Dokumen ini membahas pemasangan dan pemeliharaan alat perlindungan voltan rendah dalam sistem elektrik, termasuk berbagai jenis geganti perlindungan seperti earth fault relay dan overcurrent relay. Selain itu, dibahas juga kegunaan, pemilihan, dan fungsi pengujian alat perlindungan, serta peraturan dalam akta bekalan elektrik. Keseluruhan informasi bertujuan untuk memastikan sistem elektrik beroperasi dengan aman dan efektif.

1. LOW VOLTAGE PROTECTION DEVICE
INSTALLATION & MAINTENANCE

2. ISI KANDUNGAN
BI
L
KETERANGAN
BAHAGIAN A
1 PENGENALAN GEGANTI PERLINDUNGAN
2 JENIS GEGANTI PERLINDUNGAN
3 FUNGSI ALAT PERLINDUNGAN
4 GAMBAR RAJAH GEGANTI PERLINDUNGAN
5 HURAIKAN GEGANTI PERLINDUNGAN & SKEMATIK DIAGRAM 4 LINE
6 KEGUNAAN GEGANTI PERLINDUNGAN
7 PEMILIHAN GEGANTI PERLINDUNGAN
8 FUNGSI PENGUJIAN PRIMARY & SECONDARY
BAHAGIAN B
1 TERANGKAN ALAT PERLINDUNGAN
BAHAGIAN C
1 AKTA BEKALAN ELEKTRIK
2 RUMUSAN
3 SUMBER RUJUKAN

3. PENGENALAN
• DENGAN ADANYA ALAT – ALAT PERLINDUNGAN MERUPAKAN SISTEM YANG DIPASANG
SECARA INTERGRASI DI DALAM SISTEM ELEKTRIK BAGI MENGESAN KEROSAKAN ATAU
MENGESAN KUANTITI ELEKTRIK PADA TAHAP YANG TERTENTU AGAR SELAMAT
DIGUNAKAN.

4. BAHAGIAN A

5. HURAIAN JENIS GEGANTI
PERLINDUNGAN YANG
BIASA DIGUNAKAN

6. EARTH FAULTH RELAY / OVERCURRENT RELAY
• DIGUNAKAN UNTUK MELINDUNGI SISTEM KUASA
APABILA ARUS YANG MENGALIR PADA PENGALIR
NEUTRAL (N) MELEBIHI DARIPADA NILAI YANG
DITETAPKAN. IANYA AKAN MEMBER ISYARAT
KEPADA SHUNT TRIP COIL PADA ACB UNTUK
MEMUTUSKAN LITAR.

7. EARTH LEAKAGE RELAY
• ELR : DIGUNAKAN UNTUK
MELINDUNGI PERKAKAS
DARIPADA BAHAYA ARUS BOCOR,
TERDAPAT TIGA JENIS SETTING
YANG DIGUNAKAN PADA RELAY
INI.

8. CURRENT TRANSFORMER
• MENGUBAH ARUS DARI TINGGI KE
RENDAH
• MEMPUNYAI TERMINAL P1 DAN P2

9. FUNGSI ALAT PERLINDUNGAN
• PERINGKATAN FUNGSI GEGANTI HANYA TERTUMPU PADA BAHAGIAN YANG DILINDUNGI
SAHAJA BERGANTUNG KEPADA SAIZ KUANTITI ELEKTRIK YANG PERLU DILINDUNGI.
• KERJA-KERJA SENGGARAAN DAN PEMBAIKAN MENJADI LEBIH MUDAH DAN BERKESAN
PADA SISTEM BERKENAAN.
• APABILA PEMISAHAN BAHAGIAN YANG ROSAK DILAKUKAN SECARA CEPAT DAN BERKESAN,
IA DAPAT MEMPERBAIKI KEPADA KESTABILAN SISTEM YANG ADA.

