More Related Content
PPTX
PPT
PPTX
PPTX
ODP
PPTX
PDF
Менежментийн онол, онолын үүсэл, хөгжил, Монгол онол ... PPTX
What's hot
DOCX
PPTX
PPTX
4 их монгол улс байгуулагдсан нь PPTX
ODP
PPTX
Газарзүй 11 Дэлхийн аж үйлдвэр.pptx PPTX
DOCX
PPTX
түүхийг судлах арга, түүхийн судалгааны чиг хандлагыг судлах PPTX
DOC
PPTX
нийгмийн улс төрийн амьдрал. PPTX
монгол улсын улс төр, нийгэм, эдийн засаг, соёлын өөрчлөлт, шинэчлэлт DOCX
PPTX
ODT
PPSX
PPTX
10 анги уран зохиолын хичээл 4 цаг шүлэг PPTX
DOC
монгол орны хамгийн хамгийн Viewers also liked
PPT
Монгол овог - Угийн бичиг хөтлөх нь PPTX
Lekts 9 mgl ugsaanyi ulsud PPTX
Food industria 80 for seminar PPT
Lekts 7 mgl-s baildan daguulalt PDF
DOC
PPTX
PPTX
намын систем ба намын тогтолцоо1 PPTX
PDF
Маркетингийн стратеги боловсруулах арга зүйн асуудал PPTX
үндсэн хуулийн өөрчлөлтүүд PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PDF
Байгууллага дахь төлөвлөлт, төлөвлөлтийн түвшин, төлөвлөгөөний ангилал, төлөл... PDF
Байгууллагын орчин , байгууллагын дотоод болон гадаад орчин, эрхэм зорилго гэ... DOCX
П.Мөнхзул - ШИНЭ БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХ БОЛОМЖ PDF
махны зах зээлийн_судалгаа PDF
Б.Баасандорж Ч.Баттөр С.Дашдорж - АЖ ҮЙЛДВЭРИЙН САЛБАРЫН ӨНӨӨГИЙН БАЙДАЛ, ХӨГ... Similar to Lekts 16 90-eed onoos hoish mgl
DOCX
Аж үйлдвэр, эдийн засгийн дэд бүтцийн хөгжил, хандлага. PPTX
PDF
Монголын макроэдийн засгийн эрсдлүүд Батаагийн Эрдэнэбат, PhD. МУИС DOC
Б.Золзаяа Б.Нандин - Монгол Улсын макро эдийн засгийн өнөөгийн байдал PDF
МОНГОЛЫН ЗАЛУУЧУУДЫН ХОЛБООНЫ V ИХ ХУРЛЫН ҮНДСЭН ИЛТГЭЛ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ АЮУШИЙН М... PPTX
PDF
PDF
PPT
Lekts 13 mgl sergen mandalt PDF
What the new government can do to save the economic crisis PPT
1 introduction to economics development DOCX
Ж.ГАНЖАРГАЛ Г.ЦЭНДБУЯН - МОНГОЛЫН АРЬС ШИРНИЙ САЛБАРЫН ХҮНИЙ НӨӨЦИЙН ТУЛГАМД... PDF
Б.Цэрэнчунт - Монгол улсын ЖДҮ-ийн хөгжлийн индекс PDF
162070522уул уурхайн барьцаалалт буюу эз ийн давамгайлал нь му-ын аюулгүй бай... PPTX
посткоммунист орнуудын төрийн бодлого PPTX
Монгол орны эдийн засгийн хөгжил PPTX
Aрдчилалын 25 жилийн ойд 2014 12 сар PPTX
Монгол орны эдийн засгийн хөгжил PPTX
The making of modern economics PPTX
90-ээд оны монголын олон нийтийн эсэргүүцлийн социологийн шинжилгээ More from Damdin Serdaram
PPT
SS102 Монголын түүх хичээлд зориулав PPT
PPT
PPTX
PDF
PPT
PPT
Lekts 16 90-eed onoos hoish mgl
- 1.
- 2.
ХӨГЖИЛ ГЭЖ ЮУВЭ?
Хөгжил, түүний хөдөлгөгч хүч нь юу вэ?
Хөгжсөн орнуудын загвар, туршлага,
туулсан зам
Ядуу орнуудын бэрхшээл.
Дэлхийн улс орнуудын хүний хөгжлийг
тодорхойлдог индекст 40 үзүүлэлт багтдаг
бөгөөд энэ үзүүлэлтүүдийг гурав хуваан
багцалдаг байна.Өрсөлдөөн ба Хөгжил,
Хүний хөгжил – Эдийн засгийн хөгжил
- 3.
Хөгжил нь ирээдүйнзүйл биш.
Хөгжил бол өчигдрөөс өчүүхэн
ч атугай илүү байж чадах гэсэн
ӨНӨӨДРИЙН сонголт, үйлдэл
ХӨГЖИЛ ГЭЖ ЮУ ВЭ?
- 4.
АРДЧИЛСАН МОНГОЛ УЛС
1.Хүний эрхийг баталгаажуулсан Үндсэн
хууль.
2. Монголчуудад ямар өмч байсан бэ?
3. 1990-ээд оны шилжилтийн үе
4. Ардчилсан нийгмийн боломж – Одоо
бидний байгаа байдал.
“АРДЧИЛАЛ бол хамгийн их зардал,
цаг хугацаа зарцуулдагч хүн
төрөлхтний хувьд одоогоор олж
тогтоосон цорын ганц зөв зам” У.
- 5.
1918 онд 600.000хүн тоологдсоноос
100.000 хятад, 5000 орос болон бусад
үндэстэн,
495000 Монголчуудын 110000 нь лам
нар байжээ.
1000 хүнд төрөлт 14, нас баралт 30,
дундаж наслалт 37 байсaн
Монголчууд үнэхээр сэргэн манджээ.
- 7.
