1. ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI Yrd. Doç. Dr. Abdullah ŞAHİN

2. SUNU İÇERİĞİ I. BÖLÜM EĞİTİM, ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE BİLGİ TOPLUMU II. BÖLÜM EĞİTİMDE KULLANILAN TEKNOLOJİK ARAÇ-GEREÇLER III. BÖLÜM EĞİTİMDE BİLGİSAYAR KULLANIMI IV. BÖLÜM İNTERNET V. BÖLÜM EĞİTİMDE MATERYAL GELİŞTİRME

3. I. BÖLÜM EĞİTİM-ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE BİLGİ TOPLUMU

4. Günümüz toplumlarının kültürel yapısında çok hızlı bir değişim ve dönüşüm yaşanmaktadır. Yeni gelen çağ "bilgi çağı" yeni yapılanan toplum da "bilgi toplumu" olarak nitelendirilmektedir. Bilgi Toplumu, Teknoloji ve Eğitim

5. Bilgi toplumuyla meydana gelen bilimsel ve teknolojik gelişmeler, günümüzün eğitilmiş insan imajını da değiştirmektedir. Kitle iletişim araçlarının gelişmesiyle dünyanın herhangi bir yerinde meydana gelen bir olay artık her toplumdaki insanları yakından ilgilendirmektedir.

6. Hepimizin bildiği gibi, günümüzde en büyük güç bilgidir ve bilgi gücüne sahip olan toplumlar daha yaratıcı özgür ve girişimci olmaktadırlar.

7. Bilgi toplumu, bireyin ve bireysel yeteneklerin esas olduğu bir toplumdur. Bilgi toplumuna geçişte başarılı olunması için bireyde istenilen yeteneklerin geliştirilmesi şarttır.

8. Bilgi toplumunun temel özelliklerinden biri de, bilgi teknolojisi sayesinde bilgi üretiminin önem kazanmasıdır. Bilgi, bilimsel yöntem ve süreçler dahilinde işlenip elde edilmektedir.

9. Bilgi ve teknoloji, toplumun yapısında büyük yapısal değişmelere neden olmuştur. Toplumda teknolojiler ve yeni buluşların artmasıyla yaşam seviyesinde de önemli derecede olumlu gelişmeler sağlanmıştır

10. Bilgi toplumuyla ortaya çıkan bilimsel gelişmeler beraberinde büyük bilgi artışını da meydana getirmiştir. Bilimsel ve teknolojik gelişmelerden dolayı hızla artan bilgi miktarı, toplumsal ve bireysel yaşamı etkilediği gibi eğitimi de etkilemiştir.

11. Eğitim kurumlarında öğrenimini sürdüren her birey, toplum içinde insanlarla ilişki kuracağı, bir meslek sahibi olup grubun içinde çalışacağı, iş başarma zorunda olacağı ve benzeri sosyal zorluluklarla her zaman karşı karşıya kalacağı için, okulda bunları yapabilecek, başarabilecek temellere sahip olmalıdır .

12. Ülkeler, eğitim sistemlerini bilgi toplumunun gereklerine göre şekillendirmeye çalışmaktadırlar. Bir ülkenin bilgi toplumunu oluşturacak bireyler, eğitim sisteminden yetişecek kişilerdir.

13. Bilgi toplumundaki eğitimcilerin görevi, sadece öğrencilere bilgi aktarmak olmamalı, bilgi teknolojisi sayesinde onların bağımsız öğrenmelerine ve evrensel kültürü tanımalarına da imkân vermelidir.

14. Bilgi teknolojileri kullanılarak öğretme-öğrenme süreçlerinde yeni gelişmeler sağlanıp, yeni metot ve teknikler denenmektedir. Yeni teknolojilerden etkilenen eğitim sistemi aynı zamanda bu teknolojilerin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasında da rol oynamaktadır.

15. Yeni Teknolojik Gelişmeler ve Bilgiye Erişim Bulunduğumuz çağın en büyük özelliği sürekli yeni teknolojilerin üretilmesi ve bu teknolojilerin toplum yaşamını önemli ölçüde etkilemesidir.

16. Günümüzde bilgiye sahip olmak önemli bir güç haline gelmiştir. Toplumlarda bilgiye sahip olmak için yoğun bir çalışma ve mücadele yaşanmaktadır.

17. Toplumda bunların yaşanması bilgi teknolojisinin kullanılmasıyla yakından ilgilidir. Bilgi teknolojisinin kullanımı; bilgisayarlar, televizyonlar, telekonferans, etkileşimli videolar, sayısal kütüphaneler, uydular, internet ve multimedya gibi değişik araç ve ortamlarda yapılmaktadır

18. Bilgi teknolojileri; bilimsel araştırmalarda, eğitimde, tıpta, ekonomide, basın-yayında, müzikte, yönetimde v.b toplumsal yaşamın bütün alanlarında etkili bir şekilde kullanılmaktadır.

19. Bilgi toplumuyla önem kazanan bilgi faktörü, toplumları her alanda buna yönlendirmiş, özellikle çalışan kesimin belli bir kısmı bilgi üretimi ve kalkınmayla ilgili alanlara kaydırılmıştır. Bu hızlı toplumsal değişim, toplumdaki bireylerin bu değişime ayak uydurmalarını zorunlu kılmıştır.

20. Bilginin çoğalması, istenilen bilgiye daha hızlı ulaşma ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu nedenle bilgi toplumunun en önemli aracı olan bilgisayarı bilmek, bilgi yığınları arasından istenilen bilgiye ulaşmayı kolaylaştıracaktır.

21. Yine bilgi iletişimi bilgisayarlar vasıtasıyla internet ortamında elektronik haberleşme (e-mail) ile yapılabilmektedir.

22. Eğitim Teknolojisi Eğitim teknolojisi çeşitli şekillerde ifade edilmektedir:

23. Bir anlayışa göre eğitim teknolojisi; Daha etkili bir öğretim için insan-teknoloji etkileşiminde öğretim araçlarının etkinliğini koordine eden, çevresel faktörleri kontrol altında bulunduran teori ile uygulamanın birleştiği, eğitim yöntemlerinin sürekli geliştirildiği, uygulamalı olarak bilimsel araştırmalarla geliştirilmiş bir disiplindir.

24. Diğer bir anlayışa göre de eğitim teknolojisi; Öğretme-öğrenme sürecini en iyi şekilde plânlayıp gerçekleştirmek ve değerlendirmek amacıyla yapılan sistematik bir yaklaşımdır.

25. Her iki yaklaşımdan da anlaşılacağı üzere eğitim teknolojisinin asıl amacı eğitimde öğretme-öğrenme sürecine etkinlik kazandırmak için araçlarla yapılan plânlama, uygulama ve değerlendirmeler bütünüdür.

26. Geleneksel eğitim sistemlerinde öğrenmenin, çoğu zaman bilgilerin ezberlenmesi şeklinde gerçekleştirildiğini, bilginin öğrenen için anlamlı olup olmadığının pek önemsenmediğini, bilgilerin bir liste biçiminde verildiğini, okutulan çoğu ders kitaplarına bakarak görebiliriz.

27. Geleneksel öğrenme yaklaşımında öğrencinin çok şey düşünmesi yorumlaması beklenemez. Böyle bir öğretme-öğrenme sürecinde öğretmenin rolü, öğrencilerin neyi bilmeleri gerektiğini anlatmak ve istendiği zaman tekrarlamaları için öğrencilerin okuyacakları yeri göstermektir.

28. Öğretimin, geleneksel metotların olumsuzluklarından kurtarılması amacıyla eğitim teknolojilerinden faydalanılabilir.

29. Yapılan bazı araştırmalar, bazı öğretmenlerin öğretim teknolojilerinin sınıfta kendilerinin yerini alacağı endişesini taşıdıklarını ortaya koymaktadır. Oysa bu araçların, ne kadar modern olursa olsun, öğretmenin yerini almaları mümkün değildir.