10. GAMBAR RAJAH GEGANTI PERLINDUNGAN
OVER CURRENT RELAY
EARTH FAULTH RELAY

11. GAMBAR RAJAH GEGANTI PERLINDUNGAN
EARTH LEAKAGE RELAY
ZERO CURRENT TRANSFORMER
&
CURRENT TRANSFORMER

12. HURAIKAN GEGANTI PERLINDUNGAN YANG TERDAPAT DI
DALAM PAPAN SUIS UTAMA BERSERTA
SKEMATIK DIAGRAM 4 LINE

13. SAMBUNGAN

14. KEGUNAAN GEGANTI-GEGANTI PERLINDUNGAN
DALAM SISTEM ELEKTRIK
• GEGANTI PELINDUNGAN YANG DIGUNAKAN UNTUK MELINDUNGI
SISTEM & PERALATAN ELEKTRIK BIASANYA MEMPUNYAI SATU ATAU
LEBIH FUNGSI.
• RELAY PELINDUNGAN INI MENGESAN KEADAAN KEROSAKAN DAN
MEMULAKAN PERJALANAN PEMUTUS LITAR UNTUK
MENYAHDAYAKAN PERALATAN ATAU LITAR YANG ROSAK SEBELUM
KEROSAKAN SERIUS DAPAT TERJADI.

15. PEMILIHAN GEGANTI-GEGANTI PERLINDUNGAN

16. SAMBUNGAN

17. FUNGSI PENGUJIAN PRIMARY INJECTION
 UJIAN TERSEBUT DIJALANKAN ADALAH UNTUK MEMBUAT PEMERIKSAAN SAMA ADA SISTEM PERLINDUNGAN
GEGANTI DAN ALAT UBAH ARUS YANG DIGUNAKAN BERFUNGSI DENGAN BAIK DI DALAM SISTEM PSU ITU
SENDIRI.
 PADA KEBIASAANYA PEMERIKSAAN KE ATAS PERALATAN PERLINDUNGAN ADALAH PENTING UNTUK
MEMASTIKAN SYSTEM ITU BEROPERASI DENGAN BAIK ATAU TIDAK.
 SETIAP PERALATAN DI DALAM SISTEM PERLINDUNGAN PERLU DIUJI DENGAN BAIK CONTOHNYA ALAT UBAH
ARUS.GEGANTI PERLINDUNGAN JENIS LEWAT MASA, IDMT DAN SEBAGAINYA.
 UJAN PRIMARY ADIALAH UNTUK MENGESAN BAHAWA ALAT UBAH ARUS DISAMBUNGKAN DENGAN POLARITY
YANG BETUL PADA BUSBAR.

18. SECONDARY INJECTION
 UJIAN SUNTIKAN SECONDARY PULA ADALAH UNTUK MENENTUKAN GEGANTI BERFUNGSI DENGAN
SEMPURNA PADA TATAHAN YANG DI TENTUKAN DENGAN MENGGUNAKAN ALAT UJI SUNTIKAN SECONDARY
(SECONDARY INJECTION TEST SET)
 TATAHKAN SUPAYA APABILA ARUS MELEBIHI 400 AMPIAR PEMUTUS LITAR UDARA AKAN TERPELANTIK
 JIKA ALATUBAH ARUS 600/5 DIGUNAKAN ARUS SECONDARY IALAH (400X 5/ 600) 3.5 AMPIAR

19. BAHAGIAN B

20. CONTENTS
CT (Current Transformer)
01
02
03
04
05
z-CT (ZERO CURRENT TRANSFORMER)
MCCB (Molded case circuit breaker)
ACB (air circuit breaker)
FIUS

21. CT (Current Transformer)
CT BERTINDAK SEBAGAI PENGUBAH DARIPADA ARUS
TINGGI KEPADA ARUS RENDAH, CONTOHNYA BUS-BAR
YANG DIALIRKAN ARUS SEBANYAK 1000A PER PHASE
DITURUNKAN NILAI ARUSNYA KEPADA 5A PER PHASE
MENGGUNAKAN CT.

22. Dalam kes ukur CT, kelas ketepatan biasanya ialah 0.2, 0.5, 1 atau 3.
Ini bermakna bahawa kesilapan perlu berada dalam had yang ditentukan dalam piawaian
untuk kelas ketepatan tertentu.
CT pengukuran harus tepat dari 5% hingga 120% daripada arus utama yang dinilai, pada
25% dan 100% dari beban yang diberi nilai pada faktor kuasa yang ditentukan.Untuk
memudahkan kefahaman, ia boleh nampak pada jadual di bawah.

