Workshop waarbij CE Ondernemerschap vertaald wordt naar het leerproces. Omdat voor het MBO een aantal leertheorieën kenmerkend zijn worden deze aangestipt. Nadien wordt er gecheckt of de invulling aansluit bij de optimale leeromgeving. Info? Mail: a.wonnink@live.nl

2. Voorstellen: Arnoud Droogh
ex-ondernemer
docent
onderwijsontwikkelaar Opleiding: Praktijk
zzp: eens een ondernemer met bijscholingen
blijft een ondernemer Hobby: Ondernemen
Lesideeën
Omzetten naar
en het format van de
database
‘Elobase’
leerwensen (en nu ook in
boekenvorm)
vanuit docenten(teams)

3. Naam: Wonnink
Voorstellen Voornaam: Arnoud
Leeftijd: 42
Hobby's:
Muziek, Computers,
Internet, films kijken
Opleidingen:
LBO
MBO
HBO (Docenten opleiding)
HBO Master (MLI > bezig)
Beroep:
Ex-Verkoper
Ex-Ondernemer
Docent

4. Oude presentatie
Aantrekkelijkheid van de computer

5. Aantrekkelijkheid van de computer

6. Aantrekkelijkheid van de computer

7. Teaching

8. Teaching
Learning

9. “Als je begrijpt wat ik bedoel mijn jonge vriend”

10. deze workshop…
geen antwoorden…

11. wel tools om (later) te gebruiken

12. … een ontstoken vuur(tje)

13. Aanleiding

14. Aanleiding ²
Onderwijsraad:
De docent moet binnen het beroepsgerichte
onderwijs in staat zijn om krachtige
leeromgevingen te ontwerpen waarbinnen
leerlingen competenties kunnen ontwikkelen.
Rapport: Goed opgeleide leraren voor het (voorbereidend) middelbaar Beroepsonderwijs.
Uitgave van de Onderwijsraad, Den Haag, april 2011.

15. Wat is “leren”
Krachtige leeromgeving
Wat is het leerproces
Leertheorieën
Aan het werk…

16. Wie zijn onze studenten?

17. De wereld draait door… en
De gemiddelde leeftijd van docenten in het mbo is met 0,7 jaar gestegen
van 48,3 jaar in 2006 tot 49 jaar in 2010

18. • filmpje

20. Wat is leren?

21. Wat is leren?
Bij volwaardig leren gaat het om het daadwerkelijk
verwerven van kennis, inzicht en vaardigheden en wel
op zo'n manier dat de gedragsmogelijkheden wordt
uitgebreid.
(Lodewijks, 1993; Zuylen & Simons, 1997).

22. Eisen voor volwaardig leren
• Duurzaam
• Flexibel
• Functioneel
• Betekenisvol
• Generaliseerbaar
• Toepassings- of gebruiksgericht
Simons en Lodewijks (1999); Zie Hoofdstuk 2.1

23. Yeah!!

24. Onderwijs dat

25. Leerplan
plaats
Curriculair spinnenweb (Van den Akker, 2003)

26. Mijn visie…

27. Dit is een ondernemer…

28. Dit is een ondernemer…

29. CE doel en kader workshop…
Enkele kwaliteiten van ondernemerschap:
Doelgericht werken, zelfstandigheid, innovatief
vermogen en commercieel denken…

30. Ondernemerschap en het onderwijs

31. Zijn meerdere wegen naar Rome

32. Tja… andere ROC’s

33. Leren is maatwerk…

34. Uitvoering van ondernemerschap
in leeromgeving

35. Voorwaarden krachtige leeromgeving
• Compleet en rijk zijn;
• Uitnodigen tot activiteit;
• Realistisch zijn of ten minste ergens naar
verwijzen;
• Modellen bevatten en voorzien in coaching;
• Navigatie langzamerhand overlaten aan de
lerende; en
• Systematisch het besef van eigen bekwaamheid
bij de deelnemer ontwikkelen
Lodewijks (1993); Zie Hoofdstuk 4.1

36. Voorwaarden krachtige leeromgeving
Even parkeren hoor…
Komen jullie later op terug

37. Leeractiviteiten CE vormgeven?

38. • Whatever…
• Het doel is: leuk leren!
• Vraag: hoe verloopt dit leren = leerproces

42. Wat is “leren”
Krachtige leeromgeving
Wat is het leerproces
Leertheorieën
Aan het werk…

45. 1. Doelen stellen 2. Uitvoeren van leergedrag 3. Testen of doel bereikt 4. Feedback/beloning
is
doelen kiezen leerstrategie kiezen vaststellen (meten) terugkoppeling naar
subdoelen planning maken van leerresultaat leerdoel
bepalen motivatie in stand houden beoordelen of doel terugkoppeling naar
voorkennis leerstrategie in de gaten is behaald strategie
mobiliseren houden waarde van jezelf belonen
haalbaarheid tijd inschatten leerresultaat
van doelen tijd bewaken beoordelen
inschatten herstelmaatregelen oorzaken van falen
aan de gang nemen of slagen bepalen
gaan tussentijds testen en
relevantie van toetsen
het doel bepalen
jezelf motiveren
Reguleren van het leren
De vijfde component zorgt voor de verbinding van en afstemming tussen de andere componenten tijdens het
gehele leerproces en daarnaast als het ware de bedrading naar toekomstige leersituaties en –processen.
Figuur 4.1: Voorbeelden van reguleren per component van het leerproces (Zuylen & Simons, 1997) (zie Hoofdstuk 2.2)