30. Bu araçları kullanmadaki amaç, öğretmenin yerini aldırmak veya öğretmenlerle araçları rekabet ettirmek değil, tersine öğretmenlere yardımcı olmaktır.

31. Eğitimde Teknoloji Kullanımı ve Eğitim Öğretim Süreçlerine Katkıları Eğitim teknolojisinin bütün unsurları eğitim ortamına etkinlik kazandıran unsurlardır.

32. Eğitim teknolojisi temelde iki görevi yerine getirmeyi amaçlamaktadır. 1- Öğretmeni destekleme 2- Öğrenmeyi gerçekleştirme

33. Eğitim teknolojisi; konuyu daha iyi sunma, öğrenmeye açıklılık getirme, gözlem olanaklarını artırma ve öğrencinin birkaç duyu organına bir anda hitap etme fırsatları yaratarak öğretmene sınıf içerisinde yardımcı olmaktadır

34. Okullarda kullanılan bütün teknolojik araçlardan istenilen verimi almak için şunların yapılması gerekir; Okuldaki herkesin bilgi teknolojilerinin kullanımı ile ilgili aynı görüş ve istekte olması, Öğretmenlerin bilgi teknolojilerinin kullanılmasıyla ilgili yeterli bilgi sahibi olması,

35. Bilgi teknolojileri aracılığıyla kullanılacak öğrenme materyallerinin çeşitliliği, zenginliği ve niteliğinin yeterli seviyede olması, Sürekli gelişen teknoloji ile ilgili, devamlı eğitim ve teknik desteğin sağlanması.

36. Öğrencinin öğretme-öğrenme sürecine aktif katılmadığı, bu süreçte edilgen olduğu öğretim yöntemleri artık terk edilmektedir.

37. Günümüz koşullarında eğitimcilerin amaçlarından birisi de öğrencinin öğretme-öğrenme sürecine aktif olarak katılımını sağlamak olmuştur. Bu amaç da büyük oranda eğitimde kullanılan teknolojiler yoluyla gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır.

38. Öğretim süreçlerinde dersin ve işlenecek konunun amacına uygun olarak kullanılan öğretim teknolojileri ve basit materyallerin öğrenme-öğretme süreçlerine olan katkılarından bazılarını şunlardır:

39. Sınıfa getirilmesi imkansız veya zor olan, olay, olgu ve nesnelere kolay ulaşım sağlayarak, bunların sınıfta sergilenmesini sağlarlar. Birçok duyu organına hitap ettikleri için, öğrencinin dikkatini çeker, öğrenmenin daha kolay oluşmasını sağlarlar.

40. Bilgileri somutlaştırdıkları için daha kalıcı öğrenmeyi gerçekleştirirler. Birden çok kaynağa başvurma imkanı sağlarlar. Az zamanda çok şeyler öğrenilmesine imkan tanırlar.

41. Öğretim Teknolojilerinden Yararlanmanın Genel Amaçları Eğitim öğretim süreçlerinde teknolojik araç-gereçlerden faydalanmanın genel amaçlarını şöyle sıralayabiliriz:

42. Zamandan ve sözden tasarruf sağlama. Belli bir fikrin göz önünde canlandırılmasını sağlama. Karmaşık fikirleri basite indirgeyerek açıklama. İşlemleri basitleştirme.

43. Öğrencilerin ilgi ve dikkatlerini artırma. Öğrenme arzusunu geliştirme. Öğrenilecek konu üzerinde istenildiği kadar pratik yapma.

44. II. BÖLÜM EĞİTİMDE KULLANILAN TEKNOLOJİK ARAÇ-GEREÇLER

45. TELEVİZYON Televizyon, belli bir merkezdeki ses, görüntü ve her türlü veriyi başka merkezlere ulaştıran bir veri aktarım aracıdır.

46. Televizyon, etkili ve vazgeçilmez bir eğitim ortamı olma özelliğine sahiptir. Televizyon, görsel ve işitsel araç olarak eğitimde önemli işlevleri gerçekleştirmektedir.

47. Televizyonun Eğitim Öğretime Katkıları Televizyonla, sınıfa getirilemeyecek bir çok olgu ve olayları sınıf ortamına canlı bir şekilde getirerek öğrencilerimize aktarabiliriz. Televizyon derse heyecan katar, öğrencilerin derse olan ilgi ve dikkatlerini artırabilir. Televizyon öğrencilerde öğrenme isteğini, sürekliliği ve hareketliliği artırır.

48. Televizyonla öğrenmede güdüleme (motivasyonu) daha üst seviyede gerçekleşebilir. Televizyon tutumların gelişmesini,değişmesini kolay ve çabuk sağlayan bir araçtır. Video ile birlikte kullanıldığı zaman tekrar etme özelliği sayesinde, önemli yerler istenildiği kadar tekrar edilebilir.

49. Kalabalık sınıflarda yapılan eğitim öğretimde, başarının düşmesini engeller. Televizyon öğrencilerin dikkat ve ilgisini daha fazla çekerek öğretmenin sınıfa daha kolay hakim olmasını sağlar.

50. VİDEO Video; hem göze hem kulağa hitap eden elektro-mekanik bir araçtır. Video ile görüntü ve ses aynı anda verilir hem bir bilgi deposu hem de göstericidir. Video tek başına ve de diğer teknolojik araçlarla birlikte kullanılabilir.

51. Videonun Eğitim Öğretimdeki Yeri ve Önemi Bilgi verilişinde ses, görüntü ve renk kullanıldığı için öğrenmeyi kolaylaştırır. Öğrenmeyi somutlaştırır. Video ile öğrenilenler daha kalıcı olabilir.

52. Öğretim zamanını kısaltır, tekrar etme, konular üzerinde konuşma imkanı sağlar. Öğrencilerin konulara karşı tepkisi gözlenebilir. Grup öğretiminde etkili kullanılır.

53. RADYO İnsan grupları arasında iletişimi sağlayan elektronik bir araçtır. Radyonun bir kitle iletişim aracı olarak haber verme,

54. Radyonun Eğitim Öğretimdeki Yeri ve Önemi Eğitime yönelik hazırlanan programlar, ders saatinde takip edilerek dinlenebilir. Aynı anda büyük gruplara eğitim vermek için kullanılabilecek bir teknolojidir.

55. Radyo programlarında her türden müzik ve eğitim aracı kullanılabilir. Teybe kaydedilerek istenildiği zaman kullanılabilir. Öğrencilerin iyi bir dinleyici olmasına imkan tanıyarak teşvik edebilir.

56. TEYP Her türlü sesin kaydedilip istenildiği zaman kullanıldığı elektronik bir araçtır.

57. Teybin Eğitim Öğretimdeki Önemi Sınıfa getirilmesi imkansız olan varlık yada olayların sesleri kaydedilerek sınıf ortamında dinlenebilir. Müzik derslerinde etkin bir şekilde kullanılabilir.

58. Öğrencilerin girişimcilik yönünün gelişmesine katkıda bulunur. Çeşitli sesler ilkokul çağındaki çocuklara dinletilerek çocukların hayal güçleri geliştirilebilir.

59. KAMERA Hareketli veya duran varlıkları, olayları, sesleri elektriksel ve mekanik sistemlerle kaydedip saklayan elektronik cihazlara kamera denir.

60. Kameranın Eğitim Öğretimdeki Önemi Sınıfa getirilmesi mümkün olmayan konular, kamera ile renkli ve hareketli olarak çekilerek sınıfa getirilebilir. İlköğretimde öğrencilere çevrenin tanıtımında etkili kullanılabilir.

61. Öğrencilere çekim ile ilgili görev verilerek, kendilerine güvenmeleri ve estetik duygularını geliştirmeleri sağlanabilir. Öğrenci davranışları ile ilgili olumlu ve olumsuz senaryolar yazılıp çekilerek, öğrenciler daha olumlu davranmaya teşvik edilebilir.