1990 оны ардчилсанхувьсгал
1989 оны 11 сард болсон Залуу уран бүтээлчдийн 2-р
зөвлөлгөөнөөр олон залуучууд “Монголд хэрэгжүүлж эхэлсэн
Өөрчлөн байгуулалтанд” сэтгэл ханамжгүй байгаа, тууштай
өөрчлөлт хийх хэрэгтэй ярилцаж бие биенээ таньдаг болжээ.
1.Анхны жагсаал 1989 оны 12 сарын 10-нд. 150 хүн.
2.Жагсаал амралтын өдрүүдэд үргэлжилсээр 1 сарын 21, 3
сарын 4-нд хамгийн олон хүн оролцов. 30.000 хүн
3.1990.03.07ны 14 цагаас 03.09ны 22 цагийн ӨЛСГӨЛӨН
тухайн үеийн Улс төрийн товчоог огцоруулж чаджээ.
4.1990 оны 3 сараас Монгол улс Олон намын системд оров.
5.1990 оны 6 сард анхны Чөлөөт сонгууль болов.
6.Байнгын Парламенттай ЭРХ ЗҮЙТ ТӨР-ийн тогтолцоо.
- 8.
1990 оны ардчилсанхувьсгал
Ардчилсан хувьсгалын үед дайсагнагч талууд гэж байсангүй.
Хувьсгалын лидерүүд, Ард олон, тухайн үеийн Төр засаг
бүгдээрээ Монгол хүний саруул ухаанд итгэж байлаа.
- 9.
1988 оныТянь Аньминийхэрэг Явдал шиг цус урсгалгүй хийсэн
Ардчилсан хувьсгалыг Дэлхий дахин онцолдог.
Монгол хүний саруул ухаан
гаргасан Ж. Батмөнх
- 10.
ҮНДСЭН ХУУЛЬ –ТУСГААР ТОГТНОЛ
1992 оны 1-р сарын 13нд бүрэн эрх нь
баталгаажсан ҮНДСЭН ХУУЛЬ нь
Хүний эрх, Монгол улсын тусгаар
тогтнол суверенитет эрхээ бүрэн
баталгаажуулсан хамгийн гол баримт
бичиг байлаа.
Бид Nation-state болж бидний
тусгаар тогтнол De facto бус De jure
шинж чанартай боллоо.
- 11.
ҮНДСЭН ХУУЛЬ –ЭРХ ЧӨЛӨӨ
1948 оны 12 сарын 10-нд НҮБ-аас
гаргасан Хүний эрхийн түгээмэл
тунхаглалыг анх удаагаа
баталгаажуулсан.
1.ӨМЧТЭЙ БАЙХ.
2.ҮЗЭЛ БОДЛОО ИЛЭРХИЙЛЭХ.
3.ЧӨЛӨӨТЭЙ ЗОРЧИХ.
4.ХУУЛИЙН ӨМНӨ ТЭГШ ЭРХТЭЙ
- 12.
- 13.
ҮНДСЭН ХУУЛЬ –ЭРХ ЧӨЛӨӨ
1990 оны 1 сарын цуглаан
2008 оны 7 сарын 1-ний цуглаан
Тэжээгдсэн унтаа оюутан “арми”
- 14.
Жагсаал юуны төлөө,хэний төлөө хийх нь чухал. Жагсаал өөрөө нийгмийн соёл
Сөүл 2016УБ 2014 он
УБ 2013 он
УБ 2016 он
- 15.
- 16.
МОНГОЛЧУУДЫН ӨМЧ
1990 онгэхэд Монгол улс:
2,4 сая хүн амтай
25 сая толгой малтай,
370 тэрбум -ийн орон сууцтай,₮
900 тэрбум -ийн 400 гаруй том₮
жижиг үйлдвэртэй байлаа.
Мөн эзэд нь орхиод явсан 247.000
ЗХУ-ын цэргийн бааз, хотхон 20
гаруй байлаа.
- 17.
СОЦИАЛИСТ – МОНГОЛЧУУД
СоциалистМонгол нь ХХ
зуунд их хоцрогдлыг
арилгаж чадсан.
ЗХУ-аас 1921-1990 онд 11,3
тэрбум шилжих рублийн
(Жилд 250 сая $ буюу нийт
төсвийн 70%) зээл, тусламж
авч өөрсдийн тулгамдсан
олон асуудлыг шийдэж
чадсан.
- 18.
- 19.
- 20.
3. Сонголт хийхэрх чөлөө
Хувьчлал
Хувьчлалыг дэмждэг (шилжилтийн орнууд хурдан хувьчлал
хийх тусмаа сайн)
Хэт шуурхай хувьчлал хийсний үр дүнд ихэнх тохиолдолд
өмнө нь байсан зах зээлийн харилцаа/тогтолцоо унасан
Үндсэн шалтгаан нь зохицуулалт, өрсөлдөөн 2-ыг
харгалзаагүй
Хувьчлал макро эдийн засгийн цогц бодлогын хэсэг байх
ёстой. (Тухайлбал, ажлын байр үүсгэхийн тулд зээлийн хүү
бага байх ёстой)
Хувьчлал авилгыг багасгана гэдэг буруу ойлголт, авилгатай
ЗГ жинхэнэ “хуудуутай” хувьчлал хийнэ
Онолын дагуу шинэ эзэд хувьчилж авсан өөрийн хөрөнгийг
хамгийн үр ашигтай удирдах ёстой. Гэтэл зохистой хууль эрх
зүйн зохицуулалт болон з/з-ийн институц байхгүй бол шинэ
эзэд хөрөнгийг аль болох хурдан цөлмөх болно (Орос улс)
- 21.
АНХНЫ БЭРХШЭЭЛ
БАРААНЫ ХОМСДОЛ
1990оны 10 сарын 1-нд Монгол улс 3,3 тэрбум -ийн барааны₮
нөөцтэй байсан. Социализмын материаллаг техникийн бааз –
10 км үргэлжилсэн агуулах
ЗХУ задарч тусламж, зээл зогссон. 2-хон сарын дотор 1,6
тэрбум -ийн барааны нөөцтэй болсон. Орос дэлгүүр,₮
мэргэжилтний дэлгүүрээр нөөц буцаад гарч эхэлсэн
Манай улсын гадаадын худалдааны 85 хувь нь ЗХУ, 10 хувь
нь бусад Социалист орон байсан. http://batbayar.niitlelch.mn
Монгол улсын төсөв 4,4 тэрбум байхад ЗХУ-ын ЭСЯ-ны₮
хадгаламжийн данс 400сая , УБ-ын үл хөдлөх хөрөнгийн 20₮
хувь ЭСЯ-ны мэдлийнх байсан. 1,7 тэрбум нь үйлдвэрийн
алдагдал, Нэгдэл, САА-н татаас болдог байсан
- 22.
