KOMBINATORIKA ( Ushtrime )
Prill 2020
Rikujtim
2
 Çka është kombinatorika?
 Si ndahen rrokjet?
 Çka është variacioni?
 Çka është permutacioni?
 Çka është kombinacioni?
 Cilat janë formulat përkatëse për njehsimin e
variacioneve, permutacioneve dhe kombinacioneve
pa përsëritje?
 Cili ëhtë dallimi ndërmjet variacioneve,
permutacioneve dhe kombinacioneve? A mund ta
përshkruani me ndonjë shembull konkret?
Përgatiti: Faton Hyseni
Shembulli 1
Të zgjidhet barazimi 𝑉𝑥
2
= 72 .
Zgjidhje
𝑉𝑥
2
= 72
𝑥 𝑥 − 1 = 72
𝑥 𝑥 − 1 = 9 ∙ 8
𝑥 = 9
Pra zgjidhja është x=9
Përgatiti: Faton Hyseni 3
Shembulli 2
Në një klasë prej 35 nxënësish duhet të zgjedhet
udhëheqësia e klasës prej 3 nxënësish. Në sa mënyra mund
të zgjedhen ata?
Zgjidhje
Në këtë rast kemi të bëjmë me kombinacione të klasës së
tretë prej 35 elementesh, prandaj udhëheqësia e klasës
mund të zgjedhet në:
𝑪 𝟑𝟓
𝟑
=
𝟑𝟓!
𝟑! ∙ 𝟑𝟓 − 𝟑 !
=
𝟑𝟓!
𝟑! ∙ 𝟑𝟐!
=
𝟑𝟓 ∙ 𝟑𝟒 ∙ 𝟑𝟑 ∙ 𝟑𝟐!
𝟑 ∙ 𝟐 ∙ 𝟏 ∙ 𝟑𝟐!
𝟑𝟓∙𝟏𝟕∙𝟏𝟏
𝟏
= 𝟑𝟓 ∙ 𝟏𝟕 ∙ 𝟏𝟏 =6545 mënyra.
Përgatiti: Faton Hyseni 4
Shembulli 3
Thjeshtoni thyesat
a)
𝟐𝟎𝟎𝟓!
𝟐𝟎𝟎𝟑!
b)
𝒏−𝟐 !
𝒏−𝟒 !
c)
𝒏+𝟏 !
𝒏−𝟏 !
Zgjidhje
a)
2005!
2003!
=
2005∙2004∙2003!
2003!
= 2005 ∙ 2004 = 4018020
b)
𝑛−2 !
𝑛−4 !
=
𝑛−2 𝑛−3 𝑛−4 !
𝑛−4 !
= 𝑛 − 2 𝑛 − 3
c)
𝑛+1 !
𝑛−1 !
=
𝑛+1 𝑛 𝑛−1 !
𝑛−1 !
= 𝑛 𝑛 + 1
Përgatiti: Faton Hyseni 5
Shembulli 4
Të gjendet numri i elementeve, nëse numri i kombinacioneve pa
përsëritje të klasës së dytë është 351.
Zgjidhje
𝑪 𝒏
𝟐
= 𝟑𝟓𝟏
𝒏!
𝟐! ∙ 𝒏 − 𝟐 !
= 𝟑𝟓𝟏 →
𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 ∙ 𝒏 − 𝟐 !
𝟐 ∙ 𝒏 − 𝟐 !
= 𝟑𝟓𝟏
𝒏 𝒏 − 𝟏
𝟐
= 𝟑𝟓𝟏 → 𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 = 𝟕𝟎𝟐 → 𝒏 𝟐 − 𝒏 = 𝟕𝟎𝟐
𝒏 𝟐
− 𝒏 − 𝟕𝟎𝟐 = 𝟎 → 𝒏 𝟏 = −𝟐𝟔, 𝒏 𝟐 = 𝟐𝟕
Pasi numri 𝒏 duhet te jetë numër natyror, përfundojmë se
numri i elementeve është 𝒏 = 𝟐𝟕 .
Përgatiti: Faton Hyseni 6
Shembulli 5
Cili permutacion me radhë është KOSOVA nëse permutacioni fillestar
SOVAOK ?
Zgjidhje
Në vazhdim kemi 5 hapa:
Gjejm shumë
Përgatiti: Faton Hyseni 7
Shembulli 6
Njehsoni numrin 𝒏 nga barazimi 𝟒 ∙ 𝑪 𝒏
𝟐
= 𝑪 𝒏+𝟐
𝟑
.