62. ETKİLEŞİMLİ (İNTERACTİVE) VİDEO Etkileşimli video (interaktive video), bilgisayar, video ve video adaptör box`un birleştirilmesinden oluşan güçlü bir iletişim sistemidir. Etkileşimli video sistemin unsurları şunlardır: 1- Video adaptör 2- Video 3- Bilgisayar

63. Etkileşimli Videonun Eğitim Öğretimdeki Önemi Sistem kişisel eğitimde çok etkilidir. Kullanıcı bilgisayar girdi birimleri ile sisteme soru sorabilir. Kullanıcı sistemdeki bilgileri kendi isteğine göre yönlendirebilir.

64. UYDULAR Uydu; televizyon, bilgisayar ya da video gibi tek başına kullanılan bir teknoloji değildir. Uydular telefon, televizyon ya da bilgisayar gibi teknolojilere destek olarak veya onlarla eşgüdümlü kullanılır.

65. Uyduların Eğitim Öğretimdeki Önemi Bilgisayar, televizyon, radyo, telekonferans gibi öğrenme ortamlarının etkinliğini artırmak amacıyla kullanılabilir. Uydular televizyon vericilerinin yayın alanını genişleterek televizyonu daha nitelikli bir teknoloji durumuna getirir

66. Bilgisayar ağına destek olarak kullanılan uydular, temelde bir veri işleme ortamı olan bilgisayarlara veri aktarma niteliği de kazandırır. Uydular sayesinde farklı ülkelerdeki bilgisayar verilerine ulaşılabilir. İstenen bilgiler karşılıklı taranabilir.

68. TEPEGÖZ Saydam asetat levha üzerine çizilen resim, yazı ve diyagramları karanlık ortama ihtiyaç duyulmadan büyüterek perde üzerine aktaran projeksiyonlu araçlara tepegöz denilmektedir

69. Tepegözün Eğitim Öğretimdeki Önemi Ders sırasında yazılıp, gerektiği zaman silinebildiği için yazı tahtasının görevini yapar. Öğretmen ve öğrencilerin tebeşir tozundan kurtulmasını sağlar.

70. Rulo asetatı kullanıldığı zaman yaklaşık otuz yazı tahtası kadar yazı alanı sağlar. Kullanımı ve kurulumu kolay olduğu için eğitim öğretim zamanını almaz. Yine saydam olmayan kitap üzerindeki resim, yazı, grafik v.s bilgilerin fotokopileri saydam üzerine çekilerek tepegözde gösterilebilir. Tepegözle öğretimdeki çeşitlilik arttırılarak, sınıftaki bireysel farklılığa hitap edilebilir.

71. FİLM ŞERİDİ PROJEKTÖRÜ Saydam şeritler üzerine yapılmış resim, fotoğraf, şekil, grafik, şema ve yazılı metinleri büyüterek perdeye yansıtmasını sağlayan projeksiyon makinesidir.

72. SLAYT (DİYA) PROJEKTÖR Saydam gereçler üzerine yapılmış resim, fotoğraf, şekil, grafik, şema ve yazılı metinleri büyüterek perdeye yansıtmasını sağlayan projeksiyon makinasıdır.

73. Slayt ve Film Şeridi Projektörlerin Eğitim Öğretimdeki Önemi Slayt ve film şeridi projektörler de öğretim amaçlı hazırlanmış film şeridi ve diyalar kolayca kullanılabilir. Taşınması ve muhafaza edilmesi kolaydır. Slayt ve film şeritleri ile bilgiler, basitten zora, bilinenden bilinmeyene, somuttan soyuta, yakından uzağa göre verilebilir.

74. Film şerdi ve slayt gösterimi sırasında sınıf yarı karartılarak, öğrencilerin kısa notlar alması sağlanabilir. Eğitim öğretim sürecinde öğretmen ve öğrencilere zaman kazandırır. Klasik öğretime göre az zamanda daha fazla bilgi verilebilir.

75. VİDEO PROJEKTÖR Video ile projeksiyon makinası arasında bağlantı kurulması ile oluşturulan bir araçtır.Video projektör hem televizyon hem de kameradan aldığı görüntüleri yansıtabilmektedir.

76. Video Projektörün Eğitim Öğretimdeki Önemi Büyük boyutta görüntüler verebilme özelliği olduğu için, dinleyenleri etkileyip dikkatlerini devamlı canlı tutabilir. Okul konferanslarında ve toplantılarda kullanılmaya çok uygundur.

77. Göze ve kulağa hitap eden araçlardan biri olduğu için öğrenmeyi somutlaştırır, öğrenilenlerin kalıcı olmasını sağlar. Grupla eğitim öğretimde etkin olarak kullanılabilir.

78. FOTOKOPİLİ TEPEGÖZ Tepegözle fotokopi makinesinin birlikte kullanıldığı bir araçtır.

79. Fotokopili Tepegözün Eğitim Öğretimdeki Önemi Tepegözün sağladığı tüm kolaylıkları sağlar. Ders anında öğrencilere basılı evrak verilmesini sağlayarak, öğrencilerin yazma telaşını ortadan kaldırır.

80. Öğrencilerin sonradan tekrar etmelerine, konular üzerinde çalışmalarına fırsat verir. Yazmaya ayrılan zamanı öğretmenler, rehberlik için kullanabilirler.

81. EPİSKOP (OPAK) PROJEKTÖR Saydam olmayan gereçlerin (resim, yazı, grafik vs.) perdeye yansıtılmasına imkan veren bir projektördür.

82. Episkopun Eğitim Öğretimdeki Önemi Saydam olmayan resim, fotoğraf, metin, grafik, cisim v.s materyallerin sınıf ortamında perdeden görünmesini sağlar. Büyütülmesi gereken resim, fotoğraf, v.b. materyalleri büyüterek başka bir yüzeye çizilmesine veya yazılmasına imkan sağlar.

83. Kullanımı kolaydır. Kitaplardaki bilgi ve resimler gösterilebilir. Boyutları küçük olan araç gereçlerin görüntüleri rahatlıkla sunulabilir.

84. PROJEKSİYON MAKİNASI Projeksiyon makinası bilgisayardan aldığı görüntü, ses, grafik, yazı v.s her türlü veriyi büyüterek etkili bir şekilde yansıtabilen teknolojik bir araçtır.

85. Projeksiyonun Eğitim Öğretimdeki Önemi Projeksiyon makinaları ile büyük gruplarla ders, seminer, konferans v.s etkinlikler kolayca yapılabilmektedir.

86. Projeksiyon makinası direkt bilgisayardan aldığı görüntüleri istenildiği kadar büyüterek perde veya duvara çok net görüntü verdiğinden eğitim öğretim süreçlerinde etkin bir şekilde kullanılabilecek bir araçtır.

87. Projeksiyonla bilgisayar ortamındaki her türlü multimedya ürünleri kaliteli görüntü özellikleriyle sunulabilmektedir.

88. MODELLER Bir varlığın genel çizgilerini değiştirmeden , belli bir oran içerisinde büyütmek ve küçültmek suretiyle değişik gereçlerden yapılırlar. Asılları gibi işletilip çalıştırılabilirler. Modeller çeşitli şekillerde bulunabilirler.