АНХНЫ БЭРХШЭЭЛ
БАРААНЫ ХОМСДОЛ
ЗХУ-аас1991оны 1 сараас эхлэн Бартерийн худалдаагаа
бүрмөсөн зогссон.
1991 оны 10 сард Монгол улс картны системд шилжив. 1993
оны 4 сард хүртэл ХҮНС – ТАЛХНЫ КАРТНЫ СИСТЕМ.
Өрх бүрт 11 нэрийн бүтээгдэхүүн өгч байсан.1хүнд сард 3 кг
гурил, элсэн чихэр, цагаан будаа тус бүр 550 гр, цөцгийн тос
350 гр, нэг өрхөд ургамлын тос 1 кг, архи 4 шилийг өгч
байсан
Цахилгаан эрчим хүчний хомсдол. ЗХУ-аас өгөх дэмжлэг
байхгүй болж ЗХУ – Монголын харилцаа НАЙРАМДАЛТ бус
харилцан ашигтай ЗАХ ЗЭЭЛ-ийн харилцаа болсон.
Мэдээлэл – Туршлагагүй ХОМСДОЛ. Бие даасан бодлого
явуулах туршлага, өргөн мэдлэг, мэдээлэл байхгүй байсан.
1992 онд диллерүүд 4 тн алтаа гадааадад алдсан.
- 24.
- 25.
1990-ээд оны Нийгмийнөөрчлөлт
1991 оны 1 сарын 15-нд ЗГ-ын 20-р тогтоол гарч 10.000₮
доошх хадгаламжийг 2 дахин үнэгүйдүүлж, Бараа 2 дахин
үнэтэй болсон.
Хүмүүсийн гар дээр 742 сая -ийг үнэгүйдүүлэх чухал₮
алхам: 130.000 мэргэжилтний дундаж цалин 9000 байсан₮
Эдийн засгаасаа илүү У.Т-ийн бодлого.
Чөлөөт Э.З-ийн бодлого: 1. Өмчтэй болгох, 2. Зах зээлийн
бодлого – Үнэ чөлөөлөх, Эрэлт нийлүүлэлт.
Төсөв – хүндрэлийг зээл тусламжаар нөхөж “Юм зарж юм
худалдаж авах” өвчин.
- 26.
ДАРААГИЙН БЭРХШЭЭЛ
ЭДИЙН ЗАСГИЙНИХ ХЯМРАЛ
Монгол улс дэлхийн эдийн засгаас суралцаж эхэлсэн.
Эдийн засгийн хямрал, хомсдлоос гарах, Үйлдвэрүүдийг яаж цааш
авч явах уу? гэдэг асуудал хамгийн тулгамдсан асуудал. 1991.05.21
ӨМЧ ХУВЬЧЛАЛЫН КОМИСС. Комиссын дарга нь Тэргүүн шадар
сайд, гишүүд нь сайд нар, Монголбанкны ерөнхийлөгч, Улаанбаатар
хотын дарга, Хөрөнгийн биржийн захирал
1991 – 1993 онд гол ажлыг нугалж хувьчлалыг далайцтай хийсэн.
Монголчууд гар дээрээ мөнгөгүй болсон. 20-р тогтоолын үед 50.000
-ийн хадгаламжтай хүн ердөө 651 хүн байсан.₮ http://batbayar.niitlelch.mn
Байр, Мал хувьчлагдангуут анхны эргэлтийн хөрөнгө болсон. 2 өрөө
байр 12.000 20-р тогтоолын дараа₮
- 27.
- 28.
МОНГОЛЧУУДЫН ӨМЧ
255 нэгдэл,52 сангийн аж ахуй,
20 тэжээлийн аж ахуй, 250
эмчилгээ-тэжээлийн цэг, 700
гаруй төв суурин, нэгдэл дундын
50 амралт, цагаан идээний 51
үйлдвэр, сүү тосны 400 завод,
эхчүүдийн амрах, амаржих 320
байр, дизель цахилгаан станц 300,
зочид буудал 320, улаан булан
600 гаруй малын хашаа 68 мянга,
худаг 40 мянга, хүүхдийн кино
театр, номын сан
- 29.
- 30.
- 31.
- 32.
ӨМЧ ХУВЬЧЛАЛ
25 саямалыг 74000 өрхөд,
370 тэрбум орон сууцыг 84000
өрхөд хувьчилсан.
Хотоос хөдөөрүү малчид
хошуурснаар боловсролын
тогтолцоо хямарсан (эдийн
засаг, санхүүгээс гадна).
900 тэрбум -ийн 400 гаруй₮
том жижиг үйлдвэрүүд эрх
мэдэл, хээл хахуулийн хүчээр
ихэнх нь шударга бус
хувьчлагдсан.
- 33.
ӨМЧ ХУВЬЧЛАЛ
1991 ондӨмч хувьчлалын хууль гаргасан.
ЗГ төрийн өмчийг: 1. Хувьчлахгүй. 2. Төрийн
өмч давамгайлснаар хувьчлах. 3. Бүрэн
хувьчлах аж ахуйн нэгж гэж 3 ангилсан.
1991-1996 онд нийтдээ 916 а.а.н-ийн 10.9
тэрбум -ийн хувьцаа, ногдол хувийг цэнхэр₮
тасалбараар худалдаж 475 ХК, 369 ХХК
шинээр үүсэн байгуулагдаж, 1.3 сая гаруй хүн
хувь нийлүүлэгч нь болсон байна.
- 34.
