Downloaded 57 times
KAKAYAHANG PANGKOMUNIKATIBO NG MGA PILIPINO .pptx
- 1.
- 2. KAKAYAHANG PANGKOMUNIKATIBO NG MGA PILIPINO (KAKAYAHANGLINGGUWISTIKO O GRAMATIKAL) “Hindi sapat na ang tao’y matuto ng lengguwahe at makapagsalita. Marapat ding maunawaan at magamit nito nang tama ang wika.”
- 3. Alam mo ba? Si Dell Hathaway Hymes ay isang mahusay, kilala, at maimpluwensiyang lingguwista at anthropolist na maituturing na “higante” sa dalawang nabanggit na larangan.
- 4. Katunayan, hindi maaaringtumbasan ng iisang salita ang malawak na sakop ng kanyang kakayahang pang- akademiko. Siya ay inilalarawan bilang sociologist, anthropological linguist, at linguistic anthropologist. Di gaya ng ibang mga lingguwistang tulad ni Noam Chomsky na ang interes sa pag-aaral ay abstrakto o makadiwang paraan ng pagkatuto ng gramatika at iba pang kakayahang pangwika, si Dr. Hymes ay higit na naging interesado sa simpleng tanong na "Paano ba nakikipagtalastasan ang isang tao?“
- 5. Mula sa kanyangmga pag-aaral ay ipinakilala niya ang konsepto ng kakayahang pungkomunikatibo o communicative competence na nakaapekto nang malaki sa mundo ng lingguwistika. Hinimok ni Dr. Hymes ang kanyang mga tagasunod na pag-aralan ang lahat ng uri ng diskursong nangyayari sa buhay tulad ng usapan ng mga tao sa mesa; mito, alamat, at mga bugtong; mga testimonya sa korte, talumpating pampolitika, mga elehiya, at mga salitang ginagamit sa pamamaalam. Bahagi ng gusto niyang malaman ay kung paano nagkakaiba-iba ang wika ng mga ito sa iba't ibang kultura.
- 6. Si Dr. Hymesay isinilang sa Portland, Oregon noong Hunyo 7, 1927. Nagtapos siya ng Bachelor's Degree in Literature and Anthropology sa Reed College noong 1950 at ng Ph.D. in Linguistics noong 1955. Naging propesor siya sa University of Virginia mula 1987 hanggang magretiro siya noong 1998. Subalit bago ang posisyong ito, siya ay nagturo California, Berkeley; at sa University of Pennsylvania kung saan siya naging dekano ng rin sa sumusunod na malalaking paaralan sa Amerika: Harvard University, University of Graduate School of Education. Siya ay yumao noong Nobyembre 13, 2009 sa edad na 82 ahil sa mga komplikasyong dala ng sakit na Alzheimer's.
- 7. Mga Sanggunian: Langer,Emily. (2009) "Dell Hymes, 82; linguistics, anthropology scholar." The Washington Post. Retrieved August 28, 2015 from http://www.washingtonpost. com/wp- dyn/content/article/2009/11/19/AR2009111904078.ht ml Fox, Margalit. (2009) "Dell Hymes, Linguist with a Wide Net, Dies at 82." The New York Times. Retrieved August 28, 2015 from http://www.nytimes.com/2009/11/23/ us/23hymes.html?_r=0
- 8.
- 9. Sa pagtuturo atpagkatuto ng wika, hindi sapat na matutuhan lang ang mga tuntuning panggramatika. Ang pangunahing layunin sa pagtuturo ng wika ay magamit ito nang wasto sa mga angkop na sitwasyon upang maging maayos ang komunikasyon, maipahatid ang tamang mensahe, at magkaunawaan nang lubos ang dalawang taong nag-uusap. Kapag umabot na rito, masasabing ang taong ito ay nagtataglay na ng kakayahang pangkomunikatibo o communicative competence at hindi na lang basta kakayahang lingguwistiko o gramatikal kaya naman, siya ay maituturing na isa nang mabisang komyunikeytor.
