Үндсэн хууль
Увс Өмнөговь сум ахлах сургууль ТүүхНийгмийн ухааны багш: Ж. Дашдорж
Агуулга
1. 1992 онуудад үндсэн хууль хэзээ, хаана,
ямар үндсэн шалтгаанаар батлагдсан бэ?
2. Тухайн үеийн монгол улсын төрийн
засаглалын хэлбэр, нийгмийн байгууламж
3. Төрийн эрх барих дээд байгууллага
4. Нутаг дэвсгэр, засаг захиргааны нэгжүүд
5. Тухайн үеийн төрийн сүлд, туг, далбаа,
тамга
Бүгд найрамдах Монгол ард улсыг
тунхагласнаас хойш манай улс түүхэндээ
4 удаа үндсэн хуулиа шинэчлэн
найруулсан билээ. Үүнд:
1924, 1940, 1960, 1992 онуудад баталсан
байдаг
Монгол улсын 1992 оны үндсэн хуулийг
хэзээ, хаана, ямар шалтгаанаар батлав?
1992 оны үндсэн хууль
Хэзээ: 1992 оны 1-р сарын 13-нд 11 цаг З5
минут
Хаана: Улаанбаатар хот
Шалтгаан: 1990 оны ардчилсан өөрчлөлт
шинэчлэлтийн нэг чухал асуудал шинэ
үндсэн хууль батлах явдал байсан
Хэмжээ: 6 бүлэг, 70 зүйлтэй
Төрийн засаглалын хэлбэр,
нийгмийн байгууламж
1992 оны үндсэн хууль
Төрийн засаглалын хэлбэр: Парламентийн
засаглалтай Бүгд Найрамдах улс
Төрийн байгууламж: Нэгдмэл
Төрийн эрх барих дээд байгууллага

1992 оны үндсэн хууль
Монгол Улсын Их Хурал бол төрийн эрх
барих дээд байгууллага мөн бөгөөд хууль
тогтоох эрх мэдлийг гагцхүү Улсын Их
Хуралд хадгална.
Улсын Их Хурал нэг танхимтай, далан
зургаан гишүүнтэй байна.
Монгол улсын нутаг дэвсгэр, засаг
захиргааны нэгжүүд

1992 оны үндсэн хууль
Монгол
Улсын
нутаг
дэвсгэр
засаг
захиргааны хувьд аймаг, нийслэлд, аймаг нь
суманд, сум нь багт, нийслэл нь дүүрэгт,
дүүрэг нь хороонд хуваагдана.
Монгол улсын төрийн билэг тэмдэг
1992 оны үндсэн хууль
Төрийн сүлд нь ариун цагаан өнгийн бадам цэцэг
суурьтай, төгсгөлгүй үргэлжлэн дэлгэрэх түмэн
насан хээгээр хөвөөлсөн, мөнх тэнгэрийг бэлгэдсэн
дугариг хөх дэвсгэртэй байна.Сүлдний төв хэсэгт
Монгол Улсын тусгаар тогтмнол, бүрэн эрхт
байдал, цог хийморийг илтгэсэн алтан соёмбо,
эрдэнийн
хүлгийг
хослуулан
дүрсэлсэн
байна.Сүлдний хүрээний магнайн хэсэгт эрт,
эдүгээ, ирээдүй гурван цагийг бэлгэдсэн хүслийг
хангагч чандмань эрдэнэ, доод хэсэгт эх газрыг
төлөөлсөн ногоон өнгийн уулан хээ, ашид
дэвжихийн өлзий хутаг оршсон хүрдийг тус тус
дүрсэлнэ. Хүрдийг хадгаар дээдлэн сүлжсэн байна.
Монголын
нэгдсэн
тулгар
төрийн
уламжлалт Их цагаан
туг нь Монгол Улсын
төрийн хүндэтгэлийн
бэлгэдэл мөн.
Монголын Улсын төрийн далбаа нь улаан, хөх, улаан
хосолсон өнгөтэй байна. Далбааны гурав хуваасны
нэгийн хэмжээтэй дундахь хэсэг нь мөнх тэнгэрийн
хөх, түүний хоёр тал нь мандан бадрахын бэлгэдэл
улаан өнгөтэй байна.Далбааны ишин талын улаан
дэвсгэрийн
төв
хэсэгт
алтан
соёмбо
байрлуулна.Далбааны өргөн, урт нь 1:2-ын
харьцаатай байна.
Төрийн
тамга
дөрвөлжин
хэлбэртэй,
голдоо
төрийн
сүлдтэй,
сүлдний хоёр талаар
Монгол Улс гэсэн
бичээстэй,
арслангийн
дүрс
бүхий
бариултай
байна.Төрийн тамгыг
Монгол
Улсын
Ерөнхийлөгч барина.
Монгол улсын төрийн дуулал
Үг Ц.Дамдинсүрэн, Ая Б.Дамдинсүрэн, Л.Мөрдорж
Дархан манай тусгаар улс
Даяар даяар Монголын ариун голомт
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс
Дандаа энхжин, үүрд мөнхөжнө
Хамаг дэлхийн шударга улстай
Хамтран нэгдсэн эгнээг бэхжүүлж
Хатан зориг бүхий л чадлаараа
Хайртай Монгол орноо мандуулъя
Өндөр төрийн минь сүлд ивээж
Өргөн түмний минь заяа түшиж
Үндэс язгуур, хэл, соёлоо
Үрийн үрд өвлөн бадраая

Эрэлхэг Монголын золтой ардууд
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур
Жавхлант манай орон мандтугай
Анхаарал тавьсанд баярлалаа

