Voorbereidende sheets door Peter de Wit

1. Ontmoeting
Raad van Kerken - Gouda
Humanistisch Verbond - Midden Holland
dinsdag 21 april 2015
Thema: ‘Wat bepaalt je keuzes?’
Speelt identiteit daarbij een rol?
Inleiders
Peter de Wit - afdeling Midden-Holland - HV
Ineke Polet - werkgroep Zin - RvK

2. 2
Programma
1. Opening
 Dick Vrijburg - voorzitter RvK Gouda
 Hans van der Heijden - voorzitter HV Midden-Holland
2. Inleiding
 Peter de Wit - identiteit en keuzes maken
 Ineke Polet - wie spreekt nu tot jou, als ik me tot je richt ?
3. Vraaggesprek - wat bepaalt jouw keuzes ?
 Ineke Polet en Peter de Wit
muziek en pauze
4. Groepsgesprekken
 vraaggesprekken in kleine groepen
5. Terugrapportage
 afsluiting

3. 3
Inleiding - Peter de Wit
Keuzeruimte
We maken voortdurend keuzes
 soms automatisch
o gewoonte – sociale druk
 soms moeilijker – je móet kiezen
o met gevoel én met redeneren
 soms een moreel dilemma
o veel keuzes raken anderen
 humanisme: bewustzijn van keuzeruimte
Identiteit - tegenwoordig een vraag
 wie ben ik ?
o wat wil ik met mijn leven ?
Stine Jensen – Rob Wijnberg
 Dus ik ben - een zoektocht naar identiteit (2010)
o twaalf aspecten

4. 4
Wie ben ik ?
humanistische / christelijke identiteit ?
Als ik me voorstel ?
 hangt af aan wie
 meestal: een maatschappelijke positie
o leeftijd, opleiding, beroep
o voorzitter Humanitas MH, secretaris HV-MH . . .
Jensen en Wijnberg
 ik werk, dus ik ben
PdW liever: Ik doe, dus ik ben !
 op welke wijze geef je invulling aan je leven ?
o in je gewone leven
o pas op: levenslopen zijn geen successtories
Startvraag: waar leg jij nadruk op als je jezelf voorstelt ?

5. 5
Verbinden
Sociale identiteit
Een mens is een groepsdier
 je maakt deel uit van sociale groepen
o dichtbij en verder weg
o rolgedrag – maatschappelijke stempels
 minder traditie
o negatieve vrijheid
 vrij van externe dwang
o positieve vrijheid
 hoe vul je de keuzeruimte in
J&W: Ik hoor er bij, dus ik ben !
 met wie voel je je verwant ?
o waar liggen je sociale bindingen ?
Vervolgens: is een sociale groep belangrijk voor jouw identiteit ?

6. 6
Inspiratie
Voorbeeldfiguren
Keizer Marcus Aurelius (+120-180)
 van mijn grootvader
 leerde ik wat hoffelijkheid en grootmoedigheid is
 mijn vader: bescheidenheid en mannelijkheid
 mijn voogd: niet luisteren naar kwaadsprekerij
 en zo haalt hij 17 inspiratiebronnen aan
Humanisme
 géén gezaghebbend boek
 wel wereldliteratuur, wetenschap
J&W: Ik heb een verleden, dus ik ben !
VRAAG 3: wie of wat zijn jouw persoonlijke inspiratiebronnen ?

7. 7
Persoonlijke identiteit
Wat zijn jouw leefprincipes ?
Ken uzelf !
 Socrates: kritisch zelfonderzoek
o blijf niet hangen in vanzelfsprekende meningen
o wat zij de dingen echt van je hart ?
J&W: Ik ben mezelf, dus ik ben !
De drie uitgangspunten van het Humanistisch Verbond
1) de menselijke waardigheid en menselijke vermogens
2) het streven naar een humane samenleving
3) het actief vormgeven aan je persoonlijke ontwikkeling
Levenskunst
 ken jezelf
 welke waarden vind ik het meest belangrijk
 hoe kan ik daar invulling aan geven

8. 8
Ultieme waarden
Christelijke en seculiere deugden
 discussie in dagblad Trouw
1.
Paul van Tongeren
 rehabiliteer de drie theologale deugden:
o geloof hoop en liefde
o het zijn vervolmakingen van de mens
Joep Dohmen
 humanistische waarden:
o reflectie empathie
o tolerantie verantwoordelijkheid
 levenskunst: zoek naar je persoonlijke waarden
o oefen je in gewoontes om deze waarden te realiseren
VRAAG 4: spelen waarden/deugden in jouw leven ook een rol ?

9. 9
Mogelijke waarden
Stel jezelf eens voor aan de hand van één/twee/drie waarden
Aandacht
Acceptatie
Betrouwbaarheid
Bescheidenheid
Betrokkenheid
Compassie
Competitie
Dankbaarheid
Deskundigheid
Dienstbaarheid
Discipline
Duidelijkheid
. . . . . . . . . . .
Eenvoud
Eerlijkheid
Eigenheid
Erkenning
Flexibiliteit
Geduld
Gehoorzaamheid
Gelijkwaardigheid
Hoop
Humor
Integriteit
Liefde
. . . . . . . . . . .
Loyaliteit
Mededogen
Onafhankelijkheid
Onthechtheid
Ontspanning
Originaliteit
Openheid
Optimisme
Plezier
Redelijkheid
Rechtvaardigheid
Respect
. . . . . . . . . . .
Tolerantie
Schoonheid
Solidariteit
Toewijding
Verantwoordelijkheid
Vertrouwen
Vrede
Vrijheid
Zekerheid
Zelfstandigheid
Zelfbeschikking
Zorgzaamheid
. . . . . . . . . . .

10. 10
De vier gespreksvragen
VRAAG 1: Waar leg jij nadruk op als je jezelf voorstelt ?
Ik doe, dus ik ben !
VRAAG 2: Is een sociale groep belangrijk voor jouw identiteit ?
Ik hoor er bij, dus ik ben !
VRAAG 3: Wie of wat zijn jouw persoonlijke inspiratiebronnen ?
Ik heb een verleden, dus ik ben !
VRAAG 4: Spelen waarden/deugden in jouw leven ook een rol ?
Ik ben mezelf, dus ik ben !

11. 11
Muzikaal intermezzo
Kegelstatt Trio van W.A. Mozart
1. andante
2. Menuet
Gassenhauer trio
Martin van der Puijl piano
Ellen Appunn cello
Ton van der Steenhoven klarinet

12. 12
Groepsgesprekken
Vraaggesprekken in kleine groepen
Wat vindt u belangrijk
 Maak een keus: stel uzelf eens voor aan de hand van waarden !
 op tafel ligt een overzicht met mogelijke persoonlijke waarden
 Hoe zou u willen zijn ?
 Wat zijn uw ultieme waarden ?
 Waarom vind u die zo belangrijk ?

13. 13
De terugrapportage uit de groepen
Wat vond u opvallend ?
Wat geeft u uzelf mee ?
Tafel
 Xx
 Xx
Tafel
 Xx
 Xx
Tafel
 Xx
 Xx

14. 14
Het vervolg
Wat vond u opvallend ?
Wat geeft u uzelf mee ?
Tafel
 Xx
 Xx
Tafel
 Xx
 Xx
Tafel
 Xx
 Xx

15. 15
Afsluiting
Dank voor uw aanwezigheid
en deelname aan de discussie
 Dick Vrijburg - voorzitter RvK Gouda
 Hans van der Heijden - voorzitter HV Midden-Holland