- 10. Ang terminong kakayahangpangkomunikatibo o communicative Competence ay nagmula sa linguist, sociolinguist, anthropologist, at folklorist mula sa Portland Oregon na si Dell Hymes noong 1966. Nilinang nila ng kasamahan niyang si John J. Gumperz ang konseptong ito bilang reaksiyon sa kakayahang lingguwistika (lingguistic competence) na ipinakikilala naman ni Noam Chomsky noong 1965. Ayon sa orihinal na ideya ni Hymes, ang nagsasalita ng wika ay hindi lang dapat magkaroon ng kakayahang lingguwistika o gramatikal upang epektibong makipagtalastasan gamit ang wika. Nararapat din niyang malaman ang paraan ng paggamit ng wika ng lingguwistikang komunidad na gumagamit nito upang matugunan at maisagawa ito nang naaayon sa kanyang layunin.
- 11. John J. Gumperz https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fsenate.universityofcalifor nia.edu%2F_files%2Finmemoriam%2Fhtml%2FJohnJosephGumperz.html&psig=AO vVaw2fEeqLpeDjXCl8- 77B51tN&ust=1669012173362000&source=images&cd=vfe&ved=2ahUKEwi14oL _kLz7AhXJxjQHHXV1CpEQjRx6BAgAEAo NoamChomsky https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fbroadview.org%2Fnoam-chomsky- interview%2F%3Ffbclid%3DIwAR1WFMIslxUB9CfdtPdf6b3dAV7GJI9- mnDwQHUhL4x7vqw3zebOBNhK_DI&h=AT1CLob_4re54rEvl66seV4fmVmYBqF60HwkbS_ qLmSDOC1b1JvCS5bVWIFuM5z32dUAMxm99PELRrH7wleQlRlgOSYkIUwckrl2S2ToGnm4 GS5FsuEUvP29PmJ2g8_lxkpfmA
- 12. Simula nang maipakilalasa diskursong panlingguwistika ang konsepto ng kakayahang komunikatibo, maraming pag-aaral at mga mungkahi na ang inilabas ng mga dalubwika patungkol dito. May ilang nagsasalungatang ideya, gayumpaman, sa huli'y nagkaisa silá na ang isang taong may kakayahan magtaglay hindi lang ng kaalaman tungkol dito kundi ng kahusayan, kasanayan, at galing sa paggamit ng wikang naaangkop sa mga sitwasyong pangkomunikatibo. (Bagarić, et. al. 2007)
- 13. Sa pagtatamo ngkakayahang pangkomunikatibo, kailangang pantay na isaalang-alang ang pagtalakay sa mensaheng nakapaloob sa teksto at sa porma o kayarian (gramatika) ng wikang ginamit sa teksto (Higgs at Clifford 1992). Naniniwala naman si Dr. Fe Otanes (2002), na ang paglinang sa wika nakapokus sa kapakinabang idudulot nito sa mag-aaral, na matutuhan ang wika upang sila ay makapaghanapbuhay, makipamuhay sa kanilang kapwa, at mapahalagahan nang lubusan ang kagandahan ng buhay na kanilang ginagalawan. Sa kabuoan, pangunahing mithiin sa pagtuturo ng wika na makabuo ng isang pamayanang marunong, mapanuri, kritikal, at kapaki-pakinabang.
- 14. Ang kakayahang pangkomunikatiboay sumasakop sa mas malawak na konteksto ng lipunan at kultura Ito'y ang wika kung paanong ginagamit at hindi lang basta ang wika at mga tuntunin nito (Shuy 2009). Bilang isang lingguwista, binigyang-diin ni Dr. Hymes sa kanyang mga katrabaho ang pag-uugnay ng kultura sa wika. Ito'y isang kakaibang pananaw sa panahong siya'y nagsisimula pa lang sa kanyang karera noong mga huling taon ng 1950's subalit hindi siya nagpatinag sa paniniwalang sa pagpapahayag ng mga tao'y gumagamit sila nang higit pa sa salita. Sa kasalukuyan, ang pananaw na ito ay tanggap at ginagamit na sa pag-aaral ng wika sa iba't ibang panig ng mundo kasama na ang ating bansa. Isang pagpupugay para sa dakilang lingguwistang sumalungat sa nakasanayan at nagbigay nang higit na kahulugan sa paraan natin ng pagkatuto ng wika.
