtensiónExtensión
de usos ede usos e
funciónsfuncións
ModernizaciModernizaci
ón do léxicoón do léxico
ModernizaciModernizaci
ón do léxicoón do léxico

8. A normativización
Fixación dunha ortografíaFixación dunha ortografíaFixación dunha ortografíaFixación dunha ortografía
Escolla dunha variedadeEscolla dunha variedade
estándarestándar
Escolla dunha variedadeEscolla dunha variedade
estándarestándar
Elaboración de dicionariosElaboración de dicionariosElaboración de dicionariosElaboración de dicionarios

9. Procesos de construción do estándar
Popularizante (séc.
XIX)
Galego literario, achegado á
oralidade
Enxebrizante (séc. XX
até 1936)
Criterio purista que pecha o
galego á influencia do
castelán.
Proteestandar
(anos 40 até 70)
Proceso de depuración de
castelanismos e vulgarismos
Estándar Tendencias enfrontadas

10. Propostas para a elaboración do estándar
1981 Apróbase o Estatuto de Autonomía
1981 Apróbase o Estatuto de Autonomía
AutonomistaAutonomistaAutonomistaAutonomista
- Consideran o galego unha
lingua independente.
- Fonte o galego oral.
- 1982: Normas ortográficas
e morfolóxicas do idioma.
ILG e RAG
ReintegracionistaReintegracionistaReintegracionistaReintegracionista
-Achegamento ao portugués.
- Estudo crítico das Normas
ortográficas e morfolóxicas do
idioma galego (1983) AGAL
MínimosMínimosMínimosMínimos
1980: Orientacións para a
escrita do noso idioma. AS-PG
2003: Mínimos e oficial.

11. Estado actual
Lei Valentín Paz Andrade, 2015Lei Valentín Paz Andrade, 2015 para
o aproveitamento da lingua
portuguesa e vínculos coa
lusofonía.
Lei Valentín Paz Andrade, 2015Lei Valentín Paz Andrade, 2015 para
o aproveitamento da lingua
portuguesa e vínculos coa
lusofonía.
Academia Galega da Lingua portuguesaAcademia Galega da Lingua portuguesa
(AGLP)(AGLP)
Academia Galega da Lingua portuguesaAcademia Galega da Lingua portuguesa
(AGLP)(AGLP)
- Inclusión de voces galegas na- Inclusión de voces galegas na
gramática portuguesagramática portuguesa
-Priberam (aceptou 500 termos)-Priberam (aceptou 500 termos)