ӨМЧ ХУВЬЧЛАЛ
Бага хувьчлалаар2451 жижиг аж ахуйн нэгжийг
хамруулж, үүний үр дүнд 3176 аж ахуйн нэгж
шинээр үүсэн байгуулагдсан.
Эдгээрийн дотроос 2.1 тэрбум -ийн хөрөнгө₮
бүхий 3046 аж ахуйн нэгж, 385 сая шахам -ийн₮
хөрөнгө оруулалтын эрхийн бичгийн ягаан
тасалбараар хувьд шилжсэн байна.
1991 оноос хойш 3,6 тэрбум $-ийн зээл тусламж
авсан ихэнхийг дэд бүтэц – цахилгаан станцдаа
зарцуулсан.
- 35.
- 36.
- 37.
17 чингэлэг спиртийнхэрэг нь 64 тн 17=1.088 тн спирт
гэсэн үг 1.088 - 1000 л =1.088.000 л спирт гэсэн үг. 1 л спирт
5 шил архи болно гэвэл 10.880.005=5.440.000 шил архи,
өнөөгийн ханшаар 5.440.000 -10.000 гэвэл =54.400.000.000₮
Хуудуутай ӨМЧ ХУВЬЧЛАЛУУД. 1991 – 2003 он
Газрын наймаа: 2000 – 2012 онд УБ төлөвлөлт алдагдсан
Гадаадад гарч ажиллах хүч: 200.000 цагаачилсан
Эндээс манай ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨТНҮҮД төрсөн.
- 38.
- 39.
- 40.
Монголын насанд хүрсэнхүн амын бараг 15 хувь нь
гадаадад гарсан, хүн амын 80 илүү хувь нь ямар нэг
шилжилт хөдөлгөөн хийсэн.
Ардчилсан хувьсгалаар хүн бүрт ГАДААД ПАСПОРТ
5 жилийн өмнө Монгол иргэд 150 сая орчим ам.доллар
оруулдаг гэсэн судалгаа хийсэн.
2009 онд 250 сая орчим долларын хөрөнгө оруулалт орж
ирсэн шинэ судалгаа гарсан.
Хөдөлмөрийн цагаачид болж Солонгос явсан. 1995 оноос
Одоо боловсролын цагаачлалын шинэ давалгаа гарчээ.
Хуримтлал гадагшаа гарч байна.
- 41.
Илүү сайн аргуудбайсан
“Shock therapy” ажиллахгүй байна. “Gradual” хандлага ажиллаж байна
Дутуу дулимаг мэдлэгийн хөнөөл
Kennet Arrow (Нобелийн шагналт) яагаад, хэзээ чөлөөт зах зээл
ажиллах вэ гэдэг үндэслэлийг математик загвараар харуулсан,
шилжилтийн динамикийг гаргаж ирсэн
ОУВС-ийн экспертүүд нь зөвхөн textbook “мэдлэгээр” улсуудаар
туршилт хийсэн
Үнэ чөлөөлөх Хятадын туршлага
Үнийн 2 шатлалт тогтолцоо: хуучин үнээр өмнө үйлдвэрлэдэг
байсантай адил хэмжээ бүтээгдэхүүн борлуулах ба зөвхөн
түүнээс илүү гарсан бүтээгдэхүүнийг зах зээлийн үнээр
борлуулна.
Зах зээл “жигдэрсний” дараа 2 шатлалт тогтолцоог авч хаядаг
- 42.
МОНГОЛ УЛС -ХӨГЖИЛ
Дэлхийн улс орнуудын хүний
хөгжлийг тодорхойлдог индекст
гуч гаруй үзүүлэлт багтдаг бөгөөд
энэ үзүүлэлтүүдийг гурав хуваан
багцалдаг байна. Үүнд: хүн амын
орлогын түвшин, дундаж наслалт,
боловсролын түвшин багтдаг
бөгөөд үүгээрээ манайх 51 дүгээрт
явж байсан бол өнөөдрийн
байдлаар өмнөх үзүүлэлтээсээ
тавь илүү хувиар буюу 120
дугаарт жагсчээ.
- 43.
МОНГОЛ УЛС -ХӨГЖИЛ
Хөгжлийн хувьд тулгамдсан
асуудал маш их байна.
1. Ядуурал.
2. Төрийн бодлого VISION алга
3. Сонирхолын зөрчил – Авилга
- 44.
МОНГОЛ УЛС -ХӨГЖИЛ
Монгол улс дотоодын нийт
бүтээгдэхүүнээрээ 121-т
жагсаж байна
Аливаа улс орны хөгжлийн
түвшинг шууд харуулж байдаг
нэгэн шалгуур бол үндэсний
нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ)-ий
хэмжээ билээ. Манай орны
хувьд 1 хүнд ноогдох ДНБ-
ээрээ дэлхийн улс орнуудаас
1489 ам.доллараар буюу 121-р
байранд жагсаж байгаа аж.
121 МОНГОЛ УЛС – 1489$
2003 онд
- 45.
52 минут, 15секундэд туулж, 102 дугаарт
бариалжээ. Хувийн дээд амжилт нь 2:39:50
ажээ. Японы тамирчин 2:26:20 хурдалж барианд
орсон бол түүнээс бүхэл бүтэн 1:22:22 секундын
дараа хамгийн сүүлд Л. Отгонбаяр гүйжээ.
Түүний өмнө барианд орсон тамирчин
Отгонбаяраас 30 минутын өмнө барианд орсон
бөгөөд манай тамирчин хагас цагийн турш цор
ганцаараа Афины тэнгэр доор гүйсэн.
41км замыг тэвчээр хатуужилтай туулж
ЗОРИЛГОО БИЕЛҮҮЛСЭН БААТАР
ЭМЭГТЭЙ – БРАВО
1.Марафон гүйлт шиг улс орны хөгжлийн
зорилго, чиглэл маш тодорхой байх ёстой.
2.Үүний тулд бид өөрдийнхөө бололцоо, бодит
нөхцлөө мэдэж байх хэрэгтэй.