47. https://www.youtube.com/watch?v=nGrgqLZoHkA

48. Er bestaan verschillende modellen en theorieën
die dit leerproces versterken:
- Blended Learning (hoofdstuk 1)
- Sociaal-constructivisme (Hoofdstuk 3.1)
- Motivatietheorie (Hoofdstuk 3.3)
- Zone van de naaste ontwikkeling (Hoofdstuk 3.4)
- Taxonomie van Bloom (Hoofdstuk 3.5)
- Het geven van feedback (Hoofdstuk 3.6)
… maar er zijn er meer…. (mag u zelf invullen)

49. Even mijn punt maken…

50. Hoezo? boeken vs computer?

51. Hoezo?

54. Waar hebben we het over?
Wat onthouden mensen…
10% van wat we lezen
20% van wat we horen
30% van wat we zien
50% van wat we horen en zien
70% van wat we met anderen bespreken
80% van wat we evalueren en nabespreken
90% van wat we anderen uitleggen
Bron:http://www.leren.nl/cursus/leren_en_studeren/didactiek/werkvormen.htm
David A Sousa: How the Brain Learns

55. Blended Learning
• Combinatie van e-learning en traditioneel leren
• Combinatie van online leren en face-to-face
onderwijs
• Combinatie van media
• Combinatie van leeromgevingen
• Combinatie van leertheoretische
uitgangspunten
• Combinatie van soorten leerdoelen
• Combinatie van didactische strategieën
Oliver & Trigwell (2005)

56. Hoezo…

57. Waar leren studenten?

58. Waar leren studenten?

59. Integratie van jongerendomeinen in het onderwijs
Buiten
h a
b a) Straat
c b) Internet
f c) Sport
g d) Thuis
e) Uitgaan
e d f) Familie
g) Games
School h) Etcetera
Boek: Hoe Het Leren Stroomt = How Learning Flows (Kleijne & Van Lier)

60. We aren’t in the ‘teaching business’,
rather we are in the ‘learning business’.

61. Vandeput, De Gruyter en Tambuyser (2011)

63. Motivatietheorie
Positief veranderresultaat
Intrinsieke motivatie
Optimale ontwikkeling
Autonomie Competentie Relaties
Ryan en Deci (2000)

64. Hiërarchieën van leerniveau’s
Creëren
Evalueren
Analyseren
Toepassen in
onbekende situaties
Toepassen in bekende
situaties
Begrijpen
Onthouden/herkennen
Gebaseerd op Bloom (1956)

65. Zone van de naaste ontwikkeling
Duur van de opleiding
Mate van zelfsturing
Oriëntatiefase Hoofdfase Examenfase

66. Feedback geven
De kracht van feedback:
Feedback is informatie die je krijgt over iets wat je doet.
Er onderscheiden zich vier niveaus waarop feedback gegeven kan worden:
Taakgericht: Procesgericht: Op zelf-regulatie Op de persoon
gericht: zelf gericht:
‘Doordat je je ‘Je moet je in
inleiding met het vervolg eerst ‘Lees de
een pakkend breder volgende keer je
voorbeeld bent oriënteren op antwoorden op
begonnen, is het een onderwerp, de toets eerst
boeiender voordat je een nog een keer
geworden om te hoofdvraag door, ook al ben ‘Wat ben je toch
lezen.’ formuleert.’ je het zat. een slim kind!’
‘The power of feedback’ Hattie en Timperly (2007)

67. Er zijn meer theorieën die
het leerproces versterken

69. Geen methode, geen roosters, geen beperkingen…

70. Inrichting CE Ondernemerschap
De inrichting van het leerproces aan de hand van de volgende vragen:
• Hoe zou je het examenonderdeel vorm willen geven voor de
leerling zodat hij het zinvol vindt.
• Zou je dit aanbieden via face to face onderwijs, via een ELO of een
mix van beide?
• Kun je aangeven waarom?
• Welke leermiddelen of hulpbronnen zou je bij deze vorm willen
gebruiken?
• Wat voor soort feedback zou je aan leerlingen willen geven bij dit
onderdeel?
• Zou je dit via face to face onderwijs, via een ELO of mix van beiden
willen doen? Kun je aangeven waarom?
• Welke middelen zou je bij deze vorm willen gebruiken?
• 5 groepen (per examenonderdeel)
• 10 minuten

72. Oh ja…. De Parkeerplaats

73. Krachtige leeromgeving
• Compleet en rijk zijn;
• Uitnodigen tot activiteit;
• Realistisch zijn of ten minste ergens naar
verwijzen;
• Modellen bevatten en voorzien in coaching;
• Navigatie langzamerhand overlaten aan de
lerende; en
• Systematisch het besef van eigen bekwaamheid
bij de deelnemer ontwikkelen

74. Check of de invulling aan
deze eisen voldoet
Of…

75. ..hoe zit het met uw onderwijspraktijk?

76. ..deze workshop
Nogmaals geen hapklare brokken

77. Wel een