89. Büyütülmüş Modeller : Gözle görülmesi zor olan gerçek varlıkların büyük oranda yapılmış modelleridir. ( Örnek :Kulak içi zarı, kornea)

90. Aynı Büyüklükteki Modeller : Başka bir maddeden veya varlığın kendisinden yararlanılarak, yapılan modellerdir. Ait olduğu varlığın gerçek biçimini aslında olduğu gibi veren modellerdir. ( Örnek :İnsan vücudu modeli)

91. Küçültülmüş Modeller : Öğretim işleminin yapıldığı yere getirilmeyecek kadar büyük ve tehlikeli veya taşınması zor olan araç ve cisimlerin, küçük oranda yapılmış modelleridir. Örnek:Tren modeli,haritalar

92. Basitleştirilmiş Modeller : Anlamayı zorlaştıran ayrıntıyı kaldırarak yalnız önemli kısımları gösteren modelleridir. (Örnek :Kan dolaşımı modeli, solunum sistemi modeli)

93. Saydam Modeller : İçi görünmeyen varlıkların, iç kısımlarını göstererek incelemeyi kolaylaştıran modellerdir.

94. Modellerin Eğitim Öğretim Açısından Önemi Gözle görülmesi zor olan varlıkların, incelenmesi ve somut olarak öğrenilmesini sağlar. Öğrencileri düşünmeye, araştırmaya, incelemeye sevk ederler.

95. Ayrıntılarının görülmesi mümkün olmayan varlıkları incelemeye ve somut öğrenmeye imkan tanırlar. Örneğin; İnsanın iç organları modelinin incelenebilmesi. Sınıfa getirilmeyecek kadar büyük olan varlıkların küçültülmüş modelinin, sınıfta incelenmesini sağlayarak öğrenmeyi daha kalıcı kılabilirler.

96. Anlaşılması zor olan varlıkları basitleştirerek daha kolay anlaşılmasını sağlar. Yapılan maddelerden yola çıkılarak, öğrencileri benzer şeyler yapmaya teşvik eder, onların becerilerinin gelişmesini sağlarlar.

97. BİLGİSAYAR Bilgisayar; giriş birimi yardımı ile aldığı verileri saklayabilen, gerektiğinde bu bilgileri basit veya karmaşık işlemlerden geçirerek işleyebilen ve bunlardan yeni bilgiler üretebilen, istendiğinde elde ettiği bu bilgileri çıkış birimlerinden kullanıcının gereksinimine göre çıktı olarak sunabilen ve kapasitesine göre saniyede milyonlarca işlem yapabilen, sonuçları çok küçük manyetik ortamlarda saklayabilen elektronik bir makinedir.

98. Bilgisayar Sitemlerinin Temel Yapısı Bilgisayarlar işlevsel açıdan üç ana bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler: Giriş Ünitesi ( klavye mouse ), Merkezi İşlem Ünitesi ( bellek, yönetim ünitesi, aritmetik ve mantıksal birim ) Çıkış Ünitesi ( disket, hard disk, ekran, yazıcı )

99. Bilgisayarın Eğitim Öğretimdeki Önemi Bilgisayarlar öğretim süreçlerinde öğretmene yardımcı bir teknoloji olarak kullanılabilir. Önceden hazırlanarak bilgisayara yüklenen öğretim programları bilgisayar yardımıyla etkili bir şekilde öğretilebilir. Matematik ve yabancı dil derslerinde soru sorma ve pekiştirme işlemleri yaptığı için çok yararlıdır.

100. Bilgisayarı oyun aracı olarak kullanıp, hem eğlendirici hem öğretici olarak zihinsel beceriler geliştirilebilir. Bilgisayar programları ile el ve göz koordinasyonunu geliştirici çalışmalar yapılabilir.

101. Kayıt tutma yeteneği sayesinde istenen bilgileri saklayıp tekrar kullanma imkanı tanır. Bilgisayarlar eğitim öğretimde verimi artırır, etkili öğrenme sağlar.

102. C D ve CD-ROM CD, grafik, ses, resim, yazılı bilgiler ve sayısal verilerin kaydedildiği özel bir maddeden yapılmış ince ve yuvarlak bir plakadır. Bu sistemdeki bilgiler lazer ışınları tarafından okunur, bir monitör ve bilgisayara verilerek dinlenebilir ve izlenebilir.

103. Bilgisayarlar için hazırlanmış CD’lerde bilgisayara kopyalama yapılarak, üzerinde istenilen değişiklik yapıldıktan sonra yeni materyal oluşturulabilir.

104. CD’nin Eğitim Öğretimdeki Önemi CD`lerde çok fazla bilgi saklanarak istenildiği anda kullanılabilir. Çok büyük kapasitedeki bilgiler kolayca taşınabilir. Öğretmene bilgiye ulaşma açısından çok büyük kolaylıklar sağlar. Konuların tekrarı istenildiği kadar kolayca yapılabilir. Anlatılmak istenilen bilgiler istenilenden daha kısa sürede verilerek öğretmene rehberlik etme zamanı kalır.

105. V C D CD ortamındaki ses, görüntü, film, şekil gibi her türlü veriyi televizyon ekranına aynen aktarabilen cihazlara VCD denilmektedir.

106. VCD’nin Eğitim Öğretimdeki Önemi VCD’ler eğitim öğretim süreçlerinde her geçen gün daha da yayınlaşarak kullanılmaktadırlar. Öğretim süreçlerinde diğer teknolojik araçlarda olduğu gibi VCD teknolojisi de kullanılarak öğretim ortamlarında öğrencilere verilmesi amaçlanan mesajlar ses ve görüntüyle birlikte etkin bir şekilde sunulabilir

107. SCANNER (GÖRÜNTÜ TARAYICI) Resim, şekil, yazı v.s dış ortamlardaki her türlü verileri bilgisayar ekranına aktarılmasına yarayan üniteye görüntü tarayıcı (scanner) denir.

108. Tarayıcının Eğitim Öğretimdeki Önemi Eğitim öğretim çalışmalarında scanner den etkili bir şekilde faydalanılabilir. İstenilen resim, yazı, grafik v.s. bilgiler scanner den taranıp bilgisayar ortamına alınabilir.

109. DATA - SHOW Bilgisayar, video, kamera gibi araçlardaki görüntüleri aynen perdeye yansıtmaya yarayan sisteme data-show denir. Data-Show bilgi ortamlarıyla iletişim sağlayan, bilgilerin aktarılmasına yarayan, hafif taşınabilir bir araçtır. Data-Show saydam LCD bir ekran ve bu ekranın çevresini kaplayan koruyucudan oluşur. Ayrıca çevre üniteleriyle bağlantı yapmak için giriş ve çıkış üniteleri bulunur.

110. Data-Show’un Eğitim Öğretimdeki Önemi Göze ve kulağa hitap eden diğer araçlar gibi ilgiyi canlı tutar dikkati çeker. Öğretmen ve öğrenci arasında yüz yüze eğitimi sağlar, öğretmeni sınıfa daha hakim kılar. Data -Show için önceden materyal hazırlanması gerekmez. Renk ve ses öğesi çok etkili bir şekilde kullanılabir.

111. III. BÖLÜM EĞİTİMDE BİLGİSAYAR KULLANIMI

112. Eğitim ve Bilgisayar Teknolojisi Eğitimciler için öğretim sürecinin nasıl yürütülmesi gerektiği düşüncesi, sürekli bir uğraşı alanı olmuştur. Öğretim sürecinde üzerinde en fazla durulan sorun öğretmen-öğrenci etkileşiminde verimliliğin artırılmasıdır.

113. Öğretim süreçlerinde öğrencilerin ne kadar fazla sayıda duyusuna hitap edilirse o oranda etkili bir öğretim sağlamış olur. Yapılan araştırmalarda görme duyusunun öğrenmeyi çok daha olumlu yönde etkilediği ortaya çıkmıştır. Bu anlamda bilgisayar teknolojisi ve diğer görsel teknolojiler eğitimde önem kazanmaktadır.

114. Bilgisayarların eğitimde kullanılması gelişmiş ülkelerde daha önce başlamış ve bu konuda özellikle bilgisayarların eğitim öğretim süreçlerini nasıl etkilediğini belirlemek amacıyla araştırmalar yapılmıştır.