3.Энэ бол Монгол орны индекатор болсон
индексүүд
Одоохондоо энэ
бүсгүй эмэгтэй
марафонд Монголыг
төлөөлж байна.
Монгол улсын
хөгжлийн түвшин –
Отгонбаярын хувийн
рекорд
- 46.
МОНГОЛ УЛС -ХӨГЖИЛ
250 жилийн өмнө дэлхийн хамгийн
баян ба ядуу орны 1 хүнд оногдох
баялагийн 5:1 байсан ба Европын
хүн амыг Хятадтай харьцуулахад
2:1 гэж байсан бол өнөөдөр баян
Швейцарь, ядуу Мозамбикийн
хоорондын ялгаа нь 400:1 болсон
байна.
- 47.
МОНГОЛ УЛС -ХӨГЖИЛ
1. Дэлхийн банкнаас гаргадаг
Doing business 2013 судалгаанд
Монгол Улс 185 улсаас 76 –д
2. Дэлхийн эдийн засгийн форумаас
гаргадаг
Global competitiveness index 2013 -
д 144 улсаас 93-д
3. Өв сан (heritage foundation) -аас
гаргадаг
Economic freedom index 2012 -д
184 улсаас 82-д
4. НҮБ-ээс гаргадаг
human development index -д 2011
онд 187 улсаас 110-д
5. Дэлхийн банкнаас гаргадаг
Нэг хүнд ногдох үндэсний нийт орл
(GNI per capita, PPP) 2011 онд 162
- 48.
Мал аж ахуй– орчин үеийн
фермерийн аж ахуй болох уу
1992 оноос 25 сая малыг 74.000 өрхөд өмчлүүлсэн,
Хотоос хөдөөрүү хүмүүс хошуурснаар сургууль завсардалт
1993-1997 онд маш ихэссэн. Боловсролын амжилт унасан.
1990 оны дунд үед цаг агаарын таатай нөхцөл Монголын
мал сүргийн тоог ихэсгэсэн. Анх удаа МАА нь дотоодын
нийт бүтээгдхүүний 20 хувиас дээш болсон.
Мах сүү, Ноолуур малчдын орлогын гол баталгаа болсон.
Харамсалтай нь Малчид хамтран ажиллах, цааш хөгжих
арга замаа мэдэхгүй. ТӨР малчдаа хөсөр хаясан.
1999, 2002, 2004, 2009 оны гамшигийн хэмжээний зудыг
малчид дахин дааж давах хүчгүй болжээ.
2000 оноос хотжилт – Механик шилжилт хөдөлгөөн ихэссэн.
- 49.
- 50.
УЛААНБААТАР - МЕТРОПОЛИТЕН
Хүнамьдрах наад захын нөхцлийг
хангаагүй оромж байдаг хороолол
Favelle Slum, Трущобы, гэр хороолол,
Хотын хөдөө хүрээгээ тэлсэн.
166.000 өрх гэр хороололд амьдардаг.
Энэ нь УБ хотын нийт газарын 80-85
хувь. 1 өрх жилдээ 1,5 тонн мод, 5 тонн
нүүрс хэрэглэдэг.
УБ-ын 1 иргэн жилд 5 литр химийн
хорт бодис залгидаг гэсэн судалгаа бий.
- 51.
УЛААНБААТАРЧУУДЫГ ОРОН СУУЦЖУУЛАХ
1.Хот буюу метрополитиан
Жорж Белл шиг олон
хүмүүсийн чадвар, хүсэл
эрмэлзлэлээр хөгждөг.
2. УБ-чууд орчин үеийн
тохилог орон сууцанд байх
Үндэсний том төсөл чухал.
3. 2010-2020 онд 83300 айлын
орон сууц баригдана
- 52.
ГАЗАР ХУВЬЧЛАЛ
-1 сая565 мянган хавтгай
дөрвөлжин километр Монгол
улсын нутаг.
- Xуулинд зааснаар гэр бүлийн
хэрэгцээнд, өрх бүрт нийслэлд
0.07 га, аймагт 0.35 га, сум,
тосгонд 0.5 га хүртэл газрыг нэг
удаа үнэгүй өмчлүүлэх шийдвэр
2003 онд гарсан.
-600 мянган өрхтэй гэвэл газрын
нийт талбайн 0.08 хүрэхгүй хувь.
-Газар эзэмшиж, түүнийг эдийн
засгийн эргэлтэнд оруулсан.
- 53.
25 жилийн өмнөМонгол машинаа
засварлаж, шинээр угсардаг байжээ.
Мон-Бус 2008 он
МОНГОЛЫН “MONEL” ЯПОНЫ
“JVC”-ГИЙН САЙЖРУУЛСАН
ЗАГВАР. Өдөрт 100-200 ширхэгийг
угсардаг. Нийт 20 мянган телевизор
угсарсан. 1982-1987 он хүртэл 800
компьютер угсарсан.
Зөв бодлого байсан бол бидэнд
Финляндийн NOKIA компанийн
ирээдүй ойрхон байсан.
- 54.
20 жилийн дараадахиад 0-оос
эхэлж Монгол улс Мэдээлэл
технологийн салбарт үндэсний
бренд гаргажээ. 2010 он
- 55.
МОНГОЛ УЛСЫН ХӨГЖЛИЙНӨНӨӨГИЙН
ТҮВШИН
55
ДЭЛХИЙН БУСАД ОРНУУДТАЙ ХАРЬЦУУЛАХАД
Нэг хүн ногдох ДНБ-ий
түвшин
Хүний хөгжлийн индекс
Өрсөлдөх чадварын
индекс
Амьдралын чанарын
үзүүлэлт
• НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрөөс хэвлэн гаргадаг Хүний хөгжлийн
тайланд Монгол Улс хүний хөгжлийн индексээр Дэлхийн 169 орноос
100 дугаар байранд буюу дундаж гэсэн ангилалд байна.
• “International Living” байгууллагаас 192 улсыг
хамруулсан судалгаагаар Монгол Улс амьдралын
чанарын үзүүлэлтээрээ 107 дугаар байранд орсон байна.