23. z-CT (ZERO CURRENT TRANSFORMER)
ZCT BIASANYA DIGUNAKAN UNTUK MENGESAN
KEBOCORAN ARUS (EARTH LEAKAGE CURRENT).
CONTOHNYA APABILA BERLAKU PERUBAHAN MAGNITUDE
PADA FASA MERAH, DI SEBABKAN OLEH KEBOCORAN ARUS,
EARTH LEAKAGE RELAY (ELR) AKAN DIAKTIFKAN OLEH ZCT
BAGI MENGHANTAR ISYARAT TRIP KEPADA BRAKER
MELALUI SHUN TRIP COIL
MEMPUNYAI 2 TERMINAL DI MANA S1 DARI ALAT
PERKAKAS DAN S2 DARI KABEL EARTH

24. MCCB
(Molded case circuit breaker)
MCCB / MOULDED CASE CIRCUIT BREAKER
MERUPAKAN SALAH SATU KOMPONEN ELEKTRIKAL
YANG BERFUNGSI SEBAGAI PEYAMBUNG DAN
PEMUTUS ARUS KETIKA ARUS RENDAH ATAU
KELEBIHAN BEBAN (OVERLOAD) YANG DAPAT
MENYEBABKAN KEROSAKAN PADA MOTOR
ELEKTRIK DAN KEBAKARAN PERCIKAN API.

25. ACB IAITU KOMPONEN YANG BERGUNA UNTUK
MELINDUNGI PERALATAN LISTRIK DARI
BEBERAPA MASALAH YANG SERING MUNCUL,
MISALNYA: PANAS BERLEBIH, VOLTAGE
BERLEBIH, VOLTAGE YANG TERLALU TURUN,
DAN SEBAGAINYA.
ACB
(air circuit breaker)

26. FIUS ADA SATU ALAT UNTUK PERLINDUNGAN
KOMPENEN DI PSU SEPERTI LAMPU PENUNJUK,
AMMETER, DAN POWER FACTOR METER DARIPADA
BERLAKU KEROSAKKAN.
Fius HRC
(High Rapturing Capacity)
5

27. BAHAGIAN C

28. AKTA BEKALAN ELEKTRIK
PERATURAN TAJUK
PERATURAN 13 UJIAN PEPASANGAN
PERATURAN 16 SUIS,FIUS SUIS,SUIS FIUS,PEMUTUS LITAR,PENYENTUH,FIUS,DSB.
PERATURAN 18 CARA PENGASING
PERATURAN 20 MENGENDALIKAN PAPAN SUIS
PERATURAN 35 KAEDAH PEMBUMIAN
PERATURAN 36 PERLINDUNGAN TERHADAP ARUS BOCOR KEBOCORAN BUMI
PERATURAN 38 NOTIS
PERATURAN 111 ORANG KOMPETEN MENGUSAHAKAN KERJA PENYENGGARAAN.
PERATURAN 112 LANGKAH AWASAN KESELAMATAN YANG MENCUKUPI HENDAKLAH DIAMBIL SEMASA KERJA
PERATURAN 113 ORANG KOMPETEN HENDAKLAH MENGELUARKAN ARAHAN BERTULIS

29. RUMUSAN
• KAMI DAPAT MEMPELAJARI TENTANG JENIS GEGANTI PERLINDUNGAN
• KAMI MENGETAHUI TENTANG KEGUNAAN GEGANTI-GEGANTI PERLINDUNGAN DALAM
PEPASANGAN ELEKTRIK.
• KAMI DAPAT MENGETAHUI FUNGSI ALAT-ALAT PERLINDUNGAN.
• KAMI JUGA DAPAT GAMBARAJAH GEGANTI PERLINDUNGAN

30. SUMBER RUJUKAN
• http://chargemancourse.blogspot.com/2012/03/current-transformer-ct-
calculation.html
• https://lieneticjaya.com/mengenal-mccb/
• 3. GEGANTI PERLINDUNGAN.ppt - GEGANTI PERLINDUNGAN Geganti adalah
satu komponen perlindungan yang tugasnya menentukan pada tahap kerosakan
bagaimana | Course Hero
• Geganti Ef & Oc (scribd.com)
• RUJUKAN KERTAS PENERANGAN

31. SEKIAN TERIMA KASIH