Zgjidhje
𝟒 ∙ 𝑪 𝒏
𝟐
= 𝑪 𝒏+𝟐
𝟑
𝟒 ∙
𝒏!
𝟐! 𝒏 − 𝟐 !
=
𝒏 + 𝟐 !
𝟑! 𝒏 + 𝟐 − 𝟑 !
𝟒 ∙
𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 ∙ 𝒏 − 𝟐 !
𝟐 𝒏 − 𝟐 !
=
𝒏 + 𝟐 !
𝟔 𝒏 − 𝟏 !
𝟐 ∙ 𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 =
𝒏 + 𝟐 ∙ 𝒏 + 𝟏 ∙ 𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 !
𝟔 𝒏 − 𝟏 !
𝟐 ∙ 𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 =
𝒏+𝟐 ∙ 𝒏+𝟏 ∙𝒏
𝟔
/: 𝒏
𝟐 ∙ 𝒏 − 𝟏 =
𝒏 + 𝟐 𝒏 + 𝟏
𝟔
/∙ 𝟔
𝟏𝟐 𝒏 − 𝟏 = 𝒏 𝟐
+ 𝟑𝒏 + 𝟐
𝟏𝟐𝒏 − 𝟏𝟐 = 𝒏 𝟐
+ 𝟑𝒏 + 𝟐
𝒏 𝟐
− 𝟗𝒏 + 𝟏𝟒 = 𝟎 → 𝒏 𝟏 = 𝟐 , 𝒏 𝟐 = 𝟕
Pra kemi dy vlera 𝒏 𝟏 = 𝟐 𝒅𝒉𝒆 𝒏 𝟐 = 𝟕 .
Përgatiti: Faton Hyseni 8
Shembulli 7
Të shkruhen variacionet pa përsëritje të
klasës së dytë dhe tretë prej shkronjave të
fjalës “lis” .
Zgjidhje
Variacione të klasës së dytë:
li, ls, il,is,sl,si .
Variacione të klasës së tretë:
lis,lsi,ils,isl,sli,sil.( njëherit edhe permutacione të bashkësisë prej tre elementesh )
Përgatiti: Faton Hyseni 9

Kombinatorika ( ushtrime )

  • 1.
  • 2.
    Rikujtim 2  Çka ështëkombinatorika?  Si ndahen rrokjet?  Çka është variacioni?  Çka është permutacioni?  Çka është kombinacioni?  Cilat janë formulat përkatëse për njehsimin e variacioneve, permutacioneve dhe kombinacioneve pa përsëritje?  Cili ëhtë dallimi ndërmjet variacioneve, permutacioneve dhe kombinacioneve? A mund ta përshkruani me ndonjë shembull konkret? Përgatiti: Faton Hyseni
  • 3.
    Shembulli 1 Të zgjidhetbarazimi 𝑉𝑥 2 = 72 . Zgjidhje 𝑉𝑥 2 = 72 𝑥 𝑥 − 1 = 72 𝑥 𝑥 − 1 = 9 ∙ 8 𝑥 = 9 Pra zgjidhja është x=9 Përgatiti: Faton Hyseni 3
  • 4.
    Shembulli 2 Në njëklasë prej 35 nxënësish duhet të zgjedhet udhëheqësia e klasës prej 3 nxënësish. Në sa mënyra mund të zgjedhen ata? Zgjidhje Në këtë rast kemi të bëjmë me kombinacione të klasës së tretë prej 35 elementesh, prandaj udhëheqësia e klasës mund të zgjedhet në: 𝑪 𝟑𝟓 𝟑 = 𝟑𝟓! 𝟑! ∙ 𝟑𝟓 − 𝟑 ! = 𝟑𝟓! 𝟑! ∙ 𝟑𝟐! = 𝟑𝟓 ∙ 𝟑𝟒 ∙ 𝟑𝟑 ∙ 𝟑𝟐! 𝟑 ∙ 𝟐 ∙ 𝟏 ∙ 𝟑𝟐! 𝟑𝟓∙𝟏𝟕∙𝟏𝟏 𝟏 = 𝟑𝟓 ∙ 𝟏𝟕 ∙ 𝟏𝟏 =6545 mënyra. Përgatiti: Faton Hyseni 4
  • 5.