• Дэлхийн эдийн засгийн форумаас хэвлэн гаргадаг Дэлхийн өрсөлдөх
чадварын тайланд Монгол Улс дэлхийн 139 орноос 99 орж байсан бол энэ
онд 142 орноос 96 орсон.
Дэлхийн банкны орлогын ангиллаар Монгол Улс бага-
дунд орлоготой орны ангилалд байна.
- 56.
Монгол Улс 2011онд уг жагсаалтын 120-д жагсч байсан бол
өнөөдөр 26 байраар урагшилж, 94 дүгээрт бичигдсэн.
Дэлхийд эдийн засгийн өсөлттэй хамт том амжилт болсон
- 57.
- 58.
- 59.
Дэд бүтцийн хөгжлийнтүвшин
Монгол улсын дэд б тцийн х гжилү ө
Ерөнхий
дэд бүтэц
Авто
зам
Төмөр
зам
Далайн
Боомт *
Агаарын
тээвэр
Цахилгаан
эрчим хүч
Дэлхийн дундаж 4,30 4,00 3,20 4,30 4,70 4,50
Их долоо 5,71 5,61 5,39 5,44 5,69 6,46
Төв Ази 3,98 3,16 3,50 2,96 3,96 3,64
Зүүн Ази 5,74 5,60 5,80 5,44 5,52 6,30
Зүүн өмнөд Ази 4,48 4,44 3,24 4,54 5,04 4,63
Өмнөд Ази 3,05 3,10 2,85 3,55 3,98 2,00
Монгол Улс 2,30 1,70 2,50 3,30 3,00 3,10
Эх сурвалж: Дэлхийн эдийн засгийн форум, Дэлхийн өрсөлдөх чадварын тайлан.
*-Манай орны хувьд далайн боомт хүрэх боломж
59
- 60.
Дэлхийн банкны бизнесэрхлэлтийн илтгэл: 2010
ба 2011 оны Монгол Улсын үзүүлэлтүүд
з лэлтҮ үү 2011 оны байр 2010 оны байр Хазайлт
Бизнес эхлэх 86 80 -6
Барилгын з вш р л авахө өө ө 104 103 -1
л х дл х х р нг б ртг лэхҮ ө ө ө ө ө ү үү 27 25 -2
Зээл авах 72 69 -3
Х р нг оруулагчдыг хамгаалахө ө ө 28 27 -1
Татвар т л хө ө 66 67 1
Хил дамнуулан худалдаа хийх 158 156 -2
Гэрээ хэрэгж лэхүү 35 35 none
Бизнесийн йл ажиллагаагү
дуусгавар болгох
119 109 -10
Ер нхийө 73 63 -10
Эх сурвалж: Дэлхийн банк, Олон улсын санхүүгийн корпораци
60
- 61.
- 62.
111 элементийн 62нь Монгол нутагт
олдсон . Одоогоор нөөц тогтоосон
стратегийн 8 ордыг Монгол улс
ашиглавал ДНБ-ийн хэмжээ 20 дахин
өснө гэсэн эдийн засгийн тооцоо
байна
- 64.
- 65.
Эрдэс баялаг, хүндүйлдвэрийн салбарт хэрэгжүүлэх арга хэмжээний зорилт
Эрдэнэт УБҮ
Зэс хайлуулах үйлдвэр катодын
зэс 120 000 т
Эрдэнэт УБҮ
Зэс хайлуулах үйлдвэр катодын
зэс 120 000 т
Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрийн өргөтгөл
Ангижруулсан төмөр 500 000 т
Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрийн өргөтгөл
Ангижруулсан төмөр 500 000 т
Хөтөл цемент
Хуурай аргын цемент 500 000 т
Хөтөл цемент
Хуурай аргын цемент 500 000 т
Оюутолгойн зэсийн
баяжмал 1500 000 т
Оюутолгойн зэсийн
баяжмал 1500 000 т
Тавантолгойн
коксжих нүүрс 5000 000 т
Тавантолгойн
коксжих нүүрс 5000 000 т
Ухаа худаг
коксжих нүүрс 3000 000 т
Ухаа худаг
коксжих нүүрс 3000 000 т
Чинхуа-МАК-Нарийн сухайт,
Овоот толгой
коксжих нүүрс 5000 000 т
Чинхуа-МАК-Нарийн сухайт,
Овоот толгой
коксжих нүүрс 5000 000 т
Таяннуурын
Ангижруулсан төмөр 500
000 т
Таяннуурын
Ангижруулсан төмөр 500
000 т
Хөшөөт
Угаасан нүүрс 3000 000 т
Хөшөөт
Угаасан нүүрс 3000 000 т
Сайншанд аж
үйлдвэрийн цогцолбор
Хар төмөрлөгийн цогцолбор
Ангижруулсан төмөр 500 000 т
Үрлэн төмөр 1000 000 т
Хар төмөрлөгийн цогцолбор
Ангижруулсан төмөр 500 000 т
Үрлэн төмөр 1000 000 т
Алт цэвэршүүлэх үйлдвэр 15 тАлт цэвэршүүлэх үйлдвэр 15 т
Нүүрсний бирж
Нүүрсний бирж
Баян Айраг алтны уурхайБаян Айраг алтны уурхай
Тавт алтны уурхайТавт алтны уурхай
Багануур нүүрсний уурхайн өргөтгөлБагануур нүүрсний уурхайн өргөтгөл
Шивээ Овоо нүүрсний уурхайн өргөтгөлШивээ Овоо нүүрсний уурхайн өргөтгөл
Төмөртэйн Овоо, Улаан, Цавын
холимог металлын үйлдвэр
Төмөртэйн Овоо, Улаан, Цавын
холимог металлын үйлдвэр
Асгатын мөнгөний
баяжмал 300 000 т
Асгатын мөнгөний
баяжмал 300 000 т
Бор Өндөр
Жоншны баяжмал 1000 000 т
Бор Өндөр
Жоншны баяжмал 1000 000 т
65
- 66.