- 15. Silid-aralan ang DaanTungo sa Paglinang ng Kakayahang Pangkomunikatibo ng mga Pilipino
- 16. Sa mga silid-aralannangyayari ang pormal na pagkatuto ng wika. Gayumpaman, kung ang magiging tuon ng pagkatuto ng wika ay para lang maituro gang kayarian o gramatika ng wika tulad ng mga bahagi ng pananalita, bantas, baybay, ponolohiya, morpolohiya, at ibang pang teknikal na aspekto ng wika; at kung ang mga pagtataya ay nakapokus lang sa pagkilala, pagbilog, pagsalungguhit sa mga bahagi ng estruktura ng wika, maaaring hindi maabot ng mga Pilipinong mag-aaral ang pagkakaroon ng kakayahang pangkomunikatibo. Nasusukat kasi ang kakayahang pangkomunikatibo ng mga mag-aaral sa kanilang tatas sa pagsasalita ng wika, kakayahang umunawa, at makagamit ng tamang salita o wika sa angkop na pagkakataon lalo na sa mga awtentikong sitwasyong hindi silá sinanay.
- 17. Nararapat kung gayunna ang pagkatuto ng wika sa mga silid-aralan ay maiangat mula sa pagkilala lang sa gramatika upang mapalawig, maiugnay, at magamit sa mga aktuwal na sitwasyon sa totoong mundo o sa tunay na buhay, pasalita man o pasulat. Dito lámang magkakaroon ng kahulugan at kabuluhan ang mga araling pangwika dahil nakita at nagamit ng mga mag- aaral sa awtentikong sitwasyon. Mula rito'y matatanim sa kanilang isipan ang kahalagahan ng mga ito hindi lang para sa darating na pagsusulit kundi para sa pangangailangan sa pakikipagtalastasan maging sa mga panahong wala na sila sa loob ng silid-aralan.
- 18. Upang umabot saganitong uri ng pagkatuto ay mangangailangan nang higit na partisipasyon ng mga mag- aaral sa mga gawaing lilinang ng makrong kasanayan tulad ng pagsasalita, pagbasa, pakikinig, at pagsulat. Ayon kay Cantal- Pagkalinawan (2010), isang propesor sa Hawaii, ang mahusay na klasrum pangwika ay yaong may aktibong interaksiyon sa pagitan ng guro at ng estudyante, at estudyante sa kanyang kapwa estudyante. Ang guro ang nagsisilbing tagapatnubay/facilitator lámang sa iba't ibang gawain sa klasrum at ang mga estudyante naman ay aktibong nakikilahok sa iba't ibang gawaing pangkomunikasyon. Sa interaksiyon ng mga estudyante sa kapwa estudyante, kailangang bigyan sila ng pantay na pagkakataong makilahok sa iba't ibang gawain upang malinang ang kani-kanilang kakayahan.
- 19. Makatutulong nang malakiang pagsasagawa ng mga awtentikong pagtataya makabuluhang sa totoong mundo o sa totoong buhay, pagbuo ng malikhain at pagpapahayag gamit ang wika sa tula, maikling kuwento, sanaysay, pagtatanghal, fliptop, pick-up lines, hugot lines, ulat, e-mail, Facebook post, blog, diyalogo o dula- dalaan, videotape, at iba pang gawaing lilinang sa kakayahan nilang makipagtalastasan. Kung ganito ang magiging kalakaran ng pagkatuto ng wika sa mga silid- aralan, makatutulong ito upang makalinang ng mga Pilipinong may kakayahang komunikatibo na handa sa mga hamong dala ng buhay sa ikadalawampu't isang siglo.
- 20. Komponent ng Kakayahang Pangkomunikatibo (KakayahangLingguwistiko o Gramatikal)
- 21. Sa pag-aaral ngmaraming dalubwika, kung kakayahang pangkomunikatibo ang pag- uusapan, isang bahagi lang nito ang kakayahang lingguwistiko o kakayahang gramatikal. Sa mga naunang framework o modelo ng mga lingguwistang sina Canale at Swain (1980-1981) may tatlong komponent silang iminungkahi.