    Shembulli 3 Thjeshtoni thyesat a) 𝟐𝟎𝟎𝟓! 𝟐𝟎𝟎𝟑! b) 𝒏−𝟐! 𝒏−𝟒 ! c) 𝒏+𝟏 ! 𝒏−𝟏 ! Zgjidhje a) 2005! 2003! = 2005∙2004∙2003! 2003! = 2005 ∙ 2004 = 4018020 b) 𝑛−2 ! 𝑛−4 ! = 𝑛−2 𝑛−3 𝑛−4 ! 𝑛−4 ! = 𝑛 − 2 𝑛 − 3 c) 𝑛+1 ! 𝑛−1 ! = 𝑛+1 𝑛 𝑛−1 ! 𝑛−1 ! = 𝑛 𝑛 + 1 Përgatiti: Faton Hyseni 5
  • 6.
    Shembulli 4 Të gjendetnumri i elementeve, nëse numri i kombinacioneve pa përsëritje të klasës së dytë është 351. Zgjidhje 𝑪 𝒏 𝟐 = 𝟑𝟓𝟏 𝒏! 𝟐! ∙ 𝒏 − 𝟐 ! = 𝟑𝟓𝟏 → 𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 ∙ 𝒏 − 𝟐 ! 𝟐 ∙ 𝒏 − 𝟐 ! = 𝟑𝟓𝟏 𝒏 𝒏 − 𝟏 𝟐 = 𝟑𝟓𝟏 → 𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 = 𝟕𝟎𝟐 → 𝒏 𝟐 − 𝒏 = 𝟕𝟎𝟐 𝒏 𝟐 − 𝒏 − 𝟕𝟎𝟐 = 𝟎 → 𝒏 𝟏 = −𝟐𝟔, 𝒏 𝟐 = 𝟐𝟕 Pasi numri 𝒏 duhet te jetë numër natyror, përfundojmë se numri i elementeve është 𝒏 = 𝟐𝟕 . Përgatiti: Faton Hyseni 6
  • 7.
    Shembulli 5 Cili permutacionme radhë është KOSOVA nëse permutacioni fillestar SOVAOK ? Zgjidhje Në vazhdim kemi 5 hapa: Gjejm shumë Përgatiti: Faton Hyseni 7
  • 8.
    Shembulli 6 Njehsoni numrin𝒏 nga barazimi 𝟒 ∙ 𝑪 𝒏 𝟐 = 𝑪 𝒏+𝟐 𝟑 . Zgjidhje 𝟒 ∙ 𝑪 𝒏 𝟐 = 𝑪 𝒏+𝟐 𝟑 𝟒 ∙ 𝒏! 𝟐! 𝒏 − 𝟐 ! = 𝒏 + 𝟐 ! 𝟑! 𝒏 + 𝟐 − 𝟑 ! 𝟒 ∙ 𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 ∙ 𝒏 − 𝟐 ! 𝟐 𝒏 − 𝟐 ! = 𝒏 + 𝟐 ! 𝟔 𝒏 − 𝟏 ! 𝟐 ∙ 𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 = 𝒏 + 𝟐 ∙ 𝒏 + 𝟏 ∙ 𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 ! 𝟔 𝒏 − 𝟏 ! 𝟐 ∙ 𝒏 ∙ 𝒏 − 𝟏 = 𝒏+𝟐 ∙ 𝒏+𝟏 ∙𝒏 𝟔 /: 𝒏 𝟐 ∙ 𝒏 − 𝟏 = 𝒏 + 𝟐 𝒏 + 𝟏 𝟔 /∙ 𝟔 𝟏𝟐 𝒏 − 𝟏 = 𝒏 𝟐 + 𝟑𝒏 + 𝟐 𝟏𝟐𝒏 − 𝟏𝟐 = 𝒏 𝟐 + 𝟑𝒏 + 𝟐 𝒏 𝟐 − 𝟗𝒏 + 𝟏𝟒 = 𝟎 → 𝒏 𝟏 = 𝟐 , 𝒏 𝟐 = 𝟕 Pra kemi dy vlera 𝒏 𝟏 = 𝟐 𝒅𝒉𝒆 𝒏 𝟐 = 𝟕 . Përgatiti: Faton Hyseni 8
  • 9.
    Shembulli 7 Të shkruhenvariacionet pa përsëritje të klasës së dytë dhe tretë prej shkronjave të fjalës “lis” . Zgjidhje Variacione të klasës së dytë: li, ls, il,is,sl,si . Variacione të klasës së tretë: lis,lsi,ils,isl,sli,sil.( njëherit edhe permutacione të bashkësisë prej tre elementesh ) Përgatiti: Faton Hyseni 9