Стратегийн ордууд болонбүсчилсэн
хөгжил
НЭРНЭР НӨӨЦ, БАЯЛАГНӨӨЦ, БАЯЛАГ
11 ТАВАНТОЛГОЙТАВАНТОЛГОЙ 6 тэрбум тн6 тэрбум тн
22 НАРИЙН СУХАЙТНАРИЙН СУХАЙТ 91 сая тн91 сая тн
33 БАГАНУУРБАГАНУУР 512.8 сая тн512.8 сая тн
44 ШИВЭЭ ОВООШИВЭЭ ОВОО 564 сая тн564 сая тн
55 МАРДАЙМАРДАЙ 1104 тн уран1104 тн уран
66 ДОРНОДДОРНОД 58933 тн уран58933 тн уран
77 ГУРВАНБУЛАГГУРВАНБУЛАГ 16073 тн уран16073 тн уран
88 ТӨМӨРТЭЙТӨМӨРТЭЙ 229.3 сая тн хүдэр229.3 сая тн хүдэр
99 ОЮУ ТОЛГОЙОЮУ ТОЛГОЙ 16 сая тн зэс, 623 тн16 сая тн зэс, 623 тн
алталт
1010 ЦАГААН СУВАРГАЦАГААН СУВАРГА 1.3 сая тн, 43.6 мян1.3 сая тн, 43.6 мян
тн молибдентн молибден
Баруун бүсэд 1 орд,
Хангайн бүсэд 2 орд,
Төвийн бүсэд 8 орд,
Зүүн бүсэд 4 орд
1111 ЭРДЭНЭТЭРДЭНЭТ 3.2 , 90сая тн зэс мян тн3.2 , 90сая тн зэс мян тн
молибденмолибден
1212 БҮРЭНХААНБҮРЭНХААН 40 сая тн фосфорит40 сая тн фосфорит
1313 БОРООБОРОО 22 тн алт22 тн алт
1414 ТӨМӨРТЭЙНТӨМӨРТЭЙН
ОВОООВОО
820 .мян тн цайр820 .мян тн цайр
1515 АСГАТАСГАТ 2247 тн жишмэл мөнгө2247 тн жишмэл мөнгө
- 68.
Äàÿí
Óëààíáàéøèíò
Õàíäãàéò
Óëààíãîì
Õîâä
ßðàíò
Àëòàé
Áóðãàñòàé
Àðöñóóðü
ͺìðºã Òîñîíöýíãýë
Áàÿíáóëàã
Áºìáºãºð
Ãàëóóò
Áàÿíõîíãîð
̺ðºí
Õàíõ
Õàòãàë
Öýöýðëýã
Èõ òàìèð
Öàõèð
Õóòàã-ªíäºð
Áàãà-Èëýíõ
ÁóëãàíÝðäýíýò
Äàøèí÷èëýí
Õàðõîðèí
Àðâàéõýýð
Ýðäýíýñàíò
Ë¿í
Äàðõàí
Áàÿíãîë
Áàÿí÷àíäìàí
Ñ¿õáààòàð
Àëòàíáóëàã
Ìàíäàëãîâü
Äàëàíçàäãàä
Áîãä
Áàÿíëýã
Ãóðâàíòýñ
Øèâýýõ¿ðýí
Ãàøóóíñóõàéò
Öîãòöýöèé
Öîãò-Îâîî
îéðЧ
Áàãàíóóð
Çóóíìîä
Ñàéíøàíä
Áàÿí
Õàð-Àéðàã
Öýíõýðìàíäàë
Æàðãàëòõààí
ªíäºðõààí
Цэцүүх
Íîðîâëèí
-Баян Уул
Ульхан
Чулуунхороо
Эрээнцав
Хавирга
Õºëºíáóéð
-Баруун Урт
Мөнххаан
Эрдэнэцагаан
Бичигт
Рашаант
Хужирт
Замын Үүд
Наранбулаг
Сонгино
Баянтэс
-Цагаан Уул
Мянгад
Манхан
Булган
Дарив
Бугат
Алтай
Цагаанхайрхан
Бууцагаан
Өлгий
Цагааннуур
Тэшиг
Бүрэгхангай
Батцэнгэл
Óëèàñòàé
Дөргөн
Дөрвөлжин
Àëòàé
Òîëáî
Äýëãýð
Ýýâèéí áóóäàë
Òºãðºã
Æàðãàëàíò
Íàðèéíòýýë
Øàðëèí
Õóëä
Òàðèàò
ªíäºð-Óëààí
Èõ-Óóë
Íîãîîí
äîâ
Ýðäýíý
Õàëõãîë
ͺìðºã
Òýëìýí
Чойбалсан
ªëãèé
Íàëàéõ
Øàðãàëæóóò
Монгол Улсын зам, тээврийн сүлжээ 2016 онд
- Төмөр замын сүлжээ
- Шинэ төмөр замын сүлжээ
- Улсын чанартай хатуу хучилттай авто замын
сүлжээ 8000.0 км
-Олон улсын шинэ нисэх буудал
-Хатуу хучилттай хөөрч, буух нисэх
зурвас бүхий нисэх буудал
- Хатуу хучилттгүй хөөрч, буух
нисэх зурвас бүхий нисэх буудал
Дадал
Ханбогд
- 69.
Хүний хөгжил
Чанартай боловсрол,эрүүл
мэнд; ажил, орлоготой хүн
100 000 орон сууц
Эдийн засгийнЭдийн засгийн
өндөр өсөлтөндөр өсөлт
Нэг хүнд ногдох орлого
10000 ам.доллар
Дэд бүтэц
Уул уурхай
Хөгжлийн
банк
Шинэ
бүтээн
байгуулалт
100
мянган
орон
сууц
Дэд бүтцийн
хөрөнгө
оруулалт
АН-3, АН-4, АН-32 авто
зам
1100 км төмөр зам
Боловсруулах
үйлдвэрлэл
Газрын тос боловсруулах
үйлдвэр
Эм, био технологийн
бүтээгдэхүүн
Уул уурхайнУул уурхайн
үйлдвэрлэлүйлдвэрлэл
нэмэгдэнэнэмэгдэнэ
Таван толгой
Коксжих нүүрс
Оюу толгой
Зэс, алт
69
Сайншанд аж
үйлдвэрийн
цогцолбор
Нүүрс хийжүүлэх,
барилгын материалын үйлдвэр
Коксын
үйлдвэр, Зэс
хайлах үйлдвэр
Нийтийн
тээврийг
сайжруулна
Нийтийн тээврийн шинэ хэрэгсэл
Метро барих
ТЭЗҮ
Усан тээврийн
үйл ажиллагааг
өргөжүүлнэ
Гадаад зах зээлд гарц
Гадаад зах
зээлд усан
боомт
- 71.