1992 оны үндсэн хууль

  • 1.
    Үндсэн хууль Увс Өмнөговьсум ахлах сургууль ТүүхНийгмийн ухааны багш: Ж. Дашдорж
  • 2.
    Агуулга 1. 1992 онуудадүндсэн хууль хэзээ, хаана, ямар үндсэн шалтгаанаар батлагдсан бэ? 2. Тухайн үеийн монгол улсын төрийн засаглалын хэлбэр, нийгмийн байгууламж 3. Төрийн эрх барих дээд байгууллага 4. Нутаг дэвсгэр, засаг захиргааны нэгжүүд 5. Тухайн үеийн төрийн сүлд, туг, далбаа, тамга
  • 3.
    Бүгд найрамдах Монголард улсыг тунхагласнаас хойш манай улс түүхэндээ 4 удаа үндсэн хуулиа шинэчлэн найруулсан билээ. Үүнд: 1924, 1940, 1960, 1992 онуудад баталсан байдаг
  • 4.
    Монгол улсын 1992оны үндсэн хуулийг хэзээ, хаана, ямар шалтгаанаар батлав? 1992 оны үндсэн хууль Хэзээ: 1992 оны 1-р сарын 13-нд 11 цаг З5 минут Хаана: Улаанбаатар хот Шалтгаан: 1990 оны ардчилсан өөрчлөлт шинэчлэлтийн нэг чухал асуудал шинэ үндсэн хууль батлах явдал байсан Хэмжээ: 6 бүлэг, 70 зүйлтэй
  • 5.
    Төрийн засаглалын хэлбэр, нийгмийнбайгууламж 1992 оны үндсэн хууль Төрийн засаглалын хэлбэр: Парламентийн засаглалтай Бүгд Найрамдах улс Төрийн байгууламж: Нэгдмэл
  • 6.
    Төрийн эрх барихдээд байгууллага 1992 оны үндсэн хууль Монгол Улсын Их Хурал бол төрийн эрх барих дээд байгууллага мөн бөгөөд хууль тогтоох эрх мэдлийг гагцхүү Улсын Их Хуралд хадгална. Улсын Их Хурал нэг танхимтай, далан зургаан гишүүнтэй байна.
  • 7.
    Монгол улсын нутагдэвсгэр, засаг захиргааны нэгжүүд 1992 оны үндсэн хууль Монгол Улсын нутаг дэвсгэр засаг захиргааны хувьд аймаг, нийслэлд, аймаг нь суманд, сум нь багт, нийслэл нь дүүрэгт, дүүрэг нь хороонд хуваагдана.
  • 8.
    Монгол улсын төрийнбилэг тэмдэг 1992 оны үндсэн хууль Төрийн сүлд нь ариун цагаан өнгийн бадам цэцэг суурьтай, төгсгөлгүй үргэлжлэн дэлгэрэх түмэн насан хээгээр хөвөөлсөн, мөнх тэнгэрийг бэлгэдсэн дугариг хөх дэвсгэртэй байна.Сүлдний төв хэсэгт Монгол Улсын тусгаар тогтмнол, бүрэн эрхт байдал, цог хийморийг илтгэсэн алтан соёмбо, эрдэнийн хүлгийг хослуулан дүрсэлсэн байна.Сүлдний хүрээний магнайн хэсэгт эрт, эдүгээ, ирээдүй гурван цагийг бэлгэдсэн хүслийг хангагч чандмань эрдэнэ, доод хэсэгт эх газрыг төлөөлсөн ногоон өнгийн уулан хээ, ашид дэвжихийн өлзий хутаг оршсон хүрдийг тус тус дүрсэлнэ. Хүрдийг хадгаар дээдлэн сүлжсэн байна.
  • 9.
    Монголын нэгдсэн тулгар төрийн уламжлалт Их цагаан тугнь Монгол Улсын төрийн хүндэтгэлийн бэлгэдэл мөн.
  • 10.
    Монголын Улсын төрийндалбаа нь улаан, хөх, улаан хосолсон өнгөтэй байна. Далбааны гурав хуваасны нэгийн хэмжээтэй дундахь хэсэг нь мөнх тэнгэрийн хөх, түүний хоёр тал нь мандан бадрахын бэлгэдэл улаан өнгөтэй байна.Далбааны ишин талын улаан дэвсгэрийн төв хэсэгт алтан соёмбо байрлуулна.Далбааны өргөн, урт нь 1:2-ын харьцаатай байна.
  • 11.
    Төрийн тамга дөрвөлжин хэлбэртэй, голдоо төрийн сүлдтэй, сүлдний хоёр талаар МонголУлс гэсэн бичээстэй, арслангийн дүрс бүхий бариултай байна.Төрийн тамгыг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч барина.
  • 12.
    Монгол улсын төрийндуулал Үг Ц.Дамдинсүрэн, Ая Б.Дамдинсүрэн, Л.Мөрдорж Дархан манай тусгаар улс Даяар даяар Монголын ариун голомт Далай их дээдсийн гэгээн үйлс Дандаа энхжин, үүрд мөнхөжнө Хамаг дэлхийн шударга улстай Хамтран нэгдсэн эгнээг бэхжүүлж Хатан зориг бүхий л чадлаараа Хайртай Монгол орноо мандуулъя Өндөр төрийн минь сүлд ивээж Өргөн түмний минь заяа түшиж Үндэс язгуур, хэл, соёлоо Үрийн үрд өвлөн бадраая Эрэлхэг Монголын золтой ардууд Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур Жавхлант манай орон мандтугай
  • 13.