- 22.
- 23. Ang mga ito'yang kaalaman at kakayahang gramatikal, sosyolingguwistiko, at istratedyik. Sa sumunod na bersiyon ng nasabing modelo, si Canale (1983, 1984) ay nagsalin ng ilang elemento mula sa kakayahang sosyolingguwistiko para mabuo ang ikaapat na komponent, ang kakayahang diskorsal.
- 24. Sa araling itoay tatalakayin muna natin ang unang komponent; ang kakayahang lingguwistiko o gramatikal. Sinabi nina Canale at Swain (1980, 1981), na ang kakayahang lingguwistiko ni Chomsky (1965) ay kapareho lang ng kakayahang gramatikal. Kaya naman, ang iba pang mga dalubwikang gumamit sa modelo nina Canale at Swain tulad ni Savignon (1983) ay tumukoy na rin sa kakayahang lingguwistiko bilang kakayahang gramatikal.
- 25. Ayon kina Canaleat Swain, ang kakayahang gramatikal ay pag-unawa at paggamit sa kasanayan sa ponolohiya, morpolohiya, sintaks, semantika, gayundin ang mga tuntunting pang-ortograpiya. Ang komponent na ito ay magbibigay kakayahang sa taong nagsasalita upang magamit ang kaalaman at kasanayan sa pag-unawa at pagpapahayag sa literal na kahulugan ng mga salita.
- 26. Makikita sa ibabaang mungkahing komponent ng kakayahang gramatika o kakayahang lingguwistiko mula kina Celce-Murcia, Dörnyei, at Thurell (1995). Marianne Celce-Murcia https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fnewsroom.aua.am%2F2015 %2F12%2F04%2Fformer-dean-celce-murcia-donates-scholarly-journals-on-linguistics- to-auas-agbu-papazian- library%2F&psig=AOvVaw08GmOy0IQEBbthC_egFpSK&ust=1669014472860000& source=images&cd=vfe&ved=0CBEQjhxqFwoTCMi- gMmZvPsCFQAAAAAdAAAAABAR Zoltan Dörnyei https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.helblin gpublishing.com%2Fint%2Fen%2Fperson%2Fzoltan- dornyei&psig=AOvVaw0Mm- Mlou_K86jeS2TnEpdk&ust=1669014749043000&source=images&cd= vfe&ved=0CBEQjhxqFwoTCIjmycyavPsCFQAAAAAdAAAAABAE
- 27. Mungkahing Komponent ng KakayahangLingguwistiko o Kakayahang Gramatikal (Celce- Murcia, Dörnyei, at Thurell (1995))
- 28. Sintaks (pagsasama ngmga salita upang makabuo ng pangungusap na may kahulugan) O Estruktura ng pangungusap O Tamang pagkakasunod-sunod ng mga salita O Uri ng pangungusap ayon sa gamit (pasalaysay, patanong, pautos, padamdam) O Uri ng pangungusap ayon sa kayarian (payak, tambalan, hugnayan, langkapan) O Pagpapalawak ng pangungusap Morpolohiya (mahahalagang bahagi ng salita tulad ng iba't ibang bahagi ng pananalita) O Iba't ibang bahagi ng pananalita - propo O Prosesong derivational at inflectional O Pagbubuo ng salita
- 29. Leksikon (mga salitao bokabularyo) De O Pagkilala sa mga content words (pangalan, pandiwa, pang-uri, pang-abay) function words (panghalip, mga pang-ugnay tulad pangatnig, pang-ukol, pang- angkop) O Konotasyon at denotasyon O Kolokasyon (pagtatambal ng salita at isa pang subordinate na salita.) Ponolohiya o Palatunugan O Segmental katinig, patinig, tunog O Suprasegmental diin, intonasyon, hinto Ortograpiya O Mga grafema titik at di titik O Pantig at palapantigan Tuntunin sa pagbaybay O Tuldik O Mga bantas
- 30. Ang mga nasatalahanayan ang karaniwang unang itinuturo sa mga araling pangwika sa mga paaralan. Subalit, hindi nagtatapos ang lahat dito kung ang layunin ng nagtuturo ay paglinang ng kakayahang pangkomunikatibo. Sa mga susunod na aralin ay mabibigyang-diin ang iba pang komponent ng kakayahang pangkomunikatibo tulad ng sosyolingguwistiko, pragmatik, estratedyik, at diskorsal upang higit na maging makabuluhan at magamit nang wasto ang wika.