МОНГОЛ УЛСЫН ЭДИЙНЗАСГИЙН БОЛОН ДНБ-ийн
ӨСӨЛТИЙН УРЬДЧИЛСАН ПРОГНОЗ.
Юу ч болж байсан 50 жилийн турш МОНГОЛ-ын эдийн засаг, ДНБ
өснө.
- 73.
t1989 онд
900 $
Start-up
Венч
хөрөнгийн
сангууд,
ЖДҮсан
Хөрөнгийнбирж,
Хөгжлийн банк
Технологийн
үйлдвэр
Технологи,
инновацийн
сан
Нэг хүнд оногдох ДНБ-ийн өсөлт
1993 онд
291 $
2001 онд 483$, 2002 онд 519$, 2003 онд
583$, 2004 онд 721$, 2005 онд 904$,
2006 онд 1214$, 2007 онд 1505$, 2008
онд 1991$, 2009 онд 1573$, 2010 онд
2252$, 2010 онд 3000$
1990 онд 944$, 1991 онд 887$,
1992 онд 492$, 1993 онд 291$,
1994 онд 348$, 1995 онд 540$,
1996 онд 516$, 1997 онд 457$,
1998 онд 417$, 1999 онд 384$,
2000 онд 456$,
2011 онд
3000 $
Зэсийн
үнэ өссөн
Ноолуур,
ямааны үнэ
Зэсийн
үнэ өссөн
Зэсийн
үнэ өссөн
- 74.
МОНГОЛ УЛС -ХӨГЖИЛ
Монгол Улсад 2014-2018 онд уул уурхайгаа олборлох,
боловсруулах, хот, дэд бүтцээ барьж байгуулах, нийгмийн
хөрөнгө оруулалт хийхэд 55-84 тэрбум ам.долларын хөрөнгө
шаардлагатай гэж ХХБ-ны ерөнхийлөгч Р. Коппа
Шаардлагатай энэ хөрөнгийн гуравны нэг нь гадаадын хөрөнгө
оруулалтаар, үлдсэн 28.0 тэрбумыг дотоодын эх үүсвэрээс, 6.0
тэрбумыг бондоор, 13.0-ыг гадаадын хөрөнгийн зах зээлээс, 14.0-
ийг арилжааны банкууд, 2.0 тэрбумыг нь донор болон бусад эх
үүсвэрээс гаргах магадлалтай
http://jargaldefacto.com
- 75.
- 78.
- 79.
МОНГОЛ УЛС -ХӨГЖИЛ
Шинжлэх ухааны мэдээлэл зүй,
техник технологи нэвтрүүлэн аж
үйлдвэржүүлвэл:
7 $-ын үнэтэй 1кг төмрийн хүдэр
20 $-ын үнэтэй ширээ,
2000 $-ын үнэтэй машины эд анги,
70000 $-ын үнэтэй онгоцны хайлш
болж чадвал Үндэсний баялаг
жинхэнэ утгаараа хуримтлагдаж
МОНГОЛ УЛС хөгжинө.
МОНГОЛ ХҮНИЙ САРУУЛ УХААНД ТУЛГУУРЛАЖ ХИЙСЭН
БИДНИЙ ШИНЭ СОНГОЛТ УРАГШАА УЛАМ ЯВАХ ЁСТОЙ
- 80.
- 81.
- 82.
МОНГОЛ УЛС –ОЮУ ТОЛГОЙ
Монголчууд бүгдээрээ хамтдаа урагшаа нэг алхам алхсан Ц. Элбэгдорж
- 83.
- 84.
МОНГОЛ УЛС ГАЗАРНУТАГ, БАЯЛАГААРАА ГЕОПОЛИТИКИЙН
ТОГЛООМЫН ИДЭВХТЭЙ ТОГЛОГЧ БОЛЖЭЭ.
Тухайлбал, Хэдхэн сарын дотор 1,5 тэрбум $ -ын Бонд гаргах нэр
хүндтэй, гадны шунал, шохоорхлыг хөдөлгөсөн “сайхан бүсгүй” болжээ
- 85.
1. ИХ БОЛОМЖИЙГХАВТГАЙ
ДЭЛХИЙ чамд өгч байна
2. Даяарчлалд идэвхтэй хамтран ажиллах
3. ЭХ ОРОН, ҮНДЭСНИЙ ҮЗЛЭЭР зөв
төлөвшсөн иргэн болох
4. БИД НЭГДМЭЛ ЗОРИЛГОТОЙ БАЙХ.
5. Чиний үнэт зүйл Чиний BRAND VALUE
6. Ажилд өөрийн дур сонирхол, чин
сэтгэлээсээ хандаж байх
ДҮГНЭЛТДҮГНЭЛТ
Editor's Notes
- #70 Монгол Улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн 2012-2016 оны тэргүүлэх чиглэлд улс орны хөгжлийг түргэтгэх, анхаарлаа хандуулах гол салбар, төсөл, арга хэмжээг тусгасан бөгөөд бүх салбарыг нэг бүрчлэн нарийвчилж авч үзээгүй болно.
Энэхүү тэргүүлэх чиглэлд тусгагдсан зорилт, стратегийг хэрэгжүүлсэнээр 2016 он гэхэд манай улсын нэг хүнд ногдох ДНБ-ий хэмжээ 10 000 ам.доллараас дээш гарсан байна.