115. Yapılan araştırmalarda; Bilgisayar kullanan öğrencilerin sosyal ilişkilerinde herhangi bir azalma olmadığı, aksine işbirliği yapma,problem çözme becerilerinin geliştiği, Bilgisayara karşı ilginin giderek arttığı, Öğretmenlerin ders programlarıyla bilgisayar arasında ilişki kurarak, eğitim amaçlı kullanmaya başladıkları, Öğretmenlerin geleneksel olarak kitaba bağlı ders anlatma tekniklerinde, önemli değişiklikler gözlendiği ortaya çıkmıştır.

116. Ülkemizde son yıllarda bilgisayarların ve onlara bağlı olarak donanımların fiyatları düştükçe, okullardaki bilgisayar sayısının artmasına paralel olarak öğrencilerin bilgisayarlarla bire bir etkileşimi de artmıştır.

117. Bilgisayarın eğitimde kullanılması, ancak eğitim sistemini belli yönleriyle etkileyebilir. Bundan dolayı bilgisayarları, eğitimde bütün sorunları çözecek sihirli bir araç olarak düşünmeden, eğitim sistemine dahil edip etkili olarak kullanmak gerekmektedir.

118. Eğitimde Bilgisayarlardan Yararlanma Alanları Eğitimde bilgisayardan yararlanma genellikle; bilgisayarların öğretme öğrenme süreçlerinde, rehberlik ve danışmanlıkta, eğitim araştırmalarında, eğitim yönetiminde ve bilgisayarların kendisinin öğretiminde kullanılmasıdır

119. Bilgisayarların öğretme-öğrenme süreçlerinde kullanılması demek öğretilecek müfredatın, öğrenciye bilgisayarla sunulması demektir. Günümüz çağdaş öğretim yaklaşımında sadece öğretmenden öğretim sürecinde faydalanmak yanlış olur.

120. Bilgisayarlar, grupla öğretimin bireysel öğretime göre zayıflılıklarından bir çoğunu önemli ölçüde azaltır. Ancak bunun için gerekli yazılım ve donanımların istenilen nitelikte olacak şekilde geliştirilmesi ve öğretmenlerin bunlardan verimli bir şekilde faydalanacakları düzeyde yetiştirilmesi gerekir.

121. Okullardaki personel işleri, ödemeler, kayıtlar, yazışmalar, öğrencilerle ilgili bilgiler, notlar, ders programlarının hazırlanması gibi işlerin elle veya daktilo ile yapılması zor ve zaman alıcı bir iştir. Okullardaki bu ve benzeri hizmetlerin bilgisayar aracılığıyla yapılması önemli kolaylık sağlar.

122. BİLGİSAYAR DESTEKLİ EĞİTİM Bilgisayarların öğretme-öğrenme süreçleri ile ilgili bütün faaliyetlerde kullanılmasına "Bilgisayar Destekli Eğitim" denir.

123. Eğitimde bilgisayar teknolojisinin kullanılması, etkili öğretim diyaloğunun olumlu yönde arttığını da göstermektedir. Eğitim materyali geliştirilirken bir yandan öğrencilerin benzer yaşantılarla karşılaştırılmaları vurgulanırken, diğer yandan öğrenciler arasındaki bireysel farlılıkların dikkate alınması gerekir. Bilgisayar destekli öğretim materyalleri bunu gerçekleştirmeye imkan tanımaktadır.

124. Bilgisayar Destekli Eğitimin Amaçları Öğretimde verimi artırarak daha etkili bir öğretim sağlama, Öğrencilerin bireysel ilerleme hızlarına göre öğretimi gerçekleştirme, Öğretimi ilgi çekici ve zevkli bir hale getirme, Öğretmenlerin öğretim esasında daha fazla materyal kullanılmasını sağlama,

125. Bilgilerin depolanması ve istenildiği zaman kısa sürede ulaşılarak kullanılmasını sağlama Öğretimi somutlaştırarak, öğrencilerin daha kolay öğrenmelerine imkan tanıma

126. Öğretmene zaman kazandırarak, öğretim dışındaki görevlerini daha kolay yapmasını sağlama. Eğitim kurumunu sürekli aynı şekilde yapılan zaman alıcı işlerden kurtarma ve Çağın gerektirdiği teknolojinin kullanılmasında öğrencilere model teşkil etme

127. Bilgisayar Destekli Öğretim Programlarının Özellikleri Programlı öğretim ilkelerine göre hazırlanırlar. Öğrencilerin bireysel seviyelerini göz önüne alarak, kendi öğrenme hızlarıyla ilerlemelerine imkan tanırlar.

128. Öğretim esnasında öğrenciye anında dönüt vererek öğrenilenlerin daha iyi pekiştirilmelerini sağlarlar Öğrencilerin yanlış cevaplarını anında düzelterek yanlış öğrenmeleri engellerler. Ders sonunda öğrencinin bilgisini ölçerek, öğrenci seviyesi hakkında kısa zamanda bilgi verirler .

129. Bilgisayar destekli öğretimle, öğrenci-bilgisayar etkileşimi, diğer öğretim araçlarına göre daha eğlenceli ve somut yaşantılar kazandırıcı niteliktedir. Öğrenciler için bilgisayarı kullanmak veya bilgisayardan ders işlemek daha ilgi çekicidir.

130. Okullara sadece bilgisayar ve diğer donanımları yığmak yeterli değildir. Asıl önemli olan bu araçların eğitim sistemine faydalı olması için gerekli olan yeniliklerin, metot tekniklerin uygulanması ve sisteme tamamen uyarlanmasıdır.

131. Bilgisayar Destekli Eğitimde Öğretmenin Rolü Eğitimde bilgisayar kullanımının bilgiye ulaşım ve bilgilerin iletimi konusunda büyük kolaylıklar sağlayacağı kesindir. Ancak öğretmen-öğrenci etkileşiminde çok fazla bir değişim yapamayacağı açıktır. Başka bir ifade ile bilgisayarların öğretmenlerin yerini alması mümkün değildir.

132. Bilgisayarın eğitim sistemine katılması sonucu , öğretmenlere hem okul içinde hem de okul dışında önemli kolaylıklar sağlamıştır.

133. Bilgisayarın eğitim öğretimde hak ettiği yeri almasıyla, öğretmenin geleneksel bilgi aktarma rolü değişecek, en az bilgi aktarma kadar önemli olan rehberlik etme ve yönlendirme görevini yapmasına zaman da kalacaktır.

134. Günümüzde öğretmenlerin tartışma götürmeyen en temel görevi, öğrencilere rehberlik ederek ve onları her zaman etkin kılarak davranış değişikliği oluşturmalarını sağlamaktır.

135. Yeni teknolojiler ve bilgisayarın sağladığı olanaklarla öğretmenin sınıftaki yükünün daha da azaldığı söylenebilir. Ancak geleneksel sistemlerde pek fazla zaman bulunamayan bir başka görev ve yükümlülük ön plana çıkmaktadır. Bu görev rehberlik ve yönlendirmedir.

136. IV. BÖLÜM İNTERNET

137. İnternet Nedir? Internet, çok geniş bir iletişim ağıdır. Internet “ağların ağı" olarak da ifade edilmektedir. Dünya üzerinde yüzbinlerce insanın bilgisayar vasıtasıyla birbirleriyle haberleşmelerine, bilgi alışverişi yapmalarına imkan tanıyan bir sistemdir

138. Dünyanın en büyük bilgi bankası olan Internet`e bağlandığımızda karşımıza çok fazla bilgi gelmektedir. Internet, kullanıcılarına sınırsız denilebilecek imkanlar sunmaktadır.

139. Eğitim alanında da Internet’ten çok kapsamlı şekilde yararlanılmaktadır. Yurt içi ve yurt dışında, Internet’e bağlı olan üniversiteler ve okullarla bilgi alışverişinde bulunulabilir.

140. Internet'i kullanan herhangi bir kullanıcının yapabileceklerinden bazılarını şöyle sıralamak mümkündür: Her alanda, bilgi ve ders notlarına erişmek, Meslektaşlarıyla haberleşme, makale değişimi, kitap, yazılım duyurusu, konferans duyurusu, başvurusu, özet, makale sunmak

141. Belirli konularda uzmanlaşmış, elektronik tartışma ve haberleşme gruplarına (listelerine) katılıp, gelişmeleri izleyip, soru sormak ve yardim almak, Para vermeden bazı yazılımları edinmek,

142. `Online' üniversitelerde ders almak (Global Network Academy), Kütüphane kataloglarını taramak, Bilim ve meslek adamlarının ve kuruluşların adreslerini bulmak, vb…

143. İnternette bağlantı kategorileri çeşitlere ayrılır ve ayrı harflerle ifade edilirler. Örneğin; edu - eğitim kuruluşlarını com - ticari kuruluşları gov - devlet kuruluşlarını mil - askeri kuruluşları net - ağ organizasyonlarını ac - akademik kuruluşları temsil eder.

144. İnternet’te Bilgiye Ulaşma Araştırma yapmak istediğiniz konu aklınıza takılan amatörce, bilimsel veya iş dünyasıyla ilgili bir sorun olabilir. Bunun dışında haberler, hava durumu, sinemalar, ve tüm sosyal etkinlikler hakkında da olabilir. Siz günün hangi saatinde olursa olsun, aklınızdaki problemin çözümüne rahatlıkla ulaşabilirsiniz.

145. Bilgiye kolay ulaşmanın ilk yolu "arama motorları" kavramını ve arama motorları kullanımını öğrenmekten geçer. Arama motorlarını, büyük ansiklopedilere benzetebiliriz. Arama motorlarına örnek olarak; www.google.com.tr www.yahoo.com

146. Komut satırına araştırma yapmak istediğiniz konuyu yazarsınız. Ve bu motorlar ansiklopediye kaydedilmiş tüm sayfalar arasında aradığınız konunun geçtiği sayfaları size sıralar. Böylelikle karşınıza çıkan özetlerden ilgilendiğiniz sayfaya gidebilirsiniz.

147. V. BÖLÜM EĞİTİMDE MATERYAL TASARIMI

148. ÖĞRETİM MATERYALLERİ HAZIRLAMA VE KULLANMA İLKELERİ Dili sade, basit ve anlaşılır olmalı. Kullanımı kolay olmalı Dayanıklı ve tekrar tekrar kullanılabilir olmalı İşlenilecek dersin içeriğiyle uygun olmalı ve doğru bilgi vermeli.

149. Güncel olmalı( kendisi ve içerdiği bilgiler ), gerçek hayatı yansıtmalı. Detaydan ziyade konunun özetini sunmalı Öğrencinin seviyesine uygun olmalı

150. Ekonomik olmalı( çok aşırı pahalı olmamalı ) Sınıfın fiziki ortamına uygun olmalı Öğrencilerin kullanımına da uygun olmalı

151. Hem grupla hem de bireysel öğretime uygun olmalı Materyal kullanılarak anlatılan derslerde konu bütünlüğü olmalı.

152. Anlatılan konu ile materyal arasında konu bütünlüğü olmalı Materyal geliştirirken görüntü öğrenciyi psikolojik olarak etkilemeli Pedeogojik açıdan uzmanlara da danışarak materyal hazırlamalı

153. Öğretim teknolojileri ve materyallerin seçimini etkileyen faktörler şunlardır: Seçilecek teknoloji dersin amacına uygun olmalı Somut öğrenmeyi gerçekleştirmeli Öğrencinin seviyesine hitap etmeli Ekonomik olmalı Sınıfın fiziki yapısına uygun olmalı.

154. ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN TASARIMI MATERYAL : Derste öğretmen tarafından yapılan ya da okulda hazır kullanılan basit araç-gereçlere materyal denir.

155. Öğretim materyallerini öğretmen dersin amacına göre tasarlar öğretim materyalleri; yazılı materyaller, şekil ve modeller, teknolojiyle birlikte kullanılan materyal olarak sınıflandırılabilir.

156. Öğretim materyallerini hazırlama ilkeleri şunlardır: 1. Hazırlanan materyal basit 2. Görsel olmalı, 3. Öğretimi desteklemeli 4. Öğrencinin dikkatini çekici olmalı,

157. 5. Güncellenebilir olmalı 6. Gerçek yaşamı yansıtmalı 7. Dayanıklı olmalı 8. Ekonomik olmalı 9. Dersin ve konunun amacına uygun olmalı,

158. ÖGRETİM MATERYALLERiNi HAZIRLARKEN DİKKATE ALINACAK TEMEL UNSURLAR NELERDİR?

159. Görsel Unsurlar: Bir öğrenme etkinliği için seçilen görsel öğeler konunun özelliğine göre değişebilir. Görsel unsurlar üç bölümde ele alınabilir: ‘‘gerçekçi, benzeşik ve şematik.’’

160. Gerçekçi ( realistic ) görseller,üzerinde durulan gerçek nesneyi gösterir. Örneğin bir arabanın resmi gerçekçi bir görsel olarak kullanılabilir. Burada gerçekçi renklerin kullanılmış olması gerçekçiliğin derecesini yükseltir.

161. Benzeşik ( analojic ) görseller bir kavramı veya konuyu açıklamak için o kavrama benzer başka bir kavramla ilgili bir şey göstererek benzerliklere dikkat çekme işlevini görürler.

162. Şematik ( organizational ) görseller, akış şemaları, grafikler, haritalar, şematik ve sınıflama çizelgelerini kaplar.

163. Sözel Unsurlar Görsel materyallerin çoğunda görsel unsurların yanında sözel unsurlar da yer alır. En azından, harflerin büyüklüğü ve boşluklar açısından okunabilir olması ve kullanılan stillerin amaçlanan mesajlarla uyumlu olması gerekir.

164. Yazı Tipi ( Harf Stili ): Bir materyalde kullanılan yazı tipi görseldeki diğer ögelerle uyum içinde olmalıdır. Dolaysız bir şekilde verilecek mesajlar için öğretim amaçlı görsellerde süslü yazı tipleri yerine düz yazı tipleri seçilmelidir.

165. Stil Sayısı ( Stil Çeşitliliği ): Bir görselde veya arka arkaya kullanılacak bir grup görselde ikiden fazla yazı tipi kullanılmamalıdır. Ayrıca bu yazı tipleri uyum içinde olmalıdır.

166. BÜYÜK HARF: Bir metinde yazıların en iyi derecede okunabilir olmalarını sağlamak için yalnızca küçük harf ve ancak gerektiği yerlerde veya zorunlu durumlarda büyük harf kullanmak gerekir.

167. Renk : Harflerin rengi arka pIânın ( zeminin ) rengiyle zıt bir renkte olmalıdır. Renk ögesini bu şekilde kullanmanın bir amacı metni okunabilir hale getirmek ve ayrıca gerektiğinde dikkatleri çekmek amacıyla gerekli yerlerde vurguya ihtiyaç duyuyor olmaktır.

168. Harf Boyutu ( Punto ): Bir bülten panosuna asılan bir metnin veya poster olarak hazırlanan bir metnin uzak bir mesafeden okunabilir olması beklenir.

169. Bu gibi durumlarda yazıların harf boyutları okunabilirlikleri açısından çok önem kazanır. Bu konudaki yaygın uygulama, küçük harflerin boyutunun her 3 metrelik mesafe için 1,3 cm yüksekliğinde olmasıdır.

170. Harflerin Arasındaki B o ş l u k l a r: Harflerin arasındaki boşluğun ne kadar olması gerektiğine deneyerek karar vermek gerekir. Bunun nedeni de bütün harflerin aynı yapıda olmamasıdır.

171. Örneğin ,“ A, 1, K ” gibi bazı büyük harflerin şekli düzensiz bir yapıya sahipken “ H, M, N ve S ” gibi bazı harfler dikdörtgen şeklinde ve “ C, G ve 0 ” gibi bazı harfler de daire şeklinde bir yapıya sahiptirler.