- 31.
- 32. Pag-usapan Natin Nasasagot angmga tanong ukol sa binasa. Sagutin ang sumusunod na mga tanong. 1. Ano ang ibig sabihin ng kakayahang pangkomunikatibo? 2. Sino ang nagpakilala sa terminong ito? Paano ito naiba sa kakayahang panlingguwistika na ipinakilala naman ni Chomsky? 3. Ano ang orihinal na ideya ni Hymes ukol sa kakayahang pangkomunikatibo? 4. Sa paanong paraan nagiging mas makabuluhan ang pagkakaroon ng kakayahang pangkomunikatibo sa halip na kakayahang panlingguwistika lang?
- 33. 5. Sumasang-ayon osumasalungat ka ba sa pananaw nina Higgs at Clifford na dapat pantay ang pagtalakay sa mensaheng nakapaloob sa teksto at sa porma o kayarian ng wikang ginamit sa teksto? Ipaliwanag ang iyong panig. 6. Bakit mahalagang kakayahang pangkomunikatibo ang maging layunin sa pagkatuto ng wika? 7. Sa paanong paraan magiging kapaki-pakinabang ang pagkatuto ng wika kapag naabot na ng isang taong nag- aaral nito ang kakayahang pangkomunikatibo?
- 34. Pag-usapan Natin Nasasagot angmga tanong ukol sa binasa. Sagutin ang sumusunod na mga tanong. 1. Bakit sinasabing ang silid-aralan ang daan tungo sa paglinang ng kakayahang pangkomunikatibo ng mga Pilipino? 2. Ano-anong katangian ang dapat taglayin ng isang guro ng wika upang humantong ang pagtuturo niya sa kakayahang pangkomunikatibo? 3. Bakit sinasabing hindi maaabot ng mga mag-aaral ang kakayahang pangkomunikatibo kung ang gagawing pagtataya sa wika ay nakapokus lang sa pagkilala, pagbilog, pagsalungguhit sa mahahalagang bahagi nito?
- 35. 4. Paano makatutulongang paggamit ng wika sa mga awtentikong pagpapahayag sa loob ng silid-aralan? 5. Paano inilarawan ni Cantal-Pagkalinawan ang isang mahusay na klasrum pangwika? 6. Anong uri ng mag-aaral o estudyante kaya ang malilinang sa ganitong uri ng klasrum o silid-aralan? Sumasang-ayon ka ba rito? Ipaliwanag. 7. Bakit mahalaga ang higit na partisipasyon ng mga mag-aaral sa mga gawaing pangwika sa loob ng silid- aralan?
- 36. Pagsulat ng Journal Isulatsa iyong journal notebook ang sagot sa tanong na ito: Masasabi bang ikaw ay nagtataglay na ng kakayahang komunikatibo sa kasalukuyang antas mo ng pag-aaral? Magbigay ng mga patunay.
- 37. PAYABUNGIN NATIN Salita KahuluganMakabuluhang Pangungusap May mga salita ba mula sa iyong mga binasa na bago sa iyong paningin at kinailangan mong ihanap ng kasingkahulugan habang ikaw ay bumabasa? Isulat ang mga ito sa unang hanay. Sa ikalawang hanay ay subukin mong ibigay ang angkop na kasingkahulugan nito gamit ang diksiyonaryo o sa tulong ng konteksto ng pangungusap kung saan ito ginamit. Sa ikatlong hanay ay gamitin ang salitang ito sa makabuluhang pangungusap.