Meme kanseri, tanı, algoritma, aile hekimleri için

1. MEME KANSERİNDE TANI
ALGORİTMALARI
Dr. Ekmel TEZEL
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi
Genel Cerrahi Anabilim Dalı
1

2. Meme Kanseri
Cancerresearchuk.org 2

3. Hasta
Hekim
Deneyim
Bilgi
Koşullar
3

4. Erken Tanıda Hekimin Rolü
• Bilgi
o Risk faktörleri
• Tarama
o Riskli gruplar
• Eğitim
o Kendi kendine meme muayenesi
4

5. Risk Değerlendirmesi
• Meme kanseri için 4 önemli risk faktörü:
o Kadın olmak
o Yaş
o Ailede meme kanseri öyküsü
o Diğer memede kanser olması
• Meme kanserli kadınların ¾’ü 50 yaş üstüdür.
• 30’lu yaşlarda meme kanseri görülme ihtimali: %0,4
• 60’lı yaşlarda: >%3
5

6. Yaş
6

7. Türkiye’de Durum
Aksoy ve Ark. 7

8. Türkiye’de Neden Daha
Genç Yaşta?
• Kayıt sistemi olmaması
• Genç nüfus
• Genetik özellikler?
• Çevresel faktörler?
8

9. Değiştirilemez
Risk Faktörleri
• Kadın olmak
• İleri yaş
• Genetik risk faktörleri (BRCA1/2 mutasyonu olması)
• Ailede meme kanseri öyküsü
• Diğer memede kanser olması
• Erken menarş/geç menapoz
• Daha önce toraks bölgesine radyoterapi almış olmak
• LCIS
• Irk
• Yoğun meme dokusu
9

10. Değiştirilebilen
Risk Faktörleri
• Çocuk sahibi olmamak
• Doğum kontrolü
• Hormon replasman tedavisi
• Emzirme
• Alkol
• Obezite
• Düzenli fizik aktivite yapmamak
10

11. 11

12. Footer Text 12

13. 13

14. Riskin Doğru Anlaşılması
• NCI Risk hesaplamasına göre GAIL skoru >%1.67 / 5 yıl
olanlar yıllık doktor muayenesi ve 35 yaştan itibaren MG ile
izlenmeli.
• Ancak: NCI skorlaması
o DCIS, LCIS ve IDC olanlarla
o genetik mutasyon bulunanları ve
o birinci derece akrabasında premenapozal veya bilateral meme ca olanları
...hesaba katmamaktadır.
14

15. Yakın İzlem
• Yüksek riskli kişilerde:
o Yani tanı almış IDC/DCIS/LCIS/ADH olan,
o Veya 30 yaş öncesinde toraksa radyoterapi almış olan,
o 2 veya daha fazla 1. derece akrabada meme ca olan
o Premenapozal 1 veya 2.derece akrabada meme ca olan kişiler
• 18 yaşından başlayarak KKM,
• 25 yaşından itibaren 6 ayda bir doktor muayenesi
• Yıllık MG (25 yaştan veya en genç akrabanın yaşından 10 yıl
öncesinden başlayarak)
• Yıllık MRI
•
15

16. Belirtiler
• Memede kitle
• Memede ağrı veya rahatsızlık
• Meme derisinde ve meme başında değişiklikler
• Meme başı akıntısı
16

17. Memede yeni saptanan bir
kitlede izlenecek algoritm
Footer Text 9/1/2014 17

18. BIRADS?
9/1/2014 18

19. Meme başı akıntısı
• Spontan
• Tek taraflı Patolojik
• Tek duktustan
• Kanlı veya seroanginöz
• %5-15 olguda malignite ile ilişkilidir.
• 40 yaş üstü kanser riski artar.
• Sitolojik inceleme bazen yararlıdır.
19

20. Galaktore
• Sütlü MBA
• Spontan
• Multiduktal
• Bilateral
• İlaçlar
• Hipotiroidi
• Hipofiz adenomları
• Meme başının uyarılması
20

21. 21

22. Meme derisinde değişiklikler
22

23. İnflamatuar Meme Kanseri
23

24. 24

25. Meme ucunun retraksiyonu
25

26. Paget Hastalığı
26

27. 27

28. Mastalji
• Her 3 kadından 2’sinde görülür.
• Nadiren kanserle ilişkilidir.
• En sık nedenler:
o Fibrokistik değişiklikler
o Hamilelik
o Menstrüasyon
o Menapozal hormonal değişiklikler
• Siklik/nonsiklik/meme dışı
28

29. Siklik mastalji
• En sık görülen.
• Menstrüel siklusla memede belirgin ödem ile birliktedir.
• Genellikle bilateraldir.
• Daha çok üst dış kadranlarda lokalizedir.
• Koltukaltına yayılabilir.
• Tedavi:
o Parasetamol/asetaminofen (premens başlanmalı, mens ile kesilmeli)
o Yanıt yok/sınırlıysa: NSAİİ (naproksen/ibuprofen)
o Refrakter olgular uzmana yönlendirilmeli.
o Aspirin kesinlikle kullanılmamalı.
o Diyetle alınan yağ oranınınve çay kahve tüketiminin kısıtlanması.
o Düzenli egzersiz
29

30. Nonsiklik mastalji
• Sürekli veya intermittandır.
• Unilateral
• Bir bölgeye lokalizedir.
• Laterale yayılabilir.
• Kanserle ilişkili olabilir: %1-6.
• Göğüs duvarı, kardiak, pulmoner ve GİS ilişkili ağrılar
• Myaljiler
• Tietze sendromu (kostokondrit)
• Travmalar
30
Meme dışı nedenler

31. 31

32. Meme muayenesi
32

33. 33

34. Kendi Kendine Meme
Muayenesi
• Hekim tarafından mutlaka önemi vurgulanmalı:
o Kimler yapmalı?
o Hangi sıklıkla yapılmalı?
o Hangi durumda hekime başvurmalı?
• Nasıl ve ne zaman yapılacağı öğretilmeli.
• Akran eğitimi unutulmamalı.
34

35. Hasta/Sağlıklı Birey
Eğitimi
• Yıllık taramanın önemi
• Kendi kendine meme muayenesi
• Aile bireylerinin takibi
35

36. Biopsi Yöntemleri
36

37. Online Kaynaklar
• www.ekmeltezel.com
• www.memeniz.blogspot.com
• www.pembekurdele.org
37

38. İletişim
• ekmeltezel@yahoo.com
9/1/2014 38

39. 39