172. Satırların Arasındaki Boşluklar : Satırlar arasındaki boşluklar da okumayı kolaylaştırması veya zorlaştırması açısından önemlidir.Eğer satırlar birbirlerine çok yakın iseler belirli bir uzaklıkta net olarak okunmazlar.

173. Eğer satırların arasında çok boşluk varsa satırlar birbirlerinden kopukmuş gibi bir izlenim verirler.İyi okunabilir bir metin için satırlar arasında bırakılacak ideal boşluk miktarı ( dikey boşluk ) küçük harflerin boyutundan birazcık küçük olmalıdır.

174. Materyalleri Çekici Kılan (Destekleyici) Unsurlar

175. Dikkat Çekicilik ( Sürprizler ): Bireylere yeni bilgiler verildiği sürece ve bilgiler iletilirken farklı uyarıcılar kullanıldığı sürece dikkatlerini bir konuya vermeyi sürdürebilirler.

176. Dokunulabilirlik ( Desen ): Görsellerin pek çoğu iki boyutludur. Bir materyal dokunulabiliyor olması bireylere konu hakkında daha açık ve yalın bir fikir verebilir. EtkileşimliIik: Etkileşimlilik unsuru bütün materyallere uygulanabilir bir özelliktir.

177. Tasarımda Biçimsel Yapı Materyalde hangi unsurların yer alacağına geçici olarak karar verdikten sonra biçimsel yapının nasıl olacağı sorusunun yanıtı aranmaya başlanır.Materyallerin genel görünümünü “hizalama, biçim, denge, biçem ve renk” gibi faktörler etkileyebilmektedir.

178. Hizalama: Bir görseldeki unsurlar izleyiciye açık bir şekilde sunulmuş ise yani öğeler arasındaki ilişkiler açık bir şekilde sunulmuşsa, izleyici bütün enerjisini verilmek istenilen mesaja yönelterek oraya odaklanır, materyalin kendisini anlamaya çalışmakla zamanını harcamak zorunda kalmaz. Görsel ilişkileri en etkili bir şekilde vermenin yollarından birisi “hizalama”dır.

179. Şekil: Görsel ve sözel unsurları düzenlemenin yollarından birisi de onları izleyicinin tanıdık olduğu bir şekle sokmaktır. Burada amaç en az çabayla dikkati materyale çekmeyi başarmaktır.

180. Denge: Bir sunum ekranındaki ögeler dikey veya yatay eksen veya hem dikey hem de yatay eksenler dikkate alınarak eşit ağırlıkta dağıtıldığında,izleyicide denge ve eşitlik duygusu uyandırır . Görsel Tasarımda Denge Simetrik denge Simetrik olmayan denge Denge yok

181. Biçimlendirme: Hitap edilen ( edilecek ) izleyici kitlesinin ve ortamın özellikleri farklı tasarım biçemlerini kullanılmasını zorunlu kılar.

182. Renk Düzeni ve Rengin Çekiciliği: Bir sunum ekranındaki renk düzeni kendi içinde uyumlu olan renklerden oluşturulduğu zaman izleyicide daha olumlu ve uzun süre hatırlanacak izlenimler bırakacaktır .

183. TASARIMDA DÜZENLEMELER

184. Yakınlık: Materyalin genel yapısı ile ilgili kararlar verildikten sonra o yapı içerisinde düzenlemeler yapılır. Daha sonra ‘‘yakınlık’’ ilkesini kullanarak birbiriyle ilgili öğeler yakınlaştırılmalı,birbirinden farklı mesajlar veren kavram ve öğeler de uzaklaştırılmalıdır.

185. Yönlendirmeler: Tasarımcı izleyicilerin materyali belli bir sıra izleyerek kullanmasını veya belli unsurlara/bölgelere dikkatini vermesini istiyorsa çeşitli yönlendiriciler kullanarak dikkati istenilen şekilde yoğunlaştırabilir.

186. Arka alan ( zemin ) ve önalan renk zıtlıkları: Bir görseldeki önemli unsurlar özellikle sözcükler kolayca görülebilmelidir. Bunu sağlamanın en kolay yollarından birisi zemin ile önalanda zıt renkleri kullanmaktır.

187. Sarı zemin üstüne siyah Mavi zemin üstüne beyaz beyaz zemin üstüne yeşil , mavi , kırmızı

188. En iyi okunabilirlikten en az okunabilirliğe doğru bir sıralamanın yapıldığı tabloda ‘ ’ sarı zemin üstüne siyah ‘ ’ birinciliği almaktadır. Sarı zemin üstüne siyah

189. Uyumluluk: Materyal tasarımcısı eğer bir seri halinde kullanılan sunumlardaki düzeni aynı şekilde oluşturursa,yani benzer unsurları sunumda aynı yere yerleştirirse,bütün seri boyunca aynı rengi kullanırsa ve metinleri aynı şekilde biçimlendirirse uyumluluğu artırabilir.

190. Görsel Tasarım Biçimsel Yapıyı Değerlendirme Formu Materyalin Adı/Başlığı:……………………………………………. Değerlendiren :………………………..Tarih:……………………. TARİH: DEĞERLENDİREN ÖNERİLEN İŞLEM ZAYIF OLDIĞU NOKTALAR GÜÇLÜ OLDUĞU NOKTALAR ETKİLEŞİM DESEN DİKKAT ÇEKİCİ ÇEKİCİLİK (DESTEKLEYİCİUNSURLAR): YAZI TİPİ BOYUTU VE BOŞLUKLAR YAZI TİPİ SÖZEL UNSURLAR: UYUMLULUK ARKA ALAN(ZEMİN) VE ÖNALAN ZITLIKARI YÖNLENDİRMELER YAKINLIK DÜZENLEMELER BİÇİMLENDİRME DENGE ŞEKİL HİZALAMA BİR BÜTÜN OLARAK: AÇIKLAMALAR ZAYIF KABUL EDİLEBİLİR ÇOK İYİ

191. Çoklu Ortam Setlerini Değerlendirme Formu: Materyalin Adı/Başlığı: Hazırlayıcısı:…………………….Tarihi:……….…….Maliyeti……………... Konu Alanı:……………………….Hedef Kitle………….............................. Materyalin Özellikleri(içeriğin tanımlanması ) :................................................ DEĞERLENDİRME TARİH: ÖNERİLEN İŞLEM ZAYIF OLDUĞU NOKTALAR GÜÇLÜ OLDUĞU NOKTALAR KULLANIM KOLAYLIĞI İŞBİRLİĞİNE VE KEŞFETMEYİ TEŞFİK EDİCİ OLMA ÖZELLİĞİ YAŞA UYGUNLUĞU KULLANICI KLAVUZU ÖNYARGIDAN ARINDIRILMIŞ OLMASI ETKİLİLİK DERECESİ(ÖR. ALAN TESTİ SONUCLARI BİR KANIT OLABİLİR TEKNİK KALİTESİ KATILIMI TEŞFİK ETME ÖZELLİĞİ GÜDÜLEYİCİ OLMASI/DİKKATİ CANLI TUTMASI DİLİN AÇIK,ÖZVE ANLAŞILIRLIĞI DOĞRULUGU VE GÜNCELLİĞİ PROGRAMLA(HEDEFLERLE)UYUMU AÇIKLAMALAR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK PUANLAMA

