Մթնոլորտը երկնային մարմինգազային ծածկ
է, որը նրա շուրջը պահպանվում է
ձգողականության շնորհիվ: Քանի որ մթնոլորտի
և միջմոլորակային տարածությունների միջև չկա
հստակ սահման, ապա ընդունված է մթնոլորտ
համարել գազային այն միջավայրը, որը պտտվում է
մոլորակի հետ զուգընթաց որպես մեկ
ամբողջություն: Մի շարք մոլորակների
մթնոլորտային շերտը, որը հիմնականում
բաղկացած է գազերից (գազային
մոլորակներ ), կարող է չափազանց հաստ լինել:
3.
Աստղերի արտաքին միջավայրըբնութագրելու
համար, որը սկսվում է
ֆոտոսֆերայից, օգտագործվում է աստեղային
մթնոլորտ հասկացությունը: Երկիր մոլորակի
մթնոլորտը ներառում է թթվածին, որն
օգտագործվում է կենդանի օրգանիզմների
շնչառության համար, և ածխածնի երկօքսիդ, որն
օգտագործում
են բույսերը, ջրիմուռները, բակտերիաները
ֆոտոսինթեզի համար: Մթնոլորտը հանդես է
գալիս նաև որպես մոլորակը
արևիուլտրամանուշակագույն ճառագայթներ ից
պաշտպանող շերտ:
4.
Մթնոլորտը առկա էմեծ
զանգված ունեցող բոլոր
մարմինների մոտ, ինչպիսիք
են օրինակ երկրանման
մոլորակները կամ գազային
հսկաները: Աստղերը
նույնպես զուրկ չեն
մթնոլորտից, օրինակ Արևը:
5.
Մթնոլորտային ճնշումը
մթնոլորտի հիդրոստատիկճնշումն է նրա
բաղադրության մեջ մտնող բոլոր մարմինների վրա:
Մթնոլորտային ճնշումը ձևավորվում է
օդի` գրավիտացիոն ձգողականությամբ դեպի
մոլորակը: Ճնշման չափման միավորը, որը կոչվում
է նաև մթնոլորտ, որոշված է 101325 Պա կամ 760 մմ
սնդիկի սյուն: Մթնոլորտային ճնշումը նվազում է
բարձրադիր վայրերում` պայմանավորված գազի
շերտի ծավալի նվազմամբ:
6.
Մթնոլորտի բաղադրությունը
Մոլորակիմթնոլորտի սկզբնական բաղադրությունը
կախված է մոլորակի ձևավորման փուլում արևի
քիմիական և ջերմային հատկություններից , ինչպես
նաև հետագա փուլում մթնոլորտային շերտ այլ գազերի
մուտքով: Հետո գազային ծածկի բաղադրությունը
էվոլյուցիայի է ենթարկվում տարբեր գործոնների
ազդեցության հետևանքով: Վեներայի (Արուսյակ)
և Մարսիմթնոլորտը հիմնականում բաղկացած է
ածխածնի երկօքսիդից, ինչպես նաև
ազոտի, արգոնի, թթվածնի և այլ գազերի աննշան
չափաբաժնից: Երկիր մոլորակի մթնոլորտը մեծ
մասամբ հանդիսանում է կենդանի օրգանիզմների
կենսագործունեության նախապայման:
7.
Երկրի մթնոլորտային օդիմոտավոր
բաղադրությունը. ազոտ` 78,08%, թթվածին`
20,95%, արգոն` 0,93%,ածխածնի երկօքսիդ`
0,038%, ջրային գոլորշի` մոտ 1%: Բացի այս
չնչին քանակությամբ պարունակվում է
նաև ջրածին, հելիում, մի շարք այլ ՙազնիվ
գազեր՚ և աղտոտիչներ: Ցածր
ջերմաստիճան ունեցող գազային
հսկաները, ինչպիսիք
են Յուպիտերը,Սատուրնը, Ուրանը և Նեպտ
ունը, հիմնականում ունակ են իրենց շուրջը
պահպանել փոքր մոլեկուլային զանգված
ունեցող գազեր` ջրածին և հելիում: Բարձր
ջերմաստճանային հսկաները, օրինակ
Օսիրիսը կամ Պեգաս 51 b –
ն, ընդհակառակը, չեն կարողանում պահել
այն և նրանց մթնոլորտային գազերի
մոլեկուլները ցրվում են տարածության մեջ:
Այս գործընթացը դանդաղ և անընդհատ
շարունակական բնույթ ունի: