sağlık nedir

1. SAĞLIK NEDIR?

2. SAĞLIKLI-HASTA OLMAYA NEDEN
NEDIR?
 Güncel yaklaşım patojenez fikridir.
 Önce patoloji oluşur.
 Esas etken olarak germ teori geçerlidir. (Mikrop, bakteri, virüs gibi)

3. ESKI GÖRÜŞ
 Şeytan
 Kötü ruh
 Tabulara karşı gelinmesi
 Ruhun kaybı

4. DOĞU GÖRÜŞÜ
 Çin görüşü; Çi enerjisinin bozulması
 Meridyenlerden akan enerjinin iklimatik faktörler tarafından ele
geçirilmesi

5. BIYOPSIKOSOSYAL MODEL
 Bizi sağlıklı ya da hasta yapan biyolojik, psikolojik ve sosyal
etkenlere bir bütün olarak ele alır.

6.  HEALTH = WHOLE
 Organizmanın hastalıklı olmadan optimal düzeyde çalışması

7.  Tanım yerine daha geniş bir perspektiften bakmak.
 Beden, zihin, ruh, ilişkiler, kültür, toplum.

8. SAĞLIĞI ÖLÇMEK
 1. yol; hastalık var mı? Yok mu?
 Tıbbi ölçümlerle araştırma yapılır.
 Ancak sağlık kavrmı içine zihinsel sağlık, fiziksel fitness, sosyal ve
davranışsal yönler, yaşam kalitesi, tatmin, optimal işlev de
katılmalıdır.

9.  CHECK –UP; hastalıkları tıbbi araştırma

10.  Zihinsel sağlık için Structured Clinical Interview for the DSM
 (SCID).
 DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental
 Disorders) zihinsel sağlık incili.

11.  Araştırmalar anketle yapılır.
 EN bilineni SF-36.
 Sağlığın 8 yönü sorgulanır.
 Canlılık, fizilsek işlevsellik, beden ağrıları,
 genel sağlık algısı, fiziksel rol işlevi,
 duygusal rol işlevi
 Zihinsel sağlık

12. TOPLUMSAL
DEĞERLENDIRME
 Mortalite oranları karşılaştırılır

13.  Çocuk ölüm oranı; 1 yaşından önce ölen çocukların oranı (1000
doğum başına ölüm)

14. YAŞAM BEKLENTISI
 USA; Kadın 81, Erkek 76
 Türkiye: 73 – 78 (1960: 48 – 52)
 (Dünya 56. sırada)

15.  100 yıl önce ölüm nedeni enfeksiyonlar
 Günümüzde kalp hastalığı ve kanser

16.  Kronik hastalıklarda davranış ve sosyal etki belirgin olarak dikkati
çekmektedir.

17.  Temel hedef kronik hastalıkların
 ortaya çıkışını engellemek olmalıdır.

18. ERKEN ÖLÜM NEDENLERI
 Davranış %40
 Genetik %30
 Sosyal faktörler %15
 Çevre %5

19.  Davranış + sosyal faktör %55 etken
 Bunlar için bütçeden ayrılan para %5 in altında (USA rakamı)

20. DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI
 Sigara erken ölümlerin %20 sinden sorumlu
 2. sırada diyet
 3. sıra aktivite alışkanlığı
 Sonra alkol, mikrob, toksik ajanlar

21. DAVRANIŞ DIŞINDA
 The World Health Organization
 Coğrafik etkenler
 Çevre
 Genetik
 Gelir
 Eğitim
 ilişki