192. Basılı Materyalleri Değerlendirme Formu: Materyalin Adı/Başlığı: Hazırlayıcısı:…………………….Tarihi:……….…….Maliyeti……………... Konu Alanı:……………………….Hedef Kitle……….Uzunluğu:………..... Materyalin Özellikleri(içeriğin tanımlanması):……………………………. DEĞERLENDİRME TARİH: ÖNERİLEN İŞLEM ZAYIF OLDUĞU NOKTALAR GÜÇLÜ OLDUĞU NOKTALAR İÇNDEKİLER/DİZİN DÜZENLEME AÇIKLIĞI OKUMA DÜZEYİNİN UYGUNLUĞU KULLANICI KLAVUZU ÖNYARGIDAN ARINDIRILMIŞ OLMASI ETKİLİLİK DERECESİ(ÖR. ALAN TESTİ SONUCLARI BİR KANIT OLABİLİR TEKNİK KALİTESİ KATILIMI TEŞFİK ETME ÖZELLİĞİ GÜDÜLEYİCİ OLMASI/DİKKATİ CANLI TUTMASI DİLİN AÇIK,ÖZVE ANLAŞILIRLIĞI DOĞRULUGU VE GÜNCELLİĞİ PROGRAMLA (HEDEFLERLE) UYUMU AÇIKLAMALAR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK PUANLAMA

193. Yansıtma Özelliği Olmayan Görselleri Değerlendirme Formu: Materyalin Adı/Başlığı: Hazırlayıcısı:…………………….Tarihi:……….…….Maliyeti……………... Konu Alanı:……………………….Hedef Kitle……………………………..... Materyalin Özellikleri(içeriğin tanımlanması):……………………………. DEĞERLENDİRME TARİH: ÖNERİLEN İŞLEM ZAYIF OLDUĞU NOKTALAR GÜÇLÜ OLDUĞU NOKTALAR UYGUN RENK KULLANIMI BASİTLİK DÜZEYİ(AÇIK VE NET,BÜTÜNLÜK İLKESİNE UYGUN) OKUABİLİRLİK DÜZEYİ(BOYUTVE AÇIKLIK) KULLANICI KLAVUZU ÖNYARGIDAN ARINDIRILMIŞ OLMASI ETKİLİLİK DERECESİ(ÖR. ALAN TESTİ SONUCLARI BİR KANIT OLABİLİR TEKNİK KALİTESİ KATILIMI TEŞFİK ETME ÖZELLİĞİ GÜDÜLEYİCİ OLMASI/DİKKATİ CANLI TUTMASI DİLİN AÇIK,ÖZVE ANLAŞILIRLIĞI DOĞRULUGU VE GÜNCELLİĞİ PROGRAMLA (HEDEFLERLE) UYUMU AÇIKLAMALAR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK PUANLAMA

194. Yansıtma Özelliği Olan Görselleri Değerlendirme Formu: Materyalin Adı/Başlığı: Hazırlayıcısı:…………………….Tarihi:……….…….Maliyeti……………... Konu Alanı:…………………….Hedef Kitle………………………............... Materyalin Özellikleri(içeriğin tanımlanması):……………………………. DEĞERLENDİRME TARİH: ÖNERİLEN İŞLEM ZAYIF OLDUĞU NOKTALAR GÜÇLÜ OLDUĞU NOKTALAR ÇEKİCİLİK BÜTÜNLÜK MESAJLARI AÇIK VE ETKİLİ BİR ŞEKİLDE İLETME ÖZELLİĞİ KULLANICI KLAVUZU ÖNYARGIDAN ARINDIRILMIŞ OLMASI ETKİLİLİK DERECESİ(ÖR. ALAN TESTİ SONUCLARI BİR KANIT OLABİLİR TEKNİK KALİTESİ KATILIMI TEŞFİK ETME ÖZELLİĞİ GÜDÜLEYİCİ OLMASI/DİKKATİ CANLI TUTMASI DİLİN AÇIK,ÖZVE ANLAŞILIRLIĞI DOĞRULUGU VE GÜNCELLİĞİ PROGRAMLA (HEDEFLERLE) UYUMU AÇIKLAMALAR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK PUANLAMA

195. İçsel Materyalleri Değerlendirme Formu: Materyalin Adı/Başlığı: Hazırlayıcısı:…………………….Tarihi:……….…….Maliyeti……………... Konu Alanı:………………….Hedef Kitle…………. Uzunluk……………... Materyalin Özellikleri(içeriğin tanımlanması):……………………………. DEĞERLENDİRME TARİH: ÖNERİLEN İŞLEM ZAYIF OLDUĞU NOKTALAR GÜÇLÜ OLDUĞU NOKTALAR DÜZENLEMENİN AÇIKLIĞI İZLEYİCİ DÜZEYİNE UYGUNLUĞU(ÖR. HIZI) KULLANICI KLAVUZU ÖNYARGIDAN ARINDIRILMIŞ OLMASI ETKİLİLİK DERECESİ(ÖR. ALAN TESTİ SONUCLARI BİR KANIT OLABİLİR TEKNİK KALİTESİ KATILIMI TEŞFİK ETME ÖZELLİĞİ GÜDÜLEYİCİ OLMASI/DİKKATİ CANLI TUTMASI DİLİN AÇIK,ÖZVE ANLAŞILIRLIĞI DOĞRULUGU VE GÜNCELLİĞİ PROGRAMLA (HEDEFLERLE) UYUMU AÇILAMALAR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK PUANLAMA

196. Video ve Flimleri Değerlendirme Formu: Materyalin Adı/Başlığı: Hazırlayıcısı:…………………….Tarihi:……….…….Maliyeti…………… Konu Alanı:…………………...Hedef Kitle………..…Uzunluk…............. Materyalin Özellikleri(içeriğin tanımlanması):……………………………. DEĞERLENDİRME TARİH: ÖNERİLEN İŞLEM ZAYIF OLDUĞU NOKTALAR GÜÇLÜ OLDUĞU NOKTALAR BİLİŞSEL ÖĞRENME TEKNİKLERİNİN KULLANIMI(ÖR.TEKRAR,İPUÇLARI,ÖZET İZLEYİCİ DÜZEYİNE UYGUNLUĞU(ÖR. HIZI) KULLANICI KLAVUZU ÖNYARGIDAN ARINDIRILMIŞ OLMASI ETKİLİLİK DERECESİ(ÖR. ALAN TESTİ SONUCLARI BİR KANIT OLABİLİR TEKNİK KALİTESİ KATILIMI TEŞFİK ETME ÖZELLİĞİ GÜDÜLEYİCİ OLMASI/DİKKATİ CANLI TUTMASI DİLİN AÇIK,ÖZVE ANLAŞILIRLIĞI DOĞRULUGU VE GÜNCELLİĞİ PROGRAMLA (HEDEFLERLE) UYUMU AÇIKLAMALAR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK PUANLAMA

197. Bilgisayar Yazımlarını Değerlendirme Formu: Materyalin Adı/Başlığı: Hazırlayıcısı:…………………….Tarihi:……….…….Maliyeti…………… Konu Alanı:…………………...Hedef Kitle………..…Uzunluk…............. Materyalin Özellikleri(içeriğin tanımlanması):……………………………. DEĞERLENDİRME TARİH: ÖNERİLEN İŞLEM ZAYIF OLDUĞU NOKTALAR GÜÇLÜ OLDUĞU NOKTALAR YARATICILIĞI TEŞFİK ETME ÖZELLİĞİ YÖNERGELERİN AÇIKLIĞI KULLANICI KLAVUZU ÖNYARGIDAN ARINDIRILMIŞ OLMASI ETKİLİLİK DERECESİ(ÖR. ALAN TESTİ SONUCLARI BİR KANIT OLABİLİR TEKNİK KALİTESİ KATILIMI TEŞFİK ETME ÖZELLİĞİ GÜDÜLEYİCİ OLMASI/DİKKATİ CANLI TUTMASI DİLİN AÇIK,ÖZVE ANLAŞILIRLIĞI DOĞRULUGU VE GÜNCELLİĞİ PROGRAMLA (HEDEFLERLE) UYUMU AÇIKLAMALAR DÜŞÜK ORTA YÜKSEK PUANLAMA

198. Örnek Materyal Formu

199. HAZIRLAYAN: DR. ABDULLAH ŞAHİN Atatürk Üniversitesi, Kazım Karabekir Fakültesi, Türkçe Eğitimi Bölümü (abdsahin